ID.nl logo
Zo beheer je een pc op afstand met een netwerk-KVM
© Pixels Hunter - stock.adobe.com
Huis

Zo beheer je een pc op afstand met een netwerk-KVM

Wil je een andere pc bedienen met jouw eigen beeldscherm, toetsenbord en muis, dan is een KVM-switch een vertrouwde oplossing. Maar wat als dat systeem op een andere locatie staat? Dan is een netwerk-KVM heel praktisch. Een nadeel: de kastjes zijn duur en de software vaak gedateerd. Maar je kunt ook zélf een netwerk-KVM bouwen. Hou je van tech-knutselen, dan is dit ID.nl-project écht iets voor jou!

Wie zijn computer op afstand wil beheren opgelet! In dit artikel laten wij jou zien hoe je gemakkelijk een netwerk-KVM kan bouwen. We behandelen het volgende:

Om een andere pc of een server te bedienen vanaf je bureau met maar één beeldscherm, toetsenbord en muis, is een KVM-switch een praktische oplossing (waarbij KVM staat voor keyboard, video, mouse). Gebruik je bijvoorbeeld in de regel een Windows-pc, maar wil je ook af en toe op een MacBook werken, dan schakel je gewoon om met een druk op een knop. De meeste ‘schakelkastjes’ zullen ook usb en audio doorgeven. Vooral Delock heeft een breed aanbod. De gangbare KVM-switches werken alleen lokaal. Je sluit alle ‘kabelspaghetti’ rechtstreeks aan. Dat is lastig als een server bijvoorbeeld in de meterkast staat. Daarom zijn er ook oplossingen voor KVM over het netwerk. Je kunt de pc dan gewoon op afstand via software besturen. Een nadeel is dat zulke hardware prijzig is (zie kader ‘Hardware voor KVM over IP?’).  

Daarom gaan we zoiets met eenvoudige hardware nabouwen. De basis is een Raspberry Pi met PiKVM. Je kunt eenvoudigweg via een browser inloggen om de bewuste pc of server op afstand over te nemen. Je kunt zelfs het BIOS aanpassen of een compleet besturingssysteem installeren. Dat is een groot voordeel ten opzichte van bijvoorbeeld VNC dat altijd een besturingssysteem nodig heeft. Handig als je vaker op afstand moet helpen met allerlei problemen en/of installatieperikelen (bijvoorbeeld omdat je de IT-beheerder bij je lokale vereniging bent), als je niet fysiek aanwezig kunt zijn. We richten ons vooral op het overbrengen van beeld en de besturing met toetsenbord en muis. Maar je kunt het ook uitbreiden om bijvoorbeeld een reset op afstand te kunnen doen. 

Met PiKVM kun je op afstand toegang tot bijvoorbeeld je Windows-desktop krijgen. 

**Hardware voor KVM over IP? **

Zoek je een oplossing voor KVM over het netwerk, dan zijn er best wat opties, maar de meeste zijn prijzig. Zelfs voor eenvoudige modellen betaal je minimaal zo’n 500 euro. Bij een server heb je soms geluk en is KVM over IP ingebouwd. Het valt dan vaak onder de noemer IPMI. Soms vereist het een licentie of extra hardware. Veel HP-servers bieden bijvoorbeeld iLO voor beheer en KVM op afstand. Over het algemeen kun je dan niet alleen meekijken met het beeldscherm of de server besturen, maar ook bijvoorbeeld een reset uitvoeren.    Zoek je een redelijk betaalbare netwerk-KVM die je direct uit de doos kunt gebruiken, dan is de TinyPilot Voyager 2 (ongeveer 400 euro) wellicht een optie. Deze maakt intern gebruik van een Raspberry Pi 4. Een alternatief is de V3 HAT (ongeveer 190 euro) van PiKVM, de software die we in dit project gebruiken. Dat is een add-on module ofwel HAT (Hardware Attached on Top) die je op een Raspberry Pi klikt. Overigens is de software van zowel TinyPilot als PiKVM opensource en beide zijn geschikt voor een zelfbouwoplossing. 

Veel HP-servers met iLO kun je op afstand bedienen. 

