Veel mensen vinden het upgraden van de computer behoorlijk eng. Je moet eerst weten wat je moet upgraden, wat je vervolgens moet aanschaffen en hoe je het nieuwe onderdeel moet installeren en gebruiken. Met een paar handige tips is het echter al mogelijk om veel onderdelen in je pc te upgraden, zonder dat dat al te veel moeite kost.

Tip 01: Welk onderdeel?

Voordat we bespreken welke onderdelen je allemaal kunt upgraden, is het belangrijk eerst te bepalen welk onderdeel het meeste toe is aan een upgrade. De zogenaamde ‘bottleneck’ van je computer is dát onderdeel dat ervoor zorgt dat de andere pc-onderdelen niet optimaal benut worden, omdat het zo traag is dat de rest erop moet wachten. Dat kan je processor zijn, je interne geheugen, je harde schijf of je videokaart. Soms is het eenvoudig om erachter te komen welk onderdeel toe is aan een upgrade: als je bijvoorbeeld een melding krijgt dat je geen vrije schijfruimte meer hebt. Soms is het minder duidelijk. Om er dan achter te komen waar de upgrade het hardst nodig is, open je, tijdens gebruik van je pc, Taakbeheer. Op Windows 10 doe je dat door met de rechtermuisknop op de taakbalk te klikken en te kiezen voor Taakbeheer. Het kan zijn dat je eerst nog op Meerdetails moet klikken, waarna je naar het tabblad Prestaties kunt gaan waar je voor elk onderdeel ziet hoe dat benut wordt door je pc. Zie je daar een duidelijke verdachte, dan is het tijd om je klaar te maken. Wil je je pc in zijn geheel echter sneller maken, kijk dan vooral even naar de tip Geheugen en SSD.

©PXimport

Tip 02: Geheugen

Een van de eenvoudigste upgrades aan je pc is het toevoegen van intern geheugen, het RAM. Met meer RAM kan je pc beter meerdere programma’s tegelijk uitvoeren, omdat alle programma’s in het geheugen actief kunnen blijven. Als je nu 4 GB of minder aan intern geheugen hebt, is het tijd voor een upgrade naar 8 GB om je pc toekomstbestendig te maken. Om alle benodigde informatie van het geheugen in te zien, maak je het best gebruik van RAMMon van PassMark. Download het programma en volg de installatiestappen, waarna het programma automatisch wordt geopend. Je ziet bovenaan de totale hoeveelheid geheugen en bij Ram Type welk type RAM je computer heeft. Dat zal DDR2, DDR3 of DDR4 zijn. Maak je gebruik van DDR2, dan is je pc dusdanig oud dat een upgrade de moeite waarschijnlijk niet meer waard is. Daaronder staat de Standard Name, waarbij het gedeelte na DDRX- de frequentie is. Je ziet in RAMMon per sleuf het type en de hoeveelheid RAM. Als er geen vrije sleuf meer is, dan is het een optie om één RAM-reep uit je pc te halen en er een nieuwe met meer capaciteit voor terug te zetten. Voor pc’s koop je overigens geheugen met de DIMM-vormfactor, voor laptops heb je SODIMM nodig.

©PXimport

Tip 03: Geheugen installeren

Het installeren van geheugen in een computer is niet zo ingewikkeld. Je opent de pc-behuizing door de schroeven op de achterkant los te draaien, zodat je toegang hebt tot het moederbord. Vervolgens leg je de pc plat op z’n kant. Het verschilt per moederbord, maar vaak zitten er bovenin één of twee reepjes aan geheugen met nog een aantal vrije sleuven. Aan de uiteindes van die repen zit de plek waarop je kunt drukken om het RAM los te maken van het moederbord, zodat je het er eventueel uit kunt halen. Vervolgens plaats je de nieuwe geheugenreep door deze stevig in de houder te drukken totdat deze erin klikt. Raadpleeg voor de precieze stappen even de handleiding van je moederbord, waar het vaak duidelijk staat beschreven. Sluit vervolgens de pc even aan en schakel deze in. Als de computer opstart naar Windows, weet je dat het geheugen goed is geplaatst.

