Interesse in een splinternieuwe soundbar? Keuze is er genoeg, want zo’n beetje ieder bekend audio- en televisiemerk fabriceert interessante producten. Om die reden helpen we je graag een eindje op weg en schotelen we je de top 10 beste soundbars voor.

Top 10 beste soundbars

Tips voor je soundbar

Veelgestelde vragen

©PXimport

Top 10 soundbars (november 2019)

1. Samsung HW-Q90R

De beste soundbar10Score100

De Samsung HW-Q90R is een set met alles wat je nodig hebt voor helder surround geluid. De soundbar is een flinke 122cm breed, maar is uitgerust met hoge kwaliteit Harman & Kardon speakers. Zowel de soundbar als de twee meegeleverde draadloze achterspeakers verspreiden het geluid niet alleen naar voren, maar ook naar boven. Hiermee weet Samsung een uitstekende Dolby Atmos of DTS:X ervaring te creëren.

2. Sonos Beam

De beste soundbar8Score80

Als je een gestroomlijnd design én een prima geluidskwaliteit wenst, ben je bij deze stijlvolle Sonos Beam aan het goede adres. Vijf losse versterkers sturen vier woofers en een tweeter aan, waarbij vooral de focus ligt op duidelijke dialogen en een gedetailleerde audioweergave. Wie houdt van een stevige bas kan de optioneel verkrijgbare subwoofer overwegen. De Beam heeft een lengte van zo’n zeventig centimeter, dus je combineert het apparaat prima met kleinere televisies. Achterop zijn er alleen een hdmi-poort en netwerkaansluiting aanwezig. Lees hier onze review.

3. JBL Bar 5.1

Echt draadloos9Score90

Veruit de meeste soundbars doen concessies aan het surround-geluid, maar JBL gooit het met de Bar 5.1 over een andere boeg. Middels een magnetische ‘dockconstructie’ aan weerszijden van de soundbar laad je de accu’s van de aangesloten achtergrondspeakers op. Ga je een film kijken, dan zet je beide luidsprekers ergens achter de dank of stoel neer. Voeg daar de draadloze subwoofer aan toe en je geniet met de Bar 5.1 van een uiterst krachtig geluid. Dankzij de vele aansluitingen koppel je probleemloos meerdere apparaten. Lees hier onze review.

4. Yamaha YSP 5600

Perfect surround8Score80

Yamaha is een grote in speakers, maar veel baanbrekende soundbars hebben ze niet. Toch is deze YSP 5600 wel een bijzonder model. Met maar liefst 46 speakers weet Yamaha een uitmuntend surround effect te creëren. Uiteraard met ondersteuning voor alle nodige standaarden.

5. Denon DHT-S716H

De beste multiroom soundbar9Score90

De DHT-S716H maakt onderdeel van Denons uiterst succesvolle Heos-lijn met multiroom audio-producten. De gebruiksvriendelijke Heos-app geeft gebruikers toegang tot online diensten als Deezer, Tidal en Spotify, terwijl je ook lokaal opgeslagen nummers vanaf een nas of pc kunt streamen. Zoals je van een gerenommeerd merk als Denon mag verwachten, is de audiobalans netjes verzorgd. Ondanks het relatief dunne design, is de basweergave toch uitstekend, zelfs zonder subwoofer.

6. Sony HT-ZF9

Zuiver geluid8Score80

De Sony HT-ZF9 is een simpel ogende soundbar met uitstekende geluidskwaliteit en functionaliteit. De meegeleverde subwoofer geeft een diepe en heldere bas dat filmmuziek goed tot zijn recht laat komen. De los verkrijgbare achterspeakers zijn bij dit systeem wel een must. Hoewel de geluidskwaliteit het zelfde blijft, is het voor de surround-ervaring zeker de moeite waard om ook de achterspeakers aan te schaffen. Lees hier onze review.

7. Bose Soundbar 700

8K Ultra HD9Score90

Wie gaat voor een sublieme audiokwaliteit komt wellicht uit bij de Soundbar 700 van de Amerikaanse speakerspecialist Bose. Dat heeft overigens wel een prijs, maar je krijgt daar een kwalitatief hoogstandje met een lengte van bijna een meter voor terug. Bose-fans met meerdere luidsprekersystemen melden dit apparaat eenvoudig aan op een multiroom audio-netwerk. Vervolgens bedien je de muziek met een mobiele app. Houd rekening met een beperkt aantal aansluitingen, want alleen hdmi is beschikbaar. Verder ontbreekt er een subwoofer, hoewel je die wel los kunt aanschaffen.