Wat gaan we bouwen? 

Een Raspberry Pi heeft enorm veel in- en uitvoermogelijkheden en vormt dan ook een logische basis voor een netwerk-KVM. Het doel is zoals gezegd vooral het overnemen van een andere pc op afstand. We zijn geïnteresseerd in het op afstand meekijken met het beeld van de bewuste pc en natuurlijk het besturen met muis en toetsenbord. De basis hiervoor is een Raspberry Pi 4 en de opensource-software PiKVM. Het werkt onafhankelijk van de pc die we besturen. PiKVM verwerkt immers zelf steeds videobeeld van de grafische kaart. Via het netwerk kun je dit op een tweede systeem bekijken waarop alleen een recente webbrowser hoeft te draaien. Je muis- en toetsenbordacties worden teruggestuurd via het netwerk. Dit stelt je in staat om bijvoorbeeld een Windows-pc te bedienen, maar je kunt ook de BIOS-instellingen wijzigen of een besturingssysteem op afstand installeren. 

We gebruiken bij dit project de opensource-software van PiKVM. 

Wat kost het om zelf een netwerk-KVM te bouwen? 

Je hebt voor dit project nog wat keuze in hardware. Om te beginnen is er de uitbreidingsmodule van PiKVM zelf, de V3 HAT. Dit is kwalitatief een goede optie. Maar de module is tegenwoordig wel erg prijzig. Bij Elektor (momenteel de enige leverancier in de buurt) betaal je 189,95 euro. Dat is alleen de module, dus zonder de Raspberry Pi 4 zelf. In deze masterclass bouwen we een voordelig alternatief dat ook goed werkt. Enkele verschillen ten opzichte van die uitbreidingsmodule zullen we benoemen. Naast de Raspberry Pi 4 hoef je verder alleen enkele accessoires aan te schaffen voor in totaal zo’n 25 euro. Extra opties kun je eventueel later toevoegen, bijvoorbeeld de mogelijkheid een reset op afstand uit te voeren. 

Deze uitbreidingsmodule van PiKVM is niet nodig voor ons project. 

Wat heb je nodig 

Zoals gezegd vormt een Raspberry Pi 4 de basis en die geeft de beste prestaties. Helaas is de kleine singleboardcomputer nog altijd niet goed leverbaar, vanwege wereldwijde chiptekorten. Een Raspberry Pi Zero 2 W is een alternatief, maar niet veel beter leverbaar. Gelukkig zijn er naast de Pi geen lastige onderdelen nodig. Je hebt een usb-framegrabber nodig (ongeveer 15 euro) of een HDMI-naar-CSI2-adapter (ongeveer 40 euro) nodig om het beeld van de HDMI-uitgang op te vangen. We lichten de verschillen toe in paragraaf 4 en het kader ‘Adapter voor HDMI naar CSI2’. Bij de Pi Zero 2 W is zo’n adapter overigens de enige optie. Verder heb je een microSD-kaart van 16 GB of groter nodig. Plus een voeding en kabeltjes (zie gelijknamige kader). 

Lees ook: Wat is een Raspberry Pi en wat kun je ermee?

Uiteraard moet je de Pi ook op je netwerk aansluiten. Gebruik liefst een vaste netwerkverbinding en geen wifi. Een kabel is betrouwbaarder en geeft minder vertraging. Op de Pi Zero 2 W is wifi overigens de enige mogelijkheid.  Tot slot kun je nog een passende behuizing voor de Pi zoeken. 

©Daniel CHETRONI

Een Raspberry Pi 4 vormt de basis voor onze netwerk-KVM.

Voeding en kabeltjes 

We zullen de Raspberry Pi van voeding moeten voorzien via de usb-c-poort. Diezelfde poort moeten we gebruiken voor de usb-kabel richting de doel-pc. Voor de Pi geldt namelijk de beperking dat alleen de poort die voeding krijgt als usb-hostapparaat kan fungeren. Deze hostfunctie is nodig voor het emuleren van muis en toetsenbord. Er zijn meerdere manieren om dat op te lossen. Op de GitHub-pagina van PiKVM zie je enkele voorbeelden. Wij gebruiken een Y-splitter kabel die usb-c splitst naar een voeding- en datakabel. De datakabel gaat dan uiteraard naar de usb-poort van de pc. Afhankelijk van het gebruikte kabeltje kun je een zogenoemde power-blocker gebruiken om de Pi te beschermen tegen spanning van de server en andersom. 