©PXimport

Tip 04: Harde schijf

Een andere mogelijkheid waar je snel veel voordeel uit kunt halen, is het upgraden van je harde schijf. Vooral als je net even wat opslagruimte te kort komt en altijd moeite hebt om genoeg vrije ruimte over te houden. Dat terwijl een extra harde schijf helemaal niet zo veel hoeft te kosten. Je hebt al een 1TB-schijf vanaf vijftig euro en een 3TB-schijf vanaf honderd euro. Als je graag een extra schijf in je pc wilt plaatsen, is het nodig op een aantal kleine zaken te letten. Zo moet je ervoor zorgen dat er genoeg ruimte is in de pc-kast, maar dat zal vaak geen probleem zijn. Voor een laptop geldt hetzelfde, maar helaas zit daar vaak niet genoeg ruimte in. Wat je dan bij sommige modellen kunt doen, is om een eventueel aanwezige dvd-speler eruit te halen. Je kunt vervolgens een ‘HDD-caddy’ kopen. Dat is een houder voor de extra schijf, zodat die er mooi in past. Check wel of je een HDD-caddy koopt die geschikt is voor jouw merk en type laptop. Verder moet je erop letten dat je moederbord nog een vrije SATA-aansluiting heeft en dat je voeding nog een aansluiting beschikbaar heeft om de schijf van stroom te voorzien. Het handigste is om even je pc-kast te openen, de huidige aansluitingen van de schijf te bestuderen en te kijken of er nog eenzelfde aansluiting beschikbaar is aan die kabel.

©PXimport

Tip 05: SSD

Heb je wel genoeg schijfruimte en geheugen, maar wil je een snellere computer, dan is verreweg de beste optie om te investeren in een SSD. Een SSD-schijf werkt veel sneller dan een traditionele harde schijf, omdat deze geen bewegende delen bevat. Daardoor maakt het niet uit waar een bestand zich op de schijf bevindt: de tijd om willekeurig welk bestand te bereiken is altijd even lang. Bij een gewone harde schijf is dat anders: daar moet bijvoorbeeld de kop draaien als een bestand zich aan de andere kant van de schijf bevindt – terwijl de klok door tikt. Een SSD is dus sneller. Voordat je een SSD aanschaft, moet je eerst even controleren of er nog ruimte in de pc-kast vrij is en of je nog een vrije SATA-aansluiting hebt op je moederbord. Zorg er wel voor dat dit een SATA3 (6 Gbit/s)-aansluiting is, want anders gaan veel van de prestatieverbeteringen van een SSD verloren.

©PXimport

Tip 06: Opslagruimte SSD

De vraag is hoeveel opslagcapaciteit je SSD moet hebben. Voor Windows merken we uit eigen ervaring dat 128 GB vaak behoorlijk krap is. Na verloop van tijd wordt de Windows-map groter en groter, net zoals andere mappen op je schijf waar je weinig tot geen invloed op hebt. Het uiteindelijke resultaat: een volle schijf. Om die reden raden we toch minimaal 256 GB aan opslag aan. Dergelijke SSD’s zijn inmiddels te koop voor minder dan honderd euro. Over het algemeen is het overigens zo dat SSD’s met meer opslagcapaciteit beter presteren. Hoe lang dat nog duurt is de vraag: steeds meer SSD-fabrikanten werken eraan om de snelheid onafhankelijk te maken van de SSD-capaciteit.

©PXimport

Tip 07: Schijf installeren

Om een harde schijf en/of een SSD in je computer te installeren, open je eerst de behuizing. In de pc-behuizing vind je over het algemeen vooraan de schijf of schijven. Het is dan vaak mogelijk om een slede uit de pc-behuizing te halen en hier de schijf in te plaatsen –met een aantal schroefjes van de pc-behuizing, mocht je die hebben. Daarna schuif je de slede met daarin de schijf vast terug in de behuizing. Vervolgens moet je ook de andere kant van de behuizing even losschroeven, zodat je de kabels aan kunt sluiten. Je prikt dan de ene kant van de SATA-kabel in het moederbord en het andere uiteinde in de schijf of SSD. Gaat het om een SSD, zorg er dan voor dat je een SATA3-aansluiting met 6 Gbit/s gebruikt, voor optimale snelheid. Raadpleeg hiervoor even de handleiding: op veel moederborden is het zo dat alleen de eerste of de eerste twee SATA-aansluitingen de 6 Gbit/s-snelheden hebben.

©PXimport

Tip 08: Schijfmigratie

Nu je een SSD hebt, wil je er wel optimaal gebruik van maken. Daarom is het nodig om Windows op de SSD te installeren. Je kunt dan twee kanten op. Bij optie één installeer je Windows in zijn geheel opnieuw op de SSD, zet je alle persoonlijke bestanden van de oude harde schijf over (naar de SSD of naar een externe harde schijf), waarna je de oude schijf leegt en formatteert. Deze schijf kan vervolgens weer dienst doen als opslagschijf. Schuif hem in je pc-kast en zet al je bestanden er weer op terug. Vervolgens installeer je al je software weer op de SSD.

