Veel mensen zijn wat huiverig voor elektriciteit in huis, vooral als het gaat om hier zelf aan te sleutelen. Geheel onterecht is dat niet, want de netspanning is potentieel dodelijk. Maar: als je een aantal basisregels in acht neemt, hoef je er niet bang voor te zijn!

Je lichaam als prima geleider

Wat netspanning zo gevaarlijk maakt is de hoogte ervan én de potentiële stroomsterkte die geleverd kan worden. Het menselijk lichaam bestaat voor een groot deel uit (zout) water, dat een uitstekende geleider vormt. Doordat je met je voeten op de grond staat ontstaat er dan een perfecte verbinding tussen bijvoorbeeld fase en aarde als je net een verkeerde stroomdraad beetpakt. Geen prettige ervaring. Toch moet je niet bang zijn voor netspanning, maar moet je er wel ontzag voor hebben. En het spel volgens de regels spelen om vervelende scenario’s te voorkomen. Heel moeilijk is dat gelukkig niet.

©DragonImages - stock.adobe.com

Uitschakelen groepen en meten

Dé gouden regel is natuurlijk om tenminste de elektriciteit van de groep waaraan je gaat werken uit te schakelen in de meterkast. Daarbij moet je wel zeker weten dat het afschakelen van een bepaalde groep het onderdeel waaraan jij gaat werken ook echt spanningsvrij maakt.

In sommige oudere huizen hebben eerdere bewoners soms een hoop geknutseld waardoor – om maar wat te noemen - een setje stopcontacten op zolder aan de groep van de huiskamer is gekoppeld. Kortom: uitschakelen van een groep is een goed idee, maar zorg vervolgens dat je daarna nog altijd de spanning even meet. Dat kan met een eenvoudige spanningszoeker in de vorm van ’t welbekende schroevendraaiertje met daarin een neonlampje. Zodra je die tegen de fasedraad houdt (komen we zo op terug) en je duim op de bovenkant van de spanningszoeker rust, gaat er een lampje branden als er sprake is van netspanning.

Als dat gebeurt bij een uitgeschakelde groep, zit de draad waarop jij spanning detecteert dus op een andere groep! Meer geavanceerd is de multimeter die de exacte spanningen toont. Wil je helemaal op safe spelen, dan kun je best de hoofdschakelaar uitzetten. Nadeel van die methode is, dat alles in huis spanningsloos wordt. En dat kan onhandig zijn als je urenlang aan een elektrisch project moet werken. Want de ijskast, cv-installatie enzovoorts zijn dan ook spanningsloos.

©PXimport

Basiskennis

Zorg dat je over een béétje basiskennis beschikt over elektriciteit en dan vooral de netspanning in huis. Check eens hoe je meterkast is opgebouwd, wat aardlekschakelaars zijn, wat automatische zekeringen zijn enzovoort. Begrijp dat groepsschakelaars een gegroepeerde set elektrische bekabeling en eindaansluitingen afschakelen.

Als je dan toch in die meterkast aan het kijken ben, label de verschillende groepen dan eens duidelijk. Maar al te vaak is dat niet het geval, vooral niet bij oudere installaties. Zo’n label met daarin kort omschreven welke ruimten de schakelaar bedient maakt toekomstige elektrische klussen makkelijker én veiliger.

Dan zijn er de gestandaardiseerde draadkleuren. Vooral als je je nog nooit in deze kleurcodering hebt verdiept is het noodzakelijk je daarin te verdiepen. Mogelijk zijn die kleuren voor jouw gevoel namelijk wat onlogisch gekozen!

Gereedschap

Goed gereedschap is het halve werk, dat geldt ook voor werken aan en met elektriciteit. Zorg altijd voor passende schroevendraaiers. Te groot of te klein en je draait de wat gevoelige schroefjes in bijvoorbeeld een stopcontact snel kapot. Gebruik verder bij voorkeur geïsoleerd gereedschap dat bedoeld is voor elektrisch werk. Staat er dan onverhoopt toch nog spanning op een aansluiting (of moet je echt een keer werken onder spanning), dan beschermen deze je goed tegen onheil.

Leer jezelf verder – ook al werk je spanningsloos – nooit aan afgestripte kabels of blootliggende contacten te komen; dat moet een tweede natuur worden.

