Rolluiken zijn er niet alleen in allerlei soorten materiaal en verschillende maten, maar er is ook een onderscheid in hoe ze werken. We kijken naar het verschil tussen elektrische en slimme rolluiken, en waar je op moet letten bij het uitkiezen van een rolluik voor jouw woning.

1. Wat is het verschil tussen gewone, elektrische en slimme rolluiken?

Rolluiken zijn niets nieuws en worden al decennia gebruikt om de zon tegen te houden, het huis af te sluiten of omgevingsgeluid te weren. Net als veel andere zaken in en om het huis hebben ook deze rolluiken een kleine revolutie ondergaan door de komst van automatisering en smarthome. Daardoor hoeven moderne rolluiken niet langer handmatig via een touw of band te worden neergelaten.

Rolluiken kunnen namelijk eenvoudig worden voorzien van een elektrische motor of kant-en-klaar worden aangeschaft. Deze rolluiken kun je vervolgens met een knop bedienen en vaak ook tegelijk. Hierdoor hoef je niet raam voor raam je huis te verduisteren. Dat zijn dan nog geen slimme rolluiken, want die gaan nog een stapje verder. Naast dat slimme rolluiken elektrisch te bedienen zijn, kun je slimme rolluiken zo instellen dat ze in bepaalde situaties automatisch open- of dicht gaan. Via een app of je eigen smarthomesysteem kun je bijvoorbeeld instellen dat de rolluiken dichtgaan als je het huis verlaat of als het buiten erg warm is.

2. Welke aanbieders zijn er van slimme rolluiken?

Voor de aanschaf van rolluiken en andere vormen van zonwering zijn er een paar gevestigde fabrikanten, en dan denken we aan Velux, Luxaflex en Somfy. Hoewel de meeste merken inmiddels elektrische systemen aanbieden, zijn ze niet allemaal even ver in het aanbieden van slimme rolluiken.

Op dit moment loopt Somfy voorop als het gaat om slimme rolluiken en andere systemen voor een slim huis. Zij bieden bovendien een eigen smarthub aan, waarop je verschillende systemen in huis kunt aansluiten. Dit systeem kun je bedienen via een app op je smartphone, maar is ook aan te sluiten op spraakassistenten als Alexa of Google Home.

©U. J. Alexander - stock.adobe.com

3. Waar moet je op letten bij het kopen van slimme rolluiken?

Waar je op moet letten bij de aanschaf van rolluiken, hangt af van de hoofdreden dat je ze aanschaft. Als je voornamelijk rolluiken wilt als inbraakbeveiliging, moet je een ander soort materiaal en kwaliteit kiezen dan als je de rolluiken voornamelijk wilt gebruiken om de zon gedurende de zomermaanden buiten te houden. Andersom kan het zijn dat je met rolluiken tegen inbrekers misschien niet direct slimme rolluiken nodig hebt, maar bij het weren van de zon is dat juist wel weer handig. Zorg dat je scherp hebt waarom je de rolluiken wilt aanschaffen en kies daar het systeem en materiaal op uit.

4. Helpen rolluiken tegen inbraken?

Elk rolluik helpt in principe tegen inbraken, omdat een inbreker eerder zal kiezen voor een huis dat niet met rolluiken is afgesloten. Daarnaast zal elk rolluik een inbreker hoe dan ook vertragen bij het inbreken, al hangt het sterk af van het rolluik hoevéél vertraging dat zal opleveren. Als je een kunststof rolluik hebt, is het voor de inbreker vervelend, maar zeker niet onmogelijk om deze open te breken.

Bij een aluminium rolluik wordt dat al een stuk lastiger en bij rolluiken die specifiek gericht zijn op inbraakpreventie loopt de vertraging bij het inbreken helemaal flink op. Mocht je op zoek zijn naar rolluiken die specifiek gericht zijn op het voorkomen van inbraak, zoek dan naar rolluiken met een Politie Keurmerk Veilig Wonen. Daarnaast kun je kijken naar rolluiken die een WK3-certificering hebben en daardoor nog beter bestand zijn tegen inbraakpogingen.

5. Kan ik mijn huidige rolluiken elektrisch of slim maken?

In sommige gevallen is het mogelijk om je huidige rolluiken aan te passen en elektrisch of zelfs slim te maken. Het rolluik dat reeds aan de woning is bevestigd, wordt voorzien van een rolluikmotor die elektrisch te bedienen is. Somfy biedt ook systemen aan waarmee de rolluikmotor aan te sluiten is op een spraakassistent als Alexa of Google Home. Hiervoor moet je wel eerst goed onderzoeken of je rolluiken geschikt zijn voor een (slimme) rolluikmotor.

©topten22photo - stock.adobe.com

6. Heb ik een vergunning nodig voor het plaatsen van rolluiken?

Voor het plaatsten van rolluiken aan de gevel is geen bouwvergunning nodig. Net als bijvoorbeeld voor het plaatsen van zonnepanelen of andere kleine gevelaanpassingen. Alleen als je in een monumentaal pand woont zijn er mogelijk restricties voor het plaatsen van rolluiken of zonwering.

7. Hoelang gaan rolluiken mee?

De grootste vijand van rolluiken is het weer. Wind en neerslag zorgen ervoor dat de staat van de rolluiken sneller achteruitgaat. Goed onderhoud kan hier gelukkig bij helpen en de levensduur van een rolluik verlengen. Een modern rolluik gaat ongeveer 15 jaar mee. Ook als een rolluik het na verloop van tijd niet meer goed doet, hoeft in veel gevallen niet het hele rolluik te worden vervangen. Bij elektrische rolluiken kan bijvoorbeeld het vervangen van de motor een oplossing zijn.

8. Helpen rolluiken bij de isolatie van je huis?

Bij koude temperaturen gaat er veel warmte verloren via ramen en deuren, aangezien deze doorgaans minder goed isoleren dan de muren. Rolluiken zorgen er tijdens de koude dagen voor dat de kou minder snel de woning binnenkomt. Hoeveel energie dat je kan besparen, hangt af van de situatie en of je bijvoorbeeld al dubbel glas hebt.

Gemiddeld genomen kan een huishouden met de installatie van rolluiken tot 10 procent op stookkosten besparen. Als je al een zeer goed geïsoleerd huis hebt, zal de winst wat minder zijn. In dat geval heb je vooral in de zomer profijt van rolluiken, omdat ze er ongeacht de isolatie van je ramen altijd voor zorgen dat het binnen veel minder warm wordt.

©Fotoschlick - stock.adobe.com

9. Zijn rolluiken geluidwerend?

Rolluiken zorgen niet alleen voor een betere isolatie als het gaat om de temperatuur binnen, maar isoleren ook tegen geluiden van buitenaf. Denk bijvoorbeeld aan een drukke weg, een nabij gelegen vliegveld of luidruchtige buren. Rolluiken kunnen in dit soort gevallen zorgen voor verminderde geluidsoverlast. Mocht je rolluiken voor specifiek dit doel willen aanschaffen, dan is het raadzaam om te informeren naar rolluiken die extra geluidwerend zijn.

10. Wat zijn de nadelen van rolluiken?

Een van de nadelen van rolluiken is dat ze door de meeste mensen minder mooi worden gevonden. Ze sluiten een huis voor het oog hermetisch af, wat minder vriendelijk oogt dan een luifel of rolgordijn. Daarnaast vergen ze iets meer onderhoud. Het wordt aangeraden om rolluiken twee keer per jaar goed te reinigen.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.