Voor iOS-gebruikers in de Europese Unie is het sinds iOS 17.4 mogelijk apps te sideloaden en te downloaden uit alternatieve appwinkels. Dat heeft alles te maken met de wet inzage digitale markten (of: Digital Markets Act). Wat betekent dit voor gebruikers?

Lees ook: Wet inzake digitale markten DMA: wat is dit en wat merk je ervan?

Nu de regels van de wet inzage digitale markten officieel van kracht zijn, en zogenaamde poortwachters de tijd gekregen hebben om aan alle eisen en beperkingen te voldoen, zien we de eerste veranderingen al gebeuren. Apple moet namelijk, volgens de nieuwe regels, iOS-gebruikers in staat stellen alternatieve appwinkels te gebruiken, of apps te sideloaden. Die laatste term verwijst naar een handeling waarbij je een app buiten een downloadwinkel om installeert op je smartphone of tablet – dan komt Apple er dus in feite niet aan te pas.

Met deze verandering wordt gebroken met een lang bestaande traditie die Apple zelf in stand hield. Het Amerikaanse bedrijf was namelijk – officieel gezien – de enige distributeur van iOS-apps: je kon ze alleen downloaden in de App Store. Er wáren altijd wel andere mogelijkheden beschikbaar, maar niet zonder je iPhone of iPad te jailbreaken. In het kort: dan kraakte je het besturingssysteem om er apps op te kunnen installeren die buiten de App Store om verkrijgbaar waren, bijvoorbeeld via AltStore. Ook kreeg je daardoor meer mogelijkheden met betrekking tot thema’s en andere personalisatieopties.

Apple onder de wet inzage digitale markten

Maar hoe krijg je nou toegang tot die nieuwe downloadmogelijkheden? Allereerst dien je iOS 17.4 te installeren (of iPadOS 17.4). Vervolgens kun je een winkelapplicatie downloaden van de website van de aanbieder. Voordat een appwinkel geschikt is voor het Apple-ecosysteem, moet het door rigoureuze tests komen. Het is dus niet zo dat je lukraak appwinkels kunt downloaden. Het voelt daardoor iets minder aan als het wilde westen (dat Android ooit was). Ook moet je nog expliciet toestemming geven voor het downloaden van apps van derde partijen.

Maar zodra je dit allemaal achter de rug hebt (het lijkt erger dan het is), dan kun je alle apps downloaden die aangeboden worden – óók de apps die tegen de richtlijnen van de officiële App Store ingaan. Verder kun je als gebruiker een alternatieve downloadwinkel instellen als standaardoptie, zodat je heel de App Store kunt omzeilen als je dat zou willen. Ondertussen moet je er rekening mee houden dat je binnen apps andere betaalmogelijkheden kunt aantreffen dan je gewend bent. Het is dus niet zo dat alle apps van Apple’s opties gebruik hoeven te maken.

©Apple

Dingen om rekening mee te houden

Helaas heb je daar weinig zeggenschap over. Ontwikkelaars mogen namelijk zelf bepalen wat ze doen. Gaan ze voor alternatieve opties of voor het vertrouwde systeem van Apple? Kiezen ze voor de eerste mogelijkheid, dan hoeven ze geen percentage aan Apple af te staan. Kiezen ze voor het bestaande systeem, dan komt er drie procent bovenop bestaande kosten voor het verwerken van betalingen. Als gebruiker moet je hier scherp op zijn, zodat je weet met welk betaalsysteem je te maken hebt. Het is dus niet zo dat alles binnen een veilige Apple-omgeving afgerekend wordt (zoals we ook al eerder in het artikel aangestipt hebben). Plus: het kan zijn dat de kosten voor het gebruik van het systeem doorberekend worden aan de gebruiker, waardoor je (iets) duurder uit bent.

Wat je ook moet weten:

❗ Apple houdt nog steeds scherp toezicht op het appdistributieproces. Alle apps die je downloadt voor je iPhone of iPad worden nog altijd beheerd door Apple.
❗ Ontwikkelaars mogen per winkel slechts één versie van hun app aanbieden. Ook moeten ze voldoen aan enkele basisvoorwaarden; ze moeten bijvoorbeeld gescand worden op malware.

Op deze manier probeert Apple toch nog een veilige norm te garanderen voor zijn gebruikersbasis. iOS-gebruikers zijn verwend als het daarop aankomt, omdat ze al sinds de begindagen van de App Store met slechts één winkel te maken hadden. Dat onderdrukte de concurrentie natuurlijk, maar zorgde ook voor een beveiligde shopervaring waarin het aanbod apps zorgvuldig uitgezocht en bekeken was.

Andere effecten van de Europese wet

De wet inzage digitale markten brengt meer veranderingen met zich mee voor iOS-gebruikers. Want ze kunnen namelijk ook andere browsers op iOS verwachten, die niet verplicht worden Webkit te gebruiken (de browserengine waar alle iOS-browsers tot maart 2024 gebruik van moesten maken). Je zit dus niet per se vast aan Safari. Ook moet Apple het mogelijk maken dat gamestreamingdiensten, zoals Xbox Game Pass, werken op iOS. Tot slot zien we dat Apple de nfc-chip in zijn iPhones beschikbaar moet maken voor banken en betaalsystemen.

Verder verwachten we dat veel ontwikkelaars van iOS-apps gretig gebruik gaan maken van de nieuwe mogelijkheden. Zo heeft onder meer Spotify al laten weten dat het wederom mogelijk wordt digitale aankopen binnen de app te doen. Zo kun je een abonnement afsluiten of upgraden binnen de app, of audioboeken kopen. Ook heeft de eerdergenoemde AltStore al bekendgemaakt van plan te zijn een alternatieve appwinkel te lanceren voor iOS. Ook kunnen gebruikers later dit jaar gewoon apps vanaf een website downloaden.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.