Mechanische toetsenborden zijn een hot topic, zeker fanatieke gamers zullen er reeds een hebben of er minimaal van dromen. Toch is het concept verre van modern. De techniek die de basis is van de populaire toetsenborden van vandaag, stamt zelfs uit de jaren 80; jaren waarin het vooral de actieve typisten waren die de meerwaarde van degelijke mechanische toetsenborden ontdekten. Maar waarom zijn ze kostbaar en toch zo waardevol voor de computerenthousiasteling? Wij laten het zien aan de hand van de beste mechanische toetsenborden.

Een mechanisch toetsenbord is bijzonder omdat elke knop is voorzien van zijn eigen mechanische switch, of schakelaar in goed Nederlands. Deze switches bestaan in tal van verschillende varianten om aan de uiteenlopende eisen van typisten en gamers te voldoen. Zo zijn er lichte of juist zware modellen, modellen die een hoorbare klik geven of juist bovengemiddeld stil zijn, voor elke complexe wens wat wils. Ze staan vrijwel allemaal echter bekend om hun bouwkwaliteit: de meeste van die switches kunnen 50 miljoen keer of meer worden ingedrukt zonder merkbare slijtage. Aantallen waar je normaliter niet bij in de buurt zal komen. Tevens zijn ze herkenbaar omdat het actuatiepunt (het punt waarop de toets geactiveerd wordt) na enkele millimeters indrukken al is bereikt in plaats van wanneer de toets de bodem raakt. Hierdoor kan een scherpe typist een veel hogere typsnelheid behalen en een gamer sneller reageren, twee fundamentele redenen voor de populariteit.

Mechanisch

Hoewel de kwaliteit van goedkope toetsenborden (modellen van een paar tientjes) sterk uiteen loopt en er zeker aankoopwaardige modellen tussen zitten, komen ze nimmer in de buurt van de prestaties van een degelijk mechanisch toetsenbord. De goedkopere toetsenborden maken namelijk gebruik van zogeheten ‘rubber dome switches’, waarbij je als gebruiker de knop door een laagje rubber dient te drukken voordat de letters op het scherm verschijnen. De kostprijs van de eenvoudige printplaat met rubberen laag erover staat echter niet in verhouding tot die van een toetsenbord bestaande uit veelal honderd of meer individueel aangestuurde mechanische switches.

Er zijn zeker fabrikanten die het daarbij laten en eenvoudige modellen met mechanische switches op de markt brengen. Mechanische toetsenborden met prijzen tussen de 60 en 80 euro zijn geen uitzondering. De algemene tendens bij grotere fabrikanten is echter om – als ze dan toch aan het investeren zijn – de kwaliteit van alle onderdelen flink te verhogen. Mechanische toetsenborden met prijzen oplopend tot 200 of zelfs 250 euro zijn daardoor eveneens geen uitzondering, modellen waarbij je aan het gewicht bij het uitpakken veelal al merkt dat er niet bespaard is op kwaliteit. Hoewel het in absolute termen geen misselijke prijzen zijn, kun je redelijk eenvoudig uitrekenen dat een stukje kwaliteit onder je vingers per dag gebruik in centen kan worden uitgedrukt: een kleine investering voor de echt serieuze typist of gamer.

Cherry MX

Lang was het Duitse Cherry, bekend om zijn Cherry MX-switches die in vrijwel elk mechanisch bord te vinden waren, de grootste relevante fabrikant van mechanische switches. Cherry had dan ook een breed assortiment patenten om veel echte alternatieven te voorkomen. Die monopoliepositie zorgde voor een overzichtelijke markt voor de consument: de verschillende switches kenden allemaal hun eigen kleur waardoor je als liefhebber exact wist welke ervaring je te wachten stond, ongeacht de fabrikant van het toetsenbord.

Een toetsenbord met een Cherry MX Red switch heeft een lichte lineaire aanslag, een Cherry MX Black switch juist een zware, MX Brown een middelzware met een voelbaar actuatiepunt (de zogeheten tactile bump) en MX Blue was herkenbaar aan het hoorbare ‘klikje’ bij het activeren van elke toets. Die laatste blijft populair onder de puristen, maar ze worden soms als ietwat asociaal beschouwd omdat je omgeving kan meegenieten van jouw typ- of gamekunsten. Kort door de bocht genomen is Cherry MX Brown de veiligste keuze voor tal van doeleinden en is MX Red vooral interessant voor zij die zich enkel met snelle games bezig houden. Maar smaken verschillen.

Ondanks dat Cherry nog veel meer modellen kent, tref je deze zelden aan in winkels. De enige uitzondering daarop is de stillere Cherry MX Silent switch.

©PXimport

Andere merken

Inmiddels zijn veel van de Cherry patenten – die uit de jaren 80 stamden – verlopen en dat zette de deur open voor bedrijven zoals het Chinese Kaihua om eigen switches op de markt te brengen. Hoewel deze Kailh-switches ‘de enige echte’ Cherry-switches tegenwoordig aardig weten te benaderen, blijft er nog wel sprake van een merkbaar verschil, waar Kailh dan weer een prijsvoordeel tegenover zet. Hoewel Kailh ook kleuren in de naamgeving gebruikt, wijken deze af van de Cherry-standaard, een trend die anderen later volgden en wat het overzicht niet ten goede komt.

Een drijvende kracht achter de verbreding van de mechanische switch markt is het feit dat Cherry de vraag naar sommige van zijn switches simpelweg niet aankon. Vooral de grote vraag naar modellen met ingebouwde rgb-verlichting vanuit de gaminghoek zorgde ervoor dat grote bedrijven zoals Logitech en Razer hun heil in andere oplossingen gingen zoeken. Beide brengen inmiddels modellen met hun eigen switches op de markt, de Logitech Romer-G en Razer Green/Orange/Yellow respectievelijk. Zo is er tegenwoordig veel meer te kiezen, maar is de keuze ook een stuk lastiger en onoverzichtelijker geworden. Wij bekijken in deze test tien verschillende mechanische toetsenborden met uiteenlopende switches en doelgroepen.

