Op wintersportvakantie met de elektrische auto is tegenwoordig goed te doen. Maar net als met 'gewone' benzine- of dieselauto’s moet je goed voorbereid de weg opgaan en heb je te maken met een aantal specifieke regels in de populairste wintersportlanden. Hier moet je op letten als je met de elektrische auto op wintersportvakantie gaat.

Een goede uitrusting is het halve werk

Het spreekt voor zich, maar wordt nog steeds door sommigen onderschat: een goede uitrusting voor de wintersportvakantie. De meeste aandachtspunten, zoals verlichting en voldoende ruitensproeiervloeistof met antivries, zijn logisch voor de meeste Nederlanders. De belangrijkste is winterbanden, want die zijn 'onder winterse omstandigheden' verplicht in Duitsland, Oostenrijk en delen van Frankrijk. De politie controleert vrijwel alle herfst- en wintermaanden hierop, ook bij elektrische auto's.

Winterbanden hebben meer profiel en zijn gemaakt van een zachter rubber, waardoor ze meer grip hebben op gladde wegen. Vanaf 30 september 2024 zijn in Duitsland alleen nog winterbanden toegestaan met het 3PMSF-symbool erop. Die herken je aan een sneeuwvlok in een berg op de zijkant van de band.

Meer weten? Lees hier alles over winterbanden!

Lees ook over wanneer je sneeuwkettingen moet gebruiken

©Sabrewolf

Plan goed je route en laadmomenten

Laden in Europese wintersportlanden is iets uitdagender dan in Nederland, waar we nu eenmaal kunnen profiteren van een uitstekend laadnetwerk. We adviseren om de auto voor vertrek volledig op te laden en om een route met voldoende laadpunten te plannen. Je zult merken dat de accu tijdens de wintersportvakantie sneller leeg raakt dan normaal. Dat heeft een aantal redenen.

Houd rekening met minder accucapaciteit

De meeste accu’s presteren het best bij een temperatuur tussen de 15 en 25 graden Celsius. Bij lagere temperaturen neemt de capaciteit af; in theorie kan de accucapaciteit 's winters tot wel 30 procent afnemen. Gelukkig zijn steeds meer moderne EV’s tegenwoordig (al dan niet optioneel) uitgerust met een warmtepomp die het accupakket op temperatuur kan houden.

Daar komt bij dat je waarschijnlijk op wintersport gaat met een volgeladen elektrische auto, vaak ook nog inclusief dakkoffer, terwijl de verwarming/airco continu aanstaat. Dat kost allemaal meer energie. Via diverse navigatie-apps, maar ook de navigatie van je auto, kun je een route met laadpunten inplannen. Je ziet dan meestal de actuele tarieven erbij staan en welke betaalmogelijkheden er zijn.

Stekkers en laadpassen

Wat betreft het laden zijn de juiste laadpassen en een werkende creditcard het belangrijkst. Je zou eventueel nog een extra verloopstuk mee kunnen nemen voor verschillende laadstekkers. De EU-standaard is de Type 2-stekker (Mennekes) en die vind je overal. Heel soms kom je een ChaDeMo-stekker tegen, vooral in Frankrijk, maar die zie je eigenlijk steeds minder.

Terug naar de laadpassen en creditcard: op de hoofdwegen van wintersportlanden hebben de populairste Nederlandse laadpassen meestal een prima dekking. Op www.laadpastop10.nl kun je per land bekijken welke laadpas daar goed wordt ondersteund tegen de beste tarieven. Ook is het handig om bij het uitstippelen van de route vast te kijken welke laadpassen er bij de laadstops van jouw keuze worden geaccepteerd.

©Halfpoint - stock.adobe.com

Laden in populaire wintersportlanden

Laten we per wintersportland even kijken naar de laadmogelijkheden ten opzichte van Nederland.

Duitsland

Met name langs de snelwegen doet Duitsland qua laadmogelijkheden niet onder voor Nederland. Wel krijg je te maken met hogere laadtarieven, al zijn die voor de snelladers vergelijkbaar met ons land. Bij de meeste Duitse laadpunten kun je met een Nederlandse laadpas of app terecht, en anders wel met een creditcard. Duitsland heeft bovendien veel Tesla Superchargers die tegenwoordig ook andere elektrische auto’s laten laden. Verder richting het oosten neemt het laadnetwerk van Duitsland af, dus laad nog volledig op voordat je de grens oversteekt.

