ID.nl logo
Veilig en optimaal internet op vakantie
© Reshift Digital
Huis

Veilig en optimaal internet op vakantie

Ben je dit jaar ook weer van plan op pad naar het zonnige zuiden of zelfs nog veel verdere oorden te gaan? Daarbij gaan natuurlijk de smartphone, tablet en wellicht ook de laptop mee. Wat alleen zomaar ineens een hele hoop veiligheidsrisico’s met zich meebrengt. Let op het volgende als je veilig wilt internetten op vakantie.

Als je niet verbonden bent via internet en je eigen dichtgetimmerde router, ben je buiten de deur overgeleverd aan de wellicht bewust een heel stuk lager ingestelde beveiligingen van anderen. Een malafide hotspot – en dat kan er eentje zijn bij een al even shabby internet-café in een ver en vaag maar zonnig land – kan zomaar dusdanig opgezet zijn dat meelezen voor het onderscheppen van data geen enkel probleem is. 

Het is dan ook een van dé adviezen: koppel liever niet aan openbare hotspots of zelfs hotel-internet. En kan dat echt niet anders, gebruik dan maatregelen die de risico’s zoveel mogelijk beperken, waarover zo meer. 

Ga je binnen de EU op vakantie, dan zit je tegenwoordig redelijk goed. Dankzij roaming kun je binnen je bundel ook zonder bijkomende kosten internetten over de grens. Dat is wat veiligheid betreft zonder meer een oplossing met een gouden randje: je communiceert dan immers altijd via je eigen apparatuur die je zelf in beheer hebt.

Genoeg mobiele data mee

Wil je je smartphone als basis voor je vakantiecommunicatie gebruiken – waarmee we in dit geval vooral doelen op mobiel internet – dan is het voorafgaand aan vertrek goed om een aantal zaken te checken. 

Lees ten eerste de kleine lettertjes van je mobiele contract. Met name bij budget-stunters zitten er mogelijk tóch limiteringen aan internet over de grens. In dat geval is het zaak om te kijken of daar door een bescheiden – liefst tijdelijke, denk aan één maand – bijbetaling verandering in aangebracht kan worden. Zodat jij met minstens een Gigabytje of 20 gewapend de Spaanse costa’s onveilig kunt maken. 

©Joris Peterse

Die 20 GB is trouwens voldoende voor een dag of tien communiceren via mobiele apparaten, mits je geen grote multi-gigabyte systeemupdates gaat uitvoeren of avond aan avond gaat Netflixen. Ook elke dag urenlang videobellen met het thuisfront is niet verstandig. Wel kun je voor vertrek – en meestal moet je dat de voorafgaande maand(!) regelen, zet dat in je agenda dus – je mobiele abonnement qua data eenmalig op onbeperkt dataverkeer zetten. Kost je misschien een paar tientjes, maar daarna kun je onbezorgd internetten op vakantie.

Wel goed onthouden dat je dat duurdere abonnement in de maand dat je op vakantie gaat weer terugzet naar je standaardabonnement (en goed controleert of schakelen tussen abonnementen bij jouw specifieke provider überhaupt mag en kan). Doe je dit niet, dan betaal je de maand erop weer dat duurdere abonnement.

Lees ook:Tv kijken op de camping - dit heb je nodig

Veilig hotspot-gebruik

Heb je eenmaal een ongelimiteerd abonnement, dan kun je je smartphone als hotspot inzetten. En daar kun je dan alle apparatuur die jij of je gezinsleden verder nog bij zich hebben aan haken. Denk aan tablets, laptops en meer. De truc hiervoor heet tethering, en kunt deze optie in- en uitschakelen via de settings van je telefoon. 

Op de iPhone bijvoorbeeld heet dit bijvoorbeeld Persoonlijke hotspot. Van essentieel belang is het hierbij, om een zeer sterk wifi-wachtwoord te gebruiken. Een van de reden dat dit wachtwoord zonder meer sterk moet zijn: het wemelt rondom hotels en andere toeristische hotspots van digidiefjes die overal en nergens proberen binnen te dringen. 

Heel belangrijk (essentieel zelfs): gebruik alleen een smartphone als hotspot die draait op de meest recente versie van het OS daarvoor, voorzien van alle veiligheidspatches! 

