Vorige maand werd bekend dat er tijdens een hack op LinkedIn miljoenen gegevens van gebruikers waren gestolen. Inmiddels zijn er veel meer hacks geweest, krijgen gebruikers LinkedIn-spam, en wordt hen aan alle kanten aangeraden om wachtwoorden te veranderen. Hoe zit dat precies? We zetten onder elkaar wat er precies bekend is over de grote hack op LinkedIn en wat je ertegen kunt doen.

Het gaat in dit geval om de grote hack op LinkedIn die in 2012 al aan het licht kwam. Destijds was het al groot nieuws: 6 miljoen (onversleutelde) emailadressen en wachtwoorden werden gestolen, indertijd aan gigantisch aantal.

Nu, 4 jaar later, blijkt er veel meer data te zijn buitgemaakt. Dat kwam voor het eerst naar buiten bij Motherboard, dat berichtte dat er maar liefst 117 miljoen gegevens waren buitgemaakt. Inmiddels heeft LinkedIn de hack bevestigd.

Wat weten de hackers?

Er is nog veel onduidelijk over de hack, zoals wie er achter de aanval zit. Op dit moment weten we in ieder geval dat er 167 miljoen accounts zijn gestolen. Daarvan zijn bij 117 miljoen accounts zowel het email als het wachtwoord bekend.
 

Omdat de hack zo lang onopgemerkt bleef, is het maar raden wat de hackers allemaal weten

Of er andere informatie is bemachtigd, is dus nog niet duidelijk. Het wordt ook door LinkedIn zelf niet uitgesloten, zeker ook omdat de grote diefstal ruim 4 jaar onopgemerkt is gebleven. Echter: De hackers bieden alleen de wachtwoorden en gebruikersnamen aan en geen andere informatie, dus lijkt het niet logisch dat er andere gegevens bij zouden zitten.

De hackers hebben de informatie doorverkocht. Dat gebeurde op het dark web, een ontraceerbaar deel van het internet waar veel illegale marktplaatsen te vinden zijn. Daar werden alle gegevens voor 5 bitcoin verkocht, omgerekend zo'n € 2,500,-.

Opvallend is dat LinkedIn de gegevens niet erg goed beveiligde. Zo waren de wachtwoorden versleuteld met een SHA1-algoritme (wat makkelijk te kraken is), en er werd geen salt toegevoegd aan de wachtwoorden (met een 'salt' wordt een opgeslagen wachtwoord langer gemaakt zodat het moeilijker te kraken is met een brute force-aanval).

De data kwam onder andere terecht bij een zoekmachine voor gestolen data, LeakedSource. Dat zei ruim 90% van de wachtwoorden binnen 72 uur gekraakt te hebben.

Meer hacks in de toekomst?

Er is een kans dat ook andere diensten gehackt waren

Opvallend is dat de hack op LinkedIn niet de enige is die er de afgelopen tijd heeft plaatsgevonden. Ook het voornamelijk Amerikaanse MySpace bleek gehackt, waarbij meer dan 300 miljoen gebruikersnamen en wachtwoorden werden buitgemaakt. Ook het blogplatform Tumblr bleek geraakt.

Opvallend is dat het gaat om relatief oude gegevens. MySpace was al een paar jaar geleden over zijn hoogtepunt heen, en de gegevens van Tumblr zijn ook al oud.

Sommige beveiligingsonderzoekers denken dan ook dat er in de toekomst nog meer hacks aan zitten te komen. Hoog tijd om dus nog twieven naar je gegevens te kijken!
 

De gevolgen

Dat er zoveel gegevens op straat liggen, is ernstig. Toch is het goed dat er al snel bekend werd dat de gegevens te koop stonden. Daardoor kunnen we nu op tijd onze wachtwoorden veranderen, al is dat ook wel wat aan de late kant.

De Fraudehelpdes waarschuwt voor phishing-berichten

Inmiddels hebben andere diensten zoals Netflix een waarschuwing gestuurd naar mensen van wie hetzelde emailadres bij de LinkedIn-hack werd gestolen.

Daarnaast wordt de gestolen database inmiddels ook al misbruikt voor spam. Zo waarschuwen beveiligingsbedrijven en de Fraudehelpdesk voor phishing-mails die worden verstuurd naar aanleiding van de hack. In die phishing-mails zit ransomware. Mogelijk worden er de komende maanden nog veel meer van zulke mails verstuurd.

Opvallend is overigens dat de hackers in de phishing-berichten niet alleen de naam van de ontvanger zetten, maar ook de namen van bedrijven van slachtoffers. Ze hebben dus wel heel goed gekeken naar de inhoud...

Wat kan ik doen?

De hack op LinkedIn is één van de grootste datalekken aller tijden, en als je het sociale netwerk ooit gebruikte is er een goede kans dat je erdoor getroffen bent. Je kunt dat verifiëren op HaveIBeenPwnd.com, een website die bijhoudt welke websites worden gehackt. Hoe HaveIBeenPwnd werkt en van wie de site is kun je lezen in onze workshop erover.

Verander zo snel mogelijk je wachtwoorden!

Misschien sta je nog wel met een oud emailadres in de database of kun je het om de één of andere reden niet terugvinden op de website. Ook in dat geval is het nog steeds verstandig je wachtwoorden ook op andere sites te veranderen.

Zet voor de zekerheid ook tweestapsverificatie aan. Daarbij krijg je een sms'je als extra beveiligingslaag naast je wachtwoord, zodat een hacker met alleen je gebruikersnaam en wachtwoord niet zomaar je account binnen komt.

Let er overigens ook op dat LinkedIn niet de enige dienst is waar je tweestapsverificatie aan kunt zetten. Dat kan ook bij Gmail, Outlook, Facebook, Twitter, en heel veel meer diensten. Wel zo veilig.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.