ID.nl logo
Koffiebonen of gemalen koffie: wat is beter?
© White bear studio - stock.adobe
Huis

Koffiebonen of gemalen koffie: wat is beter?

Ga je voor snelheid en gemak, dan is gemalen koffie voor jou de beste keuze. Maar gaat het je vooral om de smaak, dan ben jij team koffiebonen. In dit artikel lees je alles over de kunst van het malen én we onthullen het geheim achter het ultieme kopje koffie.

In dit artikel ontdek je wanneer je het beste kunt kiezen voor koffiebonen of gemalen koffie.

  • Versgemalen koffiebonen zorgen voor de beste smaak en aroma’s, ideaal voor een heerlijk kopje koffie.
  • Gemalen koffie is sneller en vaak voordeliger, en het scheelt je een extra apparaat op het aanrecht.
  • Kwaliteit is cruciaal: kies daarom altijd voor goede bonen en maal ze vlak voordat je je koffie zet.

Wil je je eigen koffiesmaak nog een beetje ontdekken? Lees dan: Verschillende soorten koffiebonen: welke kies je?

Koffiebonen of gemalen koffie?

Eigenlijk hebben we het al verklapt. Maar dat komt omdat het antwoord op deze vraag zo duidelijk is:

• Ga je voor de beste smaak? Dan koop je goede koffiebonen en maal je ze zelf.
• Ga je voor snelheid en gemak? Dan is gemalen koffie een goede keuze.

Goede koffiebonen kunnen soms best prijzig zijn. Dat komt vooral omdat je – als het goed is – voor de betere bonen kiest. Want dat komt de smaak van je koffie zeker ten goede.

Om koffiebonen te malen heb je natuurlijk een koffiemolen nodig. Er zijn handmatige molens, waarmee je koffiezetten een echt rustmoment wordt – perfect voor ontspannen zondagochtenden. Voor doordeweekse dagen is een elektrische molen echter een stuk praktischer.

Waarom zou je zelf je bonen malen?
Versgemalen koffiebonen zorgen voor de maximale versheid, smaak en aroma's. Hele bonen blijven langer vers dan gemalen koffie, dat sneller smaak verliest door blootstelling aan zuurstof en vocht. Bovendien komen de smaakvolle oliën pas vrij wanneer je de bonen zelf maalt, wat je koffie nog lekkerder maakt. Een ander voordeel is dat je de maalgraad kunt aanpassen aan je persoonlijke voorkeur en de zetmethode die je gebruikt.

©Natsicha

Bepaal zelf hoe grof of fijn je de bonen wilt malen.

Maal je bonen pas als je koffie gaat zetten

Wat vooral belangrijk is wanneer je zelf bonen gaat malen, is dat je het doet vlak voordat je de koffie zet. Binnen een minuut vervliegen al zo veel oliën dat je de helft van de smaak verliest. Vijftig procent. Binnen één minuut. Dat verklaart meteen waarom het vooruit malen voor de hele week geen zin heeft. dan kun je net zo goed kant-en-klaar gemalen koffie kopen!

De maalgraad

De maalgraad speelt een grote rol in de smaak en extractie van je koffie. Dit verwijst naar hoe fijn of grof de koffie is gemalen. Bij de juiste korrelgrootte stroomt het water gelijkmatig door de koffie, waardoor elk deeltje precies genoeg smaak afgeeft. Hoe fijner de maling, hoe groter het oppervlak dat in contact komt met het water, wat de smaakextractie beïnvloedt. De maling bepaalt dus de snelheid waarmee het water de smaken en aroma’s uit de koffiebonen haalt.

Natuurlijk heb je een persoonlijke voorkeur. Niet alleen voor koffiebonen, maar ook voor de maling. Toch passen bepaalde malingen beter bij sommige zetmethoden.

  • Espresso: voor espresso is een fijne maling nodig. Het lijkt op fijne suiker of zelfs bloem. Deze maling zorgt voor de juiste druk en doorlooptijd om een geconcentreerde shot espresso te maken.

  • Filterkoffie: bij filterkoffie past een gemiddelde maling, te vergelijken met tafelzout. Deze maling is grover dan espresso en fijner dan voor een French press. Dit zorgt ervoor dat de koffie niet bitter wordt. Het gekozen filter speelt overigens ook een rol.

