iOS 9 is onthuld en het heeft een aantal fantastische nieuwe functies. Deze handleiding met de interessantste en nuttigste nieuwe functies van iOS 9 zal je helpen om het nieuwe besturingssysteem onder de knie te krijgen, en laten een aantal manieren zien waarop iOS 9 de manier waarop je je iPad of iPhone ervaart zal veranderen.

Tip 1: ProActive - Leer iOS je routine kennen

©PXimport

iOS 9 is gearriveerd (in beta vorm althans), en we genieten van de overvloed aan nieuwe functies. Hier leiden we je door een aantal van onze favoriete functies heen. We beginnen met iets wat we ProActive noemen. Lees ook: Apple maakt iOS 9 slimmer en pro-actief.

Ja, het is zo'n beetje van Android's Google Now gekopieerd*, maar ProActive blijft één van de aangenaamste nieuw functies in iOS 9 - en de functie met het grootste potentieel om langzaamaan levens veranderend te zijn.

ProActive (zo noemen we het hier; het lijkt erop dat het Apple's codenaam is in plaats van een officiële benaming) probeert één stap voor te blijven door altijd te proberen erachter te komen wat je vervolgens wilt gaan doen, en een snelkoppeling naar dat gedrag aan te bieden.

Bel je op een vast moment in de week je moeder op? iOS zal haar contact icoon in de Search scherm plaatsen wanneer dat moment nadert, zodat je met één enkele swipe het telefoontje kunt plegen (links vanaf het eerste thuisscherm/paneel, of omlaag vanaf elk ander thuisscherm). Luister je in de sportschool graag naar muziek? Dan komt er op het gebruikelijke tijdstip een Now Playing op het vergrendelscherm te staan, of wanneer je de hoofdtelefoon inplugt.

Hoe krijg je deze handigheden? Gebruik iOS gewoon zo veel als je kunt: het zal het snel leren. En kijk uit naar de snelkoppelingen. Vergeet niet om het Search scherm te bekijken om te zien hoeveel iOS over je gewoontes geleerd heeft.

* Dat gezegd hebbende, we weten van welk bedrijf we het minder erg vinden dat het ons app gebruik in de gaten houdt, en de mensen die we e-mailen en bellen op bepaalde locaties en tijdstippen.

Tip 2: Multitasking deel I - Twee apps tegelijk op het scherm

©PXimport

Deze tip is alleen voor de iPad - en het geavanceerdere deel ervan is alleen voor de iPad Air 2, althans vooralsnog. (Let wel, het zou erg goed bij de iPad Pro passen, dus misschien is er met dat gerucht meer aan de hand dan we dachten...) Maar het is een zo langverwachte en cool uitziende functie dat het voor de mensen die het krijgen een echte traktatie is.

Bij de simpele vorm van multitasking op de iPad - en dit geldt voor alle iPads die compatibel zijn met iOS 9, dus de iPad 2 en later - gaat het om het openen van een willekeurige app waarna je vanaf de rechterkant van het scherm naar binnen toe swipet, waarna er een dunne zijbalk verschijnt. In deze zijbalk kun je een andere app kiezen die in dat deel van het scherm geopend wordt, terwijl de eerste app op de rest van het scherm zichtbaar blijft.

Lees ook: 3 nog niet besproken features van iOS 9.

Dit is handig voor verschillende werk scenario's: het bekijken van een e-mail terwijl je belangrijke elementen in een Notities document plakt dat in het hoofdvenster geopend is, bijvoorbeeld, of het bekijken van een reis in Kaarten terwijl je routebeschrijvingen noteert.

Tip 3: Multitasking deel II - Twee taken tegelijk uitvoeren

©PXimport

Als je een iPad Air 2 hebt, kun je nog verder gaan met de multitasking functies van iOS 9, door twee apps naast elkaar te laten draaien en met allebei tegelijk te interacteren. Apple beschrijft dit als "het werken aan een schilderij met de referentiefoto ernaast, of het schrijven van een paper terwijl je citaten uit een boek in iBooks kopieert".

Deze functie heet Split View. Je kunt ook de schermruimte die aan elke app wordt toegekend veranderen, hoewel de standaardoptie 50/50 lijkt te zijn.

We verwachten ook dat dit op de volgende generatie volledig formaat iPads zal werken, en bovendien wakkert dit het iPad Pro gerucht verder aan.

Tip 4: Multitasking deel III - Video bekijken terwijl je iets anders doet

©PXimport

Het derde aspect van multitasking in iOS 9 heet Picture in Picture. Hiermee kun je een video bekijken terwijl je in andere apps aan het werken bent. Deze video kan in een toegewijde app afgespeeld worden, of het kan een live FaceTime zijn.

Wanneer je een video aan het bekijken bent hoef je alleen maar op de thuisknop te drukken om iOS 9 te vertellen dat het videoscherm verkleind in een hoek van je scherm weergegeven moet worden. Je kunt vervolgens een andere app op de gebruikelijke manier openen en de video zal in zijn eigen kleine venster blijven draaien.

