Naast de standaardinstellingen, telt je iPhone onder de motorkap ook allerlei diepgewortelde geheimen. Het is zonde om deze verborgen opties links te laten liggen. We onthullen daarom twintig iPhone-geheimen die het gebruik van je iOS-apparaat een stuk aangenamer maken.

Niet alle functies op je iPhone zijn evengoed zichtbaar. Sommige opties zitten diep geworteld in de instellingen van je toestel, waardoor het lastig is om ze boven water te halen. Daarnaast zijn sommige functies simpelweg onzichtbaar. Voorheen was er in iOS bijvoorbeeld een vergrootglas op het werkblad aanwezig om de zoekfunctie te openen, maar sinds iOS 7 is die nergens meer te bekennen. Niet getreurd, want in dit artikel laten we zien hoe je alsnog een zoekactie uitvoert. Lees ook: iOS 8 review.

Verder zetten we diverse opties in de schijnwerpers die je normaliter niet zo snel tegenkomt. Wat dacht je bijvoorbeeld van de functie AssistiveTouch. Hiermee lukt het om fysieke knoppen van je iPhone te simuleren. Dat is onder meer nuttig wanneer de thuisknop of volumetoets niet meer goed functioneert. Je iPhone draagt echter nog veel meer geheimen met zich mee! We schotelen je twintig handige functies voor die je wellicht nog nooit eerder bent tegengekomen.

01 Emoticons toevoegen

Vind je het leuk om smileys aan chatberichten en e-mails toe te voegen? Standaard staan deze icoontjes op je iPhone uitgeschakeld. Gelukkig haal je ze alsnog tevoorschijn door een specifiek toetsenbord te activeren. Ga achtereenvolgens naar Instellingen / Algemeen / Toetsenbord / Toetsenborden / Voeg toetsenbord toe. Kies in het overzicht voor Emoji. Zodra je via WhatsApp of een e-mail een emoticon naar iemand wilt sturen, open je hiervoor het toetsenbord. Vervolgens druk je naast de spatiebalk op het wereldbolletje.

©PXimport

Via het Emoji-toetsenbord voeg je eenvoudig emoticons toe.

02 Ongedaan maken

Als je tijdens het typen of plakken een foutje hebt gemaakt, keer je wellicht graag weer terug naar de oude situatie. Je kunt natuurlijk de tekst weghalen door meermaals op de Backspace-toets te drukken, maar erg handig werkt dat niet. Efficiënter is door je iPhone kort en krachtig te schudden. Hiermee herstel je namelijk de laatste handeling. Probeer het maar eens uit nadat je een tekst hebt getypt. Schud daarna je iPhone en kies voor Herstel.

©PXimport

Schud je iPhone en maak de laatste handeling ongedaan.

03 Caps Lock

Net als normale toetsenborden beschikt ook je iPhone over een Caps Lock-functie. Handig wanneer je uitsluitend hoofdletters in een zin wilt gebruiken. Open het virtuele toetsenbord van je iPhone en druk tweemaal snel na elkaar op de Shift-toets (pijltje omhoog). Onder het pijltje verschijnt nu een streepje. Typ de gewenste tekst in hoofdletters. Druk nogmaals op de Shift-toets om Caps Lock weer uit te schakelen.

©PXimport

Je doet een beroep op Caps Lock door tweemaal op Shift te tikken.

04 Extra karakters

In het toetsenbord van je iPhone zijn allemaal extra karakters verstopt. Hierdoor kun je bijvoorbeeld meer valutasymbolen en klinkers met een umlaut gebruiken. Open het toetsenbord. Wil je bijvoorbeeld het karakter ë graag toevoegen, dan houd je de letter E enige tijd ingedrukt. Er verschijnt een pop-upvenster waarin je het gewenste karakter kunt kiezen. Beweeg je vinger naar rechts totdat het juiste karakter is geselecteerd. Laat het scherm vervolgens weer los. Extra valutasymbolen voeg je toe door het symbool € ingedrukt te houden.

©PXimport

Apple heeft in zijn toetsenbord allerlei extra karakters verstopt.

