Naast de standaardinstellingen, telt je iPhone onder de motorkap ook allerlei diepgewortelde geheimen. Het is zonde om deze verborgen opties links te laten liggen. We onthullen daarom twintig iPhone-geheimen die het gebruik van je iOS-apparaat een stuk aangenamer maken.

Niet alle functies op je iPhone zijn evengoed zichtbaar. Sommige opties zitten diep geworteld in de instellingen van je toestel, waardoor het lastig is om ze boven water te halen. Daarnaast zijn sommige functies simpelweg onzichtbaar. Voorheen was er in iOS bijvoorbeeld een vergrootglas op het werkblad aanwezig om de zoekfunctie te openen, maar sinds iOS 7 is die nergens meer te bekennen. Niet getreurd, want in dit artikel laten we zien hoe je alsnog een zoekactie uitvoert. Lees ook: iOS 8 review.

Verder zetten we diverse opties in de schijnwerpers die je normaliter niet zo snel tegenkomt. Wat dacht je bijvoorbeeld van de functie AssistiveTouch. Hiermee lukt het om fysieke knoppen van je iPhone te simuleren. Dat is onder meer nuttig wanneer de thuisknop of volumetoets niet meer goed functioneert. Je iPhone draagt echter nog veel meer geheimen met zich mee! We schotelen je twintig handige functies voor die je wellicht nog nooit eerder bent tegengekomen.

01 Emoticons toevoegen

Vind je het leuk om smileys aan chatberichten en e-mails toe te voegen? Standaard staan deze icoontjes op je iPhone uitgeschakeld. Gelukkig haal je ze alsnog tevoorschijn door een specifiek toetsenbord te activeren. Ga achtereenvolgens naar Instellingen / Algemeen / Toetsenbord / Toetsenborden / Voeg toetsenbord toe. Kies in het overzicht voor Emoji. Zodra je via WhatsApp of een e-mail een emoticon naar iemand wilt sturen, open je hiervoor het toetsenbord. Vervolgens druk je naast de spatiebalk op het wereldbolletje.

©PXimport

Via het Emoji-toetsenbord voeg je eenvoudig emoticons toe.

02 Ongedaan maken

Als je tijdens het typen of plakken een foutje hebt gemaakt, keer je wellicht graag weer terug naar de oude situatie. Je kunt natuurlijk de tekst weghalen door meermaals op de Backspace-toets te drukken, maar erg handig werkt dat niet. Efficiënter is door je iPhone kort en krachtig te schudden. Hiermee herstel je namelijk de laatste handeling. Probeer het maar eens uit nadat je een tekst hebt getypt. Schud daarna je iPhone en kies voor Herstel.

©PXimport

Schud je iPhone en maak de laatste handeling ongedaan.

03 Caps Lock

Net als normale toetsenborden beschikt ook je iPhone over een Caps Lock-functie. Handig wanneer je uitsluitend hoofdletters in een zin wilt gebruiken. Open het virtuele toetsenbord van je iPhone en druk tweemaal snel na elkaar op de Shift-toets (pijltje omhoog). Onder het pijltje verschijnt nu een streepje. Typ de gewenste tekst in hoofdletters. Druk nogmaals op de Shift-toets om Caps Lock weer uit te schakelen.

©PXimport

Je doet een beroep op Caps Lock door tweemaal op Shift te tikken.

04 Extra karakters

In het toetsenbord van je iPhone zijn allemaal extra karakters verstopt. Hierdoor kun je bijvoorbeeld meer valutasymbolen en klinkers met een umlaut gebruiken. Open het toetsenbord. Wil je bijvoorbeeld het karakter ë graag toevoegen, dan houd je de letter E enige tijd ingedrukt. Er verschijnt een pop-upvenster waarin je het gewenste karakter kunt kiezen. Beweeg je vinger naar rechts totdat het juiste karakter is geselecteerd. Laat het scherm vervolgens weer los. Extra valutasymbolen voeg je toe door het symbool € ingedrukt te houden.

©PXimport

Apple heeft in zijn toetsenbord allerlei extra karakters verstopt.