Toetsenbord eigen stijl

Het aantal fabrikanten van ‘alternatieve’ mechanische switches mag dan wel zijn toegenomen, vrijwel alle switches zien er van de buitenkant hetzelfde uit. Dit komt omdat er een hele markt is ontstaan voor mensen die hun toetsenbord na aanschaf nog verder personaliseren door bijvoorbeeld mooiere kabels aan te schaffen of door de keycaps (de toetsen) zelf te vervangen door varianten met een opvallende kleurstelling, een speciaal ontwerp of een hogere kwaliteit plastic. Zoek je op bijvoorbeeld Massdrop of AliExpress op ‘Cherry MX’, dan vind je honderden producten om je toetsenbord helemaal naar eigen wens in te richten. Van eenvoudige alternatieven tot gouden keycaps aan toe, je kunt het zo gek niet bedenken of het bestaat. Zo wordt een functioneel product als een toetsenbord ook een design statement.

Corsair K95 Platinum

De Corsair K95 Platinum is een perfect voorbeeld van een echt luxe toetsenbord. Hij weegt maar liefst 1,3 kg en kent een bouwkwaliteit en afwerking waar je u tegen zegt. Tevens is dit model is voorzien van een aluminium afwerking voor een overtuigend premium gevoel. Zelfs een leek zal direct herkennen dat dit een Porsche onder de toetsenborden is. Daar staat wel een flinke prijs tegenover, want met circa 200 euro is het ook één van de duurste modellen die we bekijken.

Corsair maakt enkel gebruik van originele Cherry MX-switches en had zelfs een exclusieve deal met Cherry dat zij het de eerste fabrikant was die de snelle ‘Cherry MX Speed Silver’-switch mochten verkopen, een variant die nog sneller reageert en waarvan ook een K95 Platinum-versie verkrijgbaar is. De exclusiviteit is inmiddels overigens verlopen. Andere signalen dat dit model zich richt op gamers, zijn de specifieke gamegerelateerde opties in de software, de extra rij toetsen enkel voor macrofuncties, en ook de uitgebreide rgb-verlichting met tal van effecten is meer een vraag uit de gaminghoek dan de zakelijke markt.

Zij die wel gamen maar ook andere taken op hun computer uitvoeren zullen ook wel aan hun trekken komen, met de aanwezige zaken als de polssteun en de fysieke toetsen om het volume aan te passen of door je muziek heen te skippen. Voor hen ligt een K95 Platinum met de neutralere Cherry MX Brown-switch echter wel voor de hand. Zelfs met de grote gamingfocus is het al met al een uitstekende allrounder en een waardig topmodel … mits je het geld ervoor over hebt.

Corsair K95 Platinum

Prijs
€ 199,-
Websitewww.corsair.com10Score100

©PXimport

Razer BlackWidow Chroma V2

Razer is inmiddels al enkele jaren afgestapt van Cherry MX-switches en maakt enkel gebruik van zijn eigen Razer-switches. Hoewel de kleuraanduidingen die Razer gebruikt anders zijn, zijn ze vrijwel altijd direct te vertalen naar een Cherry MX-alternatief. In de praktijk valt op dat deze switches het gevoel van de originele modellen sterk weten te benaderen, maar de ervaren typist zal ze wel degelijk van elkaar kunnen onderscheiden. Een positief gevolg van de eigen benadering is dat de door ons geteste Razer Orange-variant beduidend stiller werkt dan de Cherry MX Brown-switch waar deze sterk op lijkt. Is stilte gewenst, dan is deze Razer interessant, maar puur voor het gevoel onder de vingers houdt een Cherry-basis toch de voorkeur.

Ondanks dat Razer bekend staat als een opvallend gamingmerk, is de BlackWidow Chroma V2 juist één van de meer neutraal vormgegeven high-end-toetsenborden. Hij is lekker neutraal zwart, wat ook in een zakelijke omgeving niet zou misstaan. Pas wanneer je de rgb-verlichting in werking zet, verandert het ingetogen model in een echt gamingproduct. Net als Corsair heeft ook Razer een extra rij toetsen voor macrodoeleinden wat de gamerfocus toch weer duidelijk maakt, al ontbreekt hier wel de wat luxere aluminium afwerking en de fysieke volumeknop, terwijl de prijs niet gek veel lager ligt. Een bijzondere feature van de Razer is de aanwezige leder-look zachte polssteun wat als een wolkje voor de polsen voelt … die feature zien we graag vaker terug!

Razer BlackWidow Chroma V2

Prijs
€ 179,-
Websitewww.razerzone.com8Score80

©PXimport

Cooler Master MasterKeys Pro M White LED

Cooler Master richt zich met de MasterKeys-serie vooral op een scherpe prijs-prestatieverhouding. Je krijgt namelijk een toetsenbord met een keurige bouwkwaliteit, een nette matzwarte afwerking en niet onbelangrijk: echte Cherry MX mechanische switches voor een relatief zachte prijs. Het rechttoe rechtaan ontwerp van Cooler Master leent zich ook goed voor zakelijk gebruik en verspilt geen kostbare ruimte op je bureau.

De lagere prijs komt uit de eenvoudigere featureset: luxe toevoegingen zoals extra macrotoetsen, fysieke volumetoetsen of een polssteun ontbreken hier. Leuk aan de MasterKeys is dat er veel verschillende modellen van verkrijgbaar zijn, zo kun je kiezen voor een compact model zonder numeriek gedeelte, de Pro S die interessant is voor gamers en mensen die hun toetsenbord regelmatig verplaatsen, of een volledig toetsenbord met klassieke indeling: de Pro L. Wij testen een afwijkende indeling, de Pro M, die wel een numeriek gedeelte heeft, maar geen pijltjestoetsen en andere navigatietoetsen. Een opvallende indeling. Daarbij kun je ook nog voor verschillende Cherry MX-switches kiezen en waar wij de versie met witte verlichting bekeken, kun je (tegen meerprijs) ook rgb-verlichting kiezen. Hoewel de verder bescheiden featureset alsnog moet voldoen, is het toch een positieve ontwikkeling voor de consument dat er flink wat te kiezen valt.