©Joris Peterse

Gebruik je je telefoon als mobiele hotspot, dan moet je je ook realiseren dat het energieverbruik daarvan flink stijgt, extra zelfs als er ook nog sprake is van een 5G-verbinding. Dat leidt tot een warmere telefoon, wat vooral in al even warme landen niet goed is voor de batterij in het toestel. 

Meest praktisch is om alleen op je hotelkamer te internetten, en dan de telefoon aan de lader te hangen. Schakel de mobiele hotspot altijd uit als je deze niet gebruikt, om te voorkomen dat je de hele dag door (die telefoontechnisch dan maar een paar uur zal duren…) met een hotspot in je broekzak.

Communicatie versleutelen met VPN

Ga je buiten de EU op vakantie, of heb jij een mobiel contract waarbij de hoeveelheid mobiele data ook in andere EU-landen stevig beperkt is, dan ben je toch aangewezen op die linke openbare hotspots. Daarbij geldt: gebruik ze alleen in geval van nood. En áls je ze al gebruikt, doe dat dan alleen via een VPN-provider. 

Een VPN-verbinding zorgt ervoor dat je een ander IP-adres krijgt als ‘uitgangspunt’ naar internet. Tegelijkertijd wordt die tunnel naar een server die dat andere IP-adres serveert onkraakbaar stevig versleutelt. Zolang jij verbonden bent met VPN kan niemand meelezen. 

Ben je zelf net wat meer begaafd, dan zou je een eigen VPN-server thuis op kunnen zetten. Bijvoorbeeld op een NAS of desnoods een Raspberry Pi (het is geen goed idee om een pc tijdens de vakantie aan te laten staan). Sneller en praktischer is gebruik maken van een van de vele VPN-aanbieders. Vermijd daarbij vanzelfsprekend de vage jongens m/v uit landen als China en dergelijke. Een bekende VPN-aanbieder met een uitstekende reputatie is bijvoorbeeld NordVPN. Niet de goedkoopste, maar wel eentje zonder gedoe en veiligheidsrisico’s. 

©PXimport

Je kunt bovendien ook een abonnement voor één maand afsluiten, en dan vallen de kosten wel heel erg mee natuurlijk. Installeer de bijbehorende app op je smartphone en alle andere apparaten die je gebruikt. Verbind met een server in Nederland, dan krijg je een Nederlands IP-adres wat zorgt dat websites en dergelijke zich gedragen als Nederlandse exemplaren. Heb je meteen ook toegang tot streamingdiensten die controleren op de geolocatie van je IP-adres. 

Check altijd na verbinden met een hotspot of je VPN-verbinding geactiveerd is, veelal herkenbaar aan een VPN-icoontje in de menubalk van je telefoon of tablet. Gebruik alleen dán internet. Komt de verbinding niet tot stand, wacht dan en probeer het opnieuw. 

Nog steeds niet? Open dan de app van je VPN-provider en probeer een andere server. Werkt het nooit op de plaats van bestemming? Dan blokkeert de gebruikte hotspot VPN-verbindingen, wat een wel heel luid rinkelende alarmbel is. Ga dan snel op zoek naar een andere hotspot waar je VPN wel werkt.

Wil je meer weten over VPN's? Dan raden we de gratis cursus In 60 minuten: Aan de slag met VPN aan. Ga er een uurtje voor vertrek voor zitten en je bent helemaal op de hoogte. 

Roamen buiten de EU

Opmerkingen tot slot: er zijn mobiele providers die per abonnementsmaand opties bieden voor in- en uitschakelbare optie voor gratis roamen buiten de EU. Daar hangt veelal een relatief bescheiden prijskaartje aan, maar het aantal landen waar de truc werkt blijf veelal beperkt tot de VS en Canada. Maar gá je toevallig die kant op, dan is het mooi meegenomen. 

Ook nu geldt weer: ruimschoots voor vertrek nagaan en in de maand voor vertrek op je abonnement als optie aanzetten. En bij terugkomst meteen weer uitzetten. Ga je op vakantie in de buurt van de buitengrenzen van de EU, dan is het opletten geblazen dat jouw smartphone niet stiekem overschakelt naar een niet EU-provider en je bij thuiskomst op een wel heel hoge mobiele rekening van honderden euro’s of meer wordt getrakteerd. 

Meestal krijg je ook een sms met waarschuwing van je provider en soms kun je voor een relatief bescheiden bedrag 1 GB data kopen in zo’n niet-EU land. Maar vermijd het gewoon liever.