8. LG SL10YG

Een slanke soundbar9Score90

De LG SL10YG is met een breedte van 144cm opvallend breed, maar door de hoogte van slechts 6cm ook bijzonder slank. Wel komt de soundbar met een forse subwoofer met een hoogte van 39cm. De soundbar biedt ondersteuning voor alle moderne surroundsound-standaarden waaronder Dolby Atmos en DTS:X. De set, met een totaalvermogen van 570W, komt het best tot zijn recht met twee los verkrijgbare achterspeakers (LG SPJ4-S).

9. Samsung HW-R650

De beste instapper6Score60

Voor een uitstekende instap-soundbar moet je bij Samsung zijn. De HW-R650 biedt een uitstekende geluidskwaliteit, maar heeft een beperkt aantal aansluitingen. Er wordt wel een stevige subwoofer meegeleverd en draadloze connectiviteit is er via bluetooth.

10. Sennheiser Ambeo

Het beste van het beste10Score100

Als alleen het beste van het beste goed genoeg is, dan heeft Sennheiser de perfecte soundbar voor jou. De Ambeo beschikt over een indrukwekkende collectie speakers met een uitstekend geluid. Sennheiser weet ook een overtuigend surround effect te creëren zonder gebruik te maken van achterspeakers. De hoge aanschafprijs is zeker gerechtvaardigd, maar vloerstaande speakers zijn met dit budget mogelijk een betere keus.

©PXimport

Tips voor je soundbar

Een soundbar vereist weinig ruimte, terwijl je met dit audiosysteem het tv-geluid aanzienlijk verbetert. Daarnaast kun je meestal ook nog audio vanaf andere bronnen afspelen, bijvoorbeeld een smartphone, tablet, blu-ray-speler of spelcomputer. Hoe vind je een soundbar die naadloos bij jouw wensen past?

Een soundbar is kortgezegd een langgerekte luidspreker. Voor dit specifieke formaat is een belangrijke reden. Het apparaat vormt namelijk altijd een combinatie met een televisie. Vanwege het smalle ontwerp kun je een soundbar voor of onder de televisie kwijt. Aangezien smart-tv’s vaak aan de wand hangen, leveren fabrikanten vaak muurbevestiging mee. Op die manier positioneer je de langgerekte speaker netjes onder de televisie. Een soundbar is een eenvoudige oplossing om het blikkerige geluid van de televisie te verbeteren. Stemmen klinken minder schel en zijn daardoor duidelijker verstaanbaar, terwijl speciale effecten van films en series beter tot hun recht komen. Het geluid klinkt over de gehele linie veel voller. Een soundbar is dan ook een prijsvriendelijke optie voor filmliefhebbers die geen ruimte hebben voor een home-cinemaset.

Subwoofer

©PXimport

De achilleshiel van een soundbar is vrijwel altijd de basweergave. Begrijpelijk, want vanwege de slanke behuizing hebben de aanwezige woofers te weinig spierballen om het laag van voldoende diepgang te voorzien. De betere soundbars bevatten om die reden een losse subwoofer. Die zet je ergens op de vloer neer, waarna het geluid heel wat meer bas bevat. Explosies en wilde achtervolgingen beleef je hierdoor een stuk intenser, terwijl ook muziek meer diepgang in het laag krijgt. Meestal is de subwoofer draadloos met de subwoofer verbonden, al bestaan er ook audiosystemen die een snoertje gebruiken. Geen ruimte voor een subwoofer? Er bestaan ook slanke modellen die je moeiteloos onder de bank of salontafel schuift!

Aansluitopties

©PXimport

Het aansluiten van een soundbar op de televisie is gelukkig geen hogere wiskunde. Je gebruikt hiervoor in de meeste gevallen een hdmi-kabel, waarna de soundbar het geluid van de televisie overneemt. Luxere soundbars hebben meerdere hdmi-inputs om bijvoorbeeld een spelcomputer, blu-ray-speler en/of mediastreamer te koppelen. Is er slechts één hdmi-poort beschikbaar en wil je het geluid van diverse audiovisuele bronnen afspelen?

