Zelfstandig ondernemer zijn vereist discipline, doorzettingsvermogen en creativiteit. Dat haal je niet uit je iPhone. Maar met behulp van de vele apps en mobiele websites die er zijn, kun je de zaken die je toch al moet doen wel flink vereenvoudigen.

Het leven van een zelfstandige (zzp'er) is niet eenvoudig. Genoeg klussen vinden om de rekeningen te kunnen betalen, alle werkzaamheden inplannen en na de klussen de facturen opstellen. Toch is er één ding dat je altijd wel bij je hebt: je iPhone. Deze kan je met slimme apps helpen om efficiënter te werken. Lees ook: 10 iOS 8-begrippen uitgelegd.

Acquisitie

Het is een van de lastigste onderdelen van het zelfstandig zijn: je bent constant op zoek naar nieuwe klussen. Toch liggen de klussen letterlijk voor het oprapen: je moet ze alleen weten te vinden. LinkedIn is hier een uitermate geschikte app voor. Je gebruikte LinkedIn wellicht al voor het leggen van contacten en het bijwerken van je cv, maar de app of mobiele website is óók heel handig voor het bekijken van vacatures en freelance projecten.

©PXimport

LinkedIn is niet alleen handig voor contacten, je vindt er ook interessante projecten.

Tip: meld je aan voor groepen in je vakgebied, en je ziet dagelijks op je telefoon de meest interessante discussies en projecten voorbijkomen. Een andere app is Elance Job Finder Pro (€ 1,79). Deze app, in combinatie met een gratis Elance-account, geeft je toegang tot de (letterlijk) duizenden freelanceklussen die elke dag worden geplaatst. Het uiteindelijke bieden vindt helaas wel plaats op de (mobiele) site, maar de app is handig om snel het aanbod te doorlopen.

LinkedIn

Prijs Gratis

Omvang 58,5 MB

Score 4 / 5

Elance - Job Finder Pro

Prijs € 1,79

Omvang 1,2 MB

Score 4 / 5

©PXimport

Op het grootste freelancersnetwerk ter wereld vind je zeker een klus die bij je past.

Plannen

Op tijd beginnen en de klus afronden moet je zelf doen, maar er zijn wel apps die je kunnen helpen bij het houden van overzicht. Het is belangrijk dat je voor jezelf bijhoudt hoelang je met bepaalde klussen bezig bent, en dat begint al bij het plannen. ZZP Admin is een eenvoudige app, waarin je klussen kunt aanmaken en vervolgens vanaf het begin kunt bijhouden hoeveel tijd en geld je erin steekt. Dat kun je handmatig doen of via een stopwatch. Deze informatie helpt je volgende klussen efficiënter in te plannen. De app 30/30 kun je zien als je persoonlijke coach. Je plant de taken in die je moet doen op een dag, en vervolgens ken je daar een tijd aan toe, telkens 30 minuten.

©PXimport

ZZP Admin is superhandig om je uren en kosten in kaart te brengen.

Zodra je 30 minuten (onafgeleid) hebt gewerkt, ga je 30 minuten iets anders doen, zoals een stukje lopen, je posts bekijken op Facebook, noem maar op, daarna ga je weer 30 minuten aan de slag. Dat klinkt heel inefficiënt, maar in die 30 minuten dat je écht zonder afleiding bezig bent, zul je merken dat je veel meer gedaan krijgt dan in twee uur met afleiding op de achtergrond. De app Sunrise is een goede digitale agenda. Je kunt al je agenda's combineren en afspraken worden in tijdsblokken weergegeven, die je weer verschillende kleuren kunt geven. Zo zie je in één oogopslag hoe je week eruit ziet, hoelang je ergens mee bezig bent en behoren dubbele afspraken tot het verleden.

©PXimport

Wil je efficiënt werken, gebruik dan 30/30 om een goede balans te vinden tussen rust en werk.

Een fijne todo-app is Wunderlist. Niet alleen omdat de interface fijn werkt, strak eruitziet en takenlijsten met andere gebruikers te synchroniseren zijn, maar vooral ook omdat je Wunderlist op alle platformen kunt gebruiken, van iOS en Android tot web-interface. Ideaal als je je lijsten met anderen wilt delen of ze wilt bekijken of aanpassen, terwijl je je telefoon niet bij de hand hebt.

ZZP Admin

Prijs € 3,99

Omvang 2,5 MB

Score 4 / 5

30/30

Prijs Gratis

Omvang 13,7 MB

Score 5 / 5

Sunrise

Prijs Gratis

Omvang 20,6 MB

Score 5 / 5

©PXimport

Sunrise is de perfecte plan-app, omdat je afspraken in blokken worden weergegeven.

