Veel Nederlanders hebben inmiddels het dynamische energiecontract ontdekt. Zulke contracten bieden immers de nodige voordelen, zeker met de huidige energieprijzen. Of het voordeliger is, hangt af van de marktontwikkelingen, maar vooral van je persoonlijke situatie. Voor huishoudens met zonnepanelen op het dak van de woning is de rekensom nog wat ingewikkelder vanwege de afwijkende manier van salderen. We leggen uit waar je zoal op moet letten als je een dynamisch energiecontract overweegt in combinatie met zonnepanelen.

Dynamische energiecontracten staan steeds meer in de belangstelling. Kenmerkend is dat prijzen voor stroom en gas de marktprijs volgen. Daardoor kun je voor stroom elk uur en voor gas elke dag een andere prijs betalen. De prijzen hangen af van zowel vraag als aanbod, en zijn pas een dag van tevoren bekend. Als er bijvoorbeeld veel opwek is van zon en wind, is de stroomprijs laag. Moeten vooral kolencentrales het werk doen, dan liggen de prijzen hoger. Heb je zonnepanelen op je dak en een vast of variabel energiecontract, dan maken het tarief en het moment waarop je stroom gebruikt meestal weinig uit dankzij de salderingsregeling. Bij een dynamisch contract zijn die factoren wél van belang. We zullen dat uitleggen.

©Alphaspirit

Manier van salderen

Bij een vast of variabel energiecontract kun je op jaarbasis je verbruik en opwek tegen elkaar wegstrepen. Het stroomtarief is dan eigenlijk niet zo relevant. Lever je over het jaar meer terug dan je verbruikt, dan is uiteraard het teruglevertarief wel van belang, zodat je een goede prijs voor die stroom krijgt. Bij een dynamisch energiecontract speelt het stroomtarief sowieso een rol. Bij terugleveren krijg je namelijk de op dat moment geldende stroomprijs uitgekeerd. Dat tarief is mogelijk lager dan het tarief dat je betaalt op het moment dat je de stroom daadwerkelijk gebruikt. Je zou kunnen zeggen dat er per uur wordt gesaldeerd. De belastingen worden wel op jaarbasis gesaldeerd tot maximaal je verbruik.

Lees ook: Zonnepanelen en salderen, en dynamische energiecontracten: zo zit dat!

Salderen na 2025

De salderingsregeling, die werd bedacht om de aanschaf van zonnepanelen te stimuleren, zal veranderen. Vanaf 2025 zal deze stapsgewijs worden afgebouwd. Je mag in het eerste jaar nog maar 64 procent van de geleverde stroom salderen. Dan wordt het voor eigenaren van zonnepanelen interessanter om zo veel mogelijk zonnestroom zelf te gebruiken of op te slaan.

Dit jaar en heel 2024 kun je nog volledig salderen. Daarna wordt de salderingsmogelijk stapsgewijs afgebouwd. Het afbouwschema ziet er als volgt uit:

• 2023: 100%

• 2025: 64%

• 2027: 55%

• 2029: 37%

• 2031: 0%

• 2024: 100%

• 2026: 64%

• 2028: 46%

• 2030: 28%

Vanaf 2031 houdt salderen dus volledig op. Maar zo ver is het nog niet, dit afbouwschema voor salderen is al wel in de Tweede Kamer aangenomen, maar de Eerste Kamer moet er nog mee instemmen. En met de net nieuw geïnstalleerde Eerste Kamer is het nog maar de vraag of de coalitie voldoende stemmen bij elkaar weet te krijgen. Er zijn veel kritische vragen gesteld die demissionair Minister Jetten moet beantwoorden en er is in de agenda van de Eerste Kamer nog geen datum bepaald voor de stemming over dit wetsvoorstel.

