iOS 9 is onthuld en het heeft een aantal fantastische nieuwe functies. Deze handleiding met de interessantste en nuttigste nieuwe functies van iOS 9 zal je helpen om het nieuwe besturingssysteem onder de knie te krijgen, en laten een aantal manieren zien waarop iOS 9 de manier waarop je je iPad of iPhone ervaart zal veranderen.

Tip 1: ProActive - Leer iOS je routine kennen

©PXimport

iOS 9 is gearriveerd (in beta vorm althans), en we genieten van de overvloed aan nieuwe functies. Hier leiden we je door een aantal van onze favoriete functies heen. We beginnen met iets wat we ProActive noemen. Lees ook: Apple maakt iOS 9 slimmer en pro-actief.

Ja, het is zo'n beetje van Android's Google Now gekopieerd*, maar ProActive blijft één van de aangenaamste nieuw functies in iOS 9 - en de functie met het grootste potentieel om langzaamaan levens veranderend te zijn.

ProActive (zo noemen we het hier; het lijkt erop dat het Apple's codenaam is in plaats van een officiële benaming) probeert één stap voor te blijven door altijd te proberen erachter te komen wat je vervolgens wilt gaan doen, en een snelkoppeling naar dat gedrag aan te bieden.

Bel je op een vast moment in de week je moeder op? iOS zal haar contact icoon in de Search scherm plaatsen wanneer dat moment nadert, zodat je met één enkele swipe het telefoontje kunt plegen (links vanaf het eerste thuisscherm/paneel, of omlaag vanaf elk ander thuisscherm). Luister je in de sportschool graag naar muziek? Dan komt er op het gebruikelijke tijdstip een Now Playing op het vergrendelscherm te staan, of wanneer je de hoofdtelefoon inplugt.

Hoe krijg je deze handigheden? Gebruik iOS gewoon zo veel als je kunt: het zal het snel leren. En kijk uit naar de snelkoppelingen. Vergeet niet om het Search scherm te bekijken om te zien hoeveel iOS over je gewoontes geleerd heeft.

* Dat gezegd hebbende, we weten van welk bedrijf we het minder erg vinden dat het ons app gebruik in de gaten houdt, en de mensen die we e-mailen en bellen op bepaalde locaties en tijdstippen.

Tip 2: Multitasking deel I - Twee apps tegelijk op het scherm

©PXimport

Deze tip is alleen voor de iPad - en het geavanceerdere deel ervan is alleen voor de iPad Air 2, althans vooralsnog. (Let wel, het zou erg goed bij de iPad Pro passen, dus misschien is er met dat gerucht meer aan de hand dan we dachten...) Maar het is een zo langverwachte en cool uitziende functie dat het voor de mensen die het krijgen een echte traktatie is.

Bij de simpele vorm van multitasking op de iPad - en dit geldt voor alle iPads die compatibel zijn met iOS 9, dus de iPad 2 en later - gaat het om het openen van een willekeurige app waarna je vanaf de rechterkant van het scherm naar binnen toe swipet, waarna er een dunne zijbalk verschijnt. In deze zijbalk kun je een andere app kiezen die in dat deel van het scherm geopend wordt, terwijl de eerste app op de rest van het scherm zichtbaar blijft.

Lees ook: 3 nog niet besproken features van iOS 9.

Dit is handig voor verschillende werk scenario's: het bekijken van een e-mail terwijl je belangrijke elementen in een Notities document plakt dat in het hoofdvenster geopend is, bijvoorbeeld, of het bekijken van een reis in Kaarten terwijl je routebeschrijvingen noteert.

Tip 3: Multitasking deel II - Twee taken tegelijk uitvoeren

©PXimport

Als je een iPad Air 2 hebt, kun je nog verder gaan met de multitasking functies van iOS 9, door twee apps naast elkaar te laten draaien en met allebei tegelijk te interacteren. Apple beschrijft dit als "het werken aan een schilderij met de referentiefoto ernaast, of het schrijven van een paper terwijl je citaten uit een boek in iBooks kopieert".

Deze functie heet Split View. Je kunt ook de schermruimte die aan elke app wordt toegekend veranderen, hoewel de standaardoptie 50/50 lijkt te zijn.

We verwachten ook dat dit op de volgende generatie volledig formaat iPads zal werken, en bovendien wakkert dit het iPad Pro gerucht verder aan.

Tip 4: Multitasking deel III - Video bekijken terwijl je iets anders doet

©PXimport

Het derde aspect van multitasking in iOS 9 heet Picture in Picture. Hiermee kun je een video bekijken terwijl je in andere apps aan het werken bent. Deze video kan in een toegewijde app afgespeeld worden, of het kan een live FaceTime zijn.

Wanneer je een video aan het bekijken bent hoef je alleen maar op de thuisknop te drukken om iOS 9 te vertellen dat het videoscherm verkleind in een hoek van je scherm weergegeven moet worden. Je kunt vervolgens een andere app op de gebruikelijke manier openen en de video zal in zijn eigen kleine venster blijven draaien.