05 Telefoonnummers blokkeren

Je iPhone heeft een doeltreffende methode om stalkers te weren. Je kunt namelijk telefoonnummers blokkeren, zodat je voor ongewenste personen onbereikbaar bent. Ga naar Instellingen / Telefoon / Geblokkeerd / Voeg toe. Geef aan wie er geen contact met je mag opnemen. Je zult voortaan geen inkomende oproepen, berichten en FaceTime-gesprekken van deze persoon ontvangen. Ook als het betreffende telefoonnummer niet is gekoppeld aan een contact, kun je dit nummer blokkeren. Open vanuit het beginscherm de app Telefoon. Kijk bij Recent door welk ongewenst nummer je bent gebeld. Druk daarna op het i-pictogram en bevestig onderaan met Blokkeer deze beller / Blokkeer contact.

©PXimport

Zorg ervoor dat stalkers je niet meer kunnen bereiken.

06 Zoekfunctie

In iOS 7 is een krachtige zoekfunctie aanwezig, maar je moet die wel eerst weten te vinden. In tegenstelling tot eerdere versies van het mobiele besturingssysteem is er op het werkblad geen vergrootglas meer te vinden. In plaats daarvan maak je nu in het midden van het scherm een korte veegbeweging omlaag. Typ vervolgens een trefwoord. Tijdens het typen verschijnen er direct zoekresultaten in beeld. Op deze manier zoek je bijvoorbeeld naar contacten, apps, muziek, e-mails, berichten en activiteiten.

©PXimport

De zoekfunctie is een doeltreffende methode om snel iets op je iPhone te vinden.

07 AssistiveTouch

Als er een fysieke knop van je iPhone niet meer functioneert, is het lastig om het toestel nog te bedienen. Zonder de thuisknop lukt het bijvoorbeeld niet om terug te keren naar het beginscherm. Een slimme functie die je in geval van nood kan helpen, is AssistiveTouch. Hiermee kun je bepaalde knoppen simuleren, waardoor je het toestel evengoed nog kunt gebruiken. Ga naar Instellingen / Algemeen / Toegankelijkheid / AssistiveTouch en activeer de schakelaar achter AssistiveTouch. Er verschijnt nu een extra pictogram op het scherm. Druk op het witte rondje om de verschillende opties weer te geven. Via Thuis keer je terug naar het beginscherm. Kies voor Apparaat om meer opties te tonen. Je kunt onder meer het scherm vergrendelen, roteren en het volume regelen.

©PXimport

Gebruik de functie AssistiveTouch wanneer een fysieke knop van je iPhone niet meer goed functioneert.

08 Thuisknop kalibreren

Bij het gebruik van je iPhone kun je niet om de thuisknop heen. Omdat je deze knop vaak gebruikt, komt het weleens voor dat de functie niet meer helemaal goed functioneert. Apps sluiten bijvoorbeeld tergend langzaam af nadat je op de thuisknop hebt gedrukt. Voordat je het toestel naar de reparateur brengt, is het raadzaam om dit onderdeel eerst opnieuw te kalibreren. Veel problemen los je hiermee namelijk op. Open de app Klok op je toestel. Houd de aan/uit-knop ingedrukt en wacht totdat de uit-schakelaar tevoorschijn komt. Druk daarna net zo lang op de thuisknop totdat je iPhone even op zwart springt. Let goed op, want het zwarte scherm verschijnt slechts een fractie van een seconde in beeld. In veel gevallen merk je dat de thuisknop nu een stuk vlotter reageert.

©PXimport

Vanuit de Klok-app kun je de thuisknop opnieuw kalibreren.

09 iMessage

Wanneer je via iMessage berichten met iemand uitwisselt, wil je wellicht weten op welk tijdstip je een berichtje hebt ontvangen. In eerste instantie is deze informatie nergens zichtbaar. Gelukkig haal je deze gegevens met de juiste handelingen alsnog boven water. Start de app Berichten op en open een gesprek. Maak een veegbeweging naar links om de tijdnotatie weer te geven. Handig is dat je in een gesprek afzonderlijke berichten kunt verwijderen. Houd een tekstballon ingedrukt en kies voor Meer. Zet een vinkje voor alle berichten die je wilt wissen en druk op het pictogram met de afvalcontainer.

©PXimport

De tijdnotatie van berichten verschijnt in beeld zodra je naar links veegt.