Het is wat werk, maar je hebt dan wel meteen weer een schone Windows-installatie zonder allerlei rotzooi. Optie twee is het gebruik van migratiesoftware. Met dergelijke software kun je je oude schijf klonen naar de SSD. Probleem is echter dat harde schijven vaak veel meer capaciteit hebben dan de SSD. Als je al die gigabytes ook echt gebruikt, is klonen onmogelijk – simpelweg omdat het niet gaat passen. Dan is het nodig om eerst je bestanden van de oude harde schijf eraf te halen, totdat de gebruikte schijfruimte op je oude schijf kleiner is dan de totale ruimte op de SSD. Daarna start je het klonen, leeg je de oude schijf en zet je je bestanden terug. Sommige fabrikanten leveren software mee om te klonen. Is dat niet het geval, dan kun je ook software als Macrium Reflect Free gebruiken, waarmee je eenvoudig de schijf kunt klonen. Na het klonen start je even op in de UEFI of het BIOS en zorg je dat de pc opstart vanaf de nieuwe SSD.

©PXimport

Tip 09: Nieuwe videokaart

Het kan lastig zijn om te bepalen wanneer het tijd wordt voor een nieuwe videokaart. Waarschijnlijk merk je dat pas bij een nieuwe, veeleisende videogame. Over het algemeen is het zo dat je minimaal dertig frames per seconde wilt voor een soepele game-ervaring, uitgaande van 1920 bij 1080 pixels en (minimaal) gemiddelde instellingen. Het aantal frames per seconde meet je eenvoudig met bijvoorbeeld Fraps. Tijdens een spel kun je dan op F12 drukken om linksboven het aantal frames per seconde in een spel te zien. Haal je regelmatig minder dan dertig, dan is een upgrade misschien de moeite waard. Voordat je overweegt up te graden, zou je eerst nog kunnen proberen over te klokken, maar dat is wel iets waar je je eerst goed in moet verdiepen. Ook moet je zeker weten dat je videokaart dat aankan. Is je kaart bijvoorbeeld heel oud en je pc-kast stoffig, dan kan een overklok al snel zorgen voor te hoge temperaturen en heeft het dus niet zo veel zin.

©PXimport

Tip 10: Videokaart

Als je veel games speelt, is het aanbevolen om elke twee tot drie jaar de videokaart te upgraden. Dat hoeft niet zo veel te kosten: voor maximaal 250 euro kun je er eenvoudig weer twee jaar tegenaan. Het vervangen van de videokaart is bovendien een stuk minder werk en goedkoper dan het kopen van een compleet nieuwe pc. Er is wel één voorwaarde aan verbonden: je moet een enigszins goede processor hebben. Om je grafische kaart te upgraden, hoef je eigenlijk op niet zo veel te letten. Het belangrijkste is dat er ruimte is in de behuizing van je pc.

Wanneer je een high-end maar misschien ietwat verouderde videokaart hebt, is dat vaak geen probleem. Sommige nieuwe kaarten zijn zo groot dat ze soms twee sleuven in beslag nemen, dus die moeten wel vrij zijn. Die kaarten vereisen verder wel gewoon maar één PCI-sleuf. Voor een nieuwe grafische kaart kun je op dit moment bijvoorbeeld denken aan een AMD RX480 of de Nvidia GTX 1060. Beide kaarten kunnen alle huidige games goed draaien op 1080p en gaan nog wel een paar jaar mee.

©PXimport

Tip 11: Twee videokaarten

In plaats van een geheel nieuwe videokaart te plaatsen, kun je er ook voor kiezen om een grafische kaart bij te plaatsen. Die optie is vaak goedkoper, omdat je dan simpelweg je oudere videokaart nog een keer koopt (mits die natuurlijk nog wel in de winkel ligt). Je oudere videokaart nogmaals kopen? Ja, je kunt alleen twee dezelfde videokaarten tegelijk in een pc gebruiken. Via Windows-toets+X / Apparaatbeheer / Beeldschermadapters zie je snel welke videokaart er in jouw pc zit. Er zitten echter wel een aantal haken en ogen aan het gebruik van meerdere videokaarten: je moederbord moet het ondersteunen en niet alle games kunnen even goed overweg met twee videokaarten. Je hebt in het slechtste geval hoe dan ook de prestaties van de originele videokaart; in het beste geval worden de prestaties verdubbeld. Controleer ook nog even of je voeding goed genoeg is: je wilt minimaal 550 watt. Je kunt eenvoudig berekenen of je voeding het aankan. Vul daar alle onderdelen van je pc in en klik op Calculate om te kijken hoeveel watt er nodig is. Je ziet het wattage van je voeding door even de pc-behuizing eraf te halen en op de sticker op de voeding te kijken.