Strippen van kabels doe je niet met een mes, nijptang of schaar. Daarmee beschadig je de koperkern. Iets te hard knijpen kan zelfs voor een dusdanig zwak punt zorgen dat een draad na een tijdje gewoon afbreekt. Gebruik een kabelstripper. Dat kan een breder inzetbare striptang zijn, of zo’n handig klein zakstrippertje dat veel door elektriciens gebruikt wordt.

De tang moet je middels een stelschroef zodanig instellen dat deze wel de kabelisolatie verwijdert maar niet over het koper schraapt. In het geval van de zakstripper lees je de handleiding van jouw exemplaar. Te overwegen zijn – voor de veelknutselaars – elektrisch isolerende handschoenen. Daarmee kun je in geval van nood onder spanning werken. Maar nogmaals: vermijd dat bij voorkeur.

©africa-studio.com (Olga Yastremska and Leonid Yastremskiy)

Zonnepanelen

Heb je zonnepanelen in huis, dan vind je meestal bij dat apparaat nog aparte schakelaars. Ga je aan een zonnepaneelinstallatie werken, dan vergt dat sowieso weer extra aandacht. Immers: als de zon schijnt, staat er altijd een (hoge) spanning op de (gezamenlijke) uitgang van de panelen. Blijf in principe dan ook weg van de aanvoerkant, tenzij je heel precies weet wat je doet en je weet hoe je met een installatie onder spanning moet werken. In de inverter-installatie komen tal van gevaarlijke spanningen voor, voor een deel zelfs nog weer (beduidend) hoger dan de netspanning. Bezint eer ge begint!

©zstockphotos

Kinderen

Het is natuurlijk leuk, zo’n kleine koter die een knutselende ouder hoogst interessant vindt. Maar houd ze – natuurlijk – weg van openliggende elektrische installaties. Kijken mag, maar alleen als je er zelf bij staat en volledig je kind in de gaten kunt houden. Waarbij je altijd moet bedenken dat een kinderbrein gek is op dingen naspelen. Vertel dus dat ’t niet de bedoeling is dat de kleine spruit op eigen initiatief de stopcontacten los gaat schroeven, nooit.

Haal je binnenkort je camper of caravan weer van stal? Misschien is dit dan ook het moment om te kijken naar een upgrade. Op een regenachtige dag of tijdens een belangrijke sportwedstrijd is het fijn als je een televisie tot je beschikking hebt. Wij hebben vijf compacte modellen gevonden die geschikt zijn om in een camper of caravan te plaatsen.

LG 24TQ510S-PZ

De LG 24TQ510S-PZ combineert de eigenschappen van een computermonitor met die van een televisie. Het schermtype is Wide Viewing Angle, wat zorgt voor bredere kijkhoeken, zowel horizontaal als verticaal, in vergelijking met standaard panelen. Dit model draait op het webOS-platform, waarmee je toegang hebt tot een interface met diverse apps. Een onderscheidende specificatie is de ondersteuning voor AirPlay 2, waarmee je het scherm van Apple-apparaten kunt spiegelen. Ook Screen Share voor Android-apparaten via Miracast is geïntegreerd.

Het geluid wordt verzorgd door twee 5 watt speakers. Voor externe apparatuur zijn er twee HDMI-ingangen beschikbaar en een optische audio-uitgang. De resolutie bedraagt 1366 x 768 pixels en de helderheid van het paneel is gespecificeerd op 250 cd/m². Er is geen aparte 12-volt adapter meegeleverd, dus dit model werkt standaard op netstroom. Je caravan of camper moet deze optie dus bieden.

Salora 32MBA300

Salora 32MBA300 biedt jou een beeldscherm met een formaat van 32 inch met een LED-scherm. Het heeft een Full HD-resolutie en een standaard beeldfrequentie van 50 Hz. Voor de stroomvoorziening is er een specifieke 12-volt aansluiting aanwezig op de achterzijde van het toestel. Je maakt met deze televisie gebruik van het Android TV-platform, waarmee je via de ingebouwde wifimodule verbinding kunt maken met het internet voor het gebruiken van applicaties. Het delen van media vanaf je eigen mobiele apparaten doe je via de geïntegreerde Google Cast-functie.

De hardware is tevens voorzien van een DVB-T2/C/S2-tuner voor het ontvangen van verschillende soorten televisiesignalen. Daarbij kun je zenderlijsten direct inladen via het Canal Digitaal Fast Scan-systeem en is er ondersteuning voor de smartcards van Ziggo. Je kunt externe randapparatuur verbinden via de twee aanwezige HDMI-poorten, terwijl de Bluetooth-functionaliteit je de optie geeft om audiosignalen draadloos naar luidsprekers of een koptelefoon te sturen.