Cooler Master MasterKeys Pro M White LED

Prijs
€ 89,-
Websitewww.coolermaster.com8Score80

©PXimport

HyperX Alloy FPS

In de gamingmarkt is Kingston met zijn HyperX-submerk een redelijk nieuwe speler, maar net als met Kingstons eerste headset (de indrukwekkende HyperX Cloud), maakt ook het eerste toetsenbord een zeer positieve indruk. De HyperX Alloy FPS is uitzonderlijk solide gebouwd metalen toetsenbord wat samen met de keuze voor originele Cherry MX-switches het typ- en gamegevoel ten goede komt. Het compleet stalen ontwerp is ook een prettige plus boven de veelal plastic afgewerkte modellen in deze middenklasse. Ook kan het strakke ontwerp, zonder poespas en met minimaal ruimteverlies op je bureau, ons zeker bekoren. Tegelijkertijd weet de HyperX toch nog voldoende een eigen stijl neer te zetten met zijn opvallende zwart/rood gevlochten kabel, de optionele rode en van extra grip voorziene WASD-toetsen voor gamers en een nette reishoes.

Wat prijs betreft zit dit model rond de 129 euro waar je hem redelijkerwijs zou verwachten. Kwalitatief een duidelijke stap boven de goedkopere modellen en die meerprijs voel je onder de vingers, maar gezien de bescheiden featureset zonder polssteun, fysieke mediatoetsen of rgb-verlichting, blijft hij wel ruim onder de topmodellen. De rode verlichting misstaat de HyperX Alloy FPS zeker niet, maar het moet wel net bij je setup passen.

HyperX Alloy FPS

Prijs
€ 129,-
Websitewww.hyperxgaming.com8Score80

Mech-wannabe’s

Indeling toetsenborden

Logitech G Pro

De Logitech G Pro is een voorbeeld van een TKL-toetsenbord (zie kader). De meerwaarde voor pure gamers staat wat ons betreft niet ter discussie, al zul je voor slechts incidenteel Excel-werk al kriebels krijgen. Inhoudelijk is het bord voorzien van de nodige gamerfeatures zoals anti-ghosting en veel-key rollover. Kwalitatief is het een keurig gebouwd en afgewerkt toetsenbord. De optie om hem op drie hoogtes te kunnen stellen is prettig. De populaire rgb-verlichting is hier aanwezig. Logitech maakt gebruik van zijn eigen Romer-G switches. Het fundamentele ontwerp is duidelijk anders, maar in typ-ervaring benaderen ze de neutrale Cherry MX Brown-modellen. Het maakt ze een allemansvriend. Ze voelen weliswaar iets zachter onder de vingers, maar ze zijn ook duidelijk stiller wanneer je fanatiek bezig bent.

De bijbehorende software van Logitech steekt boven de concurrentie uit en dat is erg prettig. Eindeloos profielen kunnen instellen voor al je games is een mooie plus en standaard zitten er reeds 300 gameprofielen in. Wel apart is de keuze om een bewust compact gehouden toetsenbord een paar centimeter dieper te maken dan nodig. En we kunnen ook lastig begrijpen waarom de grote broer van de G Pro, de Logitech G910 Orion Spectrum, 20 euro goedkoper is. Deze biedt een volledige toetsindeling en heeft daarbij ook nog een polssteun. De verwachting is dat de net uitgekomen G Pro dan ook nog wat in prijs zal zakken, wat het helemaal een ijzersterke keuze zal maken.

Logitech G Pro

Prijs
€ 149,-
Websitegaming.logitech.com9Score90

©PXimport

Cherry MX-Board 3.0

Cherry is niet alleen de fabrikant van de populairste mechanische switches, het maakt zelf ook complete toetsenborden. Het Cherry MX-Board 3.0-toetsenbord richt zich overduidelijk op typisten en niet op gamers. Dat is te zien aan zijn eenvoudige, ietwat oubollige uitstraling en het ontbreken van verlichting en softwarefeatures, ondanks dat er ook gewoon prima op gegamed kan worden. Interessant zijn de lage toetsen, mechanische toetsenborden hebben traditioneel hoge toetsen. Dit maakt het voor nieuwkomers in de markt van mechanische toetsenborden eenvoudiger om aan het toetsenbord te wennen.

De Cherry MX-Board 3.0 is één van de goedkoopste in deze test, maar doet kwalitatief niet onder voor de modellen die enkele tientjes hoger zijn geprijsd. Als je om de extra features die de luxere modellen bieden niet geeft (en typisten zullen dat veelal niet doen) dan is dit een heel interessante keuze. Geen fratsen, wel een degelijk toetsenbord voor je geld.

Cherry MX-Board 3.0

Prijs
€ 79,-
Websitewww.cherryamericas.com8Score80

SteelSeries Apex M500

SteelSeries kent een breed assortiment, van opvallende mechanische toetsenborden tot betaalbare mech-achtige toetsenborden. De Apex M500 is zit ergens in het midden en is duidelijk een no-nonsense functioneel toetsenbord. Het is bijna een schoolvoorbeeld middenklasse mechanisch bord. De afwerking is geheel kunststof: geen fancy staal of aluminium voor het oog, maar dit bord zit wel merkbaar stevig in elkaar. Het rechttoe rechtaan ontwerp plus het grote en neutrale lettertype, maakt het haast een ietwat klassiek toetsenbord. Wel is de gamefocus van SteelSeries duidelijk door de daarvoor relevante features, zoals anti-ghosting, n-key rollover en keuze voor Cherry MX Red-switches. De MX Red-switches in het door ons geteste model komen in gaming duidelijk het best tot hun recht. De lagere weerstand doet ze sneller aanvoelen, maar wel met bijbehorend risico dat een typist met zware aanslag ze soms iets te eenvoudig en onbedoeld indrukt.