Op de GitHub-pagina van PiKVM vind je tips voor voeding en kabels. 

Beeld opvangen 

We gaan ervan uit dat de pc of server die je gaat overnemen een HDMI-uitgang heeft. Om het beeld over te brengen naar de Raspberry Pi gebruiken we zoals gezegd een voordelige usb-framegrabber. Je vindt ze op onder andere Amazon onder de noemer ‘usb capture card’. Het is een soort usb-dongel met HDMI-poort. Een beperking van deze budgetkeuze is dat de vertraging ongeveer twee keer zo groot is, waardoor de bediening iets minder soepel is. In de praktijk vonden wij deze optie zeer werkbaar. Zelfs op Full-HD-resolutie (1920 × 1080 pixels) met een relatief hoge framerate is de muis alleen wat stroperig. We zien dat meer als luxeprobleem, zolang het maar betrouwbaar werkt. Als het in jouw situatie niet betrouwbaar werkt, is een HDMI-naar-CSI2-adapter altijd nog een optie. Merk op dat, bij gebruik van een usb-framegrabber, nog geen H.264 wordt gebruikt. Als je via internet inlogt bij een systeem kunnen de prestaties daardoor nog wat lager zijn, afhankelijk van de beschikbare bandbreedte. 

Een usb-framegrabber is een voordelige optie om beeld af te vangen. 

Adapter voor HDMI naar CSI2 

De V3 HAT en TinyPilot Voyager 2 gebruiken een HDMI-naar-CSI2-adapter waarmee je HDMI-beelden via de camera-interface van de Raspberry Pi kunt verwerken. Dit geeft de beste kwaliteit en vooral de minste vertraging. De genoemde apparaten gebruiken daarvoor een Toshiba TC358743-chip. Een dergelijk kaartje begint qua prijs ongeveer vanaf 40 euro, bijvoorbeeld het kaartje van Geekworm. Merk op dat leveranciers niet altijd specificeren welke chip ze gebruiken. Er kan verschil in kwaliteit zijn. Let er bij aanschaf ook op dat de benodigde flexkabel wordt bijgeleverd voor de verbinding met de Pi. Gebruik je deze adapter in combinatie met de Pi Zero 2 W, let er dan goed op dat er plek is in de behuizing om de adapter te kunnen plaatsen! Bij de Raspberry Pi 4 is dat minder snel een probleem. 

Met deze adapter kun je de camera-interface gebruiken voor hdmi. 

Software voorbereiden 

Voordat we alles gaan bouwen bereiden we een microSD-kaartje voor met de software van PiKVM. Gebruik zoals aangegeven een kaartje van 16 GB of groter. Via de link https://docs.pikvm.org/flashing_os/ ga je naar de documentatie van PiKVM en daar zie je images van de verschillende versies van PiKVM. Zoek het image voor de versie die je hebt gemaakt. In deze workshop bouwen we versie 2. Je ziet dat er aparte downloads zijn de Raspberry Pi 4 en Pi Zero 2 W. Ook zijn er aparte downloads voor de versie met hdmi naar csi-adapter (Pi 4 en Zero 2 W) en de usb-dongle (alleen Pi 4). Na het downloaden van het juiste image kun je de officiële Raspberry Pi Imager gebruiken om het geheugenkaartje te maken. Installeer en open dit programma, druk op Selecteer OS, kies dan in het menu voor Gebruik eigen bestand. Blader naar het zojuist gedownloade bestand en selecteer het. Wijs ook je geheugenkaart aan onder Opslagapparaat. Daarna kun je het kaartje beschrijven. 

Met de Raspberry Pi Imager maken we het geheugenkaartje voor PiKVM. 