Tip 5: Toetsenbordcursor

©PXimport

Laten we vervolgens naar het systeemtoetsenbord kijken: het is niet betoverend, maar het ligt ten grondslag aan vrijwel alles wat je op een iOS apparaat doet.

Lees ook: 'Speciaal iPad Pro-toetsenbord in iOS 9'.

Ten eerste heeft Apple het systeemtoetsenbord van iOS 9 de mogelijkheid gegeven om een virtuele cursor door een document heen te bewegen. Als je het scherm op een willekeurige plek met twee vingers tegelijk ingedrukt houdt, worden alle toetsen grijs. Van nu af aan beweegt de virtuele cursor als je je twee vingers beweegt, waarbij automatisch alle tekst die tussen het originele punt waar je begonnen bent en de nieuwe plek waar je de cursor naartoe bewogen hebt staat.

Het is even lastig om aan te wennen, hoewel Apple de functie 'Easy text selection' noemt, en in de betaversie van iOS 9 die we gezien hebben zaten vrij veel bugs. Maar we vinden het geweldig dat Apple met het toetsenbord in iOS rare nieuwe dingen uitprobeert.

Tip 6: Shift-toets

©PXimport

We gaan weer even terug naar het alledaagse, maar dit is een belangrijke verbetering. De Shift toets in iOS was altijd erg ambigu - hij veranderde van kleur tussen het wit van de normale toetsen (uit) en het zachte grijs van de speciale toetsen (aan) zonder dat de meeste mensen konden onthouden wat nu wat was.

In plaats van kleur toe te voegen aan de status waarin de knop is ingeschakeld, zoals sommige mensen verwacht hadden, laat Apple de hele set met toetsen van hoofdletters in kleine letters veranderen, zodat je precies kunt zien wat er aan de hand is.

Tip 7: Snelkoppelingenbalk

©PXimport

Verder staan er geweldige nieuwe iconen aan beide kanten van de QuickType suggestiebalk. Dit zijn snelkoppelingen voor veelgebruikte commando's.

De snelkoppelingen zullen variëren afhankelijk van de app die je aan het gebruiken bent, maar je zult altijd Cut (de schaar), Copy (een rechthoek en een gestippelde rechthoek) en Paste (een ingevulde rechthoek en klembord) te zien krijgen. Als er weinig ruimte is, zoals in Notities, kunnen deze drie samen onder één enkel icoon verborgen zitten: de schaar. Druk erop om het volledige palet met opties tevoorschijn te halen.

Notities voegt snelkoppelingen voor opmaakopties toe (een hoofdletter A en een kleine letter a), takenlijsten (een vinkje in een cirkel) en tekeningen (een tilde). Hier zullen we later op doorgaan.

Andere apps kunnen een camera icoon bieden om afbeeldingen en video's toe te voegen; een paperclip om bijlagen toe te voegen' vet/cursief/onderstreepte letters voor opmaakopties; enzovoorts. Zoals je kunt zien spreken de meeste dingen voor zich. Experimenteer als je er eentje tegenkomt die je niet herkent: er is geen icoon voor 'verwijder document zonder bevestiging', voor zover we weten.

Tip 8: Notities deel I - Tekeningen toevoegen

©PXimport

Laten we teruggaan naar de verwaarloosde Notities-app, die in iOS 9 als onderdeel van een algemene opknapbeurt een aantal nieuwe functies gekregen heeft.

Het meest aansprekende (althans voor ons) is de nieuwe ondersteuning voor snelle lijntekeningen. Druk op het tilde icoon waar we het eerder over hadden en er wordt in Notities een nieuw venster geopend waarin je de tekening kunt maken die je aan je document wilt toevoegen. Je kunt langs de onderkant kleuren selecteren, evenals pennen en potloden met verschillende diktes en structuren (er zijn eigenlijk slechts drie opties - van links naar rechts: een eenvoudige dunne pen, een doorschijnende markeerstift en een dun potlood met textuur). Je kunt ook lijnen weghalen met de gum.

Het allerleukste - als dat überhaupt over digitale kantoorbenodigdheden gezegd kan worden - is de liniaal. Als je er één keer op drukt verschijnt hij op de tekening; druk er opnieuw op en hij verdwijnt. Hij kan eenvoudig met één vinger verplaatst worden of met twee vingers geroteerd. Je kunt op ieder moment langs de rand van de liniaal tekenen met de pen of het potlood dat je eerder geselecteerd had (je hoeft de liniaal niet weg te halen om een pen te kiezen).

Bovenaan het venster staan een Undo en een Redo knop; druk op Done om de tekening in je document op te slaan. (Je kunt de tekening ook los delen of opslaan - gebruik het Share icoon rechts bovenaan.) Als je besluit dat je de tekening na dit punt wilt aanpassen, druk er dan eenmalig op in je document en het bewerkingsvenster zal opnieuw geopend worden. Druk op Done om terug te gaan naar je document, compleet met de geüpdatete tekening.

