Apple belooft dat de nieuwe MacBook de lichtste en meest compacte MacBook met een complete ervaring ooit is. Het eerste deel van de belofte klopt in ieder geval: de nieuwe MacBook is zelfs dunner en lichter dan de MacBook Air. Hoe bevalt Apples MacBook in de praktijk?

De nieuwe MacBook is zonder twijfel de lichtste en meest compacte MacBook tot nu toe. De laptop weegt nog geen kilo en is op zijn dikste punt 1,31 centimeter dik waardoor het apparaat makkelijk is mee te nemen. Perfect voor onderweg dus. En dan is de MacBook nog dicht. Als we hem open klappen zien we een 12inch-Retina-scherm, de nieuwe touchpad met Force Touch en het toetsenbord. Boven het toetsenbord is er nog ruimte voor de speakers en die klinken in ieder geval erg lekker en beter dan we op grotere MacBooks hebben gehoord. Lees ook: Die USB-C-poort van de nieuwe MacBook is zo slecht nog niet

©PXimport

De MacBook is dunner en lichter dan de 11inch-uitvoering van de MacBook Air.

Uitstekend Retina-scherm

Het Retina-scherm behoeft inmiddels eigenlijk geen introductie meer: de marketing-term staat garant voor een uitstekend IPS-scherm met een hoge resolutie. De MacBook heeft zelfs de dunste versie tot nu toe. Het scherm heeft een resolutie van 2304 bij 1440 pixels. Deze pixels worden gebruikt om alles scherp weer te geven, de MacBook toont standaard dezelfde hoeveelheid informatie als een normaal scherm met een resolutie van 1280 x 800 pixels. De kwaliteit is zoals we van de Retina-schermen gewend zijn: de beelden zijn scherp en gewoon erg mooi. Je kunt gerust een film kijken en teksten zijn goed leesbaar. Een breekpunt met het verleden is dat de schermdeksel geen oplichtend Apple-logo meer heeft. Vermoedelijk heeft Apple al het licht nodig om een zo hoog mogelijk helderheid te halen met zo weinig mogelijk energieverbruik.

©PXimport

Het Retina-scherm biedt een prima beeldkwaliteit.

Toetsenbord even wennen

Opvallend is dat de toetsen van het toetsenbord dat uitstrekt over de hele breedte van de MacBook bijna wegvallen in het apparaat. De toetsen zelf hebben weinig speling, je kunt ze niet heel ver indrukken. Apple belooft dat je op het flink dunnere toetsenbord toch comfortabel en nauwkeurig kunt typen. Persoonlijk moest ik wel wennen aan het typen op het toetsenbord. De toetsen zitten dicht op elkaar en je voelt amper dat je de toetsen indrukt. Het lijkt bijna een touchscreen-toetsenbord en dat is toch anders typen dan op een 'normaal' toetsenbord. Het is dus wel even wennen, maar als je er een tijdje mee werkt is het zeker een fijn toetsenbord. De toetsen hebben gelukkig wel een vrij duidelijke klik.

©PXimport

De toetsen zijn platter dan we ooit hebben gezien.

Force Touch

Net als op eerdere MacBooks vinden we onder de toetsen een glazen touchpad. Net als op de laatste 13inch-uitvoering van de MacBook Pro maakt de touchpad gebruik van Force Touch. Bijzonder aan dit type touchpad is dat de touchpad eigenlijk niet klikt, maar dankzij een vibratie lijkt het toch net alsof je de touchpad wel kunt inklikken. Omdat er niet langer één scharnier gebruikt wordt, kun je nu bovendien overal klikken. Force Touch geeft je daarnaast nog een aantal extra opties omdat je harder kunt doordrukken na een klik. Als je met de trackpad naar een woord gaat en harder op de trackpad drukt voel je een klik en opent een pop-up scherm waarin je de betekenis van het woord te zien krijgt of eventuele informatie van Wikipedia. De Force Touch is ook handig voor adressen. Ga je met je trackpad naar een adres en gebruik je de Force Touch dan opent er weer een pop-up en krijg je de optie om het adres in Maps te openen, de kaart te bekijken en een route te berekenen. De Force Touch biedt dus extra mogelijkheden al moet je er wel even mee oefenen en spelen. Als je het onder de knie hebt is het een handige toevoeging, al moet nog blijken hoe vaak je het echt gaat gebruiken.

©PXimport

Je ziet uiterlijk geen verschil, maar dit is een Force Touchpad.