De techniek arc (audio return channel) biedt een passende oplossing, mits deze functie zowel op de soundbar als televisie beschikbaar is. Zodra je een spelcomputer, blu-ray-speler of mediastreamer op de televisie aansluit, stuurt de beeldbuis het audiosignaal door naar de soundbar. Afhankelijk van het product zijn er soms ook optische, coaxiale en analoge aansluitingen beschikbaar. Hiermee kun je bijvoorbeeld een cd-speler, dvd-speler of televisie zonder hdmi-arc-poort aansluiten.

Bluetooth en WiFi

Voor muziekliefhebbers heeft een soundbar met bluetoothondersteuning veel meerwaarde. Vanaf een smartphone of tablet stream je in dat geval rechtstreeks liedjes naar de soundbar. Denk bijvoorbeeld aan een Spotify-afspeellijst of audiobestanden die op het mobiele apparaat staan opgeslagen. Er bestaan ook soundbars met een draadloze netwerkadapter en/of bekabelde netwerkaansluiting. Het audiosysteem meld je dan aan op het (wifi-)netwerk. Veel fabrikanten stellen voor Android- en iOS-gebruikers een mobiele app beschikbaar, zodat je het audiosysteem via het thuisnetwerk kunt bedienen. Je past met de mobiele app bijvoorbeeld audio-instellingen aan en je hebt toegang tot diverse online muziekdiensten. Daarnaast kun je wellicht ook muziekservers binnen het thuisnetwerk benaderen, bijvoorbeeld een nas of pc met audiobestanden.

Multiroom audio

©PXimport

Soundbars met een netwerkfunctie ondersteunen veelal de techniek multiroom audio. Zoals de naam al doet vermoeden, luister je hiermee in meerdere kamers naar muziek. Vanuit de mobiele app bepaal je welke nummers je in welke ruimte wilt afspelen. Loop vanuit de woonkamer bijvoorbeeld naar de keuken, terwijl in beide ruimtes hetzelfde liedje klinkt. Het gebruik van multiroom audio is veelal merkgebonden. Gebruik je bijvoorbeeld een soundbar van Samsung, dan heb je andere geschikte speakers van de Zuid-Koreaanse fabrikant nodig om van ‘meerkamergeluid’ te genieten. Via Google Cast Audio en Apple AirPlay 2 bestaan er overigens wel twee universele oplossingen voor multiroom audio.

Surround-effecten

©PXimport

Fabrikanten van soundbars vermelden in marketinguitingen vaak allerlei hippe surround-formaten, bijvoorbeeld dts virtual:x of dolby atmos. Eigenlijk is dat maar vreemd, want zo op het oog bestaat een soundbar uit slechts een enkele luidspreker. Wie een soundbar grondiger bestudeert, ontdekt echter meerdere kleine speakertjes. Fabrikanten proberen deze zogeheten audiodrivers dermate te richten (naar de zijkant of naar boven), dat ze middels weerkaatsing min of meer een surround-ervaring creëren. Bij de betere soundbars werkt dat redelijk goed, al biedt een home-cinemaset met losse surround-speakers een realistischere surround-ervaring. Sommige soundbars breid je overigens optioneel uit met (draadloze) achtergrondspeakers!

©PXimport

Veelgestelde vragen

Waar plaats je een soundbar?

Voor het plaatsen van een soundbar bestaan er twee mogelijkheden. Staat de televisie op een meubel, dan zet je de langgerekte speaker simpelweg voor de beeldbuis. Belangrijk is dat de behuizing niet te hoog is, want anders blokkeer je mogelijk het signaal van de afstandsbediening. Als de televisie aan de muur hangt, ligt het voor de hand om de soundbar ook aan de wand te bevestigen. Aan de achterkant zijn er vaak schroefgaten aanwezig of de fabrikant levert muurbevestiging mee. In een enkel geval dien je een optioneel verkrijgbare beugel te kopen.

Hoe sluit je een soundbar aan op de televisie?