Zomer versus winter

Zonnepanelen wekken vooral in het voorjaar en gedurende de zomermaanden veel stroom op, op momenten dat de stroomprijs meestal laag is door het grotere aanbod van groene stroom. Je zult een overschot aan stroom hebben waarvoor je bij een dynamisch energiecontract een lage prijs krijgt. In uitzonderlijke situaties wordt de stroomprijs zelfs negatief en moet je betalen voor het terugleveren. Maar omdat je bij salderen nog wel de belastingen terugkrijgt, zal dat heel weinig voorkomen. In de winter wek je weinig op, maar ligt je verbruik vaak wel hoger, en zul je stroom ‘duur’ moeten inkopen. Zeker in extreme gevallen, als je bijvoorbeeld een warmtepomp hebt om je huis te verwarmen.

©Grassetto

Praktijk is soms anders

Een normaal (vast of variabel) energiecontract lijkt gezien bovenstaande situaties gunstiger in combinatie met zonnepanelen. Maar de praktijk laat soms een ander beeld zien. In augustus 2022 lagen de energieprijzen bijvoorbeeld op een hoog niveau en kreeg je dus ook veel terug voor je teruggeleverde stroom. In deze winter is de stroomprijs juist erg laag en op veel dagen daalt deze ’s nachts zelfs naar nul. Je kunt dus voordelig je elektrische auto opladen of je huis voorverwarmen met een warmtepomp, zeker als je dat goed weet te plannen.

Zo zou je bij een dynamisch contract in bepaalde situaties dus gemiddeld ook méér terug kunnen krijgen voor je opgewekte stroom per kWh dan wanneer je verbruik en opwek een-op-een tegen elkaar worden weggestreept. Bedenk wel dat dit nogal speculatief is. Het kan volgend jaar weer andersom zijn. Door de constant veranderende stroomprijs valt er geen eenduidig antwoord te geven op de vraag of je beter af bent met een dynamisch contract of niet. De dynamische prijzen brengen in elk geval wel meer onzekerheid met zich mee.

Ligging zonnepanelen

De ligging van je zonnepanelen speelt een rol bij de spreiding van je opwek over de dag. De zon komt op in het oosten en zal de op het oosten gerichte zonnepanelen daarom als eerste beschijnen, gevolgd door de panelen op het zuiden en westen. Zonnepanelen op het zuiden zijn vaak het interessantst omdat de zon dan de meeste kracht heeft. Echter, de stroomprijs is bij dynamische energiecontracten dan meestal ook het laagst. 's Ochtends en aan het eind van de middag krijg je vaak een betere prijs. Daarom kunnen op het oosten of westen gerichte zonnepanelen zeker een goede investering zijn.

©wichientep - stock.adobe.com

Toekomst

Er wordt flink geïnvesteerd in wind- en zonneparken. Ook worden steeds meer woningen bedekt met zonnepanelen. Nu al zijn meer dan twee miljoen huizen in Nederland van dergelijke panelen voorzien. Daarom zal het effect van wind en zon op de prijs in de toekomst nóg groter worden. Er zullen vaker periodes zijn met heel goedkope groene stroom, en eigenlijk kun je daar alleen met een dynamisch energiecontract echt van profiteren. Of je nou wel of geen zonnepanelen hebt.

Het is een gekke aflevering. We voorspellen Nintendo's complete jaar en gaan volledig van de rails, maar hebben het ook over het afscheid van Power Unlimited. Dank voor alle begripvolle reacties, en veel plezier met de aflevering.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!

Gratis of tegen een kleine vergoeding foto’s bewerken kan prima, maar niet elk programma past bij elke klus. In dit artikel helpen we je kiezen tussen Canva, Photopea, GIMP en Fotor: vier populaire opties voor Windows, zowel met software als via de browser. We focussen op een aantal populaire handelingen en benoemen per scenario waarvoor je het betreffende programma kunt gebruiken zonder te hoeven bijbetalen.

