ID.nl logo
Zo vind je de beste harde schijf
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

Zo vind je de beste harde schijf

De opslagcapaciteit van je pc, laptop of NAS breid je uit door een schijf te vervangen of er een extra exemplaar bij te zetten. Zeker als je computer volledig volloopt met bestanden of wanneer de harde schijf traag is, is dat zinvol. In deze checklist geven we voor ieder budget de beste oplossing.

Budget-oplossingen

Tip 01: Externe schijf

Niet iedereen zit erop te wachten om zelf een pc open te schroeven en een schijf in te bouwen. Bovendien is dat bij sommige notebooks niet eens mogelijk. Werkt de harde schijf van je systeem nog prima en wens je alleen wat extra opslagcapaciteit? Er zijn allerlei externe schijven verkrijgbaar die je gemakkelijk aansluit op een usb-poort van je pc. Windows herkent de schijf dan automatisch, waardoor je bestanden meteen beschikbaar zijn.

Een bijkomend voordeel is dat je een losse usb-schijf eenvoudig voor meerdere systemen gebruikt. Op die manier heb je op bijvoorbeeld een pc en laptop toegang tot dezelfde bestanden. De prijzen van externe schijven vallen momenteel erg mee. Voor zo'n tachtig euro schaf je een exemplaar aan met 1 TB opslagcapaciteit. Uiteraard kun je ook een schijf kiezen met meer of minder opslagcapaciteit. Bepaal voor jezelf wat voor data je wil opslaan en maak aan de hand daarvan een keuze. Voor de opslag van films heb je bijvoorbeeld veel meer schijfruimte nodig dan voor het opslaan van documenten.

Bekijk verder ook of je de behuizing het liefst liggend of staand neerzet. Deze keuze is onder meer afhankelijk van de ruimte rondom je computer.

©PXimport

Tip 01 Een externe schijf sluit je via usb simpel aan op iedere computer.

Tip 02: Welke usb-snelheid?

Externe harde schijven hebben een usb2.0- of usb3.0-aansluiting. Laatstgenoemde heeft als voordeel dat je vanaf de pc veel sneller data naar de harde schijf overpompt. In theorie is usb 3.0 zelf tienmaal sneller vergeleken met zijn voorganger! Hierbij is het wel een voorwaarde dat het systeem waarop je werkt ook over een usb3.0-poort beschikt. Je herkent die doorgaans aan de blauwe kleur.

Ook als je computer deze poort niet heeft, koop je zonder problemen een externe harde schijf met usb 3.0. De nieuwe usb-standaard is namelijk compatibel met usb2.0-poorten. Een nadeel is wel dat je in dat geval geen gebruik maakt van de snellere dataoverdracht. Overigens zijn de externe schijven die momenteel te koop zijn, zo goed als allemaal voorzien van de nieuwe usb-standaard.

Zoek je op Marktplaats naar een tweedehands schijf, dan is het wel belangrijk om op deze specificatie te letten.

©PXimport

Tip 02 Je herkent een usb 3.0-aansluiting aan de blauwe connector.

Tip 03: Voeding

Externe harde schijven koop je met of zonder externe voeding. In dat laatste geval wordt de schijf gevoed door de usb-poort van je pc. Een groot voordeel is dat deze schijven weinig energie verbruiken. Het formaat is daarnaast een stuk kleiner, zodat ze lekker handzaam zijn. Nadelen zijn er ook. Een losse schijf zonder externe voeding heeft meestal een hoger prijskaartje.

Vind je snelheid belangrijk, dan kies je het beste voor een schijf met externe voeding. Omdat schijven met externe voeding vrijwel altijd een 3,5inch-schijf bevatten en die altijd sneller zijn dan een harde schijf van 2,5 inch (zie ook tip 05), ligt de lees- en schrijfsnelheid een fractie hoger. Een voorwaarde is dat er een stopcontact vrij is in de buurt van je pc.

Houd verder rekening met een grotere behuizing en een hoger gewicht. Als je veel data wil bewaren op een losse schijf, is een exemplaar met eigen stroomadapter relatief de voordeligste keuze. Sommige exemplaren kunnen maar liefst 4 TB aan data opbergen, terwijl de aanschafprijs hiervan nog best betaalbaar kunnen zijn (ca. 150 euro).

©PXimport

Tip 03 Het verschil in formaat tussen een losse schijf met en zonder externe voeding is aanzienlijk.