05 Telefoonnummers blokkeren

Je iPhone heeft een doeltreffende methode om stalkers te weren. Je kunt namelijk telefoonnummers blokkeren, zodat je voor ongewenste personen onbereikbaar bent. Ga naar Instellingen / Telefoon / Geblokkeerd / Voeg toe. Geef aan wie er geen contact met je mag opnemen. Je zult voortaan geen inkomende oproepen, berichten en FaceTime-gesprekken van deze persoon ontvangen. Ook als het betreffende telefoonnummer niet is gekoppeld aan een contact, kun je dit nummer blokkeren. Open vanuit het beginscherm de app Telefoon. Kijk bij Recent door welk ongewenst nummer je bent gebeld. Druk daarna op het i-pictogram en bevestig onderaan met Blokkeer deze beller / Blokkeer contact.

©PXimport

Zorg ervoor dat stalkers je niet meer kunnen bereiken.

06 Zoekfunctie

In iOS 7 is een krachtige zoekfunctie aanwezig, maar je moet die wel eerst weten te vinden. In tegenstelling tot eerdere versies van het mobiele besturingssysteem is er op het werkblad geen vergrootglas meer te vinden. In plaats daarvan maak je nu in het midden van het scherm een korte veegbeweging omlaag. Typ vervolgens een trefwoord. Tijdens het typen verschijnen er direct zoekresultaten in beeld. Op deze manier zoek je bijvoorbeeld naar contacten, apps, muziek, e-mails, berichten en activiteiten.

©PXimport

De zoekfunctie is een doeltreffende methode om snel iets op je iPhone te vinden.

07 AssistiveTouch

Als er een fysieke knop van je iPhone niet meer functioneert, is het lastig om het toestel nog te bedienen. Zonder de thuisknop lukt het bijvoorbeeld niet om terug te keren naar het beginscherm. Een slimme functie die je in geval van nood kan helpen, is AssistiveTouch. Hiermee kun je bepaalde knoppen simuleren, waardoor je het toestel evengoed nog kunt gebruiken. Ga naar Instellingen / Algemeen / Toegankelijkheid / AssistiveTouch en activeer de schakelaar achter AssistiveTouch. Er verschijnt nu een extra pictogram op het scherm. Druk op het witte rondje om de verschillende opties weer te geven. Via Thuis keer je terug naar het beginscherm. Kies voor Apparaat om meer opties te tonen. Je kunt onder meer het scherm vergrendelen, roteren en het volume regelen.

©PXimport

Gebruik de functie AssistiveTouch wanneer een fysieke knop van je iPhone niet meer goed functioneert.

08 Thuisknop kalibreren

Bij het gebruik van je iPhone kun je niet om de thuisknop heen. Omdat je deze knop vaak gebruikt, komt het weleens voor dat de functie niet meer helemaal goed functioneert. Apps sluiten bijvoorbeeld tergend langzaam af nadat je op de thuisknop hebt gedrukt. Voordat je het toestel naar de reparateur brengt, is het raadzaam om dit onderdeel eerst opnieuw te kalibreren. Veel problemen los je hiermee namelijk op. Open de app Klok op je toestel. Houd de aan/uit-knop ingedrukt en wacht totdat de uit-schakelaar tevoorschijn komt. Druk daarna net zo lang op de thuisknop totdat je iPhone even op zwart springt. Let goed op, want het zwarte scherm verschijnt slechts een fractie van een seconde in beeld. In veel gevallen merk je dat de thuisknop nu een stuk vlotter reageert.

©PXimport

Vanuit de Klok-app kun je de thuisknop opnieuw kalibreren.

09 iMessage

Wanneer je via iMessage berichten met iemand uitwisselt, wil je wellicht weten op welk tijdstip je een berichtje hebt ontvangen. In eerste instantie is deze informatie nergens zichtbaar. Gelukkig haal je deze gegevens met de juiste handelingen alsnog boven water. Start de app Berichten op en open een gesprek. Maak een veegbeweging naar links om de tijdnotatie weer te geven. Handig is dat je in een gesprek afzonderlijke berichten kunt verwijderen. Houd een tekstballon ingedrukt en kies voor Meer. Zet een vinkje voor alle berichten die je wilt wissen en druk op het pictogram met de afvalcontainer.

©PXimport

De tijdnotatie van berichten verschijnt in beeld zodra je naar links veegt.

