Terwijl smartphones nog maar weinig écht lijken te innoveren en de prijs van een toptoestel soms zelfs de duizend euro overstijgt, zetten smartphonefabrikanten (en hun marketingafdelingen) des te meer in op de camera. Als de camera een doorslaggevende factor is in de aanschaf van je smartphone, wil je graag weten wat het beste toestel is. Dat gaan we testen!

Het is een hardnekkige misvatting dat je een iPhone moet kiezen als je de beste smartphonecamera wilt. Dat blijkt wel uit een jaarlijks terugkomende test, waaruit meermaals is gebleken dat juist Samsung steevast als testwinnaar uit de bus komt. Apple is echter met een inhaalslag bezig en kruipt steeds dichterbij, de overige smartphones volgen op gepaste afstand.

Intussen zijn we weer een jaar verder en zijn er veel nieuwe modellen op de markt verschenen, waarna de vraag weer rijst: welke smartphone beschikt nu over de beste camera? Nadat we de toestellen individueel besproken hadden in een review, konden we het antwoord op deze vraag terugbrengen tot twee toestellen: de iPhone X of de Galaxy S9+. Deze test stond daarom aanvankelijk als iPhone X versus Galaxy S9+ in de planning. Totdat onlangs de Huawei P20 Pro verscheen en de drie(!) sensoren plus lenzen aan de achterkant tijdens het testen meer bleken dan louter holle marketing. Schiet de iPhone X de beste plaatjes, is het toch weer Samsung dat nu met de S9+ wint ... of is het deze keer de ‘dark horse’, Huawei’s P20 Pro?

Testmethode

Tijdens de test zijn we op pad gegaan met de smartphones om onder verschillende (licht)omstandigheden foto’s te maken. De foto’s worden gemaakt met de eigen camera-app. Hierbij zijn in de automatische stand steeds hetzelfde focuspunt gebruikt en de (eveneens automatische) hdr op dezelfde momenten gebruikt. De camera’s werden op verschillende manieren het vuur na aan de schenen gelegd. In donkere binnen-omgevingen, of binnen met tegenlicht, buiten tegen de zon in, of juist met het zonlicht mee. Ook qua objecten is er diversiteit: bijvoorbeeld portret-, landschap- en macrofotografie. Hoe zit het met bewegende objecten onder verschillende lichtomstandigheden? We houden het hier bij de camera’s aan de achterzijde van het toestel. De iPhone X en Galaxy S9+ beschikken over een dubbele camera, terwijl de P20 Pro er dus drie heeft en op papier het best lijkt.

Apple iPhone X - Eenvoudig te bedienen iPhone

De camera-app van de iPhone X (spreek uit als tien) regelt alles automatisch voor je. Een professionele camerastand waarbij je alles of een gedeelte handmatig instelt, is nog steeds niet aanwezig. Zaken als sluitertijd en iso-waarde zijn dus onbereikbaar, tenzij je een app van derden installeert.

Je hebt hooguit wat invloed op het gedrag van belichting en scherpstelling door tactisch op het scherm te tikken en te vegen. Dankzij de dubbele camera kun je met een tik op een pictogram schakelen tussen een (echt optische) vergroting van 1x en 2x. In de portretstand worden ze zelfs gelijktijdig gebruikt om een foto met een kleine scherptediepte te simuleren. Jammer is dat je de camera niet direct vanuit vergrendelstand via een fysieke knop kunt activeren.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

iPhone-foto’s (links) hebben consequent de meest natuurlijke kleuren. Midden Samsung, rechts Huawei.

Beeldkwaliteit iPhone X

De iPhone X geeft de meest natuurgetrouwe kleuren. De foto’s ogen daardoor wel wat koeler dan die van de andere toestellen. Luchten zijn bijvoorbeeld realistisch blauw en gras is natuurlijk groen. Hier en daar is een zweem van ruis te vinden en door ruisreductie ontstaan artefacten. Daarnaast zijn met name donkere fotodelen wat smoezelig en zijn de contrasten rondom details nogal hard, waardoor het rommelig aandoet. Bij afnemend licht kan een foto onverwacht ietwat onscherp worden, omdat de app liever een wat langere sluitertijd lijkt te kiezen dan een hogere iso-waarde.