10 Waterpas

Met je iPhone controleer je gemakkelijk of iets volledig horizontaal of verticaal is. Open de app Kompas. Als je het kompas een tijdje niet hebt gebruikt, dien je dit onderdeel eerst te kalibreren. Je regelt dat door het scherm te kantelen. Zodra het kompas verschijnt, maak je een veegbeweging naar links om de waterpas te openen. Leg je iPhone neer en kijk hoeveel graden de oppervlakte afwijkt. Zodra iets volledig horizontaal of verticaal is, verschijnt er een groene kleur.

©PXimport

Met je iPhone controleer je of iets helemaal recht is.

11 Wachtwoorden genereren

Je iPhone is in staat om nieuwe wachtwoorden te genereren. Schakel eerst iCloud Sleutelhanger in door naar Instellingen / iCloud te navigeren. Log in met je Apple ID en verzin een viercijferige pincode. Je voegt voor de veiligheid daarna een telefoonnummer toe, waarna je bevestigt met Volgende. Open Safari en creëer bij een webdienst een nieuw account. Tik het wachtwoordveld aan en kies voor Suggestie voor wachtwoord / Gebruik wachtwoordsuggestie.

©PXimport

Je iPhone is in staat om sterke wachtwoorden te genereren.

12 Reclametracking

Heb je liever niet dat adverteerders je surfgedrag volgen? Ga dan naar Instellingen / Privacy / Reclame en schakel de optie Beperk reclametracking in. Via Stel advertentie-ID opnieuw / Stel opnieuw in verwijder je opgeslagen data over je surfgedrag van het toestel. Na het activeren van deze instelling verschijnt er overigens nog steeds reclame in beeld. De advertenties zijn nu echter niet meer gebaseerd op jouw interesses.

©PXimport

Zorg ervoor dat online reclamebureaus je surfgedrag niet kunnen opvragen.

13 Toestel resetten

Je zet de iPhone eenvoudig terug naar de fabrieksinstellingen. Bedenk wel dat je iPhone alle gegevens wist. Via Instellingen / iCloud / Opslag en reservekopie / Maak nu reservekopie sla je eerst een back-up op. Ga vanuit het beginscherm naar Instellingen / Algemeen / Stel opnieuw in / Wis alle inhoud en instellingen / Wis iPhone om het apparaat te resetten.

©PXimport

Je zet de iPhone eventueel weer terug naar de fabrieksinstellingen.

14 Omhoog scrollen

Na het lezen van een lang bericht, heb je vaak meerdere veegbewegingen nodig om weer terug te keren naar het begin. Dat is bijvoorbeeld het geval bij uitgebreide webartikelen of e-mails. Er bestaat een vlottere methode om in één keer naar het beginpunt te springen. Tik na het lezen van een lang bericht de bovenste statusbalk maar eens aan. Bij websites is het in veel gevallen nodig om tweemaal kort achter elkaar op de statusbalk te tikken. Het scherm scrolt vervolgens razendsnel omhoog naar het begin.

©PXimport

Druk op de statusbalk om direct terug te keren naar het begin van een artikel.

15 Codeslot met letters

Standaard bestaat het codeslot op je iPhone uit vier cijfers. Hiermee zijn er exact tienduizend combinaties mogelijk. Vind je dat niet veilig genoeg? In plaats van een pincode kun je ook een sterk wachtwoord instellen. Navigeer naar Instellingen / Toegangscode en deactiveer de schakelaar achter Eenvoudige code. Vul daarna via Zet code aan of Wijzig toegangscode het sterke wachtwoord in.

©PXimport

Gebruik in plaats van een pincode een sterk wachtwoord om je toestel te beveiligen.

16 Slim fotograferen

Je gebruikt waarschijnlijk de ronde sluiterknop op het scherm om foto's te schieten. Eigenlijk is dat helemaal niet zo praktisch, bijvoorbeeld wanneer je een selfie maakt of het toestel in horizontale positie houdt. Vaak is het veel handiger om één van de volumetoetsen als sluiterknop te gebruiken, en gelukkig is dit standaard mogelijk. Deze houding voelt een stuk natuurlijker aan. Verder is het lastig om bewegende objecten scherp vast te leggen. Houd de sluiterknop daarom een tijdje ingedrukt om vliegensvlug achter elkaar kiekjes te maken.

