De opslagcapaciteit van je pc, laptop of NAS breid je uit door een schijf te vervangen of er een extra exemplaar bij te zetten. Zeker als je computer volledig volloopt met bestanden of wanneer de harde schijf traag is, is dat zinvol. In deze checklist geven we voor ieder budget de beste oplossing.

Budget-oplossingen

Tip 01: Externe schijf

Niet iedereen zit erop te wachten om zelf een pc open te schroeven en een schijf in te bouwen. Bovendien is dat bij sommige notebooks niet eens mogelijk. Werkt de harde schijf van je systeem nog prima en wens je alleen wat extra opslagcapaciteit? Er zijn allerlei externe schijven verkrijgbaar die je gemakkelijk aansluit op een usb-poort van je pc. Windows herkent de schijf dan automatisch, waardoor je bestanden meteen beschikbaar zijn.

Een bijkomend voordeel is dat je een losse usb-schijf eenvoudig voor meerdere systemen gebruikt. Op die manier heb je op bijvoorbeeld een pc en laptop toegang tot dezelfde bestanden. De prijzen van externe schijven vallen momenteel erg mee. Voor zo'n tachtig euro schaf je een exemplaar aan met 1 TB opslagcapaciteit. Uiteraard kun je ook een schijf kiezen met meer of minder opslagcapaciteit. Bepaal voor jezelf wat voor data je wil opslaan en maak aan de hand daarvan een keuze. Voor de opslag van films heb je bijvoorbeeld veel meer schijfruimte nodig dan voor het opslaan van documenten.

Bekijk verder ook of je de behuizing het liefst liggend of staand neerzet. Deze keuze is onder meer afhankelijk van de ruimte rondom je computer.

©PXimport

Tip 01 Een externe schijf sluit je via usb simpel aan op iedere computer.

Tip 02: Welke usb-snelheid?

Externe harde schijven hebben een usb2.0- of usb3.0-aansluiting. Laatstgenoemde heeft als voordeel dat je vanaf de pc veel sneller data naar de harde schijf overpompt. In theorie is usb 3.0 zelf tienmaal sneller vergeleken met zijn voorganger! Hierbij is het wel een voorwaarde dat het systeem waarop je werkt ook over een usb3.0-poort beschikt. Je herkent die doorgaans aan de blauwe kleur.

Ook als je computer deze poort niet heeft, koop je zonder problemen een externe harde schijf met usb 3.0. De nieuwe usb-standaard is namelijk compatibel met usb2.0-poorten. Een nadeel is wel dat je in dat geval geen gebruik maakt van de snellere dataoverdracht. Overigens zijn de externe schijven die momenteel te koop zijn, zo goed als allemaal voorzien van de nieuwe usb-standaard.

Zoek je op Marktplaats naar een tweedehands schijf, dan is het wel belangrijk om op deze specificatie te letten.

©PXimport

Tip 02 Je herkent een usb 3.0-aansluiting aan de blauwe connector.

Tip 03: Voeding

Externe harde schijven koop je met of zonder externe voeding. In dat laatste geval wordt de schijf gevoed door de usb-poort van je pc. Een groot voordeel is dat deze schijven weinig energie verbruiken. Het formaat is daarnaast een stuk kleiner, zodat ze lekker handzaam zijn. Nadelen zijn er ook. Een losse schijf zonder externe voeding heeft meestal een hoger prijskaartje.

Vind je snelheid belangrijk, dan kies je het beste voor een schijf met externe voeding. Omdat schijven met externe voeding vrijwel altijd een 3,5inch-schijf bevatten en die altijd sneller zijn dan een harde schijf van 2,5 inch (zie ook tip 05), ligt de lees- en schrijfsnelheid een fractie hoger. Een voorwaarde is dat er een stopcontact vrij is in de buurt van je pc.

Houd verder rekening met een grotere behuizing en een hoger gewicht. Als je veel data wil bewaren op een losse schijf, is een exemplaar met eigen stroomadapter relatief de voordeligste keuze. Sommige exemplaren kunnen maar liefst 4 TB aan data opbergen, terwijl de aanschafprijs hiervan nog best betaalbaar kunnen zijn (ca. 150 euro).