Oostenrijk

Oostenrijk heeft langs zijn belangrijkste wegen een prima laadnetwerk voor Nederlandse laadpashouders. Wel zijn de tarieven hoger dan in Nederland en Duitsland. Ook kunnen extra parkeerkosten in rekening worden gebracht.

Zwitserland

Zwitserland is sowieso duur en het opladen van een elektrische auto is daarop helaas geen uitzondering. Het populaire wintersportland heeft dan ook de hoogste laadtarieven van Europa. Je kunt de pijn iets verzachten door een laadpas te nemen waarmee je een vast laadtarief voor Zwitserland kunt instellen. Het netwerk en de dekkingsgraad voor Nederlandse laadpassen is vergelijkbaar met dat van Duitsland en Oostenrijk.

Frankrijk

Met name in het noorden heeft Frankrijk genoeg laadmogelijkheden en dankzij nationale wetgeving zijn ze voorzien van alle stekkeropties, maar je moet als skiër of snowboarder natuurlijk naar de bergen in het zuiden. Daar kan het wat lastiger worden, al zijn er langs de tolwegen voldoende snelladers. Als je geld wilt besparen, vind je ook genoeg laadpunten langs de tolvrije routes nationales. Dat is langer rijden vanwege de maximumsnelheid van gemiddeld 80 km/u, maar ook de ideale snelheid voor een lange elektrische actieradius.

©Papichev Aleksandr

Vignetten en milieustickers

Elektrische auto’s zijn emissievrij. Toch moet je óók voor je EV de juiste papieren en stickers in de wintersportgebieden hebben. Je routeplanner geeft meestal duidelijk aan wanneer je door een milieuzone heen moet.

• In Frankrijk moet je een groene sticker op de elektrische auto plakken om door de milieuzones te mogen rijden. Bestellen kan alleen via de Franse overheidswebsite. Het kost een paar euro en de verzending kan tot twee weken duren. Houd daar dus rekening mee.

• Ook Duitsland heeft z’n eigen groene sticker voor elektrische auto’s en de ‘Umweltzones’ vind je vooral in de binnensteden. De sticker kost gemiddeld 15 à 20 euro en naast online bestellen kun je ze in Duitsland bij de meeste tankstations, gemeentekantoren en autospeciaalzaken kopen.

• Oostenrijk heeft nog geen milieuzones voor personenauto’s. Dat geldt ook voor Zwitserland, al moet je daar wel een tolvignet hebben.

Bonustip: zet regeneratief remmen aan

Op wintersportvakantie met de elektrische auto heeft nog één groot voordeel, en dat is regeneratief remmen. De EV heeft meer stroom nodig tijdens het klimmen in de bergen, maar tijdens het dalen kun je volop profiteren van het regeneratieve remsysteem. De remkracht wordt daarmee omgezet in stroom voor het accupakket, en dat betekent heel veel gratis kilometers!

Laad dus boven op de berg je auto niet volledig op, want dan kunnen er meer gratis kilometers worden ‘bijgeremd’. Bij een volle accu werkt regeneratief remmen niet en moeten de gewone remmen al het werk doen, met bijbehorende extra slijtage tot gevolg.

Lees hier over nog meer handige tips, geschikt voor elke automobilist die op wintersportvakantie gaat!

Wat maakt een mesh wifi systeem de allerbeste van het jaar? Natuurlijk, je kunt afgaan op specificaties, maar die zeggen niet alles. Je hebt veel meer aan eerlijke reviews. Het TP-Link Deco BE25 Smart Mesh WiFi 7-systeem is door consumenten op Kieskeurig.nl verkozen tot Best Reviewed van het Jaar 2025 in de categorie routers. Wat deze router zo bijzonder maakt, lees je in dit artikel.