In veruit de meeste gevallen sluit je een soundbar met een hdmi-kabel aan op de televisie. Een voorwaarde is dat de televisie en soundbar met arc overweg kunnen (zie volgende vraag). Is er geen ondersteuning voor deze techniek of ontbreekt er een hdmi-poort? In dat geval leg je tussen beide apparaten een optische kabel. Let dan overigens wel op dat de beoogde soundbar een optische ingang bevat, want dat is niet altijd het geval.

Wat is arc?

Voluit geschreven staat arc voor audio return channel. Deze techniek kan via een geschikte hdmi-poort beelden vanaf een versterker, receiver of soundbar naar de televisie sturen, waarbij het geluid vanaf de televisie direct wordt teruggestuurd. Op die manier ontvangt de soundbar onder meer geluid van televisiezenders, tv-apps (Netflix en NPO Start) en audiovisuele bronnen die op de televisie zijn aangesloten. Denk in dat laatste geval bijvoorbeeld aan een blu-ray-speler of tv-decoder. Nagenoeg alle recente soundbars en televisies ondersteunen arc.

Welke resterende aansluitingen bevat een soundbar?

Naast een hdmi-arc-poort tref je op de betere soundbars vaak extra hdmi-inputs aan. Hierop sluit je bijvoorbeeld een blu-ray-speler, tv-decoder of spelcomputer aan. Beeld stuurt de soundbar via de hdmi-arc-uitgang door naar de televisie, terwijl het apparaat zelf het audiospoor verwerkt. Sluit je een audiovisuele bron met ondersteuning voor 4K-resolutie aan, check dan even of de soundbar daarmee overweg kan. Veel soundbars hebben ook nog een analoge aansluiting om afspeelapparatuur te koppelen. Tot slot tref je mogelijk nog een usb-poort aan om muziek vanaf een externe opslagdrager af te spelen.

Hoe speel je muziek af op een soundbar?

Beschikt de soundbar over wifi of een bekabelde netwerkaansluiting, dan stream je muziek vanaf online diensten als Spotify of Deezer. Voor de bediening gebruik je dan doorgaans een app op een smartphone of tablet. Daarnaast ondersteunen de meeste producten bluetooth. Hiermee stuur je vanaf een mobiel apparaat rechtstreeks muziek naar de soundbar. Als alternatief kun je wellicht een usb-opslagdrager met audiobestanden of een cd-speler op de soundbar aansluiten.

Wat is multiroom audio?

Multiroom audio betekent letterlijk ‘meerkamergeluid’. Geschikte speakers, receivers, muziekstreamers en dus ook soundbars staan via het (draadloze) netwerk met elkaar in verbinding. Luister bijvoorbeeld in de woonkamer, hal en (bij)keuken naar hetzelfde nummer. Voor het gebruik van multiroom audio heb je doorgaans producten van hetzelfde audiomerk nodig. Uitzonderingen zijn producten die Google Cast Audio en Apple AirPlay 2 ondersteunen.

Wat is Google Cast Audio en Apple AirPlay 2?

Google Cast Audio en Apple AirPlay 2 zijn twee protocollen waarmee je muziek kunt streamen. Veel recente soundbars ondersteunen één of beide protocollen. Handig is dat je geschikte afspeelapparatuur van verschillende merken met elkaar kunt combineren binnen een multiroom audio-netwerk. Google Cast Audio-ondersteuning zit in diverse apps ingebakken, waaronder Spotify, Deezer, SoundCloud en Tidal. Apparaten met Apple AirPlay 2-ondersteuning stuur je aan vanaf een iPhone, iPad, Mac of pc.

Wat is Dolby Atmos, Dolby Digital 5.1, DTS:X en DTS digital surround?

Films die een dergelijk surround format bevatten, kan de soundbar zonder morren afspelen. Via virtuele surround-technieken weerkaatsen er audiogolven tegen de wand of het plafond, waardoor het geluid iets ruimtelijker klinkt. Om praktische redenen is het fijn wanneer de beoogde soundbar Dolby Digital en DTS accepteert, aangezien veel films deze formaten ondersteunen.

Wat is aptx?

Aptx is een bluetoothstandaard waarmee je muziek in hoge kwaliteit naar een audiosysteem kunt sturen. Voorwaarde is dat de gebruikte smartphone of tablet en soundbar met deze standaard overweg kan. Verder heb je goede flac-bestanden of een abonnement bij een hoogstaande online muziekdienst als Tidal nodig. Wanneer je aptx gebruikt voor het afspelen van muziek, is de kwaliteit vergelijkbaar met die van cd’s.