Tip 04: Interne schijf

Een interne schijf is iets goedkoper dan een extern exemplaar. Het voordeel ten opzichte van een losse schijf is dat dit pc-onderdeel netjes in de systeemkast past. Bovendien hoef je hiervoor geen usb-poort vrij te houden. Veel pc's hebben ruimte genoeg om naast de huidige schijf er nog eentje bij te zetten. Mocht er geen plek meer vrij zijn, dan is vervanging natuurlijk ook een optie. Bij notebooks is er vanwege de beperkte ruimte slechts plek voor één schijf.

De montage regel je door het onderdeel in een speciale houder te klikken of vast te schroeven. Vervolgens sluit je de schijf aan op het systeem met een stroom- en datakabel (SATA). Als je alles juist hebt aangesloten, herkent je computer vanzelf de extra opslagruimte. Net als bij losse usb-schijven is er ook bij interne harde schijven verschil in opslagcapaciteit.

Omdat de prijzen momenteel vrij laag liggen, kies je het beste een schijf uit waarmee je voldoende schijfruimte overhoudt voor de toekomst. Interne schijven met een opslagcapaciteit van 1 TB zijn verkrijgbaar vanaf ongeveer zestig euro.

Tip 05: 2,5 of 3,5 inch

Harde schijven zijn beschikbaar in twee formaten, namelijk 2,5 of 3,5 inch. Als je een minicomputer of notebook gebruikt, heb je een 2,5inch-schijf nodig. Niet voor niets heten deze types ook wel laptopschijven. Een pluspunt is dat ze weinig energie verbruiken. Daarnaast maken ze nauwelijks lawaai en nemen ze door het compacte formaat weinig ruimte in beslag. Daarentegen zijn 2,5inch-schijven wel iets minder snel.

Als je een harde schijf voor je notebook zoekt, let dan goed op de dikte van het onderdeel. Die is namelijk 7, 9,5, 12,5 of zelfs 15 millimeter. Voordat je een exemplaar aanschaft, controleer je daarom eerst goed welke maat er in de laptop past. Bij losse usb-schijven zonder externe voeding bevindt zich in de behuizing altijd een schijf van 2,5 inch. Wil je een (extra) schijf monteren in een desktop-pc, dan heb je eigenlijk altijd het 3,5inch-formaat nodig. Deze heeft een hogere lees- en schrijfsnelheid, waardoor bestanden bijvoorbeeld vlotter openen op je systeem. Wel produceren ze vergeleken met het 2,5inch-broertje meer geluid en verbruiken ze meer energie.

De prijs van 3,5inch-schijven ligt overigens een stuk lager. Losse usb-schijven met een eigen stroomadapter zijn altijd voorzien van een 3,5inch-exemplaar.

©PXimport

Tip 05 Sommige 2,5inch-schijven zijn extra dun, zodat ze bijvoorbeeld in een netbook of ultrabook passen.

Tip 06: Toerental

Een harde schijf bestaat uit een aantal ronde, metalen platen. Deze zogeheten platters draaien met een toerental rond waardoor de lees- en schrijfknop nieuwe gegevens kan uitlezen en opslaan. Hoe hoger het toerental van de schijf is, hoe sneller de platters ronddraaien. Concreet betekent dit dat pc's rapper gegevens kunnen verwerken van en naar harde schijven met een hoog toerental.

De eenheid die bij schijven altijd wordt weergegeven om het toerental aan te duiden, is rpm (rotaties per minuut). De meeste schijven hebben tegenwoordig een rotatiesnelheid van 7200 rpm. Daarnaast zijn er ook schijven met een toerental van 5400 en 5900 te koop. Omdat die langzamer ronddraaien, verbruiken ze minder energie en maken ze weinig lawaai. Je vindt ze vooral in laptops en netbooks om de batterij te besparen. Daarnaast worden ze minder snel heet, waardoor de kans op een lange levensduur iets groter is.

Sommige harde schijven hebben een variabele rotatiesnelheid. Dit zijn energiezuinige modellen die alleen een tandje bijschakelen wanneer dat daadwerkelijk nodig is. Dat gebeurt bijvoorbeeld zodra de pc grote hoeveelheden data naar de schijf wegschrijft. De Green-lijn van Western Digital bestaat uit schijven met een variabele rotatiesnelheid. Het toerental ligt hierbij op 5400 of 7200 rpm.

©PXimport

Tip 06 Als je snel wil werken op je pc, kies je voor een harde schijf met 7200 rpm.