Alles aansluiten 

Als je alles klaar hebt liggen, is het aansluiten niet lastig. Via de splitser zorg je dat je een voeding op de usb-c-poort kunt aansluiten én een kabeltje hebt om op de usb-poort van de pc aan te sluiten. Verder verbind je een HDMI-kabel tussen de HDMI-uitgang van de pc en de HDMI-poort op de usb-framegrabber. Let er goed op dat je de usb-framegrabber in precies de juiste usb-poort op de Pi moet steken! Dat is op de Raspberry Pi 4 de zwartgekleurde usb-poort (usb 2.0) die het dichtst tegen de print aanzit. Zorg uiteraard ook dat je de netwerkkabel hebt aangesloten. In ons project gebruiken we overigens een powerbank als voeding. Dat is net wat praktischer en ook heel handig als je geen vrij stopcontact in de buurt hebt. De Raspberry Pi 4 gebruikt ongeveer 800 mA waardoor een eenvoudige powerbank ook voor langere tijd volstaat. 

©PETER PIKE

Gebruik de zwarte usb-poort die het dichtst tegen de print zit. 

Eerste stappen 

Als je de Raspberry Pi met PiKVM hebt aangezet moet je het apparaat even de tijd geven om op te starten en enkele onderhoudstaken uit te voeren. De Pi zal automatisch een ip-adres ontvangen van je router. Je kunt het ip-adres opzoeken in de verbindingslijst van je router of met een programma als Angry IP Scanner gebruiken. Voor toegang tot PiKVM kun je een willekeurige browser gebruiken, zoals Chrome, Edge, Firefox of Safari. Heb je een probleem, wat incidenteel voorkomt, probeer dan je extensies uit te schakelen of gebruik een andere browser. Verwijs je browser naar https://pikvm of het ip-adres dat de Pi heeft gekregen. Je kunt hier inloggen met de standaard gebruikersnaam admin en ook het standaard wachtwoord is admin. Hierna kies je tussen KVM om het beeld van de bewuste pc te zien of Terminal om het terminalscherm van de Raspberry Pi te openen. 

Na het starten kies je tussen het beeld van de pc of de terminal van de Pi. 

BIOS-toegang 

Als je KVM kiest, zie je als het goed is direct het beeld van de bewuste pc. De usb-framegrabber wordt automatisch herkend en gebruikt. De bewuste pc is comfortabel te bedienen en de voordelige usb-framegrabber geeft een goed beeld. We hebben voor Full HD gekozen en dat gaat soepel over het lokale netwerk. Als test hebben we het systeem ook herstart en het BIOS geopend, wat eveneens probleemloos gaat. Het menu ATX is overigens bedoeld voor een uitbreiding waarmee je een pc op afstand kunt herstarten en aan- of uitzetten. 

Ook het aanpassen van het BIOS is eenvoudig op afstand mogelijk. 

Opslag koppelen 

PiKVM geeft je de mogelijkheid van virtuele schijven die een usb-stick of cd-rom kunnen emuleren. Daardoor kun je op afstand opslag koppelen aan de bewuste pc. Handig als je bijvoorbeeld een Linux-besturingssysteem wilt installeren. Als je in het menu op Drive klikt, zie je de opties voor het koppelen van opslag. Je bladert in feite naar het lokale bestand met Bestand kiezen en klikt dan op Upload. Hiermee wordt het bestand naar de Raspberry Pi geüpload. Achter Storage zie je hoeveel ruimte op de Raspberry Pi beschikbaar is. Als het uploaden voltooid is, kun je achter Image het bewuste bestand kiezen en daadwerkelijk koppelen als cd-rom of flashdrive. Wil je een iso-bestand als cd-rom koppelen, dan mag dat bestand maar 2,2 GB groot zijn. Daarom ‘past’ een iso-bestand voor de Windows-installatie niet. Je kunt dat eventueel wel op een andere manier voor elkaar krijgen. Maar je kunt natuurlijk ook gewoon een usb-flashdrive in de bewuste pc zelf prikken. 

Je kunt een iso-bestand als een cd-rom koppelen aan de bewuste pc. 