Maar één poort

Dan komen we bij met het grootste minpunt aan de nieuwe Macbook: hij heeft maar één poort. Een usb-c-poort om precies te zijn, die je zowel gebruikt voor het opladen als voor alle andere zaken zoals opslag of beeldschermen. De usb-c-poort is onderdeel van de usb3.1-standaard, maar is nu nog vrijwel niet in gebruik. Als je een apparaat wilt aansluiten op je MacBook heb je daardoor in de praktijk altijd een adapter nodig. Met de USB-C Digital AC Multipoort Adapter voeg je in één keer een bruikbare selectie aansluitingen toe, maar de adapapter kost je wel weer 89 euro. Met de adapter krijg je er meteen een USB-C-, een HDMI- en een normale USB-poort bij. Voor 19 euro biedt Apple ook adapter naar één normale usb-poort. Usb-c is daarnaast een open standaard en het zal dus niet lang duren voordat je goedkopere adapters van andere merken kunt kopen. Het probleem is dus makkelijk op te lossen, maar het is wel onhandig als je bijvoorbeeld nog vaak een usb-stickje gebruikt.

©PXimport

De MacBook (links) heeft maar één poort die dienst doet als laadpoort, usb-poort en video-aansluiting.

Snelheid

De nieuwe MacBook is ook niet zo snel als de andere MacBooks. De goedkoopste versie heeft een 1,1-GHz dual-core processor met een Turbo Boost tot 2,4 GHz. Voor € 250,00 extra kun je er eventueel ook nog een 1,3-GHz dual-core met een Turbo Boost tot 2,9 GHz in laten zetten. De duurdere versie is iets sneller met een 1,2-GHz dual-core processor en kan ook nog uitgebreid worden naar 1,3 GHz. Qua snelheid zijn de nieuwe processors te vergelijken met de Sandy Bridge-processors die Apple in de 13 inch MacBook Pro uit 2011 gebruikte. Supersnel is de nieuwe MacBook dus niet te noemen, maar daar merk je in de praktijk niet veel van als je er gewoon op werkt. Het is daarbij prettig dat de processor geen actieve koeling nodig heeft en de MacBook dus lekker stil blijft. Qua opslag ben je gebonden aan een 256 GB of de 512 GB SSD. De accu van de MacBook gaat lang mee waardoor je niet snel op zoek hoeft naar een stopcontact. Al hangt het natuurlijk ook weer af van wat je met de MacBook doet.

Conclusie

Apple doet veel goed met de nieuwe MacBook. Het is een compacte notebook met een mooi scherm die bijna niets weegt. Fraai is dat er geen actieve koeling nodig is waardoor hij ook nog eens erg stil is. Het nieuwe toetsenbord en de Force Touch-touchpad zijn even wennen, maar voldoen prima als je er even mee geoefend hebt. Wel vragen we ons af hoe vaak je Force Touch echt gaat gebruiken. Het Retina-scherm is ook op 12 inch zoals we gewend zijn erg mooi. Heb je deze MacBook eenmaal gezien, dan wil je echt niet meer op de 11inch-uitvoering van de MacBook Air werken. De MacBook maakt gebruik van Intels Core M-processors. Het voordeel van deze energiezuinige chips is dat het mogelijk is ze zonder actieve koeling te gebruiken. Het nadeel is de prestaties, die liggen ongeveer op het niveau van een dualcore Core i5-notebookprocessor uit 2011. Daar is uiteraard prima mee te werken, maar de processors in de huidige MacBook Air of MacBook Pro zijn wel een flink stuk sneller. Een ander nadeel is dat Apple slechts één poort kon verwerken en dat die poort van het nieuwe usb-c-type is. Toegegeven, we werken steeds meer alleen online, maar het is toch onhandig dat je niet eens een usb-stickje in de MacBook kunt prikken. De nieuwe MacBook moet het kortom dus vooral van zijn formaat en gewicht hebben, voor de 1449 euro die Apple voor het instapmodel wil hebben kun je ook een veel snellere 13inch-variant van de MacBook Pro aanschaffen. Wel zijn we ervan overtuigd dat dit de toekomst van de notebook is: dun, licht en zonder actieve koeling.

Amazon heeft de eerste foto van actrice Sophie Turner als het populaire gamepersonage Lara Croft in de aankomende televisieserie Tomb Raider getoond.

De foto is hieronder te zien en toont dat Turner – vooral bekend voor de rol van Sansa Stark in de serie Game of Thrones – erg lijkt op de klassieke versie van het bekende gamepersonage, inclusief dezelfde outfit en brilletje. Het is voor het eerst dat we zien hoe Turner in de huid kruipt van Lara Croft, al was al wel enige tijd bekend dat zij de rol ging vertolken.

Zoals al geruime tijd bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer deze op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zullen de opnames zover bekend volgende week van start gaan. Het script wordt geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.