Fotobewerking is bijna altijd freemium. Dat betekent dat basistaken kosteloos zijn, terwijl geavanceerde (AI-)functies en exportFopties vaak beperkt zijn of achter een proefperiode of abonnement zitten. Achtergrond verwijderen met één klik is vaak beperkt. Zo krijg je advertenties in Photopea en is bij Canva een betaalde versie nodig. GIMP is volledig gratis en opensource, zonder betaalmuren, en sinds 16 maart 2025 is versie 3.0 stabiel beschikbaar. Fotor biedt een gratis collage-maker en basisbewerking, terwijl AI-functies zoals de achtergrondverwijderaar en HD-export bij betaalde varianten horen. Door de beperkingen te begrijpen, voorkom je dat je klusje stokt op het moment dat je op de downloadknop klikt en pas dan ontdekt dat je credits of een abonnement nodig hebt.

Achtergronden weghalen

Wil je een onderwerp uit een foto op een transparante achtergrond zetten? Dan werk je binnen Windows bijvoorbeeld in de Canva-desktop-app of in de browser (www.canva.com). Open je afbeelding via Uploads of sleep het bestand in je ontwerp. Klik de foto aan en kies bovenin Openen in editor. Start nu Achtergrond wissen en wacht de analyse af. Om deze functie gratis uit te proberen, ga je naar de functie Achtergrondverwijderaar. Werk de randen bij met Wissen en Herstellen en pas zo nodig de Penseelgrootte aan. Als je klaar bent, klik je op Delen / Downloaden, kies je PNG en, indien beschikbaar, de optie voor een transparante achtergrond. In de gratis versie is het verwijderen van de achtergrond doorgaans eenmalig te proberen; onbeperkt gebruik en transparant exporteren vallen onder de Pro-versie. Daarom is het slim om vooraf de uitsnede te plannen en het meteen in één keer goed te doen.

Photoshop-functies in je browser met Photopea

Photopea (www.photopea.com) werkt in de browser en voelt vertrouwd aan als je eerder met lagen, maskers en slimme selecties hebt gewerkt. Open je foto, maak eerst een kopie van de achtergrond met Laag / Dupliceren en ontgrendel eventueel het sloticoon in het lagenpaneel. Voor een automatische selectie kies je Selecteren / Onderwerp of Select / Remove BG.

Verschijnt er een melding, dan kun je een advertentie bekijken om de functie te kunnen gebruiken. Je kunt altijd handmatig selecteren met Magisch knippen, daarna de selectie verfijnen met Selecteren / Aanpassen / Doezelaar of Selecteren / Rand verfijnen.

Verwijder de achtergrond door Bewerken / Wissen of de Delete-toets. Maak wel eerst een raster met Laag / Rastermasker als de laag een zogenoemd Smart Object is. Dat is een speciale laag waarin je een afbeelding, tekst of zelfs meerdere lagen kunt insluiten, en die niet direct wordt aangepast als je bijvoorbeeld schaalt, roteert of filters toepast. .Voeg een nieuwe achtergrond toe via Bestand / Openen en plaatsen... en breng die naar achteren met Laag / Ordenen / Naar achtergrond.

Een fijn pluspunt is dat Photopea lokaal in de browser werkt en brede ondersteuning biedt voor onder meer psd, AI, pdf, svg, HEIC en diverse raw-formaten, wat deze dienst ideaal maakt voor snelle klussen zonder installatie.

Nauwkeurig uitsnijden met GIMP

GIMP 3.0 (www.gimp.org) is binnen Windows gratis te installeren en biedt vergeleken met eerdere versies een modernere interface en nieuwe mogelijkheden, maar klassieke technieken voor nauwkeurig uitsnijden blijven goud waard. Open je foto en activeer de voorgrondselectie met Gereedschap / Selectie / Voorgrond selecteren. Teken grofweg rond je onderwerp, druk op Enter om de voorvertoning te starten en verfijn door met de penseelcursor over het onderwerp te schilderen.

Als de voorvertoning goed is, bevestig je met Selecteren en maak je de achtergrond doorzichtig met Selecteren / Inverteren en daarna Aanpassen / Clear. Voor zachtere randen kun je Selecteren / Selectieranden verzachten gebruiken of een laagmasker toevoegen via Laag / Masker / Laagmasker toevoegen en met zwart-wit de overgang subtieler schilderen.