**Server met pc-componenten **

Ook met pc-componenten kun je prima een betrouwbare server bouwen. Je zult niet snel specifieke features missen. We hebben goede ervaringen met servers die standaard pc-componenten bevatten. Een barebone of mini-pc kan bijvoorbeeld prima als basis hebben. Zeker voor thuisgebruik zijn ze interessanter dan een gebruikte server. Hoewel je die laatste meestal voor weinig kunt oppikken, is een mini-pc over het algemeen veel energiezuiniger en dat verdien je snel terug. Bovendien zijn mini-pc’s over het algemeen ook kleiner, stiller en sneller. De extra uitbreidingsmogelijkheden kunnen servers interessant maken, maar de meerderheid van de gebruikers zal niet veel opslagcapaciteit of netwerkpoorten nodig hebben. Het grootste bezwaar is dat het bij problemen, of voor aanpassingen aan het BIOS, soms nodig is om de server op een beeldscherm, muis en toetsenbord aan te sluiten. Een netwerk-KVM zoals PiKVM kan je in die situaties veel moeite besparen. 

▼ Volgende artikel
CES 2026: ASUS presenteert eerste wifi 8-router en praktijktests
© ASUS ROG
Huis

CES 2026: ASUS presenteert eerste wifi 8-router en praktijktests

ASUS heeft tijdens de CES-beurs de ROG NeoCore onthuld, een conceptrouter die gebruikmaakt van de nieuwe wifi 8-standaard. De fabrikant toonde hierbij de eerste praktijkresultaten, waaruit blijkt dat de focus bij deze generatie meer ligt op stabiliteit en bereik dan op pure snelheid. De eerste consumentenmodellen worden in de loop van 2026 op de markt verwacht.

Bij eerdere wifi-generaties leek het verbreken van snelheidsrecords vaak het enige doel. Wifi 8 gooit het echter over een andere boeg. De technologie is ontworpen om de verbinding krachtig te houden wanneer je niet pal naast de router staat. Het nieuwe protocol krijgt dan ook niet voor niets het label Ultra-High Reliability (UHR) mee.

Uit praktijktests van ASUS blijkt dat de snelheid op middellange afstand (denk aan de slaapkamer of de werkkamer op de bovenverdieping) tot wel twee keer hoger ligt dan bij wifi 7. De techniek gaat dan ook slimmer om met obstakels zoals dikke muren en betonnen plafonds. Voor jou betekent dit dat een 4K-stream of een belangrijke videocall niet meer hapert zodra je naar de keuken loopt voor een kop koffie. De beruchte 'dead zones' in huis behoren hiermee definitief tot het verleden.

Kan jouw netwerk wel een upgrade gebruiken?

Bekijk hier de beste deals voor jouw apparatuur!

Wifi 8: de resultaten op een rijtje

  • Snelheid op afstand: De doorvoersnelheid op middellange afstand (door muren en plafonds) ligt tot 2x hoger dan bij wifi 7. Waar eerdere standaarden snel inkakken zodra je de kamer verlaat, houdt wifi 8 de bandbreedte langer vast.

  • Betrouwbaarheid (latency): De zogenaamde P99-latentie (de uitschieters in vertraging die zorgen voor haperingen tijdens het gamen of videobellen) is tot 6x lager. Dat zorgt voor een vloeiender ervaring, zelfs als het netwerk zwaar wordt belast.

  • Bereik voor slimme apparaten: Het bereik voor IoT-apparatuur, zoals slimme lampen en beveiligingscamera’s, is verdubbeld. Door verbeterde tweerichtingscommunicatie kunnen apparaten met kleine antennes op grotere afstand verbonden blijven.

  • Efficiëntie in drukke wijken: Dankzij slimmere coördinatie van het radiospectrum heeft de router aanzienlijk minder last van signalen van de buren. In testomgevingen met veel omgevingsruis bleef de verbinding stabiel waar wifi 7 vaker snelheid verloor.

  • Naadloos schakelen: Bij gebruik van meerdere toegangspunten (mesh) is het pakketverlies tijdens het overschakelen tussen kamers met 25 procent afgenomen, wat zorgt voor een stabielere verbinding tijdens het rondlopen in huis.

