Op pad door Europa met een elektrische auto wordt steeds makkelijker dankzij de groeiende laadinfrastructuur. Toch zijn er nog wat haken en ogen waar je rekening mee moet houden. InstaAutoVlogger Irwin Versteegh deelt in dit tweedelige artikel zijn ervaringen en geeft praktische tips. Lees meer over het plannen van je route, het vinden van geschikte laadpunten, het inschatten van de actieradius en meer. Zo maak jij jouw volgende roadtrip met de EV tot een succes!

Met tal van auto-introducties in verschillende landen in Europa zit Irwin van InstaAutoVlog bij wijze van spreken wekelijks in het vliegtuig. Althans, zo had dat kunnen zijn. Een onwenselijke situatie voor iemand die zich terdege realiseert dat het vermijden van een vliegreis altijd een goed idee is.

Dat is dan ook de reden dat hij begin 2023 de beslissing nam om zo veel mogelijk autointroducties met elektrische auto's te bezoeken. Introducties in Wenen bijvoorbeeld, of Milaan, maar ook plaatsen in het Beierse land, Zuid-Frankrijk of Spanje. Verre oorden die je vandaag de dag prima met de auto, dus ook een volledig elektrische auto kunt bezoeken. In dit uitgebreide verslag vertelt hij waar je op moet letten als je van plan bent om zelf een reis met je elektrische auto te gaan maken.

©Irwin Versteegh

Waar ga je heen?

In principe is er geen land in Europa – of zelfs verder – waar je niet per EV heen kunt. Volgens diverse media lijkt Nederland soms het enige land waar elektrisch rijden de nieuwe norm moet worden, maar niets is minder waar. We lopen achter ten opzichte van landen als Noorwegen, waar ruim 80 procent van de verkochte auto’s een volledig elektrische is, terwijl 44 procent van de verkochte elektrische auto’s in heel Europa in Duitsland wordt geregistreerd.

Dat is dan ook terug te zien in de infrastructuur. Zo is het vandaag de dag al prima mogelijk om volledig elektrisch vanuit Zweeds Lapland naar het zuidelijkste puntje van het Europese vasteland te rijden. Een stuk meer oostwaarts? Zeker Tesla Superchargers, die voor het overgrote deel tegenwoordig ook door niet-Tesla’s kunnen worden gebruikt, zijn tot aan de oostgrens in Polen geplaatst en zelfs in Turkije te vinden.

©Irwin Versteegh

Vergroot je kans op een succesvolle laadlocatie

Ook het iOnity-netwerk, een van de grootste spelers in de markt dankzij de nauwe samenwerking met tal van autofabrikanten, is goed vertegenwoordigd, zij het niet zo uitgebreid als het netwerk van de Amerikanen. Daarnaast zijn er doorgaans minder laders per locatie te vinden. Zo staan er per locatie meestal zes iOnity-laders tegen twaalf Superchargers van Tesla. Dat vergroot de kans op een succesvolle laadsessie door drukte of storing. Want jawel, ook dat is iets waar je zeker rekening mee dient te houden. Het kan weleens voorkomen dat een snellader van welke aanbieder dan ook in storing staat. Daarom is het ambiëren van zo veel mogelijk laders op je tussenstop en laadlocatie een absolute aanrader.

©Irwin Versteegh

Hoe vind je ze? Kaf en koren

Met uitzondering van één automerk kan het vinden van een geschikte lader op je route best een uitdaging zijn. Het is dan ook belangrijk dat je het kaf van het koren weet te scheiden. En je mag best een beetje kieskeurig zijn. Zo besloot ik de afgelopen jaren alleen nog te reizen via alom bekende laadfaciliteiten van gerenommeerde aanbieders. Denk dus aan het iOnity-netwerk, maar ook zeker Fastned (dat tegenwoordig ook in Duitsland, België en Frankrijk is te vinden) en tegenwoordig ook TotalEnergies, dat samenwerkt met Engie.

De gemene deler? Er staan minimaal zes laders per locatie. Heb je een ander laadnetwerk op het oog? Onlangs heb ik bijvoorbeeld SuperChargy in Luxemburg ontdekt. Zorg er in dat geval voor dat je op voorhand weet hoeveel laders er staan en hoe je een laadsessie kunt starten en stoppen.