Tip 5: Toetsenbordcursor

©PXimport

Laten we vervolgens naar het systeemtoetsenbord kijken: het is niet betoverend, maar het ligt ten grondslag aan vrijwel alles wat je op een iOS apparaat doet.

Lees ook: 'Speciaal iPad Pro-toetsenbord in iOS 9'.

Ten eerste heeft Apple het systeemtoetsenbord van iOS 9 de mogelijkheid gegeven om een virtuele cursor door een document heen te bewegen. Als je het scherm op een willekeurige plek met twee vingers tegelijk ingedrukt houdt, worden alle toetsen grijs. Van nu af aan beweegt de virtuele cursor als je je twee vingers beweegt, waarbij automatisch alle tekst die tussen het originele punt waar je begonnen bent en de nieuwe plek waar je de cursor naartoe bewogen hebt staat.

Het is even lastig om aan te wennen, hoewel Apple de functie 'Easy text selection' noemt, en in de betaversie van iOS 9 die we gezien hebben zaten vrij veel bugs. Maar we vinden het geweldig dat Apple met het toetsenbord in iOS rare nieuwe dingen uitprobeert.

Tip 6: Shift-toets

©PXimport

We gaan weer even terug naar het alledaagse, maar dit is een belangrijke verbetering. De Shift toets in iOS was altijd erg ambigu - hij veranderde van kleur tussen het wit van de normale toetsen (uit) en het zachte grijs van de speciale toetsen (aan) zonder dat de meeste mensen konden onthouden wat nu wat was.

In plaats van kleur toe te voegen aan de status waarin de knop is ingeschakeld, zoals sommige mensen verwacht hadden, laat Apple de hele set met toetsen van hoofdletters in kleine letters veranderen, zodat je precies kunt zien wat er aan de hand is.

Tip 7: Snelkoppelingenbalk

©PXimport

Verder staan er geweldige nieuwe iconen aan beide kanten van de QuickType suggestiebalk. Dit zijn snelkoppelingen voor veelgebruikte commando's.

De snelkoppelingen zullen variëren afhankelijk van de app die je aan het gebruiken bent, maar je zult altijd Cut (de schaar), Copy (een rechthoek en een gestippelde rechthoek) en Paste (een ingevulde rechthoek en klembord) te zien krijgen. Als er weinig ruimte is, zoals in Notities, kunnen deze drie samen onder één enkel icoon verborgen zitten: de schaar. Druk erop om het volledige palet met opties tevoorschijn te halen.

Notities voegt snelkoppelingen voor opmaakopties toe (een hoofdletter A en een kleine letter a), takenlijsten (een vinkje in een cirkel) en tekeningen (een tilde). Hier zullen we later op doorgaan.

Andere apps kunnen een camera icoon bieden om afbeeldingen en video's toe te voegen; een paperclip om bijlagen toe te voegen' vet/cursief/onderstreepte letters voor opmaakopties; enzovoorts. Zoals je kunt zien spreken de meeste dingen voor zich. Experimenteer als je er eentje tegenkomt die je niet herkent: er is geen icoon voor 'verwijder document zonder bevestiging', voor zover we weten.

Tip 8: Notities deel I - Tekeningen toevoegen

©PXimport

Laten we teruggaan naar de verwaarloosde Notities-app, die in iOS 9 als onderdeel van een algemene opknapbeurt een aantal nieuwe functies gekregen heeft.

Het meest aansprekende (althans voor ons) is de nieuwe ondersteuning voor snelle lijntekeningen. Druk op het tilde icoon waar we het eerder over hadden en er wordt in Notities een nieuw venster geopend waarin je de tekening kunt maken die je aan je document wilt toevoegen. Je kunt langs de onderkant kleuren selecteren, evenals pennen en potloden met verschillende diktes en structuren (er zijn eigenlijk slechts drie opties - van links naar rechts: een eenvoudige dunne pen, een doorschijnende markeerstift en een dun potlood met textuur). Je kunt ook lijnen weghalen met de gum.

Het allerleukste - als dat überhaupt over digitale kantoorbenodigdheden gezegd kan worden - is de liniaal. Als je er één keer op drukt verschijnt hij op de tekening; druk er opnieuw op en hij verdwijnt. Hij kan eenvoudig met één vinger verplaatst worden of met twee vingers geroteerd. Je kunt op ieder moment langs de rand van de liniaal tekenen met de pen of het potlood dat je eerder geselecteerd had (je hoeft de liniaal niet weg te halen om een pen te kiezen).

Bovenaan het venster staan een Undo en een Redo knop; druk op Done om de tekening in je document op te slaan. (Je kunt de tekening ook los delen of opslaan - gebruik het Share icoon rechts bovenaan.) Als je besluit dat je de tekening na dit punt wilt aanpassen, druk er dan eenmalig op in je document en het bewerkingsvenster zal opnieuw geopend worden. Druk op Done om terug te gaan naar je document, compleet met de geüpdatete tekening.