Bij weinig licht gaat de iPhone X nog steeds behoorlijk goed om met de witbalans. De kleuren blijven daardoor ook op minder fatsoenlijk verlichte plekken goed herkenbaar. Afhankelijk van de mix van kunstlicht is hier en daar een beetje kleurzweem te zien. Vooral bij egale vlakken is aan de artefacten goed te zien dat de ruis flink is weggepoetst. De foto oogt ook wat vlak en voorwerpen springen er daardoor minder goed uit. Er is nog wel wat ruis te zien en randen langs voorwerpen zijn hier en daar slordig afgewerkt. Als er heel weinig licht is, zoals in een slecht verlichte tuin, ziet de iPhone X nagenoeg niets meer.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Apple iPhone X

Algemeen oordeel3,5 van de 5 sterrenPrijs € 1039,-
Cameralenzen Groothoek, telelens
Focus Fasedetectie
Stabilisatie OIS
Primaire camera12 megapixel, 1/1,3 sensor, 1.22µm pixelgrootte, f/1,8 diafragma
Secundaire camera12 megapixel, 1/3,6 sensor, 1µm pixelgrootte, f/2,4 diafragma
Websitewww.apple.com7Score70

Samsung Galaxy S9+ - Wispelturige Samsung

Op deze Samsung Galaxy S9+ is traditiegetrouw een uitgebreide professionele stand aanwezig. Je mag diafragmawaarde, sluitertijd, iso-waarde en nog veel meer zelf aanpassen, waardoor je veel invloed hebt op (specifieke) fotosituaties. Ook dit toestel heeft twee camera’s aan de achterzijde, waardoor 2x optische vergroting mogelijk is. Bij foto’s met een softwarematig vervaagde achtergrond mag je zelf de sterkte instellen – vooraf en zelfs achteraf. De camera kun je razendsnel starten door twee keer op de aan-uitknop te drukken.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De P20 Pro (rechts) en iPhone X (links) tonen de meeste details. Samsung verzint vreemde patronen die er niet horen te zijn.

Beeldkwaliteit Samsung Galaxy S9+

Samsung staat bekend om zijn vaak sterk verzadigde kleuren, en dat is ook nu het geval. Denk aan intens blauwe luchten en wel erg frisgroene bomen en struiken. De foto’s zien er soms erg licht en wat vlak uit, met name als hdr wordt toegepast. In zowel lichte als donkere fotodelen zie je daardoor nog details. Ze vallen een beetje samen met de achtergrond. Ruis wordt stevig weggepoetst en dat gaat hier en daar ten koste van de detaillering. Soms verschijnen vreemde patronen die er niet horen te zijn, of vlakken worden te veel uitgesmeerd. Bij afnemend licht kan de app alsnog besluiten de kleinste diafragmaopening te gebruiken (de hoofdcamera heeft twee diafragmastanden). De iso-waarde wordt dan onnodig omhoog, waardoor een foto zomaar meer ruis heeft.

Bij weinig licht zijn foto’s van de Samsung Galaxy S9+ opnieuw te warm en vooral erg oranje. De ruis is steviger weggepoetst dan bij de iPhone X, wat ten koste gaat van de detaillering en bovendien vervaagde vlakken oplevert. Desondanks oogt de foto behoorlijk schoon en netjes. Randen langs voorwerpen zien er ook strakker uit. Je moet goed kijken om nog een zweem van ruis te ontdekken. Voorwerpen springen er goed uit en hebben meer diepte dan bij de iPhone X. Zelfs bij extreem weinig licht weet de Samsung er nog een heel behoorlijke foto uit te slepen.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Samsung Galaxy S9+

Algemeen oordeel3,5 van de 5 sterrenPrijs € 949,-
Cameralenzen Groothoek, telelens
Focus Fasedetectie
Stabilisatie OIS
Primaire camera12 megapixel, 1/2,55 sensor, 1.4µm pixelgrootte, f/1,5 of f/2,4 diafragma
Secundaire camera12 megapixel, 1/3,6 sensor, 1µm pixelgrootte, f/2,4 diafragma
Websitewww.samsung.com9Score90

Huawei P20 Pro - Huawei maakt fotograferen extra leuk

Bij de Huawei P20 Pro kom je door twee keer op de volume-omlaagknop te drukken direct in de camera-app terecht. Eventueel maakt hij dan meteen een foto voor je. De camera-app is grotendeels afgekeken van de iPhone, alleen heeft Huawei wel een professionele stand voor handmatige bediening. Standaard is AI (‘kunstmatige intelligentie’) geactiveerd. Dat houdt in dat de software probeert te herkennen wat je fotografeert en daar de beste instellingen bij kiest. Dat herkennen gaat prima, maar het resulteert in de praktijk vooral in sterk oververzadigde foto’s. Je kunt het gelukkig ook uitzetten.

Erg leuk om mee te spelen zijn de speciale camerastanden die Huawei al jaren op zijn telefoons meelevert. Zo kun je eenvoudig overdag foto’s met lange sluitertijden maken, zonder dat je ND-filters nodig hebt. Sterrensporen vastleggen werkt ook fantastisch. De sterrenpuntjes worden automatisch tot sterrensporen samengevoegd, dus je hoeft de telefoon alleen ergens een tijdje stabiel neer te zetten. Nieuw is de zeer bruikbare nachtstand, maar daarover straks meer.

