Veel Nederlanders hebben inmiddels het dynamische energiecontract ontdekt. Zulke contracten bieden immers de nodige voordelen, zeker met de huidige energieprijzen. Of het voordeliger is, hangt af van de marktontwikkelingen, maar vooral van je persoonlijke situatie. Voor huishoudens met zonnepanelen op het dak van de woning is de rekensom nog wat ingewikkelder vanwege de afwijkende manier van salderen. We leggen uit waar je zoal op moet letten als je een dynamisch energiecontract overweegt in combinatie met zonnepanelen.

Dynamische energiecontracten staan steeds meer in de belangstelling. Kenmerkend is dat prijzen voor stroom en gas de marktprijs volgen. Daardoor kun je voor stroom elk uur en voor gas elke dag een andere prijs betalen. De prijzen hangen af van zowel vraag als aanbod, en zijn pas een dag van tevoren bekend. Als er bijvoorbeeld veel opwek is van zon en wind, is de stroomprijs laag. Moeten vooral kolencentrales het werk doen, dan liggen de prijzen hoger. Heb je zonnepanelen op je dak en een vast of variabel energiecontract, dan maken het tarief en het moment waarop je stroom gebruikt meestal weinig uit dankzij de salderingsregeling. Bij een dynamisch contract zijn die factoren wél van belang. We zullen dat uitleggen.

©Alphaspirit

Manier van salderen

Bij een vast of variabel energiecontract kun je op jaarbasis je verbruik en opwek tegen elkaar wegstrepen. Het stroomtarief is dan eigenlijk niet zo relevant. Lever je over het jaar meer terug dan je verbruikt, dan is uiteraard het teruglevertarief wel van belang, zodat je een goede prijs voor die stroom krijgt. Bij een dynamisch energiecontract speelt het stroomtarief sowieso een rol. Bij terugleveren krijg je namelijk de op dat moment geldende stroomprijs uitgekeerd. Dat tarief is mogelijk lager dan het tarief dat je betaalt op het moment dat je de stroom daadwerkelijk gebruikt. Je zou kunnen zeggen dat er per uur wordt gesaldeerd. De belastingen worden wel op jaarbasis gesaldeerd tot maximaal je verbruik.

Lees ook: Zonnepanelen en salderen, en dynamische energiecontracten: zo zit dat!

Salderen na 2025

De salderingsregeling, die werd bedacht om de aanschaf van zonnepanelen te stimuleren, zal veranderen. Vanaf 2025 zal deze stapsgewijs worden afgebouwd. Je mag in het eerste jaar nog maar 64 procent van de geleverde stroom salderen. Dan wordt het voor eigenaren van zonnepanelen interessanter om zo veel mogelijk zonnestroom zelf te gebruiken of op te slaan.

Dit jaar en heel 2024 kun je nog volledig salderen. Daarna wordt de salderingsmogelijk stapsgewijs afgebouwd. Het afbouwschema ziet er als volgt uit:

• 2023: 100%

• 2025: 64%

• 2027: 55%

• 2029: 37%

• 2031: 0%

• 2024: 100%

• 2026: 64%

• 2028: 46%

• 2030: 28%

Vanaf 2031 houdt salderen dus volledig op. Maar zo ver is het nog niet, dit afbouwschema voor salderen is al wel in de Tweede Kamer aangenomen, maar de Eerste Kamer moet er nog mee instemmen. En met de net nieuw geïnstalleerde Eerste Kamer is het nog maar de vraag of de coalitie voldoende stemmen bij elkaar weet te krijgen. Er zijn veel kritische vragen gesteld die demissionair Minister Jetten moet beantwoorden en er is in de agenda van de Eerste Kamer nog geen datum bepaald voor de stemming over dit wetsvoorstel.

Zomer versus winter

Zonnepanelen wekken vooral in het voorjaar en gedurende de zomermaanden veel stroom op, op momenten dat de stroomprijs meestal laag is door het grotere aanbod van groene stroom. Je zult een overschot aan stroom hebben waarvoor je bij een dynamisch energiecontract een lage prijs krijgt. In uitzonderlijke situaties wordt de stroomprijs zelfs negatief en moet je betalen voor het terugleveren. Maar omdat je bij salderen nog wel de belastingen terugkrijgt, zal dat heel weinig voorkomen. In de winter wek je weinig op, maar ligt je verbruik vaak wel hoger, en zul je stroom ‘duur’ moeten inkopen. Zeker in extreme gevallen, als je bijvoorbeeld een warmtepomp hebt om je huis te verwarmen.