Het neutrale lettertype zorgt dat de verlichting goed doorschijnt, het is met enige marge het model met de hoogste helderheid in deze test. Opvallend is ook de keuze voor enkel blauwe verlichting, dat moet wel net bij je opstelling passen. Gezien het aanbod van modellen met rode leds veel groter is dan blauwe leds, is het wel een prettige toevoeging aan de markt. Al met al een zeer degelijk toetsenbord met een bescheiden featureset en redelijke prijs-prestatieverhouding. Het grootste ‘probleem’ is dat er weinig echt aan opvalt, terwijl er heel veel te kiezen is voor de 100 à 120 euro die je voor dit bord kwijt bent. Is de featureset echter precies wat je zoekt, dan is ook deze Apex M500 een prima koop.

SteelSeries Apex M500

Prijs
€ 109,-
Websitewww.steelseries.com7Score70

©PXimport

Ducky Shine 6

Wanneer je deze Ducky voor het eerst voor je hebt liggen, vraag je je wellicht af waarom dit model 169 euro kost. Het opvallende blauwe frame, je eerste aanraking met de extra aanwezige spatiebalk waarop een abstracte aap te zien is (vanwege het Chinese jaar van de aap, een neutrale spatie die je op de foto ziet is ook inbegrepen). Ook de wat speelse merknaam Ducky van deze Taiwanese toetsenbordenspecialist doet eerder vermoeden dat het juist betaalbare modellen zijn. Niets is echter minder waar, want Ducky-toetsenborden zoals deze Shine 6 Special Edition behoren tot de betere op de markt en zijn dan ook zeer geliefd bij de mech-kenners.

Dit komt vooral vanwege de (interne) bouwkwaliteit, die is uitstekend en vooral ook de kwaliteit van de zogeheten double-shot keycaps zetten af tegen wat je in de meeste gaming-gerichte borden tegen komt. Werkend of gamend op je Ducky overtuigt het gevoel dat je op een stukje kwaliteit zit te typen en dat is precies waar Ducky zich van oudsher op richt. De featureset is netjes maar niet overdreven: we zien wel fysieke mediaknoppen en rgb-verlichting waarvan de instellingen op je bord worden opgeslagen. Opvallend is een mouse-bungee voor je muiskabel, maar een polssteun had dit model niet misstaan (die is overigens wel los verkrijgbaar). Opvallend voor deze Special Edition zijn de half-hoge keycaps waardoor meer licht onder je toetsen vandaan komt. Het blauwe frame zal vermoedelijk niet iedereen liggen, maar later dit jaar zullen modellen met een zwart frame en zelfs modellen met nog luxere keycaps gemaakt van PBT-plastic volgen. Een prachtbord voor de liefhebber.

Ducky Shine 6

Prijs
€ 169,-
Websitewww.duckychannel.com.tw9Score90

©PXimport

Sharkoon Skiller Mech SGK1

De Sharkoon Skiller Mech SGK1 is opvallend, en dat heeft meerdere redenen. Zo is hij de goedkoopste in de test, maar is hij zeker niet karig wat features betreft. We treffen (witte) verlichting aan, zien zelfs een polssteun en gamemogelijkheden zoals anti-ghosting en n-key rollover ontbreken ook niet (let wel op, de polssteun is niet te verwijderen). Het product doet de bekende reputatie van Sharkoon eer aan: veel product voor een bescheiden bedrag. De Skiller Mech kent wel een uitgesproken, ietwat agressief design waar je lastig omheen kunt. Kantoorgebruik ligt door dat ontwerp niet voor de hand terwijl de featureset zich daar ook voor had geleend.

Hoewel goedkoop in dit geval zeker geen duurkoop is, kunnen we niet om de onvermijdelijke kostenbesparingen heen. Zo maakt Sharkoon gebruik van de Kailh-switches die Cherry weliswaar redelijk benaderen maar die de purist toch net niet zullen overtuigen. Ook ontbreken mediatoetsen en is de afwerking van eenvoudiger plastic minder dan de luxere modellen in deze vergelijking. De fysieke bouwkwaliteit van dit bijna 1,3 kg wegend bord is alleszins keurig, helemaal gezien de prijs, maar het mag duidelijk zijn dat de duurdere modellen een hoger gevoel van luxe weten over te brengen dan deze prijsbreker.

Sharkoon Skiller Mech SGK1

Prijs
€ 69,-
Websitewww.sharkoon.com7Score70

©PXimport

ASUS Claymore

De ASUS Claymore is met enige marge de duurste in deze test, en het is ook wel de meest opvallende. Je kunt namelijk het numerieke gedeelte on-the-fly verwijderen of terugplaatsen. Zo kun je snel ruimte maken voor je muis en intensief gamen, of juist weer prima uit de voeten met taken waarvoor dat numerieke deel toch cruciaal is. Je kunt het numpad zelfs aan de linkerkant plaatsen! Voor zij die kantoortaken en gamen combineren, is de meerwaarde groot, maar dit heeft dus wel een flinke meerprijs.

Kwalitatief gezien is dit een keurig uitgevoerd en afgewerkt bord: één van de luxere modellen onder de vingers. De opvallende details in de aluminium afwerking van het geheel zijn een kwestie van smaak, maar dat het een bijzonder toetsenbord is ziet wel iedereen eraan af. De aanwezigheid van een fysiek volumewiel is prettig. Zoals we van ASUS mogen verwachten, is het model voorzien van uitgebreide rgb-verlichting en de optie deze te laten synchroniseren met andere ASUS-rgb-hardware zoals muizen of moederborden. Heb je een recent ASUS-moederbord, dan kun je zelfs direct vanuit het toetsenbord de overklok instellen of je ventilatorsnelheid aanpassen. Stuk voor stuk zaken die zeker interessant kunnen zijn.

Ons voornaamste bezwaar is het ontbreken van een (al dan niet optionele) polssteun. Een echt topmodel zien we namelijk het liefst voorzien van alle optionele extra’s. Ook is de bouwkwaliteit weliswaar goed, maar de meerprijs staat niet geheel in verhouding. Als je niet op een paar tientjes hoeft te kijken en het concept van een verwijderbare numpad je aanspreekt is het echter een interessant toetsenbord.