▼ Volgende artikel
Eerste setfoto's van Tomb Raider-televisieserie te zien
© Amazon
Huis

Eerste setfoto's van Tomb Raider-televisieserie te zien

De eerste foto's vanaf de set van de aankomende Amazon Prime Video-serie gebaseerd op Tomb Raider zijn online verschenen.

De foto's werden gedeeld door The Daily Mail en tonen Sophie Turner - bekend van haar rol als Sansa Stark in de hitserie Game of Thrones - in de rol van Lara Croft. Begin dit jaar bracht Amazon al een eerste officiële foto van de actrice als het personage uit. De setfoto's die hieronder zijn te zien zijn niet officieel, maar tonen wel een andere outfit dan die op de officiële foto.

Zoals al langer bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer de serie op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zijn de opnames inmiddels van start gegaan. Het script is geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er diverse andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

View post on X
View post on X

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

▼ Volgende artikel
Digitale schoonmaak: zo krijg je weer ruimte op je harde schijf of ssd
© Rattana.R - stock.adobe.com
Huis

Digitale schoonmaak: zo krijg je weer ruimte op je harde schijf of ssd

Is de harde schijf of ssd van jouw computer bijna vol? Dikke kans dat je flink wat nutteloze bestanden kunt weggooien. Denk bijvoorbeeld aan duplicaten, tijdelijke gegevens en bekeken filmpjes. Maak daarom schoon schip en creëer zo weer ademruimte voor jouw pc of laptop. In deze workshop bespreken we verschillende opruimmethoden.

Wat gaan we doen

In deze workshop ruim je stap voor stap een volle schijf op. Je leert waar Windows zelf al slimme opruimfuncties verstopt, hoe je grote en dubbele bestanden opspoort en hoe je programma's echt volledig verwijdert. Ook zie je hoe je Windows automatisch kunt laten opruimen en wat je kunt doen als je per ongeluk iets hebt weggegooid. 

Lees ook: Check je opslag: zo gezond zijn je hdd en ssd

Bij gebruik van een nieuwe computer lijkt een schijf van pakweg 500 GB of 2 TB haast oneindig groot. Toch raakt deze opslagdrager sneller vol dan je misschien op voorhand zou verwachten. Naast het bewaren van eigen foto's, video's en documenten halen jouw browser en besturingssysteem ook (ongemerkt) allerlei andere data binnen. Vermoedelijk kun je heel wat overbodige bestanden weggooien. Digitale rommel slokt niet alleen kostbare opslagruimte op, maar vertraagt ook nog eens je computer. Kortom, genoeg reden voor een grondige digitale schoonmaak. 

Systeembestanden opschonen

Er bestaan voor Windows weliswaar allerlei betaalde en gratis opschoonprogramma's, maar die heb je in feite helemaal niet nodig. In Windows 10 en 11 zit tenslotte al een doeltreffend hulpprogramma. Open via de taakbalk of het startmenu de zoekfunctie en typ Schijfopruiming. Zodra je het programma opstart, kies je desgevraagd eerst het schijfstation dat je wilt opruimen. Bevestig in dat geval met OK.

Na een korte analyse toont Schijfopruiming een lijst van verschillende soorten gegevens die je kunt wissen. Met de standaardinstellingen blijven overbodige systeembestanden nog op de computer staan. Een gemiste kans! Klik daarom linksonder op Systeembestanden opschonen en kies indien nodig OK.

Vergeet in Schijfopruiming niet om nutteloze systeembestanden te verwijderen.

Oude herstelpunten mogen ook weg

Je opent nu eerst het tabblad Meer opties, waarna je onder Systeemherstel en schaduwkopieën klikt op Opruimen / Verwijderen. Op het laatste systeemherstelpunt na verwijder je daarmee alle oude herstelgegevens. Navigeer naar het tabblad Schijfopruiming.

Je kunt onder meer kopieën van Windows Update, tijdelijke internetbestanden, miniaturen, verouderde stuurprogramma's en de inhoud van de Prullenbak wissen. Dat resulteert al gauw in enkele gigabytes vrije schijfruimte. Klik op een onderdeel om een uitleg te lezen. Draait jouw systeem stabiel, dan kun je in principe alle voorgestelde bestanden weggooien. Vink de gewenste onderdelen aan en kies OK / Bestanden verwijderen. Je start de computer na afloop zo nodig opnieuw op.

Gooi oude herstelpunten weg en maak zo flink wat schijfcapaciteit vrij.