©PXimport

Als je de sluiterknop ingedrukt houdt, schiet je snel foto's achter elkaar.

17 Schermafdruk maken

Wanneer je iets op je iPhone-scherm wilt delen of bewaren, kun je simpel een schermafbeelding maken. Houd de thuisknop ingedrukt en druk kort daarna eenmaal op de aan/uit-knop aan de bovenzijde van het toestel. Je merkt aan het sluitergeluid en het knipperende scherm dat de schermafdruk is gemaakt. Open de app Foto's en kies voor Filmrol om de afbeelding te bekijken.

©PXimport

Je vindt alle schermafdrukken terug in de fotobibliotheek van je iPhone.

18 Websites op beginscherm

Niet iedere website heeft een eigen app die je op de iPhone kunt installeren. In plaats daarvan is het mogelijk om favoriete websites aan een van je thuisschermen vast te pinnen. Start de browser op en surf naar een website die je wilt vastpinnen. Druk onderaan op het middelste pictogram (vierkant met pijltje). Kies daarna voor Voeg toe aan beginscherm. Bedenk een logische naam en bevestig met Voeg toe.

©PXimport

Maak favoriete websites bereikbaar vanuit het beginscherm op je iPhone.

19 Afbeeldingen opslaan

Afbeeldingen die je tijdens surfsessies tegenkomt, bewaar je gemakkelijk op je iPhone. Open Safari en zoek een leuke afbeelding op die je wilt bewaren. Zorg dat alleen de afbeelding van de website op je toestel is geopend. Druk ergens op de afbeelding en laat je vinger pas los zodra het menu verschijnt. Kies voor Bewaar afbeelding. Ga naar Foto's / Filmrol om de afbeelding op te zoeken.

©PXimport

Afbeeldingen die je op internet tegenkomt, sla je gemakkelijk op.

20 Lichtalarm

Zodra je een oproep, e-mail of chatbericht ontvangt, maakt je iPhone normaal gesproken geluid en/of gaat trillen. Een derde mogelijkheid is om de zaklamp van het apparaat te laten flitsen bij het ontvangen van een melding. Navigeer naar Instellingen / Algemeen / Toegankelijkheid en activeer de optie Led-flits bij melding. Houd er rekening mee dat je de iPhone met het scherm naar beneden neerlegt, want anders valt het lichtalarm natuurlijk niet op.

©PXimport

Desgewenst waarschuwt de zaklamp van je iPhone voor nieuwe berichten.

Google heeft de Pixel 10a volledig uit de doeken gedaan, een nieuwe smartphone voor de prijs van 549 euro.

De nieuwe smartphone werd eerder deze maand al getoond, maar nu zijn alle details bekendgemaakt. De Pixel 10a is nagenoeg gelijk aan de Pixel 9a, al wordt hij sneller draadloos opgeladen en is hij ook iets kleiner. Dat laatste komt door de dunnere schermbezels, want het formaat van het scherm blijft wel 6,3".

Het scherm zal ook iets feller worden, met een maximale helderheid van 3000cd/m², ten opzichte van de Pixel 9a die een maximale helderheid van 2700cd/m² aan. De Pixel 10a wordt daarnaast beschermd door Gorilla Glass 7i.

Zoals gezegd kan de Pixel 10a sneller draadloos opladen met een maximaal vermogen van 10W (in plaats van 7,5W). De accucapaciteit blijft met 5100mAh gelijk. Verder draait de Pixel 10a op Android 16.

De Pixel 10a oogt verder nagenoeg hetzelfde als de Pixel 9a. Het frame is daarbij gemaakt van 100 procent gerecycled aluminium, 81 procent gerecycled plastic en gerecycled koper, goud, kobalt en wolfraam.

De Pixel 10a is vanaf 5 maart beschikbaar, al kan hij nu al gereserveerd worden. Zoals gezegd luidt de adviesprijs 549 euro - althans, voor de variant met 128 GB aan opslagruimte. Er is ook een model met 256 GB die 649 euro kost. Meer informatie is op de website van Google te vinden.