ASUS Claymore

Prijs
€ 239,-
Websitewww.asus.com9Score90

©PXimport

Conclusie

Het is lastig om een slecht mechanisch toetsenbord tegen te komen. Geen van de door ons geteste modellen mag als een miskoop worden beschouwd, ze steken allemaal uit boven goedkopere dome-toetsenborden. We zien vooral sterk uiteenlopende producten. Je wensen op een rijtje zetten is dus de cruciale eerste stap. Wil je bijvoorbeeld een fullsize-model of een heb je het numerieke gedeelte niet echt nodig? Neem je enkel genoegen met Cherry MX-switches of zijn alternatieven ook goed? En welke features vind je belangrijk? Denk dan aan een polssteun, verlichting (al dan niet rgb) en fysieke mediatoetsen. Jouw specifieke wensen moet je zwaarder wegen dan de mening van een ander. Ook echt unieke features mogen niet worden vergeten, denk aan het afneembare numpad gedeelte van de toffe, aluminium afgewerkte maar oh zo prijzige ASUS Claymore, of de zachte kussen-polssteun van Razer BlackWidow.

Het model dat de diepste indruk bij ons achterlaat is de luxe, overcomplete Corsair K95 Platinum: die weet alle hokjes aan te vinken en geven we het keurmerk Best getest. Daar heb je overigens wel flink wat ruimte op je bureau voor nodig en een ruim budget van 200 euro … twee duidelijke argumenten die je ook weer eenvoudig richting een alternatief zouden kunnen sturen.

Genoeg andere merken tonen aan dat een goed mechanisch toetsenbord niet per sé honderden euro’s hoeft te kosten, als je maar ergens wat water bij de wijn doet. Met de Cherry MX 3.0 heb je voor nog geen 80 euro een echt degelijk fratsen-vrij mech-bord onder je vingers. Sharkoon bezuinigt op de switches en afwerking om wel een polssteun en verlichting te kunnen bieden, voor z’n bord van nog geen 70 euro. Cooler Master biedt voor een bescheiden meerprijs een breed scala aan degelijke modellen met uiteenlopende vormen en led-opties, en gebruikt Cherry MX-switches. De Cooler Master MasterKeys Pro M White LED biedt een sterke prijs-kwaliteitverhouding, genoeg redenen om het toetsenbord ons Redactietip-keurmerk te geven. De HyperX Alloy FPS laat zien dat ultra-solide staal ook onder de 130 euro mogelijk is, maar speelt net als SteelSeries in een prijssegment waar wel héél veel te kiezen is, wat opvallen lastig maakt. Voor een mech kiezen is kortom eenvoudig, maar welke te kiezen is zeker nog een pittige opgave.

In de tabel (pdf) vind je de testresultaten van de 10 geteste toetsenborden.

©PXimport

De release van Grand Theft Auto 6 belooft de grootste gebeurtenis in het entertainmentlandschap ooit te worden. Punt. Groter dan Avatar en Avengers: Endgame bij elkaar. We bereiden ons er inmiddels al zo’n dertien jaar op voor, en om jou ook klaar te stomen staat alles wat je moet weten over GTA 6 hier op een rij: de releasedatum, trailers, het verhaal, de platforms én meer.

Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 16 januari.

Releasedatum en platforms GTA 6

Na twee keer uitstellen staat de releasedatum van Grand Theft Auto 6 momenteel op 19 november 2026. De eerste aangekondigde releaseperiode van het spel was in het najaar van 2025, daarna mei 2026. We hopen uiteraard dat het nu een beetje klaar is met uitstellen, maar volgens de bekende en algemeen betrouwbare Jason Schreier van Bloomberg is de game nog altijd niet ‘content-compleet’ en is verder uitstel nog altijd mogelijk. Zeker omdat het volgende fiscale jaar tot en met maart 2027 loopt, zouden Rockstar-medewerkers er vrede mee hebben om de game rustig nog een keer uit te stellen.

Niettemin zal GTA 6 op een gegeven moment daadwerkelijk uitkomen, op de PlayStation 5 en Xbox Series X- en S-consoles. Er gaan geruchten dat ontwikkelaar Rockstar Games een Switch 2-versie van het spel overweegt, maar neem dat vooral met een korrel zout gezien de hardwarecapaciteit van het hybride-platform van Nintendo.

Wel kunnen we vrij zeker stellen dat de game uiteindelijk ook op pc speelbaar wordt. Uitgaande van Rockstars meest recente titels kan dat tussen één en twee jaar duren. GTA 5 kwam 19 maanden na de console-release naar pc, en Red Dead Redemption 2 deed daar ook iets langer dan een jaar over.

Daarnaast wordt gespeculeerd dat GTA 6 voor PlayStation 6 en de volgende generatie Xbox-consoles verschijnt, gezien die mogelijk al vanaf 2027 verschijnen. Hoewel de kans groot is dat er op den duur een versie voor die nieuwe platforms verschijnt, worden de PlayStation 5 en Xbox Series X en S vrijwel zeker niet overgeslagen. Inmiddels zijn de consoles gezamenlijk ruim 120 miljoen keer over de toonbank gegaan, waardoor de install base voor Rockstar veel aantrekkelijker is dan een nieuw platform.

Wordt GTA 6 weer uitgesteld?

Momenteel vragen spelers zich vooral af of GTA 6 de releasedatum van 19 november nu wél haalt. De game is inmiddels al twee keer uitgesteld, terwijl Rockstar gaandeweg meermaals heeft aangegeven uit te gaan van de aanvankelijk gecommuniceerde release. Het laatste uitstel zou volgens het officiële statement vooral goed zijn voor het polijsten van de ervaring.