Grootste apps wissen

Het loont de moeite om eens kritisch naar alle geïnstalleerde apps te kijken. Sommige toepassingen eisen nogal veel opslagcapaciteit op. Bekijk welke tooltjes de meeste ruimte innemen en verwijder ze naar eigen inzicht van het systeem.

Klik in de taakbalk op Start en open de Instellingen (pictogram van een tandwiel). Ga nu naar Apps. In Windows 10 verschijnt er meteen een programmalijst. Gebruikers van Windows 11 klikken eerst nog op Geïnstalleerde apps. Kies via het uitrolmenu achter Sorteren op: voor Grootte (Windows 10) of Grootte (van groot naar klein) (Windows 11).

Zie je een zwaar programma dat je nooit gebruikt? Klik dan in Windows 11 op het pictogram met de drie puntjes en bevestig met Verwijderen / Verwijderen. Windows 10-gebruikers klikken eerst op de programmanaam en kiezen vervolgens Verwijderen / Verwijderen.

Wie weet kun je het grootste programma wel van jouw systeem verwijderen.
Grondig(er) programma's wissen

Zodra je een programma uit Windows verwijdert, blijven er wellicht nog restjes achter. Deze nutteloze gegevens bevinden zich diep in het systeem en spoor je dus niet zomaar even op. Installeer en verwijder je regelmatig verse freeware? Gebruik dan voortaan Revo Uninstaller Free. Hiermee wis je elk tooltje inclusief digitale rommel van jouw pc of laptop.

De werking van Revo Uninstaller Free is vrij simpel. Selecteer in de lijst een ongewenst programma en kies in de werkbalk De-installeren. Deze opruimtool gaat vervolgens op zoek naar resten. Je kiest hierbij tussen drie niveaus, namelijk Veilig, Middelmatig of Grondig. Maak een keuze en klik op Ja / Doorzoeken. Heeft Revo Uninstaller Free programmasnippers gevonden? Doorloop dan de resterende stappen en verwijder op eigen risico gegevens. Behalve bestanden verwijder je optioneel ook overbodige registersleutels.

Revo Uninstaller Free regelt dat er minder of zelfs helemaal geen programmaresten achterblijven.

Automatisch opruimen

Het mooiste is natuurlijk wanneer het besturingssysteem op eigen houtje rotzooi opruimt. Goed nieuws, want in tegenstelling tot eerdere versies hebben Windows 10 en 11 een automatische opschoonfunctie. Dat werkt onder andere voor het wissen van tijdelijke bestanden en de inhoud van de Prullenbak. Navigeer hiervoor in de Instellingen naar Systeem / Opslag.

Gebruik je nog Windows 10, check dan of het schuifje bij Opslag op Aan staat. Open Slim opslaan configureren of nu uitvoeren en bepaal onder Opslaginzicht wanneer je de boel automatisch wilt opschonen. Kies Elke dag, Elke week, Elke maand of Bij onvoldoende vrije schijfruimte. Geef onder Tijdelijke bestanden ook aan na hoeveel dagen je de prullenbak en de Downloads-map automatisch wilt legen. Kies bijvoorbeeld 14 dagen of 60 dagen.

Laat Windows 10 dagelijks overbodige rommel opruimen.

Opslaginzicht in Windows 11

De automatische opruimfunctie werkt in Windows 11 op soortgelijke wijze. Wanneer de functie Opslaginzicht is uitgeschakeld, zet je het schuifje op Aan. Klik nu op Opslaginzicht. Er verschijnen diverse instellingen. Je zet onder Tijdelijke bestanden opschonen indien nodig een vinkje. In de resterende opties stel je naar eigen behoefte opschoningsschema's voor Opslaginzicht, de Prullenbak en de Downloads-map in.

Met de functie Opslaginzicht verwijdert Windows 11 automatisch overtollige gegevens.

Ruimtevreters vinden

Als je de computer vrijwel dagelijks gebruikt, belanden er door de jaren heen mogelijk heel wat grote bestanden op het systeem. Dat kunnen bijvoorbeeld omvangrijke video's, audiotracks, ziparchieven en images van besturingssystemen zijn. Staan deze gegevens niet in de standaard Downloads-map, dan verwijdert Windows ze niet automatisch. Ga daarom zelf op zoek naar overbodige ruimtevreters.