Windows biedt uitgebreide mogelijkheden voor accountbeheer, zodat elke gebruiker zijn eigen omgeving heeft en de juiste toegangsrechten krijgt. In dit artikel bespreken we de belangrijkste scenario’s voor thuisgebruik, zoals verschillende accounttypes en aangepaste gebruikersrechten.

In Windows is het onmogelijk om zonder account te werken. Het besturingssysteem heeft namelijk altijd een gebruikerscontext nodig om onderdelen als bureaublad, processen en rechten te laden. Zelfs bij automatische aanmelding of een wachtwoordloos account is er op de achtergrond minstens één account actief. Er bestaan wel verschillende accounttypes, en voor goed accountbeheer is het belangrijk de praktische verschillen te kennen, want elk type heeft eigen mogelijkheden, voordelen en beperkingen. We bekijken daarom grondiger Microsoft- en lokale accounts en het verschil tussen administrator- en standaardaccounts. Daarnaast gaan we in op gast- en familieaccounts. We tonen hoe je op je pc de juiste machtigingen instelt zodat data enkel toegankelijk zijn voor de gewenste gebruikers. We gaan hier uit van Windows 11, maar de meeste technieken werken ook in Windows 10.

Microsoft-account

Microsoft maakt het tijdens de installatie van Windows steeds moeilijker om een lokaal account in plaats van een Microsoft-account te kiezen. Dat is niet verrassend, want zodra je je aanmeldt met een Microsoft-account, koppel je je Windows-profiel aan de Microsoft-cloud. Daarmee kun je instellingen, thema’s, wachtwoorden, bureaubladachtergronden en data synchroniseren tussen apparaten. Je logt ook automatisch in bij diensten als de Microsoft Store, OneDrive, Microsoft 365, Mail en Agenda, Edge en andere. Daarnaast kun je met zo’n account BitLocker-versleuteling activeren voor je systeemschijf en gebruikmaken van ouderlijk toezicht (Microsoft Family Safety). Ben je je wachtwoord vergeten, dan herstel je dit eenvoudig via www.kwikr.nl/passreset. Je ontvangt dan een beveiligingscode waarmee je opnieuw toegang krijgt tot je account.

Liever lokaal?

Microsoft moedigt het niet aan om tijdens de installatie een lokaal account aan te maken, en het valt af te wachten of ze deze omwegen in de toekomst zullen blokkeren. Het kan nu nog op de volgende manieren. Start de installatie zonder internetverbinding. Krijg je hierover een melding, druk dan op Shift+F10 en typ het commando oobe\bypassnro. Na de automatische herstart verschijnt de optie Doorgaan met beperkte installatie. Vul vervolgens een lokale gebruikersnaam en wachtwoord in, samen met de antwoorden op drie beveiligingsvragen, zodat de installatie met een lokaal account verloopt. Je kunt na Shift+F10 ook het commando start ms-cxh:localonly uitvoeren om een venster te openen waarmee je een lokale gebruiker aanmaakt. Een andere optie is de gratis tool Rufus (https://rufus.ie/nl), waarmee je een installatie-usb maakt die de verplichte Microsoft-account overslaat. Verwijs naar een Windows-schijfkopiebestand (iso), stel de gewenste opties in, plaats een lege usb-stick en klik op Starten. In het pop-upvenster vink je Verwijder de vereiste voor een online Microsoft-account aan evenals Lokale account met gebruikersnaam aanmaken en vul je de gewenste gebruikersnaam in.

Er zijn nog wel een paar achterdeurtjes om Windows met een lokaal account te installeren, zoals met Rufus.

Lokaal account

Een lokaal account bestaat enkel op je pc, met een combinatie van gebruikersnaam en wachtwoord die alleen daar geldig zijn. Het is niet gekoppeld aan de Microsoft-cloud, zodat geen internet nodig is om je aan te melden. Instellingen en data blijven beperkt tot dat ene toestel en worden niet gesynchroniseerd met andere apparaten. Dit houdt wel in dat bepaalde diensten, zoals het downloaden van apps uit de Microsoft Store of het gebruik van OneDrive, niet beschikbaar zijn. Daar staat tegenover dat een lokaal account je meer privacy en onafhankelijkheid geeft. Het is handig als je bijvoorbeeld geen Microsoft-diensten wilt gebruiken of de pc bewust wilt loskoppelen van online accounts. Bovendien verkleint het risico dat malware je Microsoft-accountgegevens buitmaakt.