10 Waterpas

Met je iPhone controleer je gemakkelijk of iets volledig horizontaal of verticaal is. Open de app Kompas. Als je het kompas een tijdje niet hebt gebruikt, dien je dit onderdeel eerst te kalibreren. Je regelt dat door het scherm te kantelen. Zodra het kompas verschijnt, maak je een veegbeweging naar links om de waterpas te openen. Leg je iPhone neer en kijk hoeveel graden de oppervlakte afwijkt. Zodra iets volledig horizontaal of verticaal is, verschijnt er een groene kleur.

©PXimport

Met je iPhone controleer je of iets helemaal recht is.

11 Wachtwoorden genereren

Je iPhone is in staat om nieuwe wachtwoorden te genereren. Schakel eerst iCloud Sleutelhanger in door naar Instellingen / iCloud te navigeren. Log in met je Apple ID en verzin een viercijferige pincode. Je voegt voor de veiligheid daarna een telefoonnummer toe, waarna je bevestigt met Volgende. Open Safari en creëer bij een webdienst een nieuw account. Tik het wachtwoordveld aan en kies voor Suggestie voor wachtwoord / Gebruik wachtwoordsuggestie.

©PXimport

Je iPhone is in staat om sterke wachtwoorden te genereren.

12 Reclametracking

Heb je liever niet dat adverteerders je surfgedrag volgen? Ga dan naar Instellingen / Privacy / Reclame en schakel de optie Beperk reclametracking in. Via Stel advertentie-ID opnieuw / Stel opnieuw in verwijder je opgeslagen data over je surfgedrag van het toestel. Na het activeren van deze instelling verschijnt er overigens nog steeds reclame in beeld. De advertenties zijn nu echter niet meer gebaseerd op jouw interesses.

©PXimport

Zorg ervoor dat online reclamebureaus je surfgedrag niet kunnen opvragen.

13 Toestel resetten

Je zet de iPhone eenvoudig terug naar de fabrieksinstellingen. Bedenk wel dat je iPhone alle gegevens wist. Via Instellingen / iCloud / Opslag en reservekopie / Maak nu reservekopie sla je eerst een back-up op. Ga vanuit het beginscherm naar Instellingen / Algemeen / Stel opnieuw in / Wis alle inhoud en instellingen / Wis iPhone om het apparaat te resetten.

©PXimport

Je zet de iPhone eventueel weer terug naar de fabrieksinstellingen.

14 Omhoog scrollen

Na het lezen van een lang bericht, heb je vaak meerdere veegbewegingen nodig om weer terug te keren naar het begin. Dat is bijvoorbeeld het geval bij uitgebreide webartikelen of e-mails. Er bestaat een vlottere methode om in één keer naar het beginpunt te springen. Tik na het lezen van een lang bericht de bovenste statusbalk maar eens aan. Bij websites is het in veel gevallen nodig om tweemaal kort achter elkaar op de statusbalk te tikken. Het scherm scrolt vervolgens razendsnel omhoog naar het begin.

©PXimport

Druk op de statusbalk om direct terug te keren naar het begin van een artikel.

15 Codeslot met letters

Standaard bestaat het codeslot op je iPhone uit vier cijfers. Hiermee zijn er exact tienduizend combinaties mogelijk. Vind je dat niet veilig genoeg? In plaats van een pincode kun je ook een sterk wachtwoord instellen. Navigeer naar Instellingen / Toegangscode en deactiveer de schakelaar achter Eenvoudige code. Vul daarna via Zet code aan of Wijzig toegangscode het sterke wachtwoord in.

©PXimport

Gebruik in plaats van een pincode een sterk wachtwoord om je toestel te beveiligen.

16 Slim fotograferen

Je gebruikt waarschijnlijk de ronde sluiterknop op het scherm om foto's te schieten. Eigenlijk is dat helemaal niet zo praktisch, bijvoorbeeld wanneer je een selfie maakt of het toestel in horizontale positie houdt. Vaak is het veel handiger om één van de volumetoetsen als sluiterknop te gebruiken, en gelukkig is dit standaard mogelijk. Deze houding voelt een stuk natuurlijker aan. Verder is het lastig om bewegende objecten scherp vast te leggen. Houd de sluiterknop daarom een tijdje ingedrukt om vliegensvlug achter elkaar kiekjes te maken.