©PXimport

Tip 03 Het verschil in formaat tussen een losse schijf met en zonder externe voeding is aanzienlijk.

Tip 04: Interne schijf

Een interne schijf is iets goedkoper dan een extern exemplaar. Het voordeel ten opzichte van een losse schijf is dat dit pc-onderdeel netjes in de systeemkast past. Bovendien hoef je hiervoor geen usb-poort vrij te houden. Veel pc's hebben ruimte genoeg om naast de huidige schijf er nog eentje bij te zetten. Mocht er geen plek meer vrij zijn, dan is vervanging natuurlijk ook een optie. Bij notebooks is er vanwege de beperkte ruimte slechts plek voor één schijf.

De montage regel je door het onderdeel in een speciale houder te klikken of vast te schroeven. Vervolgens sluit je de schijf aan op het systeem met een stroom- en datakabel (SATA). Als je alles juist hebt aangesloten, herkent je computer vanzelf de extra opslagruimte. Net als bij losse usb-schijven is er ook bij interne harde schijven verschil in opslagcapaciteit.

Omdat de prijzen momenteel vrij laag liggen, kies je het beste een schijf uit waarmee je voldoende schijfruimte overhoudt voor de toekomst. Interne schijven met een opslagcapaciteit van 1 TB zijn verkrijgbaar vanaf ongeveer zestig euro.

Tip 05: 2,5 of 3,5 inch

Harde schijven zijn beschikbaar in twee formaten, namelijk 2,5 of 3,5 inch. Als je een minicomputer of notebook gebruikt, heb je een 2,5inch-schijf nodig. Niet voor niets heten deze types ook wel laptopschijven. Een pluspunt is dat ze weinig energie verbruiken. Daarnaast maken ze nauwelijks lawaai en nemen ze door het compacte formaat weinig ruimte in beslag. Daarentegen zijn 2,5inch-schijven wel iets minder snel.

Als je een harde schijf voor je notebook zoekt, let dan goed op de dikte van het onderdeel. Die is namelijk 7, 9,5, 12,5 of zelfs 15 millimeter. Voordat je een exemplaar aanschaft, controleer je daarom eerst goed welke maat er in de laptop past. Bij losse usb-schijven zonder externe voeding bevindt zich in de behuizing altijd een schijf van 2,5 inch. Wil je een (extra) schijf monteren in een desktop-pc, dan heb je eigenlijk altijd het 3,5inch-formaat nodig. Deze heeft een hogere lees- en schrijfsnelheid, waardoor bestanden bijvoorbeeld vlotter openen op je systeem. Wel produceren ze vergeleken met het 2,5inch-broertje meer geluid en verbruiken ze meer energie.

De prijs van 3,5inch-schijven ligt overigens een stuk lager. Losse usb-schijven met een eigen stroomadapter zijn altijd voorzien van een 3,5inch-exemplaar.

©PXimport

Tip 05 Sommige 2,5inch-schijven zijn extra dun, zodat ze bijvoorbeeld in een netbook of ultrabook passen.

Tip 06: Toerental

Een harde schijf bestaat uit een aantal ronde, metalen platen. Deze zogeheten platters draaien met een toerental rond waardoor de lees- en schrijfknop nieuwe gegevens kan uitlezen en opslaan. Hoe hoger het toerental van de schijf is, hoe sneller de platters ronddraaien. Concreet betekent dit dat pc's rapper gegevens kunnen verwerken van en naar harde schijven met een hoog toerental.

De eenheid die bij schijven altijd wordt weergegeven om het toerental aan te duiden, is rpm (rotaties per minuut). De meeste schijven hebben tegenwoordig een rotatiesnelheid van 7200 rpm. Daarnaast zijn er ook schijven met een toerental van 5400 en 5900 te koop. Omdat die langzamer ronddraaien, verbruiken ze minder energie en maken ze weinig lawaai. Je vindt ze vooral in laptops en netbooks om de batterij te besparen. Daarnaast worden ze minder snel heet, waardoor de kans op een lange levensduur iets groter is.