©Grassetto

Praktijk is soms anders

Een normaal (vast of variabel) energiecontract lijkt gezien bovenstaande situaties gunstiger in combinatie met zonnepanelen. Maar de praktijk laat soms een ander beeld zien. In augustus 2022 lagen de energieprijzen bijvoorbeeld op een hoog niveau en kreeg je dus ook veel terug voor je teruggeleverde stroom. In deze winter is de stroomprijs juist erg laag en op veel dagen daalt deze ’s nachts zelfs naar nul. Je kunt dus voordelig je elektrische auto opladen of je huis voorverwarmen met een warmtepomp, zeker als je dat goed weet te plannen.

Zo zou je bij een dynamisch contract in bepaalde situaties dus gemiddeld ook méér terug kunnen krijgen voor je opgewekte stroom per kWh dan wanneer je verbruik en opwek een-op-een tegen elkaar worden weggestreept. Bedenk wel dat dit nogal speculatief is. Het kan volgend jaar weer andersom zijn. Door de constant veranderende stroomprijs valt er geen eenduidig antwoord te geven op de vraag of je beter af bent met een dynamisch contract of niet. De dynamische prijzen brengen in elk geval wel meer onzekerheid met zich mee.

Ligging zonnepanelen

De ligging van je zonnepanelen speelt een rol bij de spreiding van je opwek over de dag. De zon komt op in het oosten en zal de op het oosten gerichte zonnepanelen daarom als eerste beschijnen, gevolgd door de panelen op het zuiden en westen. Zonnepanelen op het zuiden zijn vaak het interessantst omdat de zon dan de meeste kracht heeft. Echter, de stroomprijs is bij dynamische energiecontracten dan meestal ook het laagst. 's Ochtends en aan het eind van de middag krijg je vaak een betere prijs. Daarom kunnen op het oosten of westen gerichte zonnepanelen zeker een goede investering zijn.

©wichientep - stock.adobe.com

Toekomst

Er wordt flink geïnvesteerd in wind- en zonneparken. Ook worden steeds meer woningen bedekt met zonnepanelen. Nu al zijn meer dan twee miljoen huizen in Nederland van dergelijke panelen voorzien. Daarom zal het effect van wind en zon op de prijs in de toekomst nóg groter worden. Er zullen vaker periodes zijn met heel goedkope groene stroom, en eigenlijk kun je daar alleen met een dynamisch energiecontract echt van profiteren. Of je nou wel of geen zonnepanelen hebt.

Philips Hue SpatialAware is een nieuwe functie die lichtscènes afstemt op de indeling van je kamer. In plaats van kleuren 'los' over je lampen te verdelen, gebruikt Hue een ruimtelijke kaart waarbij rekening wordt gehouden met de onderlinge verhouding van je lampen. Het resultaat? De scènes voelen een stuk natuurlijker aan. Hoe zit dat precies, en hoe stel je het in?

Veel Hue-scènes bestaan vooral uit een palet: kleur + helderheid. De app houdt daarbij tot nu toe beperkt rekening met waar je lampen staan en op welke hoogte ze hangen. Het gevolg is dat een staande lamp in de hoek soms dezelfde kleur of felheid krijgt als spots boven de eettafel, terwijl je bij een scène als "zonsondergang" juist een logisch verloop verwacht dat door de ruimte loopt. In de praktijk voelt zo'n scène dan meer als losse lampen die toevallig hetzelfde thema draaien, in plaats van één lichtbeeld dat klopt vanuit een richting of 'bron'.

Je kunt het vergelijken met surround sound. Als je kanalen zonder plattegrond willekeurig aan speakers koppelt, hoor je wel geluid, maar de richting klopt niet. SpatialAware doet voor licht hetzelfde als een goede speakeropstelling voor audio: de plek in de ruimte wordt het uitgangspunt.

