Senioren blijven vandaag de dag niet alleen langer fit, maar willen ook graag tot op hoge leeftijd blijven doorfietsen. Met een e-bike is het eenvoudiger geworden om je fietsleven te verlengen. En juist die lage instap helpt om comfortabeler en veiliger op en af te stappen.

Ben je op leeftijd en overweeg je de aanschaf van een nieuwe e-bike, maar gaat het op- en afstappen niet meer zo soepel … overweeg dan een exemplaar met een extra lage instap. Een e-bike vult jouw eigen spierkracht in gradaties aan met de ondersteuning van een elektrische motor. Wil je zelf nog behoorlijk meetrappen, dan zet je de ondersteuning een tandje lager. Geef je liever de voorkeur aan wat meer hulp, dan zet je de e-bike op maximale ondersteuning. Een e-bike met lage instap leent zich overigens niet goed voor snelheden boven de twintig kilometer per uur. Door de bouwwijze van het frame voelt de fiets bij hogere snelheden al snel minder stabiel aan.
Daarnaast zijn er ook e-bikes met een kleinere wieldiameter en een lagere zitpositie waardoor het fietsen een stuk makkelijk en vooral veiliger wordt. ID.nl selecteerde acht modellen die een bijdrage leveren aan een veiliger fietsgevoel.

1 Batavus Entree

De Entree van Batavus heeft een extra lage en ruime instap, wat het op- en afstappen zeer relaxt maakt. De E-Motion-motor is ondergebracht in het voorwiel. Standaard is de Batavus Entree voorzien van een 400Wh-accu, deze is tegen een meerprijs op te waarderen naar 500 Wh. Met een Shimano Nexus-naaf schakel je soepel tussen de zeven versnellingen. Op remgebied heeft Batavus gekozen voor een V-brake (‘gewone’ velgremmen) op het voorwiel en een rollerbrake achter.
Prijs: € 2399,-
www.batavus.nl

2 Lintech Suelo E

Ook het model Suelo E van de firma Lintech maakt het op- en afstappen eenvoudig dankzij een extreem lage instap. De pedalen zijn daarbij iets naar voren geplaatst waardoor het zadel een lagere positie inneemt. Zo kun je ook de voeten veilig plat op de grond zetten. De Suelo is uitgerust met een Bafang-voorwielmotor en gekoppeld aan een 375 Wh-accu. Het basismodel is voorzien van een versnellingsnaaf met drei versnellingen, maar deze is op te waarderen naar zeven. Voor de remmen kun je kiezen uit een achteruittraprem of een combinatie van een V-brake voor en rollerbrake achter.
Prijs: vanaf € 3832,-
www.lintech.nl

3 Forza Essenze

Met het model Essenze biedt Forza een aantrekkelijk geprijsde e-bike met lage instap. Het sierlijk gebogen frame maakt op- en af stappen van de fiets erg makkelijk. De ondersteuning wordt verzorgd door een Bafang-motor in het voorwiel. Op accugebied kan er een keuze gemaakt worden tussen een accu met een capaciteit van 300 tot 650 Wh. Schakelen verloopt via een naaf met drie versnellingen, een upgrade naar zeven of acht opties is mogelijk. Heel verstandig is de veilige keuze voor mechanische schijfremmen.
Prijs: € 1699,-
www.forza.nl

4 Gazelle Easyflow HMS

Het eerste wat opvalt aan de Easyflow is het langgerekte frame met veel ruimte in het midden en de 24inch-wielen. Hierdoor stap je niet alleen makkelijk op en af, maar kun je ook als je op het zadel zit heel eenvoudig beide voeten op de grond zetten, mede doordat de pedalen meer naar voren staan. De Shimano-middenmotor zorgt voor een goede gewichtsverdeling en een krachtige ondersteuning. Qua accu’s kun je kiezen uit 418 (standaard), 504 of 630 Wh. Dankzij een Shimano Nexus-naaf schakel je eenvoudig tussen zeven versnellingen. Zeer veilig zijn de hydraulische schijfremmen die onder alle omstandigheden goede remprestaties bieden.
Prijs: € 2999,-
www.gazelle.nl

Ook interessant: Zo haal je ook ’s winters genoeg bereik uit je fietsaccu

5 Pointer E.Forta Step-in

De Nederlandse fabrikant Pointer kiest met het model E.Forta voor een extreem lage en ruime instap. Aan de onderzijde zorgt een extra frameverbinding voor iets meer stabiliteit. Om de prijs te drukken, heeft Pointer gekozen voor een Promovec-motoraandrijving in het voorwiel. Standaard is de fiets voorzien van een 316Wh-accu, maar een upgrade naar 396, 561 of 626 Wh is tegen meerprijs mogelijk. Verder is de E.Forta afgemonteerd met een Shimano Nexus-versnellingsnaaf met zeven versnellingen.
Prijs € 2099,-
www.pointerrijwielen.nl

6 Sketch Nestor

De Nestor is speciaal ontwikkeld voor consumenten die een handzame e-bike zoeken. Dankzij de 24inch-wielen is de fiets uiterst wendbaar. Bovendien kun je de zadelpen zo instellen, dat je je voeten veilig plat op de grond kunt zetten. De Nestor is voorzien van een Motinova-middenmotor met een gelijkmatige ondersteuning en wegrij-functie. De motor beschikt tevens over een slimme functie waarbij automatisch de ondersteuning wordt bepaald aan de hand van de kracht op de pedalen, de cadans en de snelheid. Standaard is de Nestor al uitgerust met een 520Wh-accu, uitbreiding naar 720 Wh is mogelijk. Een Shimano Nexus-naaf schakelt soepel tussen zeven versnellingen. Voor de remmen is gekozen voor veilige mechanische schijfremmen.
Prijs: € 2899,-
www.holland-wheels.nl

7 Stella Nantes Superior FDST

Stella heeft de scherp geprijsde Nantes Superior FDST speciaal ontworpen voor mensen die moeite hebben met het rijden op een normale e-bike. Dankzij de extra lage, brede instap heb je voldoende ruimte om veilig op- en af te stappen. De zadelbuis is iets meer achter de trapas geplaatst, waardoor je makkelijker met de voeten bij de grond kunt. Qua ondersteuning is de Nantes voorzien van een Eleon-voorwielmotor. Op accugebied wordt niet bezuinigd met een exemplaar van 529 Wh. De basisuitvoering van de fiets wordt geleverd met een Shimano Nexus-naaf met drie versnellingen, een upgrade naar zeven versnellingen is mogelijk. Op remgebied doet Stella een zeer verstandige zet met de montage van hydraulische schijfremmen.
Prijs: 1652,-
www.stella.nl

8 Van Raam Balance

De firma van Raam is specialist in het ontwikkelen van aangepaste fietsen. Met het model Balance kun je dankzij de schuine stand van de zadelbuis altijd met de voeten bij de grond en toch met optimaal gestrekte benen fietsen. Qua aandrijving heeft Van Raam gekozen voor een Bafang-voorwielmotor, hierdoor is extra ruimte gecreëerd voor een ruime instap. De accu is met 490 Wh redelijk geschikt voor langere ritten. De Balance is uitgerust met hydraulische velgremmen van Magura, bedrijfszekere remmen met een goede vertraging. Verder beschikt de e-bike over een Shimano Nexus-naaf met acht versnellingen.
Prijs € 4825,-
www.vanraam.com

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.