Rolluiken zijn er niet alleen in allerlei soorten materiaal en verschillende maten, maar er is ook een onderscheid in hoe ze werken. We kijken naar het verschil tussen elektrische en slimme rolluiken, en waar je op moet letten bij het uitkiezen van een rolluik voor jouw woning.

1. Wat is het verschil tussen gewone, elektrische en slimme rolluiken?

Rolluiken zijn niets nieuws en worden al decennia gebruikt om de zon tegen te houden, het huis af te sluiten of omgevingsgeluid te weren. Net als veel andere zaken in en om het huis hebben ook deze rolluiken een kleine revolutie ondergaan door de komst van automatisering en smarthome. Daardoor hoeven moderne rolluiken niet langer handmatig via een touw of band te worden neergelaten.

Rolluiken kunnen namelijk eenvoudig worden voorzien van een elektrische motor of kant-en-klaar worden aangeschaft. Deze rolluiken kun je vervolgens met een knop bedienen en vaak ook tegelijk. Hierdoor hoef je niet raam voor raam je huis te verduisteren. Dat zijn dan nog geen slimme rolluiken, want die gaan nog een stapje verder. Naast dat slimme rolluiken elektrisch te bedienen zijn, kun je slimme rolluiken zo instellen dat ze in bepaalde situaties automatisch open- of dicht gaan. Via een app of je eigen smarthomesysteem kun je bijvoorbeeld instellen dat de rolluiken dichtgaan als je het huis verlaat of als het buiten erg warm is.

2. Welke aanbieders zijn er van slimme rolluiken?

Voor de aanschaf van rolluiken en andere vormen van zonwering zijn er een paar gevestigde fabrikanten, en dan denken we aan Velux, Luxaflex en Somfy. Hoewel de meeste merken inmiddels elektrische systemen aanbieden, zijn ze niet allemaal even ver in het aanbieden van slimme rolluiken.

Op dit moment loopt Somfy voorop als het gaat om slimme rolluiken en andere systemen voor een slim huis. Zij bieden bovendien een eigen smarthub aan, waarop je verschillende systemen in huis kunt aansluiten. Dit systeem kun je bedienen via een app op je smartphone, maar is ook aan te sluiten op spraakassistenten als Alexa of Google Home.

©U. J. Alexander - stock.adobe.com

3. Waar moet je op letten bij het kopen van slimme rolluiken?

Waar je op moet letten bij de aanschaf van rolluiken, hangt af van de hoofdreden dat je ze aanschaft. Als je voornamelijk rolluiken wilt als inbraakbeveiliging, moet je een ander soort materiaal en kwaliteit kiezen dan als je de rolluiken voornamelijk wilt gebruiken om de zon gedurende de zomermaanden buiten te houden. Andersom kan het zijn dat je met rolluiken tegen inbrekers misschien niet direct slimme rolluiken nodig hebt, maar bij het weren van de zon is dat juist wel weer handig. Zorg dat je scherp hebt waarom je de rolluiken wilt aanschaffen en kies daar het systeem en materiaal op uit.

4. Helpen rolluiken tegen inbraken?

Elk rolluik helpt in principe tegen inbraken, omdat een inbreker eerder zal kiezen voor een huis dat niet met rolluiken is afgesloten. Daarnaast zal elk rolluik een inbreker hoe dan ook vertragen bij het inbreken, al hangt het sterk af van het rolluik hoevéél vertraging dat zal opleveren. Als je een kunststof rolluik hebt, is het voor de inbreker vervelend, maar zeker niet onmogelijk om deze open te breken.

Bij een aluminium rolluik wordt dat al een stuk lastiger en bij rolluiken die specifiek gericht zijn op inbraakpreventie loopt de vertraging bij het inbreken helemaal flink op. Mocht je op zoek zijn naar rolluiken die specifiek gericht zijn op het voorkomen van inbraak, zoek dan naar rolluiken met een Politie Keurmerk Veilig Wonen. Daarnaast kun je kijken naar rolluiken die een WK3-certificering hebben en daardoor nog beter bestand zijn tegen inbraakpogingen.

5. Kan ik mijn huidige rolluiken elektrisch of slim maken?

In sommige gevallen is het mogelijk om je huidige rolluiken aan te passen en elektrisch of zelfs slim te maken. Het rolluik dat reeds aan de woning is bevestigd, wordt voorzien van een rolluikmotor die elektrisch te bedienen is. Somfy biedt ook systemen aan waarmee de rolluikmotor aan te sluiten is op een spraakassistent als Alexa of Google Home. Hiervoor moet je wel eerst goed onderzoeken of je rolluiken geschikt zijn voor een (slimme) rolluikmotor.

©topten22photo - stock.adobe.com

6. Heb ik een vergunning nodig voor het plaatsen van rolluiken?

Voor het plaatsten van rolluiken aan de gevel is geen bouwvergunning nodig. Net als bijvoorbeeld voor het plaatsen van zonnepanelen of andere kleine gevelaanpassingen. Alleen als je in een monumentaal pand woont zijn er mogelijk restricties voor het plaatsen van rolluiken of zonwering.

7. Hoelang gaan rolluiken mee?

De grootste vijand van rolluiken is het weer. Wind en neerslag zorgen ervoor dat de staat van de rolluiken sneller achteruitgaat. Goed onderhoud kan hier gelukkig bij helpen en de levensduur van een rolluik verlengen. Een modern rolluik gaat ongeveer 15 jaar mee. Ook als een rolluik het na verloop van tijd niet meer goed doet, hoeft in veel gevallen niet het hele rolluik te worden vervangen. Bij elektrische rolluiken kan bijvoorbeeld het vervangen van de motor een oplossing zijn.

8. Helpen rolluiken bij de isolatie van je huis?

Bij koude temperaturen gaat er veel warmte verloren via ramen en deuren, aangezien deze doorgaans minder goed isoleren dan de muren. Rolluiken zorgen er tijdens de koude dagen voor dat de kou minder snel de woning binnenkomt. Hoeveel energie dat je kan besparen, hangt af van de situatie en of je bijvoorbeeld al dubbel glas hebt.

Gemiddeld genomen kan een huishouden met de installatie van rolluiken tot 10 procent op stookkosten besparen. Als je al een zeer goed geïsoleerd huis hebt, zal de winst wat minder zijn. In dat geval heb je vooral in de zomer profijt van rolluiken, omdat ze er ongeacht de isolatie van je ramen altijd voor zorgen dat het binnen veel minder warm wordt.

©Fotoschlick - stock.adobe.com

9. Zijn rolluiken geluidwerend?

Rolluiken zorgen niet alleen voor een betere isolatie als het gaat om de temperatuur binnen, maar isoleren ook tegen geluiden van buitenaf. Denk bijvoorbeeld aan een drukke weg, een nabij gelegen vliegveld of luidruchtige buren. Rolluiken kunnen in dit soort gevallen zorgen voor verminderde geluidsoverlast. Mocht je rolluiken voor specifiek dit doel willen aanschaffen, dan is het raadzaam om te informeren naar rolluiken die extra geluidwerend zijn.

10. Wat zijn de nadelen van rolluiken?

Een van de nadelen van rolluiken is dat ze door de meeste mensen minder mooi worden gevonden. Ze sluiten een huis voor het oog hermetisch af, wat minder vriendelijk oogt dan een luifel of rolgordijn. Daarnaast vergen ze iets meer onderhoud. Het wordt aangeraden om rolluiken twee keer per jaar goed te reinigen.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.