ID.nl logo
RAW-foto’s bewerken in Lightroom voor iOS en iPadOS
© Reshift Digital
Huis

RAW-foto’s bewerken in Lightroom voor iOS en iPadOS

De uitstekende beeldschermen van iPad’s (en zeker de iPad Pro’s) maken dit apparaat verrassend geschikt voor bewerking van foto’s. En dat kan al helemaal vanaf het begin dankzij Lightroom.

We focussen ons in dit artikel op Lightroom voor de iPad, omdat het scherm groter is en het duidelijker screenshots oplevert. Maar daarbij moeten we direct melden dat de app ook prima bruikbaar is op zelfs het kleinere scherm van een iPhone! Extra praktisch is dat je desgewenst rechtstreeks van de app in RAW-formaat (DNG om precies te zijn) kunt fotograferen. Heeft als voordeel dat je alles in één app kunt regelen. Maar niets staat je in de weg om je eigen (RAW) foto-app te gebruiken.

RAW is trouwens geen must, maar je haalt er wel het onderste uit de kan mee wat betreft instel- en reparatiemogelijkheden. Laat je trouwens niet ‘afschrikken’ door de mindere kwaliteit die RAW-foto’s soms lijken te hebben. Normaliter bedenkt de iPhone de meest optimale instellingen voor zaken als contrast, helderheid, zwartpunt en veel meer. Nu moet je dat zelf doen. We hebben als voorbeeld eens een foto van een boom tegen een strakblauwe hemel geschoten. Die lucht is lang zo diepblauw niet als je zou verwachten. Gaan we maar eens wat aan doen dus!

Belichting

Eerst even nog wat spelen met belichtings-gerelateerde zaken. In deze foto valt het wel mee, maar in geval van uitgebleekte luchten komt de regelaar achter Hooglichten prima van pas. Schuif hem naar links (soms is zelfs helemaal noodzakelijk) en zie de structuur in (overbe)lichte delen terugkomen. Vergeet niet daarna om het contrast wat omhoog te zetten om een wat vlakke foto te voorkomen. Witte- en Zwarte tinten worden automatisch ingesteld. Je kunt ze aanpassen, maar vaak is dat niet direct nodig.

Kleur

Nu gaan we dan echt wat doen aan het ontbreken van sprankelende kleuren. Tik op Kleur en je ziet een nieuwe set regelaars verschijnen. Het is de regelaar achter Levendigheid waarmee je het snelst meer kleur realiseert. Verzadiging moet je niet of slechts heel spaarzaam gebruiken om een onnatuurlijk geheel te voorkomen (en dat gebeurt nogal snel met die schuif).

Soms – zoals in dit voorbeeld – geeft een heel klein beetje meer verzadiging net dat beetje extra dat een foto nodig heeft. Heb je een foto bij lamplicht gemaakt, dan zul je zien dat alles in een foto vaak wat gelig is.

Om die gelige tint in één klap te verwijderen moet je de Temperatuur-regelaar gebruiken. Of nog beter: tik op het knopje met de pipet en tik vervolgens op een onderdeel in je foto dat normaliter wit of egaal grijs is. Soms moet je nog wat van die plekken uitproberen om het mooiste resultaat te krijgen. De gele tint is dan in ieder geval helemaal weg!

Onder Effecten tref je onder meer de schuifregelaar Nevel verwijderen aan. Die kan van pas komen als je – inderdaad – een wat nevelige (al dan niet smogigge) foto hebt gemaakt en je wilt meer duidelijkheid creëren. De Vignet-regelaar is bij de gemiddelde iPhone of iPad niet direct noodzakelijk, maar soms wel als je RAW-foto’s gemaakt met een stevige telelens hebt geïmporteerd vanaf iets als een spiegelreflex.

©PXimport

Optische zaken

We slaan even een categorie over en gaan naar Optica. Handig is het om hier de schakelaar achter Lenscorrectie inschakelen aan te laten staan. Optische vervorming wordt hiermee volledig glad gestreken. De schakelaar Kleurafwijking rekent af met chromatische aberratie, ook wel bekend als ‘purple fringe’. Die Engelse benaming omschrijft het echter veel beter (al is het niet altijd paars maar vaak ook blauw of zelfs groen). Wat we bedoelen is een blauwe rand langs scherp afgetekende objecten tegen een heldere en egale achtergrond.

Denk aan bijvoorbeeld een antenne tegen een witte lucht of iets dergelijks. Soms zie je daar – na inzoomen – een vervelend gekleurd lijntje bij verschijnen. Dat is een optisch fenomeen en je kunt dit foutje snel verwijderen door de schakelaar Kleurafwijking aan te zetten.