Lokaal: instellingen

Standaard vraagt Microsoft je tijdens de installatie van Windows om een Microsoft-account te gebruiken. In het kader ‘Liever lokaal?’ vind je tips om dit te omzeilen, maar ook na de installatie kun je nog een lokaal account aanmaken en daarmee inloggen. Open Instellingen, kies Accounts en klik op Andere gebruikers en vervolgens op Account toevoegen. Selecteer Ik beschik niet over de aanmeldgegevens van deze persoon en daarna Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Vul de gewenste gebruikersnaam en het wachtwoord (twee keer) in, kies drie beveiligingsvragen met bijbehorende antwoorden of eventueel een wachtwoordhint, en bevestig met Volgende om het lokale account toe te voegen.

Om zo’n gebruikersaccount te wissen, selecteer je dit bij Andere gebruikers en kies je Verwijderen / Account en gegevens verwijderen.

Lokaal: opdrachtprompt

Je kunt accounts ook aanmaken en beheren via de opdrachtprompt, met extra mogelijkheden die niet in Instellingen beschikbaar zijn. Klik met rechts op Opdrachtprompt in het startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Om een lokaal account aan te maken gebruik je het commando net user <accountnaam> /add of net user <accountnaam> <wachtwoord> /add om meteen een wachtwoord toe te voegen, bijvoorbeeld net user Toon 654Win!321 /add. Met net user <accountnaam> vraag je de eigenschappen van het account op.

Je kunt ook bepalen dat een standaardgebruiker zijn verplichte wachtwoord niet mag wijzigen en enkel op specifieke tijden kan inloggen, bijvoorbeeld met

net user <accountnaam> /passwordreq:yes /passwordchg:no /times:ma-vr,16:00-21:00;za-zo,9:00-19:00

Vergeet in deze commando’s de schuine strepen (/) niet! De dagafkortingen gaan hier dus wel uit van een Nederlandstalige Windows-omgeving. Om de tijdslimieten te verwijderen gebruik je de parameter /times:all. Een gebruiker verwijderen kan eenvoudig met net user <accountnaam> /delete. De persoonlijke bestanden in de gebruikersmap blijven dan wel staan en kun je eventueel handmatig verwijderen.

Administrator-account

We haalden al aan dat er een verschil is tussen een administratoraccount en een standaardaccount, en het is belangrijk dat je dit onderscheid goed kent. Een account met administratorrechten (ook wel adminrechten genoemd) heeft namelijk volledige controle over de pc. Zo’n gebruiker mag software installeren of verwijderen, systeeminstellingen wijzigen, nieuwe gebruikers toevoegen en beveiligingsopties aanpassen. Een administrator kan dus ingrijpende veranderingen aanbrengen die het hele systeem beïnvloeden. Hij heeft in principe ook toegang tot alle lokaal opgeslagen data, zelfs zonder expliciete rechten (zie ook vanaf paragraaf 10). In Windows krijgt het eerste account dat tijdens de installatie wordt aangemaakt automatisch administratorrechten. Dit is logisch, want er moet minstens één gebruiker zijn die het systeem kan beheren, maar dit houdt zeker niet in dat je altijd met administratorrechten moet werken (zie verderop).

Om snel het accounttype te zien van een aangemelde gebruiker ga je naar Instellingen van Windows, kies je Accounts en klik je op Uw info. Gaat het om een administratoraccount dan zie je bovenin, bij je hier aanpasbare profielfoto, de vermelding ‘Administrator’. Voor andere accounts zie je deze melding bij Accounts / Andere gebruikers.

Standaardaccount 

Een standaardgebruikersaccount heeft beperktere rechten. Zo’n gebruiker kan programma’s draaien en eigen instellingen wijzigen, maar niet zomaar software installeren of kritische systeemwijzigingen uitvoeren. Zodra een standaardgebruiker iets doet dat hogere rechten vereist, zoals een applicatie installeren, verschijnt een venster van het gebruikersaccountbeheer (User Account Control, kortweg UAC) waarin een administrator zijn naam en wachtwoord moet invoeren. Meld je je zelf als administrator aan, dan volstaat doorgaans enkel een bevestiging. Dit mechanisme voorkomt dat een standaardaccount per ongeluk of via malware schadelijke ingrepen uitvoert. Daarom is het veiliger voor dagelijkse taken een standaardaccount te gebruiken en het administratoraccount alleen wanneer dit echt nodig is.