Geen last meer van de buren

Woon je in een drukke wijk of in een appartementencomplex? Dan vecht jouw router eigenlijk constant met die van de buren om hetzelfde radiospectrum, met traag internet tot gevolg. Wifi 8 lost dat op door het beschikbare spectrum veel fijnmaziger te coördineren tussen verschillende netwerken. Je router herkent vreemde signalen sneller en ontwijkt ze proactief.

Daarnaast is er goed nieuws voor je smarthome-setup. Apparaten zoals slimme lampen, thermostaten en stekkers hebben vaak maar kleine antennes met een beperkt bereik. Wifi 8 verdubbelt het bereik voor dit soort Internet of Things-apparatuur (IoT). Die slimme stekker achter in de tuin of in de schuur blijft voortaan dus moeiteloos verbonden.

Onder de motorkap: Waarom wifi 8 ‘Ultra High Reliability’ heet

Waar wifi 7 nog draaide om brute snelheid, is de officiële naam van de wifi 8-standaard veelzeggend: IEEE 802.11bn Ultra High Reliability. Geen snellere topsnelheid dus (die blijft steken op een toch al indrukwekkende 46 Gbps), maar technologie die ervoor zorgt dat die snelheid ook echt aankomt bij je apparaat.

Daarbij spelen drie innovaties een belangrijke rol:

  • De slimme buurman (Co-SR): Dankzij Coordinated Spatial Reuse praten routers in een drukke omgeving met elkaar. Jouw router herkent wanneer de buurman op hetzelfde kanaal zit en past zijn eigen zendkracht dynamisch aan om storingen te voorkomen. Resultaat? Tot 25 procent meer efficiëntie in drukke woonwijken.

  • Geen zwakste schakel (UEQM): In huidige netwerken kan één apparaat met een slecht bereik de snelheid van het hele netwerk omlaag trekken. Met Unequal Modulation krijgt elke datastroom zijn eigen snelheidsspecificatie. Zo kan je smartphone op volle kracht streamen, terwijl die verre beveiligingscamera aan de dakgoot de rest van de verbinding niet meer vertraagt.

  • De verkeersregelaar (DCA): Via Dynamic Sub-Channel Allocation verdeelt de router de bandbreedte veel slimmer. In plaats van een apparaat een vaste 'baan' op de digitale snelweg te geven, kijkt de router per milliseconde wat een apparaat echt nodig heeft. Dat voorkomt digitale opstoppingen en zorgt voor een spectaculaire daling in vertraging (latency).

©ASUS

Korte metten met haperingen

Voor gamers en thuiswerkers die afhankelijk zijn van clouddiensten is de latency (vertraging) belangrijker dan de pure downloadsnelheid. Niets is frustrerender dan haperend beeld tijdens een online match of een stotterende audioverbinding tijdens een meeting.

ASUS claimt dat de pieken in die vertraging bij wifi 8 tot wel zes keer lager uitvallen. De router plant het dataverkeer van alle apparaten in huis namelijk efficiënter in. Zelfs als het hele gezin tegelijkertijd online is, wordt de bandbreedte zo razendsnel verdeeld dat niemand op zijn beurt hoeft te wachten. Het resultaat is een netwerk dat direct en lekker snappy aanvoelt.

Nu al overstappen of niet?

De officiële wifi 8-standaard wordt pas in 2028 definitief vastgelegd, maar ASUS wacht daar niet op. Net als bij eerdere generaties ontwikkelt de fabrikant nu al hardware op basis van de huidige conceptversies. De verwachting is dat de eerste routers en mesh-systemen, waaronder de ROG NeoCore, in de loop van 2026 al in de schappen liggen.

Hoewel je natuurlijk ook nieuwe apparaten nodig hebt om de volledige voordelen van wifi 8 te benutten, werkt de nieuwe hardware uiteraard ook met je huidige smartphone en laptop. Je bent dus direct voorbereid op de toekomst.