©Irwin Versteegh

Laadpas en betaling

En daarmee zijn we direct aangekomen bij een belangrijk aspect van elektrisch rijden en ook zeker gedurende het reizen: de laadpas. Zeker als je bij een lader aankomt van een netwerk waarvan jij het bestaan nog niet wist, kan het starten en stoppen van een laadsessie soms een hele uitdaging zijn. Doe je dat met een creditcard, pinpas, laadpas of wellicht zelfs met een app? Zeker die laatste optie kan soms vervelend zijn, want het laatste dat je wilt is in de stromende regen – met een bijna lege accu, slechte internetdekking of tekortschietende databundel – een app downloaden, installeren en instellen.

In de praktijk werkt een geschikte creditcard, laad- of pinpas dan ook het fijnst. Persoonlijk heb ik goede ervaringen met Shell Recharge. Deze laaddruppel (sleutelhanger) of -pas werkt samen met 370 aangesloten roamingpartners en biedt dan ook toegang tot in potentie 500.000 laders in Europa. Via een app kun je daarnaast gemakkelijk een laadstation in de buurt vinden om vervolgens direct in te zien of een laadsessie met jouw pas van start kan gaan.

©Irwin Versteegh

Routeplannen? Drie manieren

Heb je eenmaal een plan van aanpak in de vorm van geschikte snellaadnetwerken, dan wordt het tijd voor het uitstippelen van een route. Dat kan op drie manieren. Allereerst de traditionele manier van het invoeren van de bestemming op je navigatiesysteem en rijden maar. Zijn de laatste kilowatturen in zicht, dan ga je in een app of via het navigatiesysteem op zoek naar de dichtstbijzijnde snellader. Mijn advies? Niet doen, zoiets werkt hooguit incidenteel in een land als Nederland, waar een afdoende dekking van snelladers is, maar op reis wil je liever niet voor verrassingen komen te staan.

Optie 2? Je gebruikt de EV-routeplanningsoftware van je elektrische auto. Nog niet alle fabrikanten bieden deze software aan, maar zij dit het wel doen maken EV-reizen een stuk comfortabeler. Kun je daar blind op vertrouwen? Vorig jaar ben ik per Kia EV6 en Volvo XC40 naar het zuiden van Europa gereden. In beide gevallen koos ik er uiteindelijk voor om diens adviezen en planning te negeren. De Volvo was dankzij Google het meest ingenieus en accuraat qua verbruik en range, maar vond wel dat ik zes stops(!) diende te maken om vanuit het Franse Orléans het zuiden van Nederland te bereiken. Dat werd er na ingrijpen uiteindelijk eentje. De Kia dacht dat ik over de Franse tolwegen gemakkelijk 300 km uit het 77kWh-accupakket kon persen. Wellicht onder de meest ideale omstandigheden (een zomerse temperatuur en wind mee), maar niet met 135 km/u over de Péage. Ook toen heb ik besloten het heft in eigen handen te nemen.

Optie 3 is een combinatie van optie 2, een app op je telefoon en de boordcomputer van je auto. Met name de reis naar Barcelona in de Volvo XC40 bleek uiteindelijk op die manier het best te werken. Ook na het aan- en uitvinken van diverse laadnetwerken (ze stonden er bij lange na niet allemaal in) besloot de Volvo te stoppen bij laadpalen waar ik gedurende de nachtelijke uurtjes niet wilde zijn. Een verlaten parkeerplaats bijvoorbeeld, of een locatie waar één snellader stond. De modus operandi werd dan ook het inschatten van de maximaal te behalen range aan de hand van het energieverbruik en het op voorhand opzoeken van geschikte laadlocaties.

©Irwin Versteegh

10 procent resterende capaciteit is prima!

En ja, dat inschatten van de maximaal te behalen range kan soms lastig zijn, maar één ding is zeker: dat went heel snel en zeker als je de auto wat langer in bezit hebt, raak je ermee vertrouwd. Het benaderen van 10 procent accupercentage is een gegeven waarmee je vertrouwd dient te raken. Dat is nu eenmaal anders dan bij een auto met een brandstofmotor. En 10 procent accupercentage is in vele gevallen nog voldoende om prima 30 km te rijden (zolang de omstandigheden niet drastisch veranderen). Je moet dus niet plotseling je kruissnelheid gaan verhogen, een aanhanger aankoppelen of bergop gaan. Dat zijn zomaar drie factoren die je range enorm omlaag kunnen brengen.

Het kan zijn dat mensen die recentelijk aan Nioh 3 zijn begonnen geen progressie kunnen boeken vanwege verschillende bugs. Ontwikkelaar Team Ninja heeft aangegeven op de hoogte te zijn van de problemen en aan oplossingen te werken.