Sommige harde schijven hebben een variabele rotatiesnelheid. Dit zijn energiezuinige modellen die alleen een tandje bijschakelen wanneer dat daadwerkelijk nodig is. Dat gebeurt bijvoorbeeld zodra de pc grote hoeveelheden data naar de schijf wegschrijft. De Green-lijn van Western Digital bestaat uit schijven met een variabele rotatiesnelheid. Het toerental ligt hierbij op 5400 of 7200 rpm.

©PXimport

Tip 06 Als je snel wil werken op je pc, kies je voor een harde schijf met 7200 rpm.

Tip 07: Cachegeheugen

Harde schijven gebruiken een buffer om geopende bestanden tijdelijk op te slaan. Dit is het zogeheten cachegeheugen. Hoe groter het cachegeheugen is, hoe minder tijd het systeem nodig heeft om geopende bestanden te verwerken. Zeker wanneer je regelmatig verschillende zware bestanden gelijktijdig hebt openstaan, kies je bij voorkeur voor een harde schijf met een flinke buffer. Als je bijvoorbeeld graag werkt met grote videobestanden heb je veel voordeel van meer cachegeheugen.

Moderne 3,5inch-schijven hebben meestal een buffer van 32 of 64 MB, terwijl de langzamere 2,5inch-varianten het doorgaans moeten stellen met 8 of 16 MB. Hierdoor is een laptop minder geschikt om met zware bestanden te werken dan een desktop-pc.

©PXimport

Tip 07 Op de meeste harde schijven bevindt zich een sticker waarop het cachegeheugen staat vermeld.

Tip 08: SATA 3

Moderne harde schijven ondersteunen tegenwoordig allemaal SATA 3 (SATA 600). Dat wil zeggen dat de doorvoersnelheid in theorie maximaal 6 Gbit/s bedraagt. Of je van SATA 3 daadwerkelijk gebruikt kunt maken, hangt af van het moederbord in je pc. Een recent moederbord ondersteunt vrijwel altijd de nieuwste SATA-standaard, maar bij oudere systemen is de compatibiliteit beperkt tot SATA 2 of 1. Gelukkig gebruik je een nieuwe harde schijf met ondersteuning voor SATA 3 zonder problemen op een moederbord met een oudere SATA-standaard. Wel is daarmee de doorvoersnelheid beperkt tot wat het moederbord ondersteunt.

Overigens is dat niet zo'n probleem, want harde schijven benutten nog lang niet de maximale doorvoersnelheid van SATA 3. Staar je dus niet blind op deze specificatie van het moederbord. Sommige moederborden hebben connectors voor verschillende SATA-standaarden. Belangrijk is in dat geval dat je de juiste aansluiting kiest.

©PXimport

Tip 08 Een interne harde schijf heeft aan de zijkant een SATA-connector.

Kostbare oplossingen

Tip 09: SSD

Als je meer budget over hebt voor betere prestaties, kun je een SSD (Solid State Drive) overwegen. In tegenstelling tot normale 2,5inch- en 3,5inch-schijven hebben SSD's geen roterende onderdelen. Dat brengt een aantal voordelen met zich mee. Een SSD is altijd in staat om opgeslagen data direct te vinden. Een normale harde schijf heeft hier meer tijd voor nodig, omdat die afhankelijk is van hoe snel de lees- en schrijfknop de gegevens op een roterende schijf terugvindt.

Omdat er in een SSD niets beweegt, is je pc muisstil. Bovendien vindt er geen wrijving plaats, waardoor het onderdeel weinig warmte afgeeft. Net als een harde schijf sluit je een SSD aan via een SATA-kabel op het moederbord. Om maximaal van een SSD te profiteren, is het belangrijk dat je moederbord de SATA 3-standaard ondersteunt. Alleen dan bereik je namelijk de maximale doorvoersnelheid die je SSD aankan. Hoewel de prijzen van SSD's dalen, is het prijsverschil vergeleken met normale harde schijven nog behoorlijk groot. Voor een exemplaar met 128 GB opslagcapaciteit betaal je ongeveer honderd euro.