▼ Volgende artikel
Sneller werken en meer overzicht: zo maak je een powertool van je Windows bureaublad
© diy13 - stock.adobe.com
Huis

Sneller werken en meer overzicht: zo maak je een powertool van je Windows bureaublad

Bij de een is het bureaublad een leeg vlak, bij de ander een bende. Dat kan anders. Met een doordachte indeling, slimme mappen, goede snelkoppelingen en gratis tools. Daarmee verander je die onbenutte ruimte achter je vensters in een krachtig instrument. Zo combineer je de eigen Windows-functies met lichte hulpprogramma's om bijvoorbeeld sneller te werken en beter te focussen.

In dit artikel

In dit artikel lees je hoe je van een rommelig Windows-bureaublad een rustig startpunt maakt voor al je werk. Je ontdekt hoe je pictogrammen en mappen logisch indeelt, snelkoppelingen slimmer inzet en vensters netjes rangschikt met Snap en PowerToys FancyZones. Ook komen virtuele bureaubladen, tools als Rainmeter, Nimi Places en SideSlide voorbij, plus manieren om meldingen en geluid in toom te houden, zodat je geconcentreerd kunt blijven werken.

Lees ook: Slimme tips en handige trucs om alles uit Windows te halen

Voor je iets opbouwt, maak je het bureaublad eerst voorspelbaar en rustig. Controleer hiervoor de zichtbaarheid van symbolen door met de rechtermuisknop te klikken op het bureaublad en Beeld / Bureaubladpictogrammen weergeven in of uit te schakelen. Pas meteen de pictogramgrootte aan via Beeld / Grote pictogrammen, Normale pictogrammen of Kleine pictogrammen, zodat de schaal overeenkomt met je monitor. Zet nu de systeemiconen goed door Instellingen / Persoonlijke instellingen / Thema's / Instellingen voor bureaubladpictogrammen te openen en alleen essentiële items als Deze pc en Prullenbak te tonen.

Wil je tijdens een presentatie of schermdeling snel een leeg bureaublad, gebruik dan de eerder genoemde schakelaar, of roep het bureaublad op met de toetscombinatie Windows-toets+D.

Kies tot slot een rustige achtergrond in Instellingen / Persoonlijke instellingen / Achtergrond en voorkom ruis door geen drukke diavoorstelling te gebruiken. Zo leg je een stabiele basis waarop je straks doelgericht verder bouwt en voorkom je dat de vorm boven de functie gaat.

Via de Windows-instellingen kun je kiezen welke hoofdpictogrammen standaard op je bureaublad worden getoond.

Mappen slim groeperen

De kern van een productief bureaublad is een logische groepering. Maak daarom eens drie hoofdmappen die je werkstroom dekken. Je hoeft dan alleen nog maar met de rechtermuisknop te klikken op het bureaublad en te kiezen voor Nieuw / Map. Noem ze bijvoorbeeld 0_Inbox, 1_Projecten en 9_Archief. De cijfers zorgen dat ze alfabetisch bovenaan blijven.

De inboxmap is je tijdelijke parkeerplaats voor downloads en screenshots die je nog moet verwerken. In de projectenmap komen submappen per project of dossier. De archiefmap is de plek waar afgeronde zaken heengaan, zodat je werkveld schoon blijft. Sleep bestaande snelkoppelingen en losse bestanden het liefst naar de juiste map in plaats van ze overal neer te zetten.

Wil je de mapstructuur ook vanuit verkenner gelijk houden, zet 1_Projecten dan vast aan de zijbalk. Dat doe je door de map te selecteren en te kiezen voor Vastmaken aan Snelle toegang. Zo ontstaat een vaste routine: neerzetten in de inboxmap, ordenen naar de projectenmap en afsluiten in de archiefmap.

Een beter bureaublad begint bij jezelf.

Snelkoppelingen die werken

Goede snelkoppelingen besparen tientallen muisklikken per dag. Maak er één via een klik met rechts op je bureaublad en Nieuw / Snelkoppeling. Kies het doel en geef een beschrijvende naam. Voor documenten en mappen gaat het nog sneller via een klik met rechts en Meer opties weergeven / Kopiëren naar / Bureaublad (snelkoppeling maken).

Open daarna de eigenschappen met een rechtermuisklik en