©PXimport

Verscherpen en detail

Dan brengen we tot slot nog een bezoekje aan de categorie Detail. Hier vind je onder meer een regelaar Verscherpen. Die kan – mits niet te enthousiast gebruikt – zorgen voor een scherper ogende foto. Zet je de regelaar teveel naar rechts, dan wordt ruis ook meer zichtbaar. Met mate doen dus. Wazige foto’s (echt) scherp maken met deze regelaar gaat je trouwens niet lukken, daar is ie niet voor bedoeld.

Prettig voor als je een wat oudere iPhone of iPad hebt die een minder lichtgevoelige camera aan boord heeft is de regelaar Ruisreductie. Gebruik deze met mate, teveel ruisreductie levert wazige foto’s zonder detail op. Dat kun je dan weer deels ondervangen met de regelaar Detail en eventueel ook Verscherpen. Vooral de regelaar Reductie kleurruis kan soms flink helpen bij avondfoto’s gemaakt in een stedelijke omgeving.

Perspectiefcorrectie

De categorie Geometrie tot slot komt mooi van pas als je eens een foto van een schilderij hebt gemaakt. Sta je daar niet exact voor, dan ontstaat vertekening. Met de regelaars alhier – al dan niet gebruik makend van hulplijnen – zet je alles weer zo neer alsof je er kaarsrecht voor staat. Zou zouden we onze van beneden naar boven gefotografeerde boom zelfs zo neer kunnen zetten dat ’t lijkt alsof we er met een drone vanaf grotere hoogte een plaatje van gemaakt hebben. Zet in dat geval wel de schakelaar Uitsnijden behouden aan om de nieuwe gecorrigeerde afbeelding netjes te kaderen. In dit voorbeeld hebben we hem juist uitgezet om te laten zien wat er nou precies gebeurt.

©PXimport

Weg met ongewenste zaken

Helemaal rechts – in het verticale knoppenbalkje – vind je nog meer onderdelen die Lightroom te bieden heeft. De pleisterknop kan bijvoorbeeld van pas komen als je een object in beeld hebt staan dat je liever niet zou zien. Zou zou je deze in het gras liggende zonnebril snel weg kunnen halen. Kwestie van op de pleister tikken en dan stapsgewijs steeds een stukje op de zonnebril. Vergroot of verklein het aanpasgebied via de schuifregelaar Grootte.

©PXimport

Is je foto eenmaal bewerkt, dan is het tijd om hem te exporteren naar je filmrol. Dat kan op verschillende manieren. Kies ten eerste op de deelknop rechtsboven in beeld. Voor een snelle opslag klik je op Exporteren naar Filmrol. Of bewaar de foto ergens in een map via de daarvoor bestemde optie. Wil je meer controle over het eindresultaat, dan tik je op Exporteren als. Nu kun je kiezen uit verschillende ondersteunde bestandstypen, de mate van compressie en nog veel meer. Door op Meer opties te tikken zijn bijvoorbeeld ook metagegevens uit een foto te verwijderen. Denk aan bijvoorbeeld locatiegegevens en dergelijke!

▼ Volgende artikel
Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?
© Dennis
Huis

Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

Je zoekt een televisie in het budgetsegment. In de lagere prijsklassen is de term HDMI 2.1 vaak misleidend. Fabrikanten mogen de term soms gebruiken omdat de tv één specifieke feature ondersteunt (zoals ALLM), terwijl het paneel zelf technisch helemaal geen 120 Hz kan weergeven. Je koopt dan een tv met een 2.1-sticker, maar zonder het daadwerkelijke voordeel van vloeiend beeld. In dit segment is beeldkwaliteit altijd belangrijker dan het versienummer van de poort.

Je wilt alleen beter geluid via een soundbar. Vaak wordt gedacht dat je voor de beste geluidsoverdracht (eARC) per se een volledige HDMI 2.1-tv nodig hebt. Hoewel eARC officieel onderdeel is van de 2.1-specificaties, hebben veel fabrikanten deze functie ook toegevoegd aan televisies die verder gewoon op HDMI 2.0 draaien. Als je doel puur het doorsturen van Dolby Atmos-geluid is, is een volledige HDMI 2.1-poort dus geen harde eis, zolang eARC maar specifiek wordt vermeld.

Je kijkt puur films en series. Als je geen gamer bent, is er geen enkel scenario waarin HDMI 2.1 je kijkervaring verbetert. Het sluit een heleboel uitstekende oudere of goedkopere modellen uit die misschien wel een veel mooier OLED- of QLED-paneel hebben, maar niet de nieuwste aansluitingen. Beeldkwaliteit (zwartwaarden, kleur) wint het voor de filmkijker altijd van bandbreedte.

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

▼ Volgende artikel
Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?
© Wildlight Entertainment
Huis

Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Watch on YouTube

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.