Slim is om je besturingssysteem en programma's van een SSD te laden, terwijl je voor de opslag van mediabestanden een normale schijf gebruikt met meer opslagcapaciteit.

©PXimport

Tip 09 Een SSD is net zo groot als een 2,5inch-schijf.

Tip 10: Lees- en schrijftempo

Net als bij normale harde schijven is het verstandig om goed de specificaties van de beoogde SSD na te lopen. Let vooral op de lees- en schrijfsnelheid. Hoe hoger deze waarden zijn, hoe sneller het opslagmedium in je pc functioneert. Hiervoor is het wel belangrijk dat het moederbord de SATA3-standaard ondersteunt.

Zeker voor de opslag van grote hoeveelheden data is het zinvol om een SSD met een hoge schrijfsnelheid te kiezen. Je hoeft dan namelijk minder lang te wachten totdat alle bestanden zijn opgeslagen. Let bij notebooks verder ook op de dikte van de SSD, zodat je zeker weet dat het onderdeel in de behuizing past.

©PXimport

Tip 10 Werp bij SSD's altijd een blik op de maximale lees- en schrijfsnelheid.

Tip 11: Externe SSD

Durf je het niet aan om je bestaande schijf te vervangen voor een SSD? Er bestaan ook externe SSD's die je op een usb3.0-poort aansluit. Het voordeel hiervan is dat je de externe opslagdrager voor meerdere systemen gebruikt. Naast usb 3.0 verbind je sommige SSD's als alternatief via Thunderbolt. Met deze aansluiting presteert een externe SSD beter, al liggen de snelheden vergeleken met SATA 3 wel lager. Houd er rekening mee dat de meeste pc's en notebooks geen Thunderbolt-poort hebben. Onder meer iMacs van Apple en enkele notebooks van Lenovo zijn hiervoor geschikt.

Als je echt van de snelheid van SSD wil profiteren, ontkom je er overigens niet aan om een interne SSD in je systeemkast te monteren. Alleen op deze manier gebruik je namelijk het besturingssysteem vanaf deze snelle opslagdrager, waardoor je pc lekker vlot opstart. Een extern exemplaar is eigenlijk alleen interessant voor het geval je snel data wil overzetten naar verschillende systemen.

©PXimport

Tip 11 De LaCie Rugged is een voorbeeld van een externe SSD met een Thunderbolt-aansluiting.

Kooptips

Heb je interesse in een (externe) harde schijf of SSD? We hebben enkele kooptips voor je verzameld van producten die bij Computer!Totaal onlangs als beste zijn getest.

Transcend StoreJet Turbo 2TB (TS2TSJ35T3)

Deze externe 3,5inch-schijf van Transcend heeft een usb3.0-aansluiting, waardoor het mogelijk is om vlot data over te pompen. Dankzij een speciale back-upknop is het kinderlijk eenvoudig om back-ups op te slaan. Als je goed zoekt, schaf je deze externe schijf voor zo'n honderd euro aan.

©PXimport

Western Digital Black 2 TB (WD2002FAEX)

Wens je een snelle interne schijf met veel opslagcapaciteit? Dit 3,5inch-exemplaar van Western Digital past precies binnen dit plaatje. De schijf heeft een rotatiesnelheid van 7200 rpm en 64 MB cachegeheugen. Ideaal dus om lekker vlot bestanden op te slaan en te laden. Het 2TB-model is verkrijgbaar voor ongeveer 135 euro.

©PXimport

Samsung 840 Series Pro 128 GB (MZ-7PD128BW)

Samsung maakt momenteel de vlotste SSD's. Als je een exemplaar van de 840 Series Pro in je computer monteert, ben je verzekerd van een supersnel systeem. De 128GB-versie koop je voor ongeveer 120 euro bij verschillende webshops.

©PXimport

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.