©PXimport

Als je de sluiterknop ingedrukt houdt, schiet je snel foto's achter elkaar.

17 Schermafdruk maken

Wanneer je iets op je iPhone-scherm wilt delen of bewaren, kun je simpel een schermafbeelding maken. Houd de thuisknop ingedrukt en druk kort daarna eenmaal op de aan/uit-knop aan de bovenzijde van het toestel. Je merkt aan het sluitergeluid en het knipperende scherm dat de schermafdruk is gemaakt. Open de app Foto's en kies voor Filmrol om de afbeelding te bekijken.

©PXimport

Je vindt alle schermafdrukken terug in de fotobibliotheek van je iPhone.

18 Websites op beginscherm

Niet iedere website heeft een eigen app die je op de iPhone kunt installeren. In plaats daarvan is het mogelijk om favoriete websites aan een van je thuisschermen vast te pinnen. Start de browser op en surf naar een website die je wilt vastpinnen. Druk onderaan op het middelste pictogram (vierkant met pijltje). Kies daarna voor Voeg toe aan beginscherm. Bedenk een logische naam en bevestig met Voeg toe.

©PXimport

Maak favoriete websites bereikbaar vanuit het beginscherm op je iPhone.

19 Afbeeldingen opslaan

Afbeeldingen die je tijdens surfsessies tegenkomt, bewaar je gemakkelijk op je iPhone. Open Safari en zoek een leuke afbeelding op die je wilt bewaren. Zorg dat alleen de afbeelding van de website op je toestel is geopend. Druk ergens op de afbeelding en laat je vinger pas los zodra het menu verschijnt. Kies voor Bewaar afbeelding. Ga naar Foto's / Filmrol om de afbeelding op te zoeken.

©PXimport

Afbeeldingen die je op internet tegenkomt, sla je gemakkelijk op.

20 Lichtalarm

Zodra je een oproep, e-mail of chatbericht ontvangt, maakt je iPhone normaal gesproken geluid en/of gaat trillen. Een derde mogelijkheid is om de zaklamp van het apparaat te laten flitsen bij het ontvangen van een melding. Navigeer naar Instellingen / Algemeen / Toegankelijkheid en activeer de optie Led-flits bij melding. Houd er rekening mee dat je de iPhone met het scherm naar beneden neerlegt, want anders valt het lichtalarm natuurlijk niet op.

©PXimport

Desgewenst waarschuwt de zaklamp van je iPhone voor nieuwe berichten.

De eerste trailer van Peaky Blinders: The Immortal Man - de film die de Peaky Blinders-serie opvolgt - is online gedeeld.

Eind vorig jaar kwam er al een korte teaser online, maar nu is de eerste volledige trailer te zien, die meer dan tweeënhalve minuut lang is.

Peaky Blinders: The Immortal Man speelt zich af in 1940, net zoals de serie in Birmingham. Daarin speelt de Tweede Wereldoorlog een grote rol. Hoofdpersonage Tommy Shelby heeft gedurende de serie die zich voor de film afspeelt immers last van zijn ervaringen met de Eerste Wereldoorlog, dus de Tweede Wereldoorlog zal ook een grote impact op hem maken.

Tegelijkertijd worstelt hij ook met zijn verleden als leider van de gevreesde Peaky Blinders-bende. Zeker wanneer hij verneemt dat zijn zoon de bende nieuw leven in wil blazen, moet hij uit zijn isolement komen om daar een stokje voor te steken.

Natuurlijk speelt Cillian Murphy weer de rol van Tommy Shelby. Verder zijn ook acteurs als Tim Roth, Barry Keoghan, Rebecca Ferguson en Sophie Rundle te zien. Peaky Blinders: The Immortal Man draait vanaf 6 maart in selecte bioscopen, en is vanaf 20 maart te zien op Netflix.

Vorig jaar werd ook aangekondigd dat Netflix met een nieuwe Peaky Blinders-serie komt, die verdergaat waar de serie eindigt. Om precies te zijn gaat die serie zich in 1953 afspelen, rondom een nieuwe generatie van de Shelby-familie.