  • French press: voor een French press, ook wel cafetière genoemd, gebruik je een grove maling. De korrels zijn vergelijkbaar met grof zeezout dat je met een molen maalt. Omdat bij deze zetmethode het water langer in contact blijft met de koffie, zorgt deze grove maling ervoor dat de koffie niet te sterk wordt.

  • Percolator: een percolator werkt goed met een maling die iets grover is dan die voor espresso, maar fijner dan voor een French press. Daarmee bereik je een goede balans tussen smaak en extractie in de percolator.

Lees ook: Van French press en filter tot slow drip en espressomachine: hoe zet jij je koffie?

©saiparn

Koffiebonen of gemalen koffie bewaren?

In een luchtdichte opbergbox blijven geur en smaak behouden!

5 tips voor het malen van koffiebonen

Nu wil je natuurlijk zelf aan de slag! Let op deze tips om jouw perfecte bakkie troost te zetten:

Tip 1: Kies de juiste maling

De maalgraad hangt af van je smaak en de zetmethode, zoals je hierboven kunt lezen.

Tip 2: Investeer in een goede molen

Er bestaan diverse soorten koffiemolens, maar over het algemeen vallen ze in twee categorieën: molens met messen en molens met maalschijven. De koffiemolen met messen is vaak de keuze voor mensen met een beperkt budget. Een maalschijf-koffiemolen heeft meer kwaliteit en maalt de koffiebonen beter. Deze machines gebruiken ze in de horeca ook. Een derde categorie zijn de apparaten om koffie met de hand te malen.

Tip 3: Experimenteer

Wees niet bang om met verschillende maalinstellingen te experimenteren tot je de juiste smaak vindt.

Tip 4: Maal alleen wat je nodig hebt

Versgemalen koffie smaakt het beste. Maal daarom alleen de hoeveelheid koffiebonen die je onmiddellijk gaat gebruiken om de versheid te behouden.

Tip 5: Houd de molen schoon

Reinig je koffiemolen regelmatig om ophoping van koffie-oliën en oude koffieresten te voorkomen, want dat kan de smaak beïnvloeden.

Toch gemalen koffie?

Niet iedereen heeft altijd de tijd om bonen vers te malen. Als je toch kiest voor gemalen koffie, let dan op of de verpakking een ventiel heeft. Koffie stoot namelijk CO2 uit, wat via het ventiel kan ontsnappen. Tegelijkertijd voorkomt het ventiel dat er zuurstof naar binnen komt, wat oxidatie en smaakverlies veroorzaakt. Zo blijft je gemalen koffie zo vers mogelijk.

▼ Volgende artikel
Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?
© Dennis
Huis

Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

Je zoekt een televisie in het budgetsegment. In de lagere prijsklassen is de term HDMI 2.1 vaak misleidend. Fabrikanten mogen de term soms gebruiken omdat de tv één specifieke feature ondersteunt (zoals ALLM), terwijl het paneel zelf technisch helemaal geen 120 Hz kan weergeven. Je koopt dan een tv met een 2.1-sticker, maar zonder het daadwerkelijke voordeel van vloeiend beeld. In dit segment is beeldkwaliteit altijd belangrijker dan het versienummer van de poort.

Je wilt alleen beter geluid via een soundbar. Vaak wordt gedacht dat je voor de beste geluidsoverdracht (eARC) per se een volledige HDMI 2.1-tv nodig hebt. Hoewel eARC officieel onderdeel is van de 2.1-specificaties, hebben veel fabrikanten deze functie ook toegevoegd aan televisies die verder gewoon op HDMI 2.0 draaien. Als je doel puur het doorsturen van Dolby Atmos-geluid is, is een volledige HDMI 2.1-poort dus geen harde eis, zolang eARC maar specifiek wordt vermeld.

Je kijkt puur films en series. Als je geen gamer bent, is er geen enkel scenario waarin HDMI 2.1 je kijkervaring verbetert. Het sluit een heleboel uitstekende oudere of goedkopere modellen uit die misschien wel een veel mooier OLED- of QLED-paneel hebben, maar niet de nieuwste aansluitingen. Beeldkwaliteit (zwartwaarden, kleur) wint het voor de filmkijker altijd van bandbreedte.

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

▼ Volgende artikel
Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?
© Wildlight Entertainment
Huis

Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Watch on YouTube

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.