Tip 9: Notities deel II - Takenlijsten toevoegen

©PXimport

Dit zal minder lang duren, maar het kan net zo handig zijn. Aangezien veel iOS gebruikers Notities gebruiken om boodschappenlijstjes en andere vormen van takenlijsten te maken, heeft Apple het eenvoudig gemaakt om aanvinkbare vakjes naast items in een lijst te zetten, zodat je een notitie kunt maken wanneer een bepaalde taak voltooid is zonder dat je hem uit de lijst hoeft te verwijderen. (Dit kan handig zijn voor taken die dagelijks herhaald moeten worden, bijvoorbeeld, of een boodschappenlijst met artikelen die je regelmatig koopt.)

Markeer je lijst via de traditionele methode of de virtuele cursor die we hierboven genoemd hebben en druk op het icoon met het vinkje in de cirkel. Ze veranderen dan meteen in aanvinkbare actiepunten. Druk opnieuw op het icoon om naar een normale lijst terug te gaan.

Als je het liever andersom doet, kun je op Return drukken om een nieuwe regel te beginnen en vervolgens eenmaal op het icoon drukken om één enkel aanvinkbaar veld aan te maken dat je een naam kunt geven.

Tip 10: Notities deel III - Opmaak

©PXimport

Notities heeft nu uitgebreidere opmaakopties. Deze kunnen nu benaderd worden via het hoofdletter A / kleine letter a icoon, in plaats van via de optiebalk die verschijnt wanneer je tekst selecteert.

Notities heeft zeven tekststijlen (evenals het eerder beschikbare vet, cursief en onderstreept), maar hiervan zijn er drie standaard beschikbaar: Title, Heading of Body. Je kunt kiezen welke Notities als standaard gebruikt als je in een nieuw document begint te typen door naar Settings > Notes > New Notes Start With te gaan. Als je Title of Heading selecteert zal Notities voor de tweede paragraaf en daaropvolgende paragrafen terug gaan naar de Body stijl.

Tip 11: OV-informatie in Kaarten

©PXimport

Als je een reis aan het plannen bent en geen auto hebt, zul je in iOS 8 helemaal niets aan Kaarten hebben, omdat het jaren achterloopt op zijn tegenhanger Google Maps. Maar in iOS 9 biedt Kaarten eindelijk OPV-informatie.

Zoek naar een locatie en druk op Directions links bovenaan om dat gedeelte tevoorschijn te halen. Selecteer het tabblad Transport.

Kies de route die je wilt nemen uit de aangeboden opties en druk onderaan de pagina op Start. Kaarten zal je door je reis heen leiden. (We hebben dit nog niet goed kunnen testen, dus we weten niet zeker of Kaarten wel slim genoeg is om de reis in het cache te zetten, zodat je de aanwijzingen niet verliest wanneer je ondergronds gaat en het signaal kwijtraakt.)

Lees ook: 'Kaarten-app toont in iOS 9 ook ov-informatie'.

Als alternatief kun je naar aanwijzingen springen vanaf de speld die tevoorschijn komt wanneer je de originele zoekopdracht uitvoert. Merk op dat de speld een tijd en een wandelicoon naast zich heeft staan; druk hierop en je krijgt looproutes te zien. Druk op het tabblad Transport om weer terug te gaan naar OV-informatie.

Vergeet niet dat de OV-informatie vooralsnog erg beperkt is. De lijst met ondersteunde steden is een beetje surrealistisch: zes steden in de Verenigde Staten, Toronto (en een aantal nabijgelegen steden) in Canada, Londen, Berlijn, Mexico-Stad en meer dan 300 locaties in China. Je kunt zien waar Apple's prioriteiten liggen.

Tip 12: Energiebesparende modus

©PXimport

We eindigen met een kleine maar potentieel zeel belangrijke verandering waar we al jaren om vragen: een energiebesparende modus over het gehele systeem.

Wanneer de batterij van je iPhone (voor zover we weten werkt het tot dusver alleen op de iPhone, maar misschien wordt er in een latere beta ondersteuning voor de iPad toegevoegd) onder de 20 procent komt te zitten, verschijnt er een waarschuwing en wordt de Low Power Mode aangeboden. Druk erop om op het hele systeem animaties te reduceren, de tijd voordat het scherm donker wordt te verkorten en op allerlei andere manieren je batterij langer mee te laten gaan.

Je kunt Low Power Mode ook op andere momenten activeren: zoek naar de optie in het nieuwe Battery gedeelte in Settings. (Het staat in dezelfde groep als het General gedeelte en heeft een groen icoon.)

Je kunt zien dat de Low Power Mode is ingeschakeld door naar de batterij indicator bovenaan het scherm te kijken: normaal gesproken is deze boven de 20 procent groen en daaronder rood, maar in de Low Power Mode is hij oranje.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.