Wat SpatialAware anders doet

SpatialAware draait de aansturing om. Je scant je kamer met de camera van je telefoon of tablet, waarbij de Hue-app augmented reality gebruikt om vast te leggen waar je lampen zich bevinden: links of rechts, hoog of laag, plafond of vloer. Op basis daarvan slaat de Hue-app een ruimtelijk model van de kamer op, dat automatisch wordt bijgewerkt als je later lampen toevoegt. Kies je daarna een ondersteunde scène, dan verdeelt Hue kleur en helderheid bewust op basis van die posities. Daardoor krijgen plafondlampen en lampen op ooghoogte niet meer zomaar dezelfde tinten, maar spelen ze een eigen rol in het totale lichtbeeld.

Wanneer zie je het meeste effect

Heb je maar een paar Hue-lampen in je kamer, dan is het effect heel beperkt. Maar heb je in je kamer meerdere lampen op verschillende posities en hoogtes staan en/of hangen, dan is SpatialAware wel een mooie toepassing. Denk aan een woonkamer met plafondspots, een staande lamp naast de bank, een ledstrip achter het tv-meubel en sfeerverlichting in een kast. Dan valt er echt iets 'ruimtelijks' te verdelen en zie je sneller dat de scène als één geheel aanvoelt.

Bij scènes die op de natuur geïnspireerd zijn, zie je het verschil vaak als eerste, omdat dit soort scènes draait om een geleidelijke overgang. Denk aan het idee van een horizon: aan de ene kant warm en dieper van kleur, alsof de zon net ondergaat, en richting plafond juist lichter en koeler, zoals een heldere lucht. Zonder ruimtelijke logica kan zo'n verdeling op willekeur lijken, waardoor de sfeer niet helemaal klopt. Met SpatialAware kan Hue dat verloop koppelen aan de posities van je lampen, zodat de kleuren zich logischer verdelen en de scène als één geheel voelt.

©Philips Hue

Zo stel je Hue SpatialAware in

Open in de Hue-app de kamer waarin je SpatialAware wilt gebruiken en start de scan. De app begeleidt je terwijl je de ruimte filmt, zodat de posities van je lampen worden vastgelegd. Daarna sla je het ruimtelijke model op. Voeg je later lampen toe of verplaats je ze, dan scan je die kamer opnieuw zodat de kaart weer klopt.

Voor welke scènes kun je SpatialAware gebruiken?

Op dit moment werkt SpatialAware met ongeveer de helft van alle 'geremasterde' scènes uit de Scene Gallery. De nadruk ligt op natuur-scènes (bijvoorbeeld Savanna Sunset, Lake Placid en Mountain Breeze). Het belangrijkste om te onthouden: niet elke scène krijgt meteen SpatialAware. In de app hoort per scène zichtbaar te zijn of de functie wordt ondersteund.

©Philips Hue

Dit heb je nodig

SpatialAware werkt alleen samen met de Hue Bridge Pro. Daarnaast heb je een smartphone of tablet nodig waarop de Hue-app geïnstalleerd is (downloaden voor iOS | downloaden voor Android), zodat er een scan gemaakt kan worden. Zonder die scan is er geen ruimtelijke kaart en kan SpatialAware niets verdelen.

Wat zie je in de praktijk?

De winst zit vooral in samenhang: scènes ogen netter en meer 'zoals bedoeld', omdat hoogte en positie van je lampen meetellen. Kleur en licht worden daardoor logischer verdeeld. Plafondlicht en sfeerverlichting zitten elkaar minder in de weg, omdat ze niet meer automatisch dezelfde tinten en felheid toebedeeld krijgen.

Hue SpatialAware: praktijkvoorbeeld

Op de foto (klik erop om hem groot te openen) zie je boven de Lake Mist-scène zonder SpatialAware en daaronder dezelfde scène mét SpatialAware. Als je kijkt naar de thumbnail van het scènevoorbeeld links onderin, dan zie je dat het voorbeeld in de onderste afbeelding beter klopt met wat je in de kamer ziet: de kleuren zijn verdeeld alsof je naar een horizon kijkt. Onderaan zitten warmere, oranje tinten, die geleidelijk opschuiven naar blauwere tonen richting 'lucht'.