Een van de voornaamste problemen licht de ontwikkelaar ook uit op X. Spelers die de zogenaamde Crucible Manifesto voltooien en vervolgens naar de Eternal Rift gaan en daar dialogen van het personage Nekomoto overslaan - door bijvoorbeeld een menu te openen - kunnen daarna de missie niet voltooien. Hierdoor blijven ze dus vastzitten in de game. Ook het starten van een cutscene door bijvoorbeeld aan een Battle Scroll te beginnen, halteert progressie.

Team Ninja zegt dat de bug te vermijden is door dus geen menu’s te openen of tussenfilmpjes in te starten wanneer Nekomoto begint te praten. Wie nu al last heeft van dit probleem moet helaas wachten op de patch waar de ontwikkelaar momenteel aan werkt. Wanneer die uitrolt is nog niet bekend, maar gezien dit probleem op ieder beschikbaar platform optreedt wordt het - als het goed is - ook overal opgelost.

Over Nioh 3

In Nioh 3 doen spelers een open veld aan, dat overgenomen is door de zogenaamde Crucible en bomvol yokai - lees: geesten - zit. Je hebt twee gevechtssstijlen om deze monsters mee tegen te gaan: een meer actiegerichte Samurai-stijl en de Ninja-stijl die meer focus legt op snelheid en het gebruiken van speciale aanvallen. Door continu te wisselen tussen deze stijlen moet je deze soulslike kunnen overwinnen - als de code dus geen roet in het eten gooit.

Wie in Excel een contactlijst opstelt, merkt al snel dat de kolom met telefoonnummers zich niet altijd gedraagt zoals gehoopt. Zo verdwijnt de eerste 0 vaak vanzelf, waardoor de nummers minder bruikbaar worden. En dan hebben we het nog niet eens over de verwarring die kan ontstaan bij internationale telefoonnummers.

Telefoonnummers die beginnen met nul

Selecteer de cel met het telefoonnummer en ga naar het tabblad Start. Klik bij het onderdeel Getal op het kleine pijltje rechtsonder. In het dialoogvenster Cellen opmaken kies je in de linkerkolom Speciaal en daarna bij Type de optie Telefoonnummer. Let wel: deze optie verschijnt alleen als onderaan bij Locatie de optie Nederlands (standaard) is geselecteerd. Voor Belgische gebruikers geldt dat wanneer hier Locatie: Nederlands (België) staat, de optie Telefoonnummer niet beschikbaar is. Zij moeten dus de locatie wijzigen. Vanaf dan worden ook de voorloopnullen correct weergegeven.

Telefoonnummers formatteren

Wil je alle telefoonnummers op een vaste manier weergeven, bijvoorbeeld als (06) 1234 56 78, 06-1234 78 78 of 06 1234 56 78? Dat kan eenvoudig via het dialoogvenster Cellen opmaken. Kies eerst, zoals hierboven beschreven, de optie Telefoonnummer. Klik daarna links op Aangepast. In het vak Type verschijnt een standaardnotatie met hekjes, zoals 0#########. Deze kun je aanpassen naar een eigen indeling. Enkele voorbeelden: (0#) #### ## ## geeft (06) 1234 56 78,0#-#### ## ## geeft 06-1234 78 78 en 0# #### ## ## geeft 06 1234 56 78. Met de knop Opmaak kopiëren/plakken (het kwastje) kun je deze aangepaste weergave vervolgens toepassen op alle andere cellen. Let op, dit is puur een weergave. Excel behandelt de telefoonnummers nog steeds als getallen. Spaties, haakjes of streepjes maken dus geen deel uit van de waarde zelf. Dat betekent dat berekeningen ermee niet beïnvloed worden, maar dat je bij export of gebruik in andere programma's alleen de kale cijfers terugziet.

Internationale nummers

Bij internationale nummers wordt het landnummer voorafgegaan door het plusteken. Dat plusteken is betrouwbaarder dan een dubbele nul, omdat het internationale toegangsnummer niet in alle landen hetzelfde is. Ook deze weergave stel je in via Aangepast, met behulp van hekjes (#). Zorg ervoor dat je precies evenveel hekjes invult als het telefoonnummer cijfers telt. Vervolgens kun je de gewenste opmaak toevoegen door het plusteken en de spaties in de notatie op te nemen. Bijvoorbeeld +32 # ### ## ## geeft +32 3 456 78 90 en +31 # #### #### geeft +31 6 1234 5678.