Maak strakke collages met Fotor

Fotor (www.fotor.com) blinkt uit in laagdrempelige collages. Binnen Windows kun je via de website of desktop-toepassing aan de slag via Photo Editing Tools om Collage Maker te kiezen. Vervolgens selecteer je een lay-out in het linkervenster en sleep je elke foto in een vak. Je wisselt van opmaak met Templates en maakt desgewenst een tekstlaag. Klaar? Download je werk via Download rechtsboven en kies PNG of JPG; bij gratis gebruik is exporteren zonder watermerk mogelijk, voor hogere resoluties en extra AI-functies schakel je over op (het betaalde) Pro.

Voor een simpele voor-en-na-collage kies je een tweevakslay-out en zet je de beelden er een voor een bij. Wil je een panoramisch effect, selecteer dan een compositie met smalle marges, zodat de overgang strak oogt, en houd een vaste horizon aan terwijl je met de pijltjestoetsen het kader per foto verfijnt.

Onderwerp vrijstaand maken en netjes plaatsen

Je kunt met alle vier tools een onderwerp vrijstaand maken en in een nieuw beeld plaatsen. In Canva open je het doelcanvas, sleep je het vrijstaande png-object in de compositie en positioneer je het met de muis. In Photopea plak je het onderwerp in een document met de juiste afmetingen, zet je het op een eigen laag en verfijn je de rand via Selecteren / Laag verfijnen. Als de rand te hard oogt, activeer je de laagmaskerselectie en gebruik je Selecteren / Aanpassen / Doezelaar met een kleine waarde, waarna de overgang natuurlijker wordt.

In GIMP voeg je het onderwerp als nieuwe laag toe, maak je een Laagmasker, schilder je zachte overgangen langs haar of textuur en stel je indien nodig de maskerdekking bij. Fotor kan ook achtergronden verwijderen, al moet je wel een trialabonnement nemen om het beeld te downloaden.

Export, transparantie en valkuilen bij verwijderen

Transparantie in een afbeelding blijft een bron van misverstanden. Exporteer vrijstaande beelden altijd als png (of webp waar ondersteund) als je de doorzichtige achtergrond wilt behouden; jpg vult transparantie op met een standaardkleur. Photopea geeft met een schaakbordpatroon aan dat pixels leeg zijn; je bereikt dat door het alfakanaal te behouden en via Bewerken / Wissen te wissen. Een alfakanaal is een extra kanaal dat geen kleur bevat, maar informatie over transparantie of een selectie opslaat.

In GIMP moet je eerst Laag / Transparantie / Alfakanaal toevoegen gebruiken, anders zal Delete het beeld vullen met de achtergrondkleur van de laag in plaats van de achtergrond transparant te maken.

Bij Canva en Fotor controleer je bij Download welke exportopties je programma ondersteunt; transparant png of extra kwaliteit kan Pro vereisen. Loop je tegen een limiet bij één-klik-functies in Photopea aan, kies dan een handmatige selectie plus Rand verfijnen of Doezelaar en exporteer alsnog als png. Met die basiskennis voorkom je zwarte vlakken, witte randen of ongewenste artefacten.

Desktop-app, browser-app of iets ertussenin?

Binnen Windows kun je Canva als desktop-app installeren en zo los van je browser werken, wat soms stabieler aanvoelt. Photopea draait in de browser, maar je kunt het als zogeheten Progressive web-app installeren. Lukt het installeren niet, controleer dan of de dienst al eerder geïnstalleerd is en verwijder het via de app-beheerfunctie van je browser; daarna verschijnt de optie opnieuw. Dit werkt in Chrome en Edge; andere browsers kunnen beperkingen hebben.

GIMP installeer je klassiek met een Windows-installer en werkt volledig lokaal, handig voor offline bewerkingen en grotere projecten. Fotor biedt zowel een webversie als een Windows-app.In alle gevallen loont het om updates bij te houden, omdat bugs of tijdelijk niet-beschikbare functies geregeld via server- of app-updates worden verholpen.