Zoals hierboven al genoemd, rapporteerde de doorgaans behoorlijk betrouwbare journalist Jason Schreier begin januari 2026 echter dat bronnen hem vertelden dat GTA 6 nog altijd niet ‘content complete is’, wat inhoudt dat er nog altijd features ontworpen, overwogen en geïmplementeerd worden. Schreier stelt dan ook dat de releasedatum van 19 november niet zo zeker meer is, en dat de game nóg een keer kan worden uitgesteld.

Op 5 januari stelde de eveneens vrij betrouwbare insider Tom Henderson daarentegen dat de ontwikkeling van GTA 6 volgens planning verloopt, dus er is nog geen reden tot doemdenken. Daarbij is niets van dit alles door Rockstar bevestigd, dus het is allemaal louter speculatie.

Noemenswaardig is overigens dat Rockstar Games in oktober 2025 31 medewerkers heeft ontslagen, volgens moederbedrijf Take-Two wegens het delen van bedrijfsgegevens in een Discord-server. Dit gebeurde een maand nadat dezelfde medewerkers zich aansloten bij een vakbond en/of aanstalten maakten een vakbond op te richten. Sindsdien ligt Rockstar onder vuur, maar of dat ook impact heeft op de ontwikkeling van GTA 6 is lastig te zeggen.

©Rockstar Games

Het verhaal van GTA 6

Er gingen al geruime tijd geruchten en speculaties, maar inmiddels is door de trailers bevestigd dat GTA 6 een Bonnie and Clyde-achtig verhaal vertelt met Lucia Caminos en Jason Duval als speelbare hoofdpersonages. De twee hebben een relatie, en het verhaal lijkt te beginnen wanneer Lucia door stom toeval vrijkomt uit de gevangenis Leonida Penitentiary.

Net als Bonny Parker en Clyde Harrow in de jaren 30 lijken Lucia en Jason samen het criminele pad te bewandelen, wat volgens de beschrijvingen op de GTA 6-website niet zonder slag of stoot gaat. Jasons beschrijving luidt: "Jason wil een makkelijk leven, maar het wordt alleen maar moeilijker. Jason is opgegroeid tussen criminelen. Na een kortstondige carrière in het leger om zijn tienerjaren af te schudden, belandde hij in de Keys, waar hij doet wat hij het best doet: werken voor lokale drugdealers. Het is misschien tijd om iets nieuws te zoeken."

©Rockstar Games

Over Lucia is het volgende geschreven: "Lucia's vader heeft haar leren vechten zodra ze kon lopen. Het leven bleef haar daarna maar klappen geven. Door te vechten voor haar familie is ze in Leonida Penitentiary beland. Door puur toeval is ze daar nu weg. Lucia heeft haar lesje geleerd: vanaf nu speelt ze het slim."

Wat voor avonturen en moeilijkheden de twee in Vice City moeten doorstaan, is momenteel nog lastig te zeggen, maar Jasons drang naar een makkelijk leventje kan wellicht voor een conflict tussen de twee hoofdpersonages zorgen.

Het ligt trouwens in de lijn der verwachtingen dat het wisselen tussen Jason en Lucia op een vergelijkbare manier gaat als in Grand Theft Auto 5. Spelers kunnen op elk gewenst moment wisselen, maar enkele missies zullen specifiek voor één personage zijn.

©Rockstar Games

Andere personages van GTA 6

Met het uitbrengen van de tweede trailer heeft Rockstar Games ook een boekje opengedaan over de andere personages die we gedurende het verhaal en in de wereld van GTA 6 te zien krijgen. Jason Duval en Lucia Caminos staan hierboven bij het verhaal beschreven, en daaruit viel al op te maken dat zij banden hebben met wat onfrisse figuren in Vice City. Hieronder noemen we een aantal van die personages:

Brian Heder

Brian Heder is een van de drugsbazen waar Jason voor werkt, in ruil voor gratis verblijf in een huis in de Keys. De beste man heeft z'n handen in het verleden vaak genoeg vuil gemaakt en laat nu anderen het werk voor hem oppakken. Hij dealt onder andere drugs vanuit zijn scheepswerf, samen met zijn derde vrouw Lori.

©Rockstar Games

Cal Hampton

Net als zijn maatje Jason neemt Cal Hampton werk aan van Brian, maar hij bekijkt ook graag de zonnige kant van het leven. Het liefst verzorgt hij vanuit zijn eigen huis de communicatie met een biertje in de hand. Hij is wat paranoïde, maar de beste man is ook tevreden aan de lagere wal van Leonida. Volgens een aantal fans lijkt Cal nogal op acteur Matty Matheson (bekend van de serie The Bear) maar de cast van GTA 6 is nog altijd niet bekend.

©Rockstar Games

Real Dimez

Bae-Luxe en Roxy zijn de twee leden van Real Dimez, een rap-duo met een groot bereik op social media. Het duo is al sinds de middelbare school bevriend en gebruikt hun mediakennis nu om ongure types te helpen (en daar iets aan te verdienen).

©Rockstar Games

Raul Bautista

Dan is er ook Raul Bautista, een overvaller die niet vies is van een beetje grand theft auto en daarbij de nodige risico's neemt. Hij is ervaren en gedreven om de grootst mogelijke buit binnen te harken, wat vaak voor extra gevaar zorgt. Niet dat Raul dat iets kan schelen…

©Rockstar Games

Boobie Ike en Dre’quan Priest

De op zijn GTA’s genaamde Boobie Ike is volgens de website een bekende naam in Vice City. Met het geld dat hij verdiende met drugsgerelateerde zaken heeft hij nu een heus vastgoedimperium opgebouwd, waardoor hij er nu heerlijk warmpjes bij zit. Dat betekent overigens niet dat hij zich nu netjes aan de regels houdt, integendeel. Overigens heeft Boobie het een en ander te maken met Dre’quan Priest, een jongeman die ambities heeft om rapper te worden.

©Rockstar Games

Setting en gameplay

Dat las je inderdaad goed: met Grand Theft Auto 6 keert Rockstar Games terug naar Vice City, dezelfde stad waar de gelijknamige game uit 2002 zich afspeelde.