De P20 Pro heeft zoals gezegd maar liefst drie camera’s aan de achterzijde. Een gewone, een monochrome-variant én eentje met 3x optische vergroting, die digitaal kan worden opgevoerd tot 5x. Je kunt portretfoto’s met softwarematig vervaagde achtergrond maken en er is een stand waarin je voor- of achteraf een gesimuleerde diafragmawaarde mag instellen. De camera’s worden afhankelijk van de situatie en geheel naar inzicht van de software apart of gecombineerd gebruikt.

©PXimport

©PXimport

Beeldkwaliteit Huawei P20 Pro

Ook de Huawei P20 Pro houdt van verzadigde kleuren. Af en toe is er zelfs een flinke uitschieter. Een onbewolkte lucht is dan nog intenser blauw en bladeren gaan gevaarlijk richting gifgroen. Dat gebeurt vooral als AI aanstaat, maar dat kun je uitzetten of je tikt de melding weg. Ruis en detaillering wisselen een beetje. Soms is er enorm veel detail te zien, meer dan bij de andere toestellen. Een andere keer valt de detaillering toch wat tegen.

Dit toestel heeft drie camera’s aan de achterzijde en onder de motorkap gebeurt enorm veel. Om de haverklap verschijnt bijvoorbeeld de melding dat je het toestel een tijdje stabiel moet houden omdat de foto wordt verscherpt. Soms gaat het duidelijk om een hdr-scène, maar het treedt ook op in wat een doorsneesituatie lijkt. Om onduidelijke redenen besluit de app dan foto’s samen te voegen, misschien wel van meerdere camera’s. Het gaat dus niet zozeer om verscherping, maar om het uitlijnen van (stukjes van) het beeld.

Ook de foto’s van de Huawei P20 Pro zijn te oranje als je bij kunstlicht fotografeert. De ruisreductie is echter effectiever dan bij de iPhone X; er is meer ruis verdwenen en toch blijven er meer details behouden dan bij de Samsung Galaxy S9+. De foto oogt ook schoner en voorwerpen zijn strak omlijnd en komen levensecht over. Schakel je AI in, dan wisselt het resultaat. Je kunt dan ook een overdreven schoongepoetste foto krijgen met een sterke plastic-look. Bij zeer weinig licht presteert de Huawei net als de Samsung opvallend goed, waardoor meer opvalt hoezeer de iPhone X het hier laat afweten.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Samsung en Huawei (midden en rechts) laten ook bij afnemend licht nog veel details zien. De iPhone presteert hier al minder; veel details gaan verloren.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De P20 Pro met (links) en zonder filter. De camera herkende zonsondergang en kon dit flink oppoetsen.

Nachtstand

Zoals eerder vermeld: de Huawei heeft een speciale nachtstand. Je houdt het toestel een seconde of vier stil terwijl de camera’s een reeks foto’s schieten en automatisch samensmelten. Die foto ziet er opmerkelijk helder en mooi uit. Weinig ruis, hier en daar wat artefacten, maar ook wat minder scherp en gedetailleerd dan een gewone nachtopname. Er moet wel een vleugje licht aanwezig zijn (al zie je dat zelf vaak niet eens), maar dat is logisch. Je kunt hier echt fraaie nachtopnamen mee maken. Voor een smartphone dan. En dat zonder statief.

Huawei P20 Pro

Algemeen oordeel3 van de 5 sterrenPrijs € 899,-
Cameralenzen RGB, monochroom, telelens
Focus Fasedetectie
Stabilisatie OIS
Primaire camera40 megapixel, 1/1,78 sensor, 2µm pixelgrootte, f/1,8 diafragma
Secundaire camera20 megapixel, 1/2,27 sensor, 1,55µm pixelgrootte, f/1,6 diafragma
Tertiaire camera8 megapixel, 1/4,4 sensor, 1,55µm pixelgrootte, f/1,6 diafragma
Websitewww.huawei.com8Score80

Eindresultaat

Over het geheel gezien zijn de foto’s van alle drie de toestellen overdag van uitstekende kwaliteit. Je moet echt sterk inzoomen om de door ons gevonden tekortkomingen te ontdekken. Bij normaal gebruik (bekijken, printen, delen) merk je er dan ook amper iets van. Ook bij de foto’s die bij afnemend licht zijn gemaakt vallen de verschillen pas goed op als je flink inzoomt. Pas zodra er veel kunst- of tegenlicht is of juist een gebrek aan licht, is het voor een geoefend oog ook uitgezoomd te zien. Fotograferen bij weinig licht is vanwege de zeer kleine sensoren nu eenmaal de achilleshiel van smartphones.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Overdag maken alle smartphones mooie foto’s. Hooguit de kleuren spreken je meer of minder aan. Verschillen in scherpte, ruis en detail zie je pas bij inzoomen.