Wunderlist

Prijs Gratis

Omvang 62,2 MB

Score 5 / 5

Produceren

Plannen is een leuke bezigheid, maar uiteindelijk zul je het werk natuurlijk wel moeten verrichten. Eerlijk is eerlijk: je iPhone is niet het ideale apparaat om op te werken. In dat opzicht blijft een desktop of laptop toch redelijk onvervangbaar. Maar als zelfstandige zul je je toch af en toe in situaties bevinden waarin je iets moet opleveren terwijl er geen pc in de buurt is. Dan is het vrij handig dat er toch behoorlijk veel mogelijk is op je iPhone. Afhankelijk van welke applicatie je gebruikt, zijn de apps Word en Pages onmisbaar. Beide apps zijn enigszins uitgeklede versies van hun grote desktop-broers, maar zijn vooral handig omdat ze beide werken in de cloud. Oftewel, de bestanden die je in de desktopvariant gemaakt hebt, kun je zonder enige voorbereiding ook openen (of maken) op je iPhone.

©PXimport

Met Microsoft Word haal je je documenten zo uit de cloud, wel zo handig.

Pages (en de andere productiviteits-apps van Apple) hebben een streepje voor op de app van Microsoft, omdat je met één veegbeweging op je iPhone, eenvoudig verder kunt werken waar je op je Mac mee bezig was. Keynote is ook zo'n app die vreselijk handig is. Het is de enige app waarmee je daadwerkelijk binnen een kwartier een presentatie op je iPhone in elkaar kunt zetten, die oogt alsof je er op je pc uren aan gewerkt hebt. Een app als Documents Free is ook heel nuttig. Het is een volledige productiviteitssuite waarmee je niet alleen tekstdocumenten kunt maken, maar ook spreadsheets en documenten kunt inscannen en om kunt zetten naar tekst. Je hebt dan echt het idee alsof je een kantoor in je iPhone hebt zitten. En extra handig: je kunt je documenten zonder internet naar andere apparaten overzetten (via bluetooth of wifi), wat in noodgevallen ideaal kan zijn.

©PXimport

Pages doet het nóg slimmer, je kunt direct verdergaan waar je op je andere apparaat gebleven was.

Microsoft Word

Prijs Gratis

Omvang 265 MB

Score 4 / 5

Pages

Prijs € 8,99 (gratis bij de aankoop van een nieuw iOS-apparaat)

Omvang 278 MB

Score 5 / 5

Keynote

Prijs € 8,99 (gratis bij de aankoop van een nieuw iOS-apparaat)

Omvang 461 MB

Score 5 / 5

©PXimport

Met Keynote kun je zelfs in de trein nog de meest fantastische presentaties maken.

Documents Free

Prijs Gratis

Omvang 21,1 MB

Score 4 / 5

Communiceren

Communicatie is erg belangrijk, en wanneer je daar de juiste apps voor gebruikt, kan het alleen maar gemakkelijker worden. Gmail of Mail van Apple zijn prima apps, maar toch vooral gericht op consumenten. Triage is een vrij onconventionele mail-app die specifiek is gericht op mensen die veel mail krijgen en daar snel doorheen willen gaan. In plaats van een lange lijst met mails, krijg je je mails gepresenteerd als een stapeltje kaartjes waar je snel doorheen kunt werken. Naar boven vegen is archiveren, naar onder vegen is houden, erop drukken is het hele bericht lezen en reageren. Hyperefficiënt. Een andere mail-app waar zelfstandigen veel aan zullen hebben, is Mailbox. De kracht van deze app is dat je het bekijken van minder urgente mails uit kunt stellen tot later. Je hebt dezelfde veeg-opties als in Triage voor bewaren of archiveren, maar je kunt ook instellen dat een veegbeweging leidt tot het 'uitstellen' van een mailtje tot morgen of tot een uur later, als je er op dat moment even geen tijd voor hebt. Zo kun je heel snel door je belangrijke mail werken, terwijl de net iets minder belangrijke mailtjes later terugkomen.

©PXimport

Je mail weergegeven als stapel kaartjes, je voelt je direct een directeur.

Tot slot nog een laatste mail-app: Inky Mail. Laat je niet foppen door het schattige logo en de even schattige naam, want Inky is een zeer krachtige mail-app, met slimme filters die ervoor zorgen dat je alleen de mail voor ogen krijgt die ertoe doet. Alle mails van social media, nieuwsbrieven en spam worden eruit gefilterd, tenzij je aangeeft dat je dat niet wilt. Zo wordt Inky Mail steeds slimmer naarmate je er langer mee werkt. De handige Mail Today-widget voor in het Berichtencentrum zorgt ervoor dat je nog productiever kunt werken.

©PXimport

De mogelijkheid om mail uit te stellen, maakt Mailbox heel efficiënt.

Triage

Prijs € 2,69

Omvang 2,6 MB

Score 4 / 5

Mailbox

Prijs Gratis

Omvang 23,8 MB

Score 5 / 5

Inky Mail

Prijs Gratis

Omvang 32,1 MB

Score 4 / 5

©PXimport

Inky Mail is vooral krachtig vanwege z'n filters, zodat je alleen nuttige mail onder ogen krijgt.