Als administrator kun je instellen hoe vaak dit UAC-venster verschijnt. Typ gebruikersaccountbeheer in de Windows-zoekbalk en start Instellingen voor gebruikersaccountbeheer wijzigen. Standaard staat de schuifknop ingesteld op Alleen een melding geven wanneer apps proberen wijzigingen aan te brengen, wat meestal prima voldoet.

Accounttype wijzigen

Tijdens de installatie van Windows wordt normaal één account aangemaakt dat automatisch administratorrechten krijgt. Wanneer je met dit account bent aangemeld, kun je het niet zomaar omzetten naar een standaardaccount, tenzij er intussen een ander administratoraccount bestaat.

Je kunt wel een nieuw account aanmaken, ofwel een Microsoft-account of een lokaal account. Zo’n nieuw account is standaard een gewoon gebruikersaccount, maar je kunt het type van andere accounts altijd wijzigen zolang je bent aangemeld als administrator. Open Instellingen, kies Accounts / Andere gebruikers, selecteer het gewenste account en klik op Accounttype wijzigen. Kies vervolgens Administrator of Standaardgebruiker en bevestig met OK.

Dit kan ook via de opdrachtprompt. Gebruikers die je daar hebt toegevoegd zijn standaard gewone gebruikers. Wil je er een administrator van maken, gebruik dan:

net localgroup administrators <accountnaam> /add

om meer rechten te geven. Om er alsnog weer een standaardgebruiker van te maken vervang je hier /add door /delete. Er is altijd minstens één administratoraccount vereist, maar houd het aantal accounts met zulke rechten zo beperkt mogelijk. Heeft een standaardgebruiker tijdelijk beheerdersrechten nodig, dan regel je dit makkelijk zelf even vanuit een UAC-venster.

Ingebouwde accounts

Windows zelf beschikt over een aantal ingebouwde accounts. Je krijgt deze te zien wanneer je bijvoorbeeld het commando net user op de Opdrachtprompt uitvoert, met net user <accountnaam> krijg je meer details over een specifiek account.

Je merkt hier onder meer de ingebouwde accounts Administrator en Gast op, die standaard beide niet geactiveerd zijn. Je kunt ze zelf actief maken met het commando:

net user <accountnaam> /active:yes (met /active:no

maak je een account weer non-actief), maar daar is doorgaans geen reden voor. Het wordt zelfs een stuk onveiliger als je het beheerdersaccount Administrator zomaar activeert, zeker omdat dit zonder sterk wachtwoord een extra risico vormt. Ook het ingebouwde gast-account activeren is weinig zinvol. Je maakt dan beter zelf een lokaal standaardaccount aan voor tijdelijke gebruikers.

Wil je absoluut het ingebouwde Administrator-account activeren, beveilig het dan met een wachtwoord.

Gastaccount

Het kan gebeuren dat een bezoeker je computer even wil gebruiken. Aanmelden met je eigen account is dan geen goed idee. Je maakt dan beter een apart lokaal standaardaccount aan, zoals hierboven beschreven. Zo’n account heeft standaard geen beheerdersrechten en de bezoeker kan enkel werken in zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) en eventueel in mappen die expliciet met hem zijn gedeeld via gedeelde mappen of aangepaste machtigingen.

Je kunt ditzelfde gastaccount door meerdere bezoekers laten gebruiken, maar houd er rekening mee dat hun gegevens telkens in dezelfde profielmap terechtkomen, wat privacygewijs niet ideaal is. Je kunt deze bestanden als administrator handmatig verwijderen of eenmalig het PowerShell-script bezoekersprofiel.ps1 uitvoeren. Dit script regelt alles en kun je downloaden via www.kwikr.nl/bprof. Start PowerShell als administrator en voer het volgende commando uit:

powershell -ExecutionPolicy Bypass -File <"volledig_pad_naar_script">

Hiermee maak of activeer je het lokale standaardaccount ‘Bezoeker’ en voeg je in Taakplanner een taak toe die bij elke opstart eventueel de profielmap van dit account verwijdert. Op regel 7 van dit script (bij $Password =) kun je het standaardwachtwoord ‘Bezoeker’ vooraf naar wens aanpassen.