De iPhone X presteert in elk geval het best op kleurgebied. Kleuren zien er natuurgetrouw, maar daardoor ook wat koeltjes uit. Wat betreft scherpte, ruis en detaillering verliest de iPhone het al snel van de twee andere telefoons. Vooral bij weinig licht worden donkere gebieden erg smoezelig en zijn er artefacten, sterk vervaagde vlakken en restjes ruis te zien. In het donker ziet het toestel amper nog iets. Dit toestel is vooral een goede keuze als kleurechtheid belangrijk is, of de laagdrempelige camera-app.

De Samsung Galaxy S9+ maakt de foto’s veel te warm en ze zijn vaak wat aan de vlakke kant. Ruisreductie zorgt vooral bij weinig licht voor uitgesmeerde vlakken en soms ontstaan ook overdag vreemde patronen op plekken met fijne details. De telefoon presteert wel opmerkelijk goed bij zeer weinig licht. Je kunt nog fotograferen waar een iPhone X amper nog iets ziet. Deze smartphone biedt over het geheel gezien de beste en meest constante beeldkwaliteit. Zolang je tenminste met de te warme kleuren kunt leven, of dit achteraf corrigeert door in raw te werken.

Ook de Huawei P20 Pro houdt van oververzadigde kleuren, vooral als beeld- en objectherkenning aanstaat. Foto’s kunnen overdag zeer detailrijk zijn, maar zijn dat soms ineens niet. Ook deze telefoon doet het erg goed bij weinig licht. De ruisreductie is net wat minder agressief, objecten steken goed af en behouden hun diepte. Tegelijkertijd is de meeste ruis verdwenen en zien vlakken er schoon uit. Schakel je AI in, dan kan een overdreven plastic-look ontstaan. De speciale fotostanden zijn leuk om mee te experimenteren en vooral de nieuwe nachtstand is een welkome aanvulling. De eindresultaten zijn dus wisselend, maar dit is vanuit fotografieoogpunt gezien wel een erg interessante telefoon. Het kan een goed alternatief zijn voor de testwinnaar Samsung Galaxy S9+.

©PXimport

Conclusie

De verschillen tussen de smartphonecamera’s zijn vooral afhankelijk van persoonlijke smaak. De iPhone X-camera is het meest natuurgetrouw, maar heeft moeite met weinig of moeilijk (tegen)licht. De Huawei P20 Pro heeft de interessantste extra functies, zoals de nachtstand, maar laat foto’s er soms wat plastic uitzien. De Galaxy S9+ maakt over het algemeen de beste foto’s; vooral als er weinig (of nauwelijks) licht is maakt dit toestel het verschil. Alleen zijn foto’s soms iets té levendig.

©PXimport

Tekst en foto's in zijn in samenwerking gemaakt met Kees Krick.

Het langverwachte vijfde seizoen van sciencefictionserie For All Mankind begint op 27 maart op Apple TV.

Dat heeft Apple aangekondigd. Daarbij werd de eerste trailer uitgebracht, die hieronder kan worden bekeken. Elke week zal er een nieuwe aflevering online komen te staan, met de seizoensfinale die op 29 mei wordt uitgezonden. De eerste vier seizoenen zijn nu op Apple TV te zien.

Alternatieve geschiedenis

De serie For All Mankind schetst een alternatieve geschiedenis waarbij de Sovjet-Unie de eerste man op de maan weet te krijgen. Daardoor verandert de loop van de geschiedenis - vooral met betrekking tot ruimtevaart - enorm.

In de serie zien we bijvoorbeeld dat de Koude Oorlog ook deels op de maan wordt uitgevochten, en de mensheid bouwt zelfs een basis op Mars op. Elk seizoen speelt zich daarbij af in een ander decennium.

Ook in het vijfde seizoen wordt er een flinke tijdsprong gemaakt, waarbij te zien is hoe Happy Valley - de nederzetting op Mars - uitgebouwd is. Ondertussen lopen de spanningen tussen de Mars-kolonisten en de overheden op aarde op.

Spin-off in ontwikkeling

Overigens werkt Apple ook aan een spin-off serie op For All Mankind, genaamd Star City. Deze zal zich afspelen in het Russische kosmonautentrainingscentrum. Details over deze spin-off serie zijn er nog niet. Fans kunnen zich ondertussen in ieder geval opmaken voor het vijfde seizoen van de hoofdserie.

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.