Partnerbijdrage - in samenwerking met TP-Link

Best Reviewed 2025: de strengste jury van Nederland

Op Kieskeurig.nl delen elke dag duizenden mensen eerlijke ervaringen met producten die ze écht gebruiken. Die collectieve feedback vormt de basis voor de Best Reviewed‑awards: producten die zich het hele jaar lang in de praktijk hebben bewezen en keer op keer hoge tevredenheid laten zien bij echte gebruikers. Het gaat dus niet om mooie beloftes en marketingtaal, maar om wat mensen dagelijks merken in de praktijk: is het apparaat betrouwbaar? Doet het wat het moet doen? Is het makkelijk in gebruik? De strengste jury van Nederland heeft gesproken: in de categorie Routers werd de TP‑Link Deco BE25 Smart Mesh WiFi 7 uitgeroepen tot dé favoriet van 2025.

Wat maakt de TP-Link Deco BE25 zo bijzonder?

Wat dit mesh-systeem technisch zo aantrekkelijk maakt, is de combinatie van moderne wifi-technologie en slimme netwerkfuncties. De TP-Link Deco BE25 ondersteunt Dual-Band WiFi 7 met een gecombineerde snelheid tot 3,6 Gbps, waardoor bandbreedte-intensieve toepassingen zoals 4K-streaming en online gaming soepel verlopen. Elke unit is bovendien voorzien van twee 2,5 Gbps-bekabelde poorten, wat zorgt voor maximale doorvoercapaciteit en flexibele aansluitmogelijkheden voor bijvoorbeeld een NAS, pc of gameconsole.

Een ander sterk punt is de mogelijkheid tot gecombineerde bekabelde en draadloze backhaul: dit zorgt ervoor dat de verbinding tussen de verschillende wifi-punten niet alleen snel, maar ook uiterst stabiel is, met minder latentie. Dankzij Multi-Link Operation (MLO) wordt data via meerdere frequentiebanden en kanalen tegelijk verzonden, wat zowel de betrouwbaarheid als de snelheid van het netwerk ten goede komt.

Daarnaast zorgt AI-gestuurde roaming ervoor dat je apparaten automatisch verbinden met het sterkste wifi-punt, zonder dat je daar iets voor hoeft te doen. Met TP-Link HomeShield beschik je over uitgebreide netwerkbeveiliging, waaronder realtime IoT-beveiliging en ouderlijk toezicht. Tot slot is het systeem universeel compatibel met alle internetproviders, modems én eerdere Deco-modellen, zodat je eenvoudig kunt uitbreiden of upgraden.

Dankzij deze optelsom van slimme functies is de TP-Link Deco BE25 een toekomstbestendige keuze voor iedereen die thuis wil genieten van stabiele, snelle en veilige wifi overal in huis.

©TP-Link

TP-Link Deco BE25: waarom gebruikers zo tevreden zijn

De titel Best Reviewed van het Jaar 2025 is gebaseerd op wat gebruikers in het dagelijks gebruik écht belangrijk vinden: betrouwbaarheid, gebruiksgemak en prestaties. Juist op die vlakken scoort dit mesh-systeem keer op keer hoog.

Dat begint al met het installatieproces. Gebruikers geven aan dat het instellen van de set bijzonder eenvoudig is. "De installatie was erg eenvoudig dankzij de intuïtieve Deco-app, waarbij het systeem binnen een paar minuten operationeel was." Ook de snelheid en prestaties vallen in de smaak. De reacties liegen er niet om: "Ik was gelijk onder de indruk van de snelheid, op sommige plekken in huis haal ik met gemak 400 Mbps." En: "De snelheid is werkelijk top: zelfs in de verste hoeken van het huis blijft de verbinding stabiel en razendsnel."

Dat is mede te danken aan de sterke mesh-dekking en de soepele roaming tussen de units. Een gebruiker vat het krachtig samen: "De mesh WiFi zorgt voor een sterke en stabiele verbinding in het hele huis. Zelfs op zolder blijft de snelheid hoog en zonder haperingen." Anderen merken op dat apparaten automatisch overschakelen naar het dichtstbijzijnde wifi-punt: "Alle apparaten melden zich netjes aan bij het punt dat het dichtste in de buurt is. Telefoons schakelen vloeiend over."