Dat zie je vooral terug in de verdeling over de lampen. In de bovenste versie lijkt het alsof vooral één ledstrip de scène draagt, waardoor de rest van de verlichting minder meedoet. In de onderste versie vormen de lichtpunten meer één geheel: het licht boven en achter de deur links is nu bijvoorbeeld één duidelijke kleur in plaats van dat het bestaat uit meerdere losse tinten. Dat oogt rustiger en gelijkmatiger. Tegelijk voelt die onderste versie ook wat koeler, waardoor Lake Mist misschien niet de meest uitgesproken scène is om het verschil te demonstreren, maar je ziet wel goed wat SpatialAware doet: het maakt van losse kleuren een verdeling die beter past bij het idee achter de scène.

©Philips Hue

Privacy en veiligheid

Voor SpatialAware scan je je kamer met de camera. Die 3D-scan wordt vervolgens opgeslagen in de Hue-app. Of de kaart volledig lokaal blijft of ook opgeslagen wordt in de cloud hebben wij niet kunnen achterhalen. Ga er dus niet automatisch vanuit dat alles op je telefoon blijft. Als voorzorgsmaatregel kun je de Hue-app alleen cameratoegang geven op het moment dat je de scan doet en daarna kijken in iOS of Android of je die permissie weer wilt beperken. Kan er gevoelige informatie in beeld komen (bijvoorbeeld post, documenten of een whiteboard) tijdens het scannen? Berg dat dan even weg tot na je scan.  

JBL brengt met de BandBox-serie zijn eerste audioproducten uit die specifiek gericht zijn op het maken van muziek. De BandBox Solo en Trio zijn bluetooth-speakers die tegelijkertijd functioneren als versterker voor instrumenten. De opvallendste toevoeging is het gebruik van kunstmatige intelligentie om audiosporen in realtime te scheiden, wat het meespelen met bestaande nummers makkelijker moet maken.

De kern van de nieuwe serie is de zogeheten 'Stem AI'-technologie. Hiermee kunnen gebruikers specifieke onderdelen van een liedje, zoals de zang, drums of gitaar drums in realtime op het apparaat zelf kunt isoleren of verwijderen uit elk nummer. Voor muzikanten biedt dit praktische voordelen: je kunt een gitaarpartij isoleren om precies te horen hoe deze gespeeld wordt, of de partij juist wegdraaien om zelf mee te spelen over de originele begeleiding.

Voor één muzikant

De instapversie is de BandBox Solo, een compacte speaker met een vermogen van 18 watt RMS. Het apparaat beschikt over één ingang die geschikt is voor een gitaar of microfoon. Gebruikers kunnen via de JBL One-app diverse digitale versterkers en effecten zoals reverb, chorus en phaser instellen, waardoor externe effectpedalen in veel gevallen overbodig zijn. Daarnaast functioneert de Solo als audio-interface: via de usb-c-aansluiting koppel je hem aan een laptop om direct opnames te maken in muziekproductiesoftware (DAW).

Voor meerdere muzikanten tegelijk

Voor wie meer aansluitmogelijkheden of volume nodig heeft, is er de BandBox Trio. Dit model levert 135 watt vermogen en is uitgerust met een ingebouwde vierkanaalsmixer. Hierdoor is het mogelijk om met meerdere mensen tegelijk te spelen, bijvoorbeeld een zanger en twee instrumentalisten. De Trio onderscheidt zich verder door een verwisselbare accu die tot tien uur speeltijd biedt en een LCD-scherm voor directe feedback. Ook heeft dit model meer fysieke knoppen, zodat je het geluid tijdens het spelen kunt aanpassen zonder direct de app erbij te hoeven pakken.

Prijs en beschikbaarheid

De JBL BandBox Solo en Trio zijn vanaf februari verkrijgbaar. De BandBox Solo heeft een adviesprijs van 249,99 euro. De grotere BandBox Trio kost 599,99 euro. Een belangrijk detail voor vroege kopers is dat de 'looper'-functie, waarmee je laagjes muziek over elkaar opneemt, bij lancering nog niet beschikbaar is; deze wordt volgens JBL pas in oktober via een update toegevoegd.