Daarbij staat Rockstar inmiddels bekend om hun ontzettend gedetailleerde werelden en diverse activiteiten die je kunt uitvoeren. Een aantal gameplay-opties van het spel is wel al bekend gemaakt middels de officiële website en de trailers.

Het is te verwachten dat het plannen en uitvoeren van overvallen (ook wel Heists geheten) een groot onderdeel van de ervaring wordt. Net als in GTA 5 lijkt het er ook op dat Jason en Lucia kleinere winkels van hun rijkdommen kunnen beroven, aangezien we ze in de eerste trailer een supermarkt binnen zien stormen.

©Rockstar Games

Om bij het thema van actievolle gameplay te blijven: we hebben Lucia ook in een soort kooigevecht kunnen zien. Omdat zij een echte vechtersbaas is, zou het ons niet verbazen als we deel kunnen nemen aan verschillende knokpartijen in Vice City. In het verlengde van ‘sport’ hebben we ook beelden gezien van trainingslocaties, waar eventuele fitness-minigames aan bod kunnen komen. Jason benchpresst in de trailer 120 kilo, wat gezien Rockstars oog voor detail wellicht ook een effect kan hebben op de gezondheid van het personage.

In rustiger vaarwater lijken sociale media ook een rol te spelen. De trailers zitten vol met nieuwsbeelden op zowel televisies als via TikTok-achtige apps, dus wellicht bevat het spel een mechaniek dat draait om het runnen van een socialmedia-account. Sommige van de namen van deze in-game apps en platforms zijn mogelijk ook gelekt.

Bekende GTA-insider Tez2 meldt op GTA Forums dat hij diverse app- en domeinnamen heeft gevonden. Deze namen zouden in mei zijn vastgelegd door een tussenbedrijf waar Take-Two mee samenwerkt, en dat zijn geheel volgens GTA-traditie parodieën op bestaande apps. Rydeme zou bijvoorbeeld een fictieve versie van Uber kunnen zijn. De domeinen zijn als volgt:

what-up.app

rydeme.app

buckme.app

leonidagov.org

brianandbradley.com

hookers-galore.com

wipeoutcornskin.com

myboyhasacreepycorndog.com

Water lijkt daarnaast een wat grotere rol te spelen in en rondom Vice City. Het gebied met de naam Grassrivers laat onder meer zien dat spelers plaats kunnen nemen in een hovercraft en kajaks. Bovendien lijkt het erop dat we in GTA 6 kunnen duiken en doet Rockstar het eindelijk: vissen wordt een mogelijkheid! Verdere rustgevende activiteiten in de stad zelf zijn volgens de trailers het minigolfen en poolen. Daarbij heeft Jason een PlayStation 5-achtige console thuis staan, dus misschien kunnen we ook wel videogames spelen ín de videogame.

©Rockstar Games

Jagen

De meest recente trailer liet daarbij ook veel wilde dieren zien, wat wellicht een hint kan zijn naar uitgebreide jaag-mogelijkheden. De technologie voor dieren in Red Dead Redemption 2 is immers erg uitgebreid, dus misschien heeft Rockstar daar een plekje voor gevonden in GTA 6.

Beperkingen in de map

Opvallend: Lucia droeg in de eerste trailer en in de key art van het spel een enkelband. Sommige fans speculeren nu dat dit de kaart in het begin van GTA 6 ‘beperkt’. Je kunt dan wellicht nog niet door de hele stad en de daaromheen liggende gebieden scheuren – in elk geval niet als Lucia. Trevor uit GTA 5 kon in het begin van zijn verhaallijn ook niet van het noorden in Los Santos naar de binnenstad; dat kon pas later in de game. Ook in eerdere delen was de kaart tijdelijk beperkt.

©Rockstar Games

Bloediger dan ooit

Het klinkt nogal willekeurig, maar de persoon die het nummer van Tom Petty and the Heartbreakers in de eerste trailer van GTA 6 correct heeft voorspeld, heeft ook wat andere claims over de game gedaan. Houd je zoutvaatje er wel bij!

Volgens de gebruiker kunnen spelers in GTA 6 dual-wielden (waarbij je in beide handen een apart wapen draagt) én zouden ledematen van lichamen gescheiden kunnen worden. Sowieso is de game volgens deze gebruiker al een stuk bloediger dan wat we gewend zijn. Verder zou het mogelijk zijn om te basketballen in teams van drie en kan de kleur van de lucht worden aangepast van blauw naar oranje en paars.

Details uit een gigantische lek

Een gebruiker genaamd teapotuberhacker heeft jaren geleden bijna honderd video’s geplaatst op GTAForums, die naar eigen zeggen beelden van Grand Theft Auto 6 tonen. De bestanden laten een alfaversie van het spel zien, waarin verschillende details opvallen. Bijvoorbeeld een balk die aftelt naar de komst van de politie en verschillende opties wanneer je een pistool op iemand richt; een beetje zoals in Red Dead Redemption 2, waarin je kunt focussen op NPC’s en hen kunt begroeten of in de zeik kunt nemen. Ook was in de beelden te zien dat Lucia een stripclub betreedt, en overvallen Jason en Lucia samen een restaurant.

De map van GTA 6: Leonida

Dat we teruggaan naar Vice City is inmiddels al een tijdje bekend, maar de spelwereld (het op Florida gebaseerde Leonida)wordt veel groter. GTA 6 belooft daarom vele malen gedetailleerder te worden dan het in 2002 verschenen GTA: Vice City.

Oplettende fans denken zelfs al in een van de trailers het huis van Tommy Vercetti gespot te hebben, al valt dat momenteel nog lastig te zeggen. We zijn hoe dan ook benieuwd of deze oude protagonist wellicht een rol speelt in dit nieuwe deel.