De algehele gebruikservaring wordt bovendien als zeer positief ervaren. Niet alleen vanwege de prestaties, maar ook dankzij de handige app-functies. "Overal in huis een stabiele verbinding. De app biedt handige functies zoals apparaatbeheer en statusweergave," aldus een reviewer. En over de nieuwe WiFi 7-technologie zegt iemand: "Dankzij WiFi 7 profiteer je van extreem hoge doorvoersnelheden en minimale latency, ideaal voor gamen, streamen en zware downloads."

Hoewel er hier en daar kleine opmerkingen zijn - zoals dat de snelheidswinst van WiFi 7 niet altijd zichtbaar is op oudere apparaten - overheerst de positieve toon duidelijk. Wat consumenten vooral waarderen, is hoe de TP-Link Deco BE25 hun wifi-ervaring in huis structureel verbetert: minder uitval, meer snelheid en stabiel internet in elke ruimte. Dat maakt het tot een set waar je echt op kunt bouwen.

©TP-Link

Een eerlijk oordeel

De TP‑Link Deco BE25 combineert technische kracht met eenvoud en gebruiksgemak - precies wat veel consumenten zoeken in hun thuisnetwerk. Door de combinatie van snelle prestaties, brede dekking en een intuïtieve app‑gestuurde installatie verdient dit systeem de titel Best Reviewed van het Jaar 2025. Of je nu een groot huis hebt, meerdere apparaten tegelijk gebruikt of gewoon een stabielere en snellere wifi‑ervaring wilt: de TP-Link Deco BE25 is volgens gebruikers een uitstekende keuze.

Ontdek de TP‑Link Deco BE25 op Kieskeurig.nl

Achtpotige mottenballen, levende huidplooien en gemuteerde pelikanen: in het ‘schattige’ Reanimal kom je het allemaal tegen. Gelukkig sta je er niet alleen voor, want je kunt er voor kiezen om samen met een medespeler via coöp dit levende schilderij in te duiken - al is het resultaat vooral dat je sámen geen snars van het verhaal snapt.

Het Zweedse Tarsier Studios heeft al even geoefend met het concept van Reanimal. De game heeft namelijk een hoop weg van hun vorige games, Little Nightmares 1 en 2: ook hier wandel je door een stel surrealistische, levende horrorschilderijen.

Hoewel het niet letterlijk om een schilderij gaat, kan ik het gevoel niet anders beschrijven. Je beweegt je door een reeks prachtige omgevingen gevuld met bizarre monsters, die vooral de logica volgen van nachtmerries en kinderangsten. Reanimal lijkt in de verte wel een verhaal te willen vertellen, maar Tarsier beseft dondersgoed dat minimalisme het alleen maar griezeliger maakt.

Simpel doch effectief

De mist hangt over het waterlichaam. Er zit een kind in een bootje. Als je aan de knoppen zit te morren, heb je door dat jij het kind bestuurt - tijd om naar dat rode licht in de verte te varen. Als je dichterbij komt, blijkt het een boei te zijn, met daarnaast spartelend in het water een vriendje. Ze klimt bij je in de boot. Als je een tweede controller aansluit of online speelt, is dit je coöp-partner. Zo niet, dan blijft het een computergestuurde vriend die vooral gezelschap biedt.

Terwijl je samen van boei naar boei vaart, doemt er in de verte een rotspartij op. Oh, die ziet er groot uit. Wacht, die is écht groot! Als je eenmaal bij het strand komt, ram je je bootje het zand in. Zo, die ligt lekker stevig.

Als je een dichte deur tegenkomt, snap je als gamer wel wat je missie is: zoek maar naar een sleutel. Vervolgens blijf je zonder echte reden maar een pad volgen, al kom je er gaandeweg achter dat je andere kinderen probeert te redden van monsters.

©THQ Nordiq/Tarsier Studios

Een versleten screenshotknop

Het verhaal staat dus niet echt voorop - en eerlijk gezegd staat diepgaande gameplay óók niet echt voorop. Maar wat maakt deze game dan in godsnaam zo indrukwekkend? Dat komt allemaal neer op fenomenaal ontworpen omgevingen en geniaal ontworpen monsters.