Zelfs een royaal bemeten schijf raakt ooit weer vol met bestanden, van freeware en tijdelijke systeembestanden tot foto’s en vergeten downloads. Dat is niet alleen hinderlijk voor jezelf, maar kan ook problemen geven. Hoog tijd dus om schijfruimte vrij te maken en je ruimte voortaan ook beter te beheren.

Wanneer de vrije schijfruimte tot minder dan circa 15 procent van de totale capaciteit zakt, is het hoog tijd om ruimte vrij te maken. Windows heeft namelijk ruimte nodig voor tijdelijke bestanden, updates, caches, herstelpunten en het wisselbestand (pagefile). Een nagenoeg volle schijf dwingt het systeem om voortdurend data te herschikken, wat merkbare vertraging veroorzaakt. Bovendien kan Windows bij ruimtegebrek updates of systeembescherming pauzeren, en ook de (indexering van de) ingebouwde zoekfunctie kan trager werken. Voor ssd’s komt daar nog bij dat de controller eerst oude datablokken moet wissen voordat hij nieuwe kan schrijven, wat bij een nagenoeg volle schijf extra vertraging geeft.

Maar ook met meer dan 15 procent vrije ruimte blijft schijfopruiming zinvol, al zal dit dan weinig invloed hebben op de (systeem)prestaties. Een opgeruimde schijf zonder oude downloads, dubbele bestanden en ongebruikte apps biedt namelijk meer overzicht, je vindt sneller wat je zoekt en ook je back-ups worden kleiner en sneller. Bovendien kunnen oude documenten, browserdata en caches gevoelige informatie bevatten, waardoor opruimen ook je privacy ten goede komt.

Opslaganalyse

Voor je begint met opruimen, controleer je eerst hoeveel vrije schijfruimte je nog hebt en welke bestanden de meeste ruimte gebruiken. Klik in Verkenner in het navigatievenster op Deze pc om meteen te zien hoeveel ruimte er op elk station nog vrij is.

Wil je weten welke bestandscategorieën de meeste ruimte innemen, open dan Instellingen in Windows en kies Systeem / Opslag. Bovenaan zie je hoeveel ruimte op je systeempartitie in gebruik is. Daaronder toont Windows verschillende categorieën, zoals Geïnstalleerde apps, Tijdelijke bestanden en E-mailberichten, telkens met de hoeveelheid ingenomen ruimte. Klik op Meer categorieën weergeven voor alle categorieën. Let op: bij categorieën als Documenten, Afbeeldingen, Video’s en Muziek controleert Windows enkel de standaardmappen, zoals C:\Users\<accountnaam>\Afbeeldingen. Klik op een categorie voor meer details en voor mogelijke verwijderacties.

Analyse met TreeSize Free

De ingebouwde opslaganalyse beperkt zich tot de systeemschijf, terwijl je vaak ook het ruimteverbruik op andere partities of schijven wilt zien. Dit kan met een tool als TreeSize Free (www.kwikr.nl/treesize2). Start de app als administrator, open het tabblad Start en kies bij Selecteer map het station of de map. Na de scan verschijnen de (sub)mappen en bestanden in het bovenste venster, met onder meer hun grootte, aantal mappen en bestanden, en het opslagpercentage binnen de bovenliggende map. Je kunt op elke kolomkop klikken om te sorteren. Via de knoppenbalk bepaal je wat in het onderste deelvenster wordt getoond. Klik bijvoorbeeld op Grootte om elke (sub)map weer te geven als een rechthoek waarvan het oppervlak overeenkomt met de gebruikte schijfruimte, zodat je meteen ziet welke mappen het grootst zijn. Je kunt ook kiezen voor Aantal bestanden of Percentage. De Personal-versie (gratis proefversie van 14 dagen, daarna 27 euro) biedt ten opzichte van de Free-versie extra functies, zoals wizards om snel de grootste, oudste of dubbele bestanden te vinden.

