De afgelopen jaren is de fatbike enorm populair geworden in Nederland. De elektrische fiets – herkenbaar aan zijn dikke banden en stoere uitstraling – spreekt steeds meer mensen aan, al zijn dat vooral jongeren. Wat begon als een niche is inmiddels niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Maar schijn bedriegt: achter de hippe uitstraling van de fatbike gaan ook de nodige risico's schuil.

Waarom jongeren massaal voor de fatbike kiezen

De fatbike is vooral onder jongeren razend populair. Dat is vooral te danken aan het stoere en opvallende uiterlijk. Met zijn brede banden en robuuste frame valt een fatbike veel meer op dan een traditionele e-bike. Dat spreekt veel jongeren aan. Daarnaast is de fatbike voor veel jongeren een leuk en goedkoper alternatief voor scooters en snorfietsen, zeker nu de helmplicht voor die laatste categorie is ingevoerd. Bovendien hoef je voor een fatbike geen aparte verzekering af te sluiten. Op de manier rijd je voor een fractie van de prijs van een gemiddelde e-bike (fatbikes zijn er al vanaf 1000 euro) toch elektrisch ondersteund door de stad. En met een eenvoudig te installeren opvoerkitje kan de topsnelheid ook nog eens flink omhoog.

De risico's van opvoeren en slechte kwaliteit

Uit onderzoek van de ANWB blijkt helaas dat veel verkochte fatbikes van twijfelachtige kwaliteit zijn. Om de verkoopprijs laag te houden, wordt vaak gekozen voor goedkope onderdelen. Met name op het gebied van remmen, accu, motor en versnellingsapparatuur vallen de fabrikanten regelmatig door de mand tijdens keuringen. Ondertussen heeft diezelfde ANWB ook besloten om fatbikes niet meer te verzekeren.

Deze inferieure onderdelen vormen niet alleen een risico voor storingen en ongelukken, maar zorgen er ook voor dat een fatbike zich goed leent om (we noemden het eerder al even) te worden opgevoerd. Dat kan erg gevaarlijk zijn; de marges op de onderdelen zijn simpelweg te klein voor de zware belasting bij hoge snelheden. Bij een degelijke e-bike met kwalitatieve onderdelen is het opvoeren een stuk lastiger.

Bovendien beschikken veel goedkope fatbikes niet eens over een Europese typegoedkeuring, wat wettelijk verplicht is. De ILT en ANWB waarschuwen dan ook voor de risico's en roepen op tot meer toezicht en handhaving.

©Eshma

Wees boetes voor

Wanneer een fatbike is opgevoerd tot snelheden boven de 25 km/u, dan is er wettelijk gezien sprake van een bromfiets. Dat brengt allerlei verplichtingen met zich mee waar veel fietsers zich niet van bewust zijn. Zo ben je verplicht om een helm te dragen, is een verzekering noodzakelijk en dien je officiële papieren zoals een kenteken en rijbewijs te hebben.

Rijd je op een opgevoerde fatbike zonder de juiste spullen, dan riskeer je forse boetes tot wel 1400 euro. Maar belangrijker nog: je brengt jezelf en anderen in levensgevaar. De meeste fatbikes zijn simpelweg niet geschikt om veilig mee te rijden bij snelheden van 40 km/u of meer. De goedkope remmen en instabiele besturing kunnen namelijk tot ernstige ongelukken leiden.

Het advies: kies altijd voor een kwalitatieve fatbike

Wil je veilig kunnen genieten van een fatbike? Kies dan voor kwaliteit boven een scherpe prijs. Ga voor een fatbike van een bekend merk met goede garantie en service, ook als dat de aanschafprijs wat opdrijft. Investeer desnoods iets meer; het is je veiligheid meer dan waard. Laat je ook goed informeren door de verkoper over de eigenschappen van de fatbike. En ga alsjeblieft niet zomaar zelf aan de slag met opvoerkitjes: je komt hiermee snel in illegale vaarwateren terecht. Geniet liever van je fatbike zoals die bedoeld is. Dan beleef je er nog jarenlang plezier aan, zonder risico's voor je portemonnee of gezondheid.

©Bizgaimer

Fatbikes in het buitenland

Ook in andere landen neemt de populariteit van de fatbike flink toe. Vooral in de Verenigde Staten, Canada en Scandinavië zie je steeds meer fatbikes rondrijden. Hier heeft de term echter een iets andere betekenis dan in Nederland. Waar bij ons de fatbike vooral een robuust ogende fiets is die lijkt op een brommer, gaat het daar juist om elektrische mountainbikes met extra brede banden. Deze zijn ideaal voor het rijden op sneeuw en zand vanwege de goede grip en stabiliteit.

In landen waar 's winters veel sneeuw valt en met veel stranden aan de kust, komt de fatbike dan ook goed van pas. Ook in de bergen worden fatbikes veel gebruikt vanwege de controle op ruw terrein. Met elektrische ondersteuning wordt klimmen een stuk makkelijker. De verwachting is dat de internationale populariteit de komende jaren verder zal groeien.

©Mandrikyan Yuri

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.