Het helpt daarbij dat Reanimal een ontzettend goed gevoel van schaal weet over te brengen: je voelt je piepklein, en grote dingen in de spelwereld voelen gigantisch. Daar komt ook een sterk staaltje camerawerk bij kijken. Op precies de juiste momenten wordt de camera naar achteren getrokken om te onthullen dat er in de achtergrond al de hele tijd een of ander gemuteerd boerderijdier op je ligt te wachten.

Op de PlayStation 5, waar we de game op hebben gespeeld, ziet Reanimal er prachtig uit. Op een zeldzame lelijke texture na is het spel gevuld met visuele meesterwerkjes. Je kunt op ieder willekeurig moment een screenshot maken, en het bij wijze van spreken inlijsten en ophangen. In vijf uur speeltijd heb ik 108 screenshots gemaakt, mede vanwege de mooie lichtinval.

Previous slideNext slide

Niet meer dan een middag

Daar is dan ook meteen het grootste struikelblok: in vijf uurtjes was ik wel door de game heen, terwijl ik het best rustig aan deed. Het spel gaat voor vier tientjes over de toonbank - toch best een hoge prijs voor zo’n korte game. In coöp doe je er misschien nog iets langer over, maar ik zou er niet op rekenen.

In de omgeving zijn er nog enige collectibles te vinden: posters met concept art en dierenmaskers, waar je je personages mee kan aankleden. Dat is best leuk, want die art is belachelijk mooi en die maskers worden steeds absurder. Gelukkig spat de kwaliteit er wel van af, want iedere omgeving is een kunstwerk op zich.

©Tarsier Studios/Tijn Kranen

Lekker rondkijken

Om nog even op die coöp-gameplay terug te komen: we hebben hier niet te maken met een game als Portal 2, waarbij de puzzels zijn gebouwd om als duo op te lossen. Hoewel de functie een van de selling points is, heb je absoluut geen tweede speler nódig.

De coöp-modus is zowel online als lokaal beschikbaar, al is er geen matchmaking. Je moet de lobbycode invoeren van de persoon met wie je wil spelen, dus met een vreemdeling spelen is er niet bij. We hebben de functie daardoor niet uitvoerig kunnen testen, maar het lijkt prima te werken.

Voor de puzzels heb je ook geen twee sets hersenen nodig: het zijn vrij simpele puzzels die er vooral voor zorgen dat je aandacht naar de mooie locaties getrokken wordt. Ingewikkelder hoeft het ook niet te zijn, want als je echt je hersens had moeten gaan kraken, dan had het die melancholische droomsfeer misschien wel kapotgemaakt.

©Tarsier Studios/Tijn Kranen

Hypnotiserend

Tarsier Studios weet precies wat Reanimal moet zijn: hypnotiserend, surrealistisch, schattig en tegelijkertijd doodeng. Het minimalistische verhaal is lastig te volgen, maar de gevoelens raken wél - al is het einde wat abrupt. Het grijpt je niet bij de keel, maar glijdt langzaam om je strot heen en knijpt zonder dat je het doorhebt.

Het voelt als de vreemdste plekken uit Silent Hill, of de Dark Place uit Alan Wake 2, maar het heeft ook weer wat weg van Coraline en Guillermo Del Toro’s Pinocchio. Het deed me misschien nog het meest denken aan deze concept trailer van Silent Hills, een game die helaas nooit het daglicht heeft mogen zien.

Stel je voor dat je door een bioscoop heen loopt, waar een dood (of gehypnotiseerd) publiek zit te kijken naar iets dat je alleen kan vergelijken met de videoband uit The Ring. Als je naar buiten komt, staat er een grote spinachtige man met een ijscowagen op je te wachten om je op te grissen. Als je eenmaal aan hem bent ontsnapt, wordt je geconfronteerd met de volgende griezelige omgeving en een nieuw, prachtig, tragisch en doodeng gemuteerd monster. In Reanimal snap je misschien niet precies wat er gebeurt, maar je gaat het zeker niet vergeten.

Reanimal is vanaf 13 februari verkrijgbaar voor PlayStation 5, Xbox Series-consoles, Nintendo Switch 2 en pc. Voor deze review is de game op PlayStation 5 gespeeld.