Tip 07: Cachegeheugen

Harde schijven gebruiken een buffer om geopende bestanden tijdelijk op te slaan. Dit is het zogeheten cachegeheugen. Hoe groter het cachegeheugen is, hoe minder tijd het systeem nodig heeft om geopende bestanden te verwerken. Zeker wanneer je regelmatig verschillende zware bestanden gelijktijdig hebt openstaan, kies je bij voorkeur voor een harde schijf met een flinke buffer. Als je bijvoorbeeld graag werkt met grote videobestanden heb je veel voordeel van meer cachegeheugen.

Moderne 3,5inch-schijven hebben meestal een buffer van 32 of 64 MB, terwijl de langzamere 2,5inch-varianten het doorgaans moeten stellen met 8 of 16 MB. Hierdoor is een laptop minder geschikt om met zware bestanden te werken dan een desktop-pc.

©PXimport

Tip 07 Op de meeste harde schijven bevindt zich een sticker waarop het cachegeheugen staat vermeld.

Tip 08: SATA 3

Moderne harde schijven ondersteunen tegenwoordig allemaal SATA 3 (SATA 600). Dat wil zeggen dat de doorvoersnelheid in theorie maximaal 6 Gbit/s bedraagt. Of je van SATA 3 daadwerkelijk gebruikt kunt maken, hangt af van het moederbord in je pc. Een recent moederbord ondersteunt vrijwel altijd de nieuwste SATA-standaard, maar bij oudere systemen is de compatibiliteit beperkt tot SATA 2 of 1. Gelukkig gebruik je een nieuwe harde schijf met ondersteuning voor SATA 3 zonder problemen op een moederbord met een oudere SATA-standaard. Wel is daarmee de doorvoersnelheid beperkt tot wat het moederbord ondersteunt.

Overigens is dat niet zo'n probleem, want harde schijven benutten nog lang niet de maximale doorvoersnelheid van SATA 3. Staar je dus niet blind op deze specificatie van het moederbord. Sommige moederborden hebben connectors voor verschillende SATA-standaarden. Belangrijk is in dat geval dat je de juiste aansluiting kiest.

©PXimport

Tip 08 Een interne harde schijf heeft aan de zijkant een SATA-connector.

Kostbare oplossingen

Tip 09: SSD

Als je meer budget over hebt voor betere prestaties, kun je een SSD (Solid State Drive) overwegen. In tegenstelling tot normale 2,5inch- en 3,5inch-schijven hebben SSD's geen roterende onderdelen. Dat brengt een aantal voordelen met zich mee. Een SSD is altijd in staat om opgeslagen data direct te vinden. Een normale harde schijf heeft hier meer tijd voor nodig, omdat die afhankelijk is van hoe snel de lees- en schrijfknop de gegevens op een roterende schijf terugvindt.

Omdat er in een SSD niets beweegt, is je pc muisstil. Bovendien vindt er geen wrijving plaats, waardoor het onderdeel weinig warmte afgeeft. Net als een harde schijf sluit je een SSD aan via een SATA-kabel op het moederbord. Om maximaal van een SSD te profiteren, is het belangrijk dat je moederbord de SATA 3-standaard ondersteunt. Alleen dan bereik je namelijk de maximale doorvoersnelheid die je SSD aankan. Hoewel de prijzen van SSD's dalen, is het prijsverschil vergeleken met normale harde schijven nog behoorlijk groot. Voor een exemplaar met 128 GB opslagcapaciteit betaal je ongeveer honderd euro.

Slim is om je besturingssysteem en programma's van een SSD te laden, terwijl je voor de opslag van mediabestanden een normale schijf gebruikt met meer opslagcapaciteit.

©PXimport

Tip 09 Een SSD is net zo groot als een 2,5inch-schijf.

Tip 10: Lees- en schrijftempo

Net als bij normale harde schijven is het verstandig om goed de specificaties van de beoogde SSD na te lopen. Let vooral op de lees- en schrijfsnelheid. Hoe hoger deze waarden zijn, hoe sneller het opslagmedium in je pc functioneert. Hiervoor is het wel belangrijk dat het moederbord de SATA3-standaard ondersteunt.

Zeker voor de opslag van grote hoeveelheden data is het zinvol om een SSD met een hoge schrijfsnelheid te kiezen. Je hoeft dan namelijk minder lang te wachten totdat alle bestanden zijn opgeslagen. Let bij notebooks verder ook op de dikte van de SSD, zodat je zeker weet dat het onderdeel in de behuizing past.