Schijfopruiming

Met een tool als TreeSize kun je makkelijker overtollige opslagverbruikers vinden en ze verplaatsen of verwijderen, maar dit handmatig doen kost tijd. Het kan ook ‘semiautomatisch’ via de ingebouwde tool Schijfopruiming, die Microsoft helaas steeds minder prominent maakt. Typ schijf in het startmenu, open Schijfopruiming en kies het station dat je wilt opruimen. Na bevestiging met OK verschijnt een lijst met items die je kunt selecteren en verwijderen via OK / Bestanden verwijderen, zoals Windows Update opschonen, Tijdelijke internetbestanden en Prullenbak. Je ziet ook telkens hoeveel ruimte elk item inneemt.

Met de knop Systeembestanden opschonen start je een nieuwe scan, met op het extra tabblad Meer opties twee knoppen Opruimen: een om overbodige programma’s te verwijderen en een om oude herstelpunten te wissen. Verder in dit artikel komen we op deze onderdelen terug.

Je kunt ook opruimprofielen maken, waarbij telkens andere onderdelen worden opgeschoond. Druk op Windows-toets+Ren voer cleanmgr /sageset:<n>uit (vervang <n> door een willekeurig profielnummer, bijvoorbeeld 1), zet de gewenste vinkjes en bevestig met OK. Herhaal dit voor een ander profiel (zoals cleanmgr /sageset:<n+1>). Voer Schijfopruiming later opnieuw uit met een bestaand profiel via bijvoorbeeld cleanmgr

De-junking

Er bestaan ook gratis tools die zich richten op het opsporen en verwijderen van tijdelijke en andere ongewenste bestanden (junk). Zulke tools zijn niet strikt noodzakelijk, maar wel handig om in één keer alle webbrowsers en andere applicaties schoon te maken. Maak vooraf wel een systeemherstelpunt: klik in het startmenu op Een herstelpunt maken en volg de instructies.

Bekende tools zijn CCleaner (www.ccleaner.com) en het opensource BleachBit (www.bleachbit.org). We nemen hier BleachBit als voorbeeld. Na het opstarten zie je in het linkervenster de onderdelen die kunnen worden opgeschoond, met rechts telkens een korte toelichting. Selecteer de gewenste items, zoals Google Chrome, Microsoft Edge, Microsoft Office en Systeem, en klik op Voorvertonen om te zien wat er precies wordt verwijderd en hoeveel ruimte dat oplevert. Je kunt ook met rechts op een item klikken en hier Voorvertonen kiezen om direct te zien hoeveel schijfruimte je ermee vrijmaakt. Bevestig met Opruimen om het opschoonproces te starten.

Programma’s verwijderen

Er is zoveel goede freeware dat je waarschijnlijk al regelmatig een gratis programma uitprobeert en installeert. Zulke programma’s kosten wel schijfruimte. Gebruik je een applicatie niet langer, dan verwijder je die bij voorkeur. Dat kan via Instellingen / Apps / Geïnstalleerde apps. Klik op het knopje met drie puntjes naast de app en kies Verwijderen (twee keer). Oudere of complexere toepassingen haal je weg via het Configuratiescherm met Een programma verwijderen.

Een nadeel van de Windows-procedures is dat je slechts één toepassing tegelijk verwijdert en niet altijd alle sporen meeneemt. Gratis alternatieven als IObit Uninstaller (www.kwikr.nl/uninst) en het opensource Bulk Crap Uninstaller (www.bcuninstaller.com) ondersteunen batchverwijdering en ruimen grondiger op. Omdat IObit nogal opdringerig is, focussen we hier op BCU, gericht op iets gevorderde gebruikers.

BCU

Installeer BCU en start het programma. De eerste keer verschijnt een wizard die je in een zevental stappen door de initiële configuratie leidt; de voorgestelde opties kun je gerust laten staan. Daarna zie je een lijst met gedetecteerde programma’s die je kunt sorteren op bijvoorbeeld Naam, Installatiedatum of Grootte.

Met de Ctrl- of Shift-toets selecteer je meerdere ongewenste programma’s tegelijk, waarna je op De-installeer (stil) klikt. In het dialoogvenster dat volgt kun je het verwijderproces eventueel nog aanpassen, of zelfs kiezen voor De-installatie simuleren. Na bevestiging kun je eventueel nog aangeven welke programma-onderdelen je alsnog wilt behouden. BCU maakt automatisch een herstelpunt en zoekt na afloop naar restanten, zoals registersleutels, die je desgewenst kunt laten verwijderen. Via Help / Help openen krijg je toegang tot een uitgebreide Engelstalige handleiding.