©PXimport

Tip 12: Processor-upgrade

Er is nog één component dat je kunt upgraden en dat is het hart van je pc: de processor. De enige reden om dat te doen is als je niet alles uit je videokaart of SSD kunt halen, omdat je processor simpelweg niet snel genoeg is. Dat merk je vrij eenvoudig tijdens een game of videobewerking met een programma als HWMonitor. Je downloadt het programma vanaf de website. Na de installatie open je het programma tijdens de verschillende activiteiten die je uitvoert. Is dat een game, laat die dan in windowedmode doordraaien door op Alt+Enter te drukken. Houd bij HWMonitor de Utilization van de cpu en gpu in de gaten (om het overzichtelijk te houden kun je de rest inklappen). Als de cpu op honderd procent werkt, maar de gpu verder niet zo veel doet, dan is het vrij duidelijk waar nog prestatieverbeteringen gehaald kunnen worden. Is het andersom, dan heeft een upgrade van de processor niet zo veel zin. Werkt alles al op honderd procent? Dan is het misschien tijd voor een nieuwe computer ...

©PXimport

Tip 13: Socket

Het upgraden van de cpu is niet zo eenvoudig en misschien zelfs niet mogelijk zonder het moederbord te vervangen. Bij de processor gaat het om de gebruikte socket: de aansluiting op je moederbord. Die bepaalt welke processoren ondersteund worden. Bijna elke generatie processoren heeft zijn eigen socket. Welke socket er in jouw pc gebruikt is, kun je achterhalen met bijvoorbeeld CPU-Z. Open dat programma; op het eerste tabblad bij Package zie je de informatie die je nodig hebt. Vervolgens ga je op het web op zoek naar de cpu’s die (nog) verkocht worden voor ‘jouw’ socket.

Het is echter mogelijk dat je al de snelste processor gebruikt voor die betreffende socket. In dat geval is het simpelweg onmogelijk om te upgraden zonder het moederbord te vervangen. Vind je wel een processor met dezelfde socket die sneller is dan je huidige, dan kun je een upgrade overwegen. Let wel op dat Intel expres de oudere generaties duurder maakt om de verkoop van nieuwere chips te stimuleren. Het daadwerkelijk upgraden van de processor lijkt misschien uitdagend, maar is te doen. Je schroeft de processorventilator los, haalt de cpu eruit en plaatst de nieuwe. Vervolgens plaats je (indien meegeleverd) de nieuwe ventilator, of je schroeft de oude terug. Voor precieze instructies raadpleeg je de handleiding van je moederbord en die van de cpu.

©PXimport

Als je je pc openmaakt …

Als je de hardware daadwerkelijk gaat installeren in je computer, is het belangrijk om op een aantal zaken te letten. Zorg ervoor dat je alle apparaten en kabels van je pc loskoppelt en dat je de schakelaar bij de voeding omzet, zodat deze uitgeschakeld is. Op die manier heb je geen risico op schokken. Daarnaast zal je tijdens de werkzaamheden veel profijt hebben van een gemagnetiseerde schroevendraaier. Daarmee is het een stuk eenvoudiger om de schroefjes vast te pakken en erin te draaien, iets wat soms geen eenvoudige taak is. De magneet is bovendien zo zwak dat er geen schade aan je pc aangericht kan worden. Een ander punt waar je op moet letten is dat je geen statische elektriciteit afgeeft. Hiermee kun je de pc wél beschadigen. Om te ontladen raak je even iets van metaal aan, of gebruik een antistatische polsband.

©PXimport

Tip 14: Beeldscherm

Tot nu toe hebben we alleen maar gekeken naar de interne onderdelen van de computer. Extern valt er natuurlijk ook het een en ander te verbeteren. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het beeldscherm. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een IPS-paneel, zodat je betere kijkhoeken hebt en een betere kleurreproductie. Deze schermen zijn vaak ook prima geschikt voor gamen, waar dat vroeger nog weleens anders was. Je kunt natuurlijk ook kiezen voor een groter scherm of een extra scherm. Waar je vooral op moet letten bij een beeldscherm is dat je videokaart of moederbord, als je geïntegreerde graphics gebruikt, daar nog wel een aansluiting voor beschikbaar heeft. Veel monitoren worden geleverd met een HDMI-, DVI- of DisplayPort-aansluiting. Bij een 4K-scherm is het ook belangrijk om te controleren of het compatibel is met je videokaart of laptop. Voor gaming is een betere investering overigens in een scherm met 144 Hz, waarmee alles een stuk soepeler wordt weergegeven.

©PXimport

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.