WizTree legt pijlsnel de grootste bestanden bloot, zodat je ze eenvoudig kunt verwijderen. Voor particulier gebruik is dit programma gratis. Na een vlotte installatie start je dit Nederlandstalige programma op. Wijs linksboven achter Selecteren: het gewenste schijfstation aan. Op veel computers is dat de C-schijf. Enkele seconden nadat je op Scannen hebt geklikt, verschijnen er in het onderste deelvenster een heleboel gekleurde blokken. Kijk hier goed naar! De grootste blokken vertegenwoordigen namelijk de omvangrijkste bestanden.

Zodra je op zo'n blok klikt, wordt in het linkerdeelvenster de bijbehorende locatie geopend. Zie hier om wat voor gegevens het gaat. Wie weet kom je zo bestanden op het spoor die bij nader inzien wel weg kunnen. Dat kan rechtstreeks vanuit WizTree. Klik met de rechtermuisknop op een bestandsnaam en kies Verwijderen.

Het is verstandig om de grootste blokken in WizTree even na te lopen.

Ontdubbelen

Het is natuurlijk zinloos om op hetzelfde systeem dubbele bestanden te bewaren. Toch gebeurt dat regelmatig, bijvoorbeeld bij het overzetten van beeldmateriaal of het beheren van een forse muziekcollectie. Ontdek met DupeGuru eenvoudig of jouw computer dubbele gegevens bevat. Dit kleine tooltje is beschikbaar voor Windows, macOS en Linux.

Kies tijdens de installatie de Nederlandse taal en start het programma op. Het is belangrijk dat je de zoekopties zorgvuldig invult. Wil je naar alle bestanden speuren, dan selecteer je achter Toepassingsmodus: de optie Standaard. Je kunt als alternatief ook Muziek of Beeld selecteren. Bedenk goed welke optie je bij Onderzoeks type kiest. Zo zoek je bijvoorbeeld op basis van een identieke bestandsnaam of dezelfde inhoud naar duplicaten. Voor muziek kijkt DupeGuru onder meer naar identieke titels of metadata (tags). Klik eventueel op Meer opties om diverse parameters naar je hand te zetten.

Voeg linksonder via het plusteken een map of schijfpartitie toe. Je kunt ook meerdere bestandslocaties aanwijzen. Bedenk wel dat het zoekproces dan waarschijnlijk iets langer duurt. Klik rechtsonder op Onderzoeken om het scanproces te starten. Na afloop zie je hoeveel doublures de freeware heeft gevonden. Wil je de gevonden dubbele bestanden direct verwijderen? Zet dan voor de juiste items een vinkje en klik vervolgens op Acties / Verplaats de gemarkeerde bestanden naar de prullenbak.

Op een doorsnee systeem vindt DupeGuru behoorlijk veel dubbele gegevens.
Gewiste data redden

Ben je iets te rigoureus te werk gegaan en kun je een belangrijk bestand nergens meer vinden? Staat het ook niet in de Prullenbak? Geen paniek, want mogelijk kun je die dierbare foto of dat actuele document nog terughalen. Ondanks dat het betreffende bestand niet meer in Windows zichtbaar is, staat het misschien nog wel op de harde schijf. Alleen wanneer de gegevens door andere data zijn overschreven, is het bestand definitief weg.

Recuva is een bekend herstelprogramma voor Windows. Laat je niet verleiden om de betaalde versie te kopen, want de gratis editie voldoet prima. Er verschijnt eerst een soort stappenplan. Klik op Volgende en geef aan wat voor bestandstype je wilt herstellen, zoals Afbeeldingen, Muziek, Documenten, Video's of Alle bestanden. Selecteer in de volgende stap de map of het schijfstation waar het verloren bestand tot voor kort stond. Heb je geen idee? Kies dan Ik weet het niet zeker. Via Volgende vink je optioneel de optie Uitvoerig Scannen inschakelen aan. Je vergroot daarmee de slagingskans, al duurt het scanproces aanmerkelijk langer. Klik op Start.

Na even wachten komt er een nieuw venster met resultaten tevoorschijn. Soms zijn er van afbeeldingen voorvertoningen zichtbaar. Zie je de verloren gegevens? Plaats voor de juiste bestandsnamen één of meer vinkjes en klik op Terughalen. Je selecteert nu een opslaglocatie, waarna je bevestigt met OK.

Recuva is een laatste redmiddel om per ongeluk verwijderde gegevens terug te toveren.

Je (werk)kamer ook meteen opruimen?

Prullenbakken in alle soorten en maten
View post on TikTok