Bloatware

De kans is groot dat Windows al vooraf geïnstalleerd was toen je je pc of laptop kocht. In dat geval heeft de fabrikant waarschijnlijk flink wat ‘crapware’ oftewel ‘bloatware’ toegevoegd, zoals proefversies en extra software naast de standaard Windows-apps. Je kunt deze handmatig verwijderen zoals eerder beschreven, maar er bestaan ook gratis tools die zich specifiek op bloatware richten.

Een daarvan is O&O AppBuster (www.kwikr.nl/appbuster). De app toont alle gedetecteerde programma’s en geeft per item in de kolom Recommendation een aanbeveling om het al dan niet te verwijderen. Kies je vervolgens de optie Computer, dan verdwijnen de geselecteerde apps ook bij toekomstige Windows-accounts. Beantwoord de vraag om eerst een herstelpunt te maken met Yes.

Voor iets gevorderde gebruikers is er Bloatware Removal Utility (www.kwikr.nl/bru). Klik op de groene Code-knop en kies Download ZIP. Pak het archief uit, navigeer naar de map, klik met rechts op Bloatware-Removal-Utility.bat en kies Als administrator uitvoeren. Dit start een PowerShell-script dat de aanwezige applicaties oplijst. Via Toggle Suggested Bloatware krijg je suggesties voor te verwijderen apps. Laat in het Options-menu de standaardinstellingen staan, zodat automatisch ook een herstelpunt wordt gemaakt. Selecteer de ongewenste items, klik op Remove Selected en bevestig met Y in het PowerShell-venster.

Dubbele bestanden

Na verloop van tijd stapelen zich niet alleen overtollige bestanden op, maar vaak ook dubbele exemplaren. Wanneer je deze opspoort en verwijdert, moet je er zeker van zijn dat het echt om exacte kopieën gaat en dat het systeem of andere applicaties ze niet nodig hebben, wat geregeld voorkomt.

Handmatig dubbele bestanden opruimen is haast onmogelijk, maar met een hulpmiddel als het gratis opensource dupeGuru (https://dupeguru.voltaicideas.net) lukt dat wel. Installeer de app en start deze bij voorkeur als administrator. Met het plusknopje onderaan voeg je de mappen toe die je wilt laten analyseren. De Toepassingsmodus laat je bij voorkeur staan op Standaard, tenzij je specifiek dubbele muziek- of beeldbestanden zoekt. Bij Onderzoekstype kies je wellicht Bestandsnaam, maar je kunt ook Inhoud (duurt langer) of Mappen selecteren.

Je kunt direct op Onderzoeken klikken, rechtsonder, maar via Meer Opties pas je indien gewenst eerst zoekfilters aan. Zo kun je bijvoorbeeld Negeer bestanden kleiner dan x KB instellen om je op grote ruimtevreters te concentreren. Na de scan toont dupeGuru alle mogelijke dubbele bestanden met een zekerheidspercentage. Via Acties kun je geselecteerde bestanden kopiëren, verplaatsen of verwijderen. Nogmaals, wees hierbij wel voorzichtig.

Extra ruimte

We belichten graag nog enkele specials: onderdelen die vaak over het hoofd worden gezien, maar waarmee je toch flink wat schijfruimte kunt winnen.We doelen hier niet op allerlei ‘optimizer tools’ en ‘registry cleaners’, die zelden extra ruimte of betere systeemprestaties opleveren en soms zelfs schade veroorzaken. Wat wél merkbaar ruimte kan besparen is het uitschakelen van de sluimerstand. Tijdens deze energiemodus wordt de inhoud van het werkgeheugen opgeslagen in het verborgen systeembestand C:\hiberfil.sys voordat de pc wordt afgesloten. Dit bestand kan tot zo’n 75 procent van het totale RAM-geheugen groot zijn. Kun je zonder sluimerstand, open dan de Opdrachtprompt als administrator en voer powercfg -h off uit (h staat voor hibernation). Na bevestiging verdwijnt hiberfil.sys. Met de parameter -on kun je de sluimerstand desgewenst later weer inschakelen.