Wat is het verschil tussen een soundbar en soundplate?

Bij je zoektocht naar een soundbar kom je misschien ook namen als soundplate, soundbase of soundbase tegen. Dit betreffen audiosystemen waarbij je de televisie bovenop het apparaat positioneert. Hierdoor staat de beeldbuis dus enkele centimeters hoger. Een voordeel van dergelijke producten is dat ze vanwege de diepe klankkast al een subwoofer hebben ingebouwd. Houd verder rekening met het maximale draaggewicht.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.

Behoefte aan totale rust tijdens je treinreis? De juiste koptelefoon filtert lawaai weg en verhoogt je concentratie. Ontdek waarom active noise cancelling (ANC) niet mag ontbreken. Wij laten je zien welke functies, zoals comfort en lange accuduur, belangrijk zijn voor de forens of gelegenheidsreiziger.

Reizen met de trein kan heerlijk zijn, maar luidruchtige medepassagiers en het gedender over het spoor verstoren nogal eens de rust. Een goede koptelefoon maakt hier het verschil tussen irritatie en ontspanning. Als je op zoek bent naar de beste optie voor onderweg, is er eigenlijk maar één technologie die er echt toe doet: active noise cancelling. In dit artikel lees je waar je precies op moet letten.

Waarom active noise cancelling onmisbaar is

De absolute topprioriteit voor elke treinreiziger is active noise cancelling, oftewel ANC. Deze techniek gebruikt microfoons aan de buitenkant van de oorschelpen om omgevingsgeluid op te vangen en een tegengeluidsgolf te produceren. Vooral het constante, lage gebrom van de treinmotor en de wielen op de rails worden hiermee effectief weggefilterd. Hoewel geen enkele koptelefoon álle geluiden volledig blokkeert, zorgen modellen met hoogwaardige ANC ervoor dat je op een normaal volume naar muziek of podcasts kunt luisteren zonder dat je het volume ongezond hard hoeft te zetten om het lawaai te overstemmen.

Over-ear versus in-ear in het openbaar vervoer

Naast de technologie is de pasvorm van groot belang voor de demping. Over-ear modellen, die volledig over je oren vallen, bieden van nature al een goede passieve isolatie. De oorkussens sluiten je gehoorgang af van de buitenwereld, wat de actieve ruisonderdrukking aanzienlijk ondersteunt. Voor de meeste forenzen is dit de beste keuze. In-ear oordopjes zijn weliswaar compacter en makkelijker mee te nemen, maar laten vaak toch iets meer geluid door omdat ze minder fysieke barrière opwerpen. Als comfort en maximale stilte voorop staan, wint de over-ear variant het sowieso.

©ER | ID.nl

Comfort en accuduur voor lange ritten

Omdat je in de trein vaak langere tijd stilzit, mag de koptelefoon niet gaan knellen. Let daarom goed op de kwaliteit van de hoofdband en de oorkussens; traagschuim (memory foam) is hierbij een aanrader omdat dit materiaal zich naar je hoofd vormt en de druk verdeelt. Daarnaast is de accuduur een belangrijke factor voor de frequente reiziger. Zoek naar modellen die minimaal 20 tot 30 uur meegaan met ANC ingeschakeld. Veel moderne koptelefoons beschikken bovendien over snellaadfuncties, waardoor je na 10 minuten laden weer uren vooruit kunt. Daarmee voorkom je dat je halverwege je reis opeens zonder muziek komt te zitten.

Connectiviteit en handige functies

Een functie die specifiek in de trein van pas komt, is de transparantiemodus. Hiermee versterk je tijdelijk het omgevingsgeluid via de microfoons, zodat je een omroepbericht van de conducteur kunt horen zonder je koptelefoon af te zetten. Ook multipoint-bluetooth is een waardevolle toevoeging voor forenzen die werken tijdens het reizen. Hiermee koppel je de koptelefoon gelijktijdig aan zowel je smartphone als je laptop, zodat je naadloos kunt wisselen tussen een videocall en je favoriete afspeellijst zonder opnieuw verbinding te hoeven maken.