Tip 9: Notities deel II - Takenlijsten toevoegen

©PXimport

Dit zal minder lang duren, maar het kan net zo handig zijn. Aangezien veel iOS gebruikers Notities gebruiken om boodschappenlijstjes en andere vormen van takenlijsten te maken, heeft Apple het eenvoudig gemaakt om aanvinkbare vakjes naast items in een lijst te zetten, zodat je een notitie kunt maken wanneer een bepaalde taak voltooid is zonder dat je hem uit de lijst hoeft te verwijderen. (Dit kan handig zijn voor taken die dagelijks herhaald moeten worden, bijvoorbeeld, of een boodschappenlijst met artikelen die je regelmatig koopt.)

Markeer je lijst via de traditionele methode of de virtuele cursor die we hierboven genoemd hebben en druk op het icoon met het vinkje in de cirkel. Ze veranderen dan meteen in aanvinkbare actiepunten. Druk opnieuw op het icoon om naar een normale lijst terug te gaan.

Als je het liever andersom doet, kun je op Return drukken om een nieuwe regel te beginnen en vervolgens eenmaal op het icoon drukken om één enkel aanvinkbaar veld aan te maken dat je een naam kunt geven.

Tip 10: Notities deel III - Opmaak

©PXimport

Notities heeft nu uitgebreidere opmaakopties. Deze kunnen nu benaderd worden via het hoofdletter A / kleine letter a icoon, in plaats van via de optiebalk die verschijnt wanneer je tekst selecteert.

Notities heeft zeven tekststijlen (evenals het eerder beschikbare vet, cursief en onderstreept), maar hiervan zijn er drie standaard beschikbaar: Title, Heading of Body. Je kunt kiezen welke Notities als standaard gebruikt als je in een nieuw document begint te typen door naar Settings > Notes > New Notes Start With te gaan. Als je Title of Heading selecteert zal Notities voor de tweede paragraaf en daaropvolgende paragrafen terug gaan naar de Body stijl.

Tip 11: OV-informatie in Kaarten

©PXimport

Als je een reis aan het plannen bent en geen auto hebt, zul je in iOS 8 helemaal niets aan Kaarten hebben, omdat het jaren achterloopt op zijn tegenhanger Google Maps. Maar in iOS 9 biedt Kaarten eindelijk OPV-informatie.

Zoek naar een locatie en druk op Directions links bovenaan om dat gedeelte tevoorschijn te halen. Selecteer het tabblad Transport.

Kies de route die je wilt nemen uit de aangeboden opties en druk onderaan de pagina op Start. Kaarten zal je door je reis heen leiden. (We hebben dit nog niet goed kunnen testen, dus we weten niet zeker of Kaarten wel slim genoeg is om de reis in het cache te zetten, zodat je de aanwijzingen niet verliest wanneer je ondergronds gaat en het signaal kwijtraakt.)

Lees ook: 'Kaarten-app toont in iOS 9 ook ov-informatie'.

Als alternatief kun je naar aanwijzingen springen vanaf de speld die tevoorschijn komt wanneer je de originele zoekopdracht uitvoert. Merk op dat de speld een tijd en een wandelicoon naast zich heeft staan; druk hierop en je krijgt looproutes te zien. Druk op het tabblad Transport om weer terug te gaan naar OV-informatie.

Vergeet niet dat de OV-informatie vooralsnog erg beperkt is. De lijst met ondersteunde steden is een beetje surrealistisch: zes steden in de Verenigde Staten, Toronto (en een aantal nabijgelegen steden) in Canada, Londen, Berlijn, Mexico-Stad en meer dan 300 locaties in China. Je kunt zien waar Apple's prioriteiten liggen.

Tip 12: Energiebesparende modus

©PXimport

We eindigen met een kleine maar potentieel zeel belangrijke verandering waar we al jaren om vragen: een energiebesparende modus over het gehele systeem.

Wanneer de batterij van je iPhone (voor zover we weten werkt het tot dusver alleen op de iPhone, maar misschien wordt er in een latere beta ondersteuning voor de iPad toegevoegd) onder de 20 procent komt te zitten, verschijnt er een waarschuwing en wordt de Low Power Mode aangeboden. Druk erop om op het hele systeem animaties te reduceren, de tijd voordat het scherm donker wordt te verkorten en op allerlei andere manieren je batterij langer mee te laten gaan.

Je kunt Low Power Mode ook op andere momenten activeren: zoek naar de optie in het nieuwe Battery gedeelte in Settings. (Het staat in dezelfde groep als het General gedeelte en heeft een groen icoon.)

Je kunt zien dat de Low Power Mode is ingeschakeld door naar de batterij indicator bovenaan het scherm te kijken: normaal gesproken is deze boven de 20 procent groen en daaronder rood, maar in de Low Power Mode is hij oranje.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.