©Rockstar Games

Goed, Vice City en de bredere staat Leonida hebben verschillende trekpleisters te bieden, waarover Rockstar meer in detail is getreden op de officiële website. De over het algemeen betrouwbare journalist Tom Henderson heeft de kaart van GTA 6 vergeleken met ‘de kaart van Fortnite’. Daarmee wordt gerefereerd naar het continu veranderen van de kaart, het toevoegen van nieuwe locaties en eventuele uitbreidingen van de spelwereld. De informatie die officieel over de verschillende gebieden is vrijgegeven, lees je ook hieronder.

Ambrosia

Ambrosia is de industriële hotspot van Leonida en is dus de plek waar de zogeheten 'American Dream' tot leven komt. Er staan suikerfabrieken waar inwoners kunnen werken, maar de locatie wordt ook geteisterd door Final Chapter, een motorbende die het gebied onveilig maakt.

©Rockstar Games

Grassrivers

We noemden eerder het geweldige natuursysteem van Red Dead Redemption 2 al, en dankzij de Grassrivers kan Rockstar dergelijke gebieden ook in GTA 6 verwerken. Het stropen van alligators lijkt hier schering en inslag, en we zien dat spelers zich met hovercrafts over de wateren kunnen bewegen.

©Rockstar Games

Leonida Keys

We hebben de Keys veel voorbij zien komen in de marketinguitingen van GTA 6. Het is immers de plek waar Jason Duval (en later Lucia) woont. Ook hier speelt water weer een rol: volgens de website zijn de wateren rondom de Keys zowel de mooiste als gevaarlijkste in Leonida. Wellicht omdat Brian Heder de boel in toom houdt? Niettemin is de Keys geen denderend mooie plek om te wonen, maar het leven is er wel lekker simpel.

©Rockstar Games

Mount Kalaga National Park

De Grassrivers is niet het enige gebied in Leonida waar de wildernis intact blijft. Ook hier vind je water, en ditmaal kun je er terecht met een vishengel. Of met een jachtgeweer, want jagen op het wild van Mount Kalaga is vermoedelijk ook mogelijk. Er is daarbij nog meer te doen in het park, zoals lekker crossen op motoren of je aansluiten bij gekke groepen die zich liever afsluiten van de buitenwereld.

©Rockstar Games

Port Gellhorn

De ooit populaire toeristische locatie Port Gellhorn is inmiddels vergane glorie. Er komen geen toeristen meer op af, maar de nieuwe inwoners hebben voor een bijzondere cultuur gezorgd. Of die ook veilig is, is een tweede.

©Rockstar Games

Hoe zit het met GTA 6 Online?

GTA Online, de onlinemodus die als onderdeel van Grand Theft Auto 5 werd gelanceerd, blijft een waardevolle bron van inkomsten voor Rockstar vanwege de Shark Cards die spelers kunnen kopen. Hoewel de komst van een onlinemodus voor GTA 6 nog niet is bevestigd, is de verwachting wel dat die er uiteindelijk komt. GTA 4, GTA 5 en Red Dead Redemption 2 kregen immers ook een tijdje na de lancering van de singleplayer een online modus. Wat dat betekent voor de ondersteuning van GTA Online is onbekend, al zei Take-Two's CEO Strauss Zelnick in een interview met IGN het volgende op de vraag of GTA Online wordt afgesloten:

"Ik ga theoretisch spreken, want ik ga het niet hebben over een specifiek project als daar nog geen aankondiging van is gedaan, maar over het algemeen onderhouden we onze projecten wanneer de consumenten nog steeds met die titels bezig zijn."

©Rockstar Games

GTA Online in GTA 6 kijkt wellicht af bij Fortnite

Het online handelsmagazine Digiday heeft onthuld dat Rockstar van GTA Online een soort metaverse-ervaring wil maken à la Fortnite en Roblox. Inhoudelijk zou dat betekenen dat creators met de assets van GTA 6 zelf ervaringen kunnen neerzetten . Daar zou dan ook geld mee verdiend kunnen worden door de creators.

Wat hiermee te maken kan hebben, is dat Rockstar in 2023 de teams achter populaire GTA 5- en Red Dead Redemption 2-mods opkocht. Die teams richtten zich vooral op online roleplaying, wat in GTA Online erg populair is.

Eind 2025 stelde Rockstar al een Mission Creator beschikbaar in GTA Online, wat wellicht een voorproefje is van de plannen voor GTA 6.

Screenshots

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

Binnen enkele weken kunnen kinderen jonger dan 13 jaar niet meer gebruikmaken van TikTok. Althans; dat is de bedoeling. Het Chinese bedrijf achter TikTok gaat hier strenger op controleren in Europa.

TikTok (en andere social media) liggen al geruime tijd onder een vergrootglas, onder andere door issues met privacy en het gebruik door kinderen. Diverse regio, waaronder Europa, proberen hier dan ook hun regelgeving op aan te passen.

De Europese Commissie heeft vorig jaar al een onderzoek in gang gezet rondom het gebruik van TikTok door kinderen, en dat werpt nu zijn vruchten af. De komende weken gaat TikTok na een eerdere test in het Verenigd Koninkrijk dan ook proberen het platform veiliger voor jeugdige gebruikers te maken.

Vanaf 13 jaar

Zo zal het bedrijf de profielinformatie en video's van gebruikers controleren om er achter te komen of het om een gebruiker van 13 jaar of ouder gaat. Mochten er bij dit automatische onderzoek alarmbellen af gaan, dan kijkt een medewerker naar het profiel en wordt besloten of het sluiten van het account gerechtvaardigd is. Ook wordt gekeken of gezichtsherkenning ingezet kan worden.

Het komt er op neer dat TikTok binnen enkele weken alle gebruikers van 13 jaar of jonger zal weren - of dat in ieder geval gaat proberen. Wanneer deze nieuwe regel precies ingaat is niet bekend, maar zodra dit het geval is, krijgen TikTok-gebruikers een melding.

Een soortgelijke situatie deed zich eind vorig jaar in Australië voor. Daar werd het gebruik van alle social media van kinderen onder de 16 jaar verboden. Bedrijven achter socialmediakanalen moesten hier ook aanpassingen voor maken en als gevolg werden er miljoenen accounts verwijderd.