Familie-account

Wil je een pc in een gezin delen en tegelijk meer controle houden over kinderen of minder ervaren gezinsleden, dan kun je accounts in een familiegroep gebruiken. Log hiervoor in met een Microsoft-account (niet met een lokaal account): dit wordt de beheerder van de groep. Open Instellingen in Windows en kies Accounts / Familie. Klik bij Uw familie op Iemand toevoegen en voer het e-mailadres van het Microsoft-account van je kind in. Heeft het kind nog geen account, kies dan Een account voor een onderliggend item maken en vul e-mailadres, wachtwoord, naam en geboortedatum in. Na een wat omslachtige verificatie wordt het account aan ‘Uw familie’ toegevoegd en kan het kind hiermee inloggen in Windows. Ouderlijk toezicht regel je online op www.kwikr.nl/famaccounts, waar je je met je eigen account aanmeldt. Klik hier op het gewenste kind-account, waarna je onder meer kunt instellen welke websites, apps en games toegankelijk zijn, de schermtijd kunt bepalen en (via Besteding) kunt vastleggen of aankopen in de Microsoft Store mogen gebeuren. Schakel Activiteitenoverzicht in om na te kunnen kijken welke apps of games je kind eerder heeft gebruikt.

Machtigingenbeheer

We schreven al dat een standaardaccount bij het aanmaken enkel binnen zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) kan werken. Dat komt doordat Windows standaard alleen schrijfrechten toekent op die map (via de zogeheten ACL; Access Control List). Een standaardgebruiker heeft dus geen toegang tot gegevens in andere mappen, zoals profielmappen van andere gebruikers. Er is een uitzondering, want als iemand de pc opstart via een bootstick met een alternatief besturingssysteem als Linux, gelden de NTFS-machtigingen van Windows niet.

Log je in met een administratoraccount, dan kun je wel toegang forceren tot profielmappen van andere gebruikers. Klik even met rechts op zo’n map, kies Eigenschappen en open het tabblad Beveiliging: normaliter verschijnt nu een melding dat je onvoldoende machtigingen hebt. In dit geval hoef je maar te dubbelklikken op die map en met Doorgaan te bevestigen om toch toegang te krijgen. Open je vervolgens nogmaals het tabblad Beveiliging, dan zie je dat, behalve het account van de betreffende gebruiker, ook je eigen account is toegevoegd en dat alle machtigingen in de kolom Toestaan zijn aangevinkt.

Op dezelfde manier maak je een willekeurige andere map toegankelijk voor een ander gebruikersaccount. Klik met rechts op de map, kies Eigenschappen en open Beveiliging. Klik op Bewerken en vervolgens op Toevoegen, typ de gewenste accountnaam, check met Namen controleren en bevestig met OK. Standaard krijgt dit account lees- en uitvoerrechten, maar je kunt in de kolom Toestaan ook Wijzigen en Schrijven aanvinken. Laat de kolom Weigeren ongewijzigd en bevestig met OK.

Quick User Manager

Windows beschikt wel over eigen functies om accounts te beheren, maar de gratis portable tool Quick User Manager (www.kwikr.nl/qum) maakt dit overzichtelijker en biedt extra functies.

Na de start zie je links een overzicht van alle gedetecteerde accounts, inclusief ingebouwde, lokale en Microsoft-accounts, en zowel standaard- als administratoraccounts. Selecteer een account om rechts de beschikbare opties te zien. De meeste instellingen pas je aan met een vinkje, bijvoorbeeld om een account te activeren of deactiveren, een wachtwoord te vereisen of een profielfoto te wijzigen. Bevestig wijzigingen met Save Changes en Yes. Sommige opties vragen iets meer interactie, zoals het aanpassen van een wachtwoord of het verplaatsen van een profielmap. De functie Auto-logon this user laat Windows automatisch opstarten met het gekozen account, en Launch Account Profile Fixer tracht hardnekkige aanmeldproblemen met een specifiek account te verhelpen.

Een handige en overzichtelijke tool voor meer doorgedreven accountbeheer.