Factureren

Zelfstandig ondernemer zijn draait niet alleen om werken. Minstens zo belangrijk is dat je op tijd je facturen stuurt, maar ook dat je erbovenop zit als klanten niet betalen. Een site die je bakken met tijd (en geld) kan besparen, is Factuursturen.nl. De site is volledig geoptimaliseerd voor je iPhone en laat je, na het aanmaken van een gratis account, eenvoudig facturen aanmaken en versturen (40 cent per factuur), waarbij er keurig wordt bijgehouden wanneer een factuur niet op tijd betaald is (die termijn bepaal je zelf), zodat je met één druk op de knop een herinnering kunt sturen.

©PXimport

Je lijkt wel gek als je je facturen zelf beheert, met een site als dit is het kinderspel.

Heb je toch liever een app, of wil je het een tijdje helemaal gratis uitproberen, dan is Moneybird een goed alternatief. Deze dienst werkt vrijwel hetzelfde als Factuursturen.nl, maar heeft een iets andere interface, en biedt daarnaast een gratis optie als je minder dan drie facturen per maand stuurt. Kom je boven dat aantal uit, dan betaal je bij Moneybird 10 euro per maand (voor een onbeperkt aantal facturen). Sta je ervoor open om 25 euro per maand te betalen, dan kun je ook nog je bankmutaties importeren. Dergelijke apps zijn ook fantastisch als je maar weinig per maand verdient, omdat ze je een hoop kopzorgen schelen.

©PXimport

Moneybird is een handige app om mee te factureren, mét de mogelijkheid om je afschriften te importeren.

Wil je echt gaan besparen op boekhoudkosten en je boekhouding helemaal zelf doen, dan is Exact Online een goed alternatief. Waar de twee eerder genoemde diensten vooral draaien om factureren, kun je met Exact Online je hele boekhouding in kaart brengen en zelfs bonnen inscannen met de camera van je iPhone. Aan al die extra functionaliteiten hangt ook een forser prijskaartje, voor het pakket waarmee je ook kunt factureren, betaal je 59 euro per maand.

Factuursturen.nl

Prijs Gratis

Omvang NVT

Score 5 / 5

MoneyBird

Prijs Gratis

Omvang 2,4 MB

Score 4 / 5

Exact Online

Prijs Gratis

Omvang 6,3 MB

Score 4 / 5

©PXimport

Wil je je complete boekhouding doen vanaf je iPhone? Kies dan voor Exact Online.

Evalueren

En wat als het werk erop zit en je de klus gefactureerd hebt, is het dan tijd om lekker op de bank te ploffen? In theorie wel, maar je doet er verstandiger aan om te evalueren hoe je het hebt gedaan. Uitgaven - Kosten tracker is een handige app om je financiën in de gaten te houden. Deels doe je dat natuurlijk al in je boekhouding, maar deze app brengt heel visueel in kaart of je meer uitgeeft dan je verdient of andersom.

©PXimport

Houd naast je inkomsten ook je uitgaven in de gaten met Uitgaven - Kosten tracker.

Wil je dat nog wat professioneler aanpakken, dan is een CRM (Customer Relationship Management)-app heel handig om in kaart te brengen hoe je bedrijf ervoor staat. Vaak zijn die tools gekoppeld aan een duur abonnement, maar met de gratis appBase kun je uitproberen of het voor je werkt. Je kunt zien hoeveel klussen je de afgelopen maand 'gescoord' hebt, hoeveel je er had moeten hebben, hoe snel je klanten betalen, hoelang geleden je contact met ze hebt gehad, enzovoort. Zo houd je altijd de volledige controle over je eigen bedrijf.

Uitgaven - Kosten Tracker

Prijs Gratis

Omvang 3 MB

Score 4 / 5

Base

Prijs Gratis

Omvang 26,9 MB

Score 4 / 5

©PXimport

Bekijk je klanten, je klussen, en je prestaties met deze handige CRM-app.

Site toevoegen als 'app'

In dit artikel bespreken we naast apps ook een paar keer een mobiele website die handig is om te gebruiken. Nu kunnen we ons voorstellen dat je het irritant vindt om telkens Safari te openen en de site van je keuze op te zoeken.

Sneller kan het door een snelkoppeling te maken op een Beginscherm. Surf hiervoor in Safari naar de webpagina die je als snelkoppeling wilt opslaan. Druk daar onderin op het pictogram delen (het vierkantje met het pijltje naar boven) en op Zet in beginscherm in het menu dat verschijnt. Vervolgens geef je de snelkoppeling een naam en druk je op Voeg toe. Er wordt nu een pictogram geplaatst naar de betreffende webpagina, zodat je met één druk op de knop de webpagina kunt openen.

©PXimport

Door een snelkoppeling naar een site toe te voegen, maak je een site net zo handig als een app.

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.