Ook door systeemherstelpunten te verwijderen kun je tijdelijk veel ruimte vrijmaken. Druk op Windows-toets+R en voer systempropertiesprotection uit. In het venster Systeemeigenschappen open je het tabblad Systeembeveiliging, klik je op Configureren en daarna op Verwijderen en Doorgaan. Zodra het kan, kun je via de knop Maken opnieuw een herstelpunt creëren.

Acuut

Bij acute schijfnood kun je overwegen de schijfinhoud te comprimeren. Windows biedt hier standaard tools voor. Open de Verkenner, klik met rechts op de gewenste stationsletter en kies Eigenschappen. Plaats op het tabblad Algemeen een vinkje bij Dit station comprimeren om schijfruimte te besparen. Bevestig met OK en geef aan of je dit ook op alle onderliggende mappen wilt toepassen. De compressie start dan meteen. Je kunt het vinkje later weer weghalen om de data te decomprimeren. Compressie kun je ook via de opdrachtprompt starten, uitgevoerd als administrator. Met:

compact /compactos:always

comprimeer je een aantal Windows-systeembestanden, wat enkele gigabytes ruimte kan opleveren. Met:

/compactos:never

maak je dit ongedaan. .Ook afzonderlijke mappen kun je op deze manier comprimeren met:

compact.exe /c /s:<pad_naar_map>

waarbij /s ook submappen meeneemt. Vervang /c (compress) door /u (uncompress) om bestanden weer te decomprimeren. Houd er rekening mee dat het automatisch decomprimeren van bestanden bij gebruik een licht prestatieverlies kan veroorzaken, vooral op oudere pc’s.

Cloudopslag

Een extra tip voor wie de synchronisatiefunctie van cloudopslagdiensten als Google Drive of Microsoft OneDrive gebruikt: je kunt instellen dat lokale bestanden enkel verwijzingen zijn naar de exemplaren in de cloud. Pas wanneer je zo’n bestand opent, wordt het tijdelijk gedownload en op je systeem beschikbaar. Dit bespaart veel ruimte, maar het betekent wel dat je data fysiek alleen in de cloud staan en dat je een internetverbinding nodig hebt om nog niet gedownloade bestanden te openen.

In Microsoft OneDrive bijvoorbeeld stel je dit als volgt in. Klik op het OneDrive-pictogram in het systeemvak van de taakbalk, klik op het tandwielpictogram en kies Instellingen. Ga onderaan naar Geavanceerde instellingen en klik op Schijfruimte vrijmaken bij Bestanden op aanvraag. Bevestig met Doorgaan. Je herkent de verwijzingen aan een wolkicoontje; een wit bolletje met vinkje betekent tijdelijk offline opgeslagen, een groen bolletje wijst op altijd lokaal beschikbaar.

Proactief

Tot nu toe hebben we ons vooral gericht op tools en technieken om overtollige bestanden gericht op te sporen en te verwijderen, maar je kunt ook proactiever te werk gaan. Een handig hulpmiddel daarvoor vind je in de Instellingen van Windows. Kies Systeem / Opslag en klik bij Opslagbeheer op Opslaginzicht. Plaats een vinkje bij Windows probleemloos laten werken door […], zodat tijdelijke bestanden voortaan automatisch worden opgeschoond. Je kunt ook de optie Gebruikersinhoud automatisch opschonen activeren.

Bij Opslaginzicht uitvoeren bepaal je zelf wanneer deze functie actief wordt. De standaardinstelling Bij weinig vrije schijfruimte lijkt ons prima. Daarnaast kun je instellen dat bestanden in de prullenbak automatisch worden verwijderd zodra ze langer dan een instelbaar aantal dagen (tussen 1 en 60) aanwezig zijn. Voor bestanden in de map ‘Downloads’ geldt hetzelfde: ook die kunnen automatisch verdwijnen na een bepaald aantal dagen ongeopend te zijn gebleven. Tot slot kun je, aanvullend op wat we in het kaderstuk schreven, instellen dat bestanden uit OneDrive alleen nog online beschikbaar blijven als je ze gedurende een instelbaar aantal dagen niet hebt geopend. Klik op Opslaginzicht nu uitvoeren om de ingestelde opruimacties meteen te starten.