©PXimport

Tip 10 Werp bij SSD's altijd een blik op de maximale lees- en schrijfsnelheid.

Tip 11: Externe SSD

Durf je het niet aan om je bestaande schijf te vervangen voor een SSD? Er bestaan ook externe SSD's die je op een usb3.0-poort aansluit. Het voordeel hiervan is dat je de externe opslagdrager voor meerdere systemen gebruikt. Naast usb 3.0 verbind je sommige SSD's als alternatief via Thunderbolt. Met deze aansluiting presteert een externe SSD beter, al liggen de snelheden vergeleken met SATA 3 wel lager. Houd er rekening mee dat de meeste pc's en notebooks geen Thunderbolt-poort hebben. Onder meer iMacs van Apple en enkele notebooks van Lenovo zijn hiervoor geschikt.

Als je echt van de snelheid van SSD wil profiteren, ontkom je er overigens niet aan om een interne SSD in je systeemkast te monteren. Alleen op deze manier gebruik je namelijk het besturingssysteem vanaf deze snelle opslagdrager, waardoor je pc lekker vlot opstart. Een extern exemplaar is eigenlijk alleen interessant voor het geval je snel data wil overzetten naar verschillende systemen.

©PXimport

Tip 11 De LaCie Rugged is een voorbeeld van een externe SSD met een Thunderbolt-aansluiting.

Kooptips

Heb je interesse in een (externe) harde schijf of SSD? We hebben enkele kooptips voor je verzameld van producten die bij Computer!Totaal onlangs als beste zijn getest.

Transcend StoreJet Turbo 2TB (TS2TSJ35T3)

Deze externe 3,5inch-schijf van Transcend heeft een usb3.0-aansluiting, waardoor het mogelijk is om vlot data over te pompen. Dankzij een speciale back-upknop is het kinderlijk eenvoudig om back-ups op te slaan. Als je goed zoekt, schaf je deze externe schijf voor zo'n honderd euro aan.

©PXimport

Western Digital Black 2 TB (WD2002FAEX)

Wens je een snelle interne schijf met veel opslagcapaciteit? Dit 3,5inch-exemplaar van Western Digital past precies binnen dit plaatje. De schijf heeft een rotatiesnelheid van 7200 rpm en 64 MB cachegeheugen. Ideaal dus om lekker vlot bestanden op te slaan en te laden. Het 2TB-model is verkrijgbaar voor ongeveer 135 euro.

©PXimport

Samsung 840 Series Pro 128 GB (MZ-7PD128BW)

Samsung maakt momenteel de vlotste SSD's. Als je een exemplaar van de 840 Series Pro in je computer monteert, ben je verzekerd van een supersnel systeem. De 128GB-versie koop je voor ongeveer 120 euro bij verschillende webshops.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt
© Wesley Akkerman
Huis

Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Uitstekend
Conclusie

De Poco F8 Ultra oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze variant een paar gram zwaarder maakt dan de zwarte versie). Wel plaatsen we wat kanttekeningen bij de software- en camera-ervaring. De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

Plus- en minpunten
  • Bose-subwoofer
  • Faux denim achterop
  • Stevig, handzaam en licht
  • Vlotte en overzichtelijke software
  • Gemiddeld tot goed softwarebeleid
  • Batterijduur
  • Kleuren kunnen beter
  • Camera laat te wensen over
  • Bloatware en advertenties
CategorieSpecificatie
Display6,9 inch Amoled-display, 120Hz (adaptief), 3500 nits maximale helderheid
ProcessorSnapdragon 8 Elite Gen 5 (3nm)
Geheugen12 GB of 16 GB LPDDR5X (9600 Mbps)
Opslag256 GB of 512 GB (UFS 4.1)
Batterij6500 mAh met 100W HyperCharge en 50W draadloos laden
Camera achter50 MP hoofdcamera (OIS), 50 MP periscooptelelens (OIS), 50 MP ultragroothoek
Camera voor32 MP met autofocus
VideoTot 8K op 30 fps (achter) / 4K op 60 fps (voor)
SoftwareXiaomi HyperOS 3
BouwIP68 waterbestendig, POCO Shield Glass, 218 (Black) - 220 gram (Denim Blue)
Connectiviteit5G, Wifi 7, Bluetooth 6.0, NFC
Extra'sUltrasone vingerafdrukscanner, Infrarood (IR-blaster), Bose audio

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

0,7x

1x

2x

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

5x

10x

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.