Samsung 24F6000F

Als je kiest voor de Samsung 24F6000F, krijg je een scherm met een Full HD-resolutie van 1920 bij 1080 pixels. Dit 2025-model is uitgerust met de Hyper Real Picture Engine en ondersteunt HDR voor het weergeven van content met een hoog dynamisch bereik. Het besturingssysteem is Tizen, dat fungeert als hub voor alle smart-functies en apps. Qua geluid ondersteunt de televisie Object Tracking Sound Lite (OTS Lite), een techniek die het geluid virtueel de actie op het scherm laat volgen.

Voor connectiviteit zijn er twee HDMI-poorten en een USB-poort aanwezig. Daarnaast beschikt het toestel over Bluetooth 5.2 en WiFi 5 voor draadloze verbindingen. Het scherm kan worden opgehangen met een VESA-beugel van 100 bij 100 millimeter. Dit model heeft geen specifieke 12-volt aansluiting en is ontworpen voor gebruik op het reguliere stroomnet.

Lenco LED-3263BK

Deze Lenco LED-3263BK werkt op basis van het Android Smart TV-besturingssysteem. Je navigeert bij dit toestel door een interface die via een wifi-module verbinding maakt met het netwerk voor de verwerking van digitale streams en gedownloade applicaties. De weergave van deze visuele informatie gebeurt op een LED-paneel met een beeldschermdiagonaal van 32 inch.

Dit apparaat heeft een ingebouwde voeding die geschikt is voor laagspanning, en je ontvangt bij het product de benodigde 12-volt autoadapter. Hiermee sluit je de televisie direct aan op de gelijkstroomcircuits van het vrijetijdsvoertuig. Wat betreft de fysieke aansluitmogelijkheden heb je bij dit model de beschikking over drie afzonderlijke HDMI-poorten aan de zijkant of achterzijde. Dit geeft je de ruimte om meerdere externe bronnen, zoals een satellietontvanger en een losse mediaspeler, gelijktijdig verbonden te houden zonder dat je steeds de kabels hoeft te verwisselen. De televisie verwerkt je opdrachten en instellingen volgens de netwerkprotocollen van het ingebouwde platform.

MEDION MD824000

Deze betaalbare MEDION MD824000 levert beeld via een LED-LCD paneel dat een diagonaal heeft van 24 inch, wat in centimeters neerkomt op 59,9. Je ziet de grafische beelden op dit scherm geprojecteerd in een Full HD-resolutie. De interne hardware omvat een triple tuner, waarmee je zelfstandig de televisiesignalen uit de ether, via de kabel of via een satellietschotel binnenhaalt.

Het stroomverbruik van de televisie valt tijdens werking in de categorie energieklasse E. Voor het gebruik in de camper of caravan tijdens je reis gebruik je de speciale 12-volt adapter die bij de televisie in de verpakking zit. Je sluit eventuele randapparatuur aan op dit model via de ene aanwezige HDMI-poort, terwijl er ook een USB-aansluiting in het toestel verwerkt zit.

ByteDance, het bedrijf dat ook eigenaar is van TikTok, heeft beloofd zijn AI-videotool Seedance 2.0 aan te passen nadat verschillende filmstudio's kritiek hebben geuit en zelfs hebben gedreigd met juridische stappen.

Met Seedance 2.0 kunnen gebruikers realistisch ogende video's met bekende acteurs maken. Afgelopen week ging een filmpje viral waarin acteurs Tom Cruise en Brad Pitt bovenop een gebouw vechten. Die video is geheel met AI gemaakt en heeft dus niets van doen met de echte acteurs.

Verschillende filmstudio's hebben hier kritiek op geuit, en The Walt Disney Company eist zelfs (via Axios) dat ByteDance het onmogelijk maakt om auteursrechtelijke personages in Seedance 2.0 te gebruiken. Mensen kunnen immers ook personages uit Disney-, Marvel- en Star Wars-films gebruiken voor de AI-tool. Ook Paramount heeft een brief gestuurd naar Variety.

ByteDance heeft op zijn beurt een statement naar buiten gebracht (via o.a. Reuters en BBC) waarin het claimt dat het de huidige beveiligingsmaatregelen gaat aanscherpen om zo te voorkomen dat gebruikers bestaande personages en acteurs in kunnen zetten. Op welke manier het bedrijf dat precies gaat doen is niet duidelijk.