Of je nu een snelle pasta maakt of uitpakt met een uitgebreid diner voor vrienden, het aantal pitten op je fornuis bepaalt voor een groot deel wat er mogelijk is. Laten we eens kijken naar de verschillen tussen vier-, vijf- en zespitsfornuizen, zodat je straks een keuze kunt maken die helemaal bij jouw keuken en kookstijl past.

Het vierpitsfornuis: de vertrouwde klassieker

Ken je dat? Je staat in de keuken en met vier pitten red je je prima voor die dagelijkse maaltijd. Het vierpitsfornuis is niet voor niets de meest gekozen optie in Nederlandse keukens. Het past perfect in kleinere ruimtes en doet precies wat je nodig hebt. Natuurlijk, als je een grote stoofpot én rijst én groenten én saus tegelijk wilt maken, moet je soms even puzzelen. Maar voor de meeste mensen is dit formaat gewoon ideaal – het is compact, betaalbaar en je kunt er prima mee uit de voeten.

©brizmaker

Vijf pitten voor net dat beetje extra

Stel je voor: je bent bezig met een heerlijke curry en wilt tegelijk rijst koken, groenten roerbakken én die speciale saus warm houden. Dan komt die vijfde pit ineens goed van pas! Vooral die grote middelste pit is een uitkomst voor je wok of braadpan. Het vijfpitsfornuis is eigenlijk de gulden middenweg – je hebt net wat meer mogelijkheden dan met vier pitten, zonder dat je meteen een enorm fornuis in huis haalt.

©navintar

Voor de echte kookfanaat: zes pitten

Voor wie dol is op koken en regelmatig uitgebreide diners maakt, is een zespitter een droom. Met zes pitten zijn de mogelijkheden eindeloos: een bouillon die urenlang staat te trekken, verse pasta die kookt, een saus die pruttelt en dan nog ruimte over voor andere gerechten. Natuurlijk moet je wel de ruimte hebben – zo'n zespitsfornuis vraagt om een flinke keuken. Ook het prijskaartje is wat hoger, maar voor wie koken een passie is, is het elke cent waard.

Gas of inductie?

Of je nu kiest voor een vier-, vijf- of zespitsfornuis, de volgende keuze is de kookmethode. Gas of inductie: wat past bij jou? Goed om te weten: nieuwbouwwoningen worden tegenwoordig standaard zonder gasaansluiting opgeleverd. Overweeg je een nieuwe keuken? Dan is inductie wellicht een toekomstbestendige keuze.

Koken op gas

• Direct zichtbare vlam geeft controle
• Werkt met alle soorten pannen
• Vertrouwd voor ervaren koks
• Minder energiezuinig dan inductie
• Schoonmaken vraagt meer werk
• In nieuwbouw meestal niet meer mogelijk

Koken op inductie

• Zeer energiezuinig
• Makkelijk schoon te maken
• Veiliger (geen open vuur)
• Sneller op temperatuur
• Werkt alleen met speciale pannen
• Vraagt even wennen qua kookgedrag
• Aanschafprijs ligt vaak hoger

Wat past bij jou?

Kijk eens naar je eigen kookgewoontes. Ben je iemand die doordeweeks snel even wat in elkaar draait? Dan is een vierpitter waarschijnlijk meer dan genoeg. Kook je graag uitgebreid in het weekend? Dan geeft een vijfpits net dat beetje extra speelruimte. En voor wie niet kan wachten om nieuwe recepten uit te proberen en regelmatig vrienden uitnodigt voor etentjes, is een zespitsfornuis misschien wel de beste keuze.

Tot slot

Een fornuis kiezen is eigenlijk net als koken zelf – het draait om wat bij jou past. Of je nu gaat voor vier, vijf of zes pitten, het belangrijkste is dat je er met plezier aan staat te kokkerellen. Want uiteindelijk gaat het niet om het aantal pitten, maar om de heerlijke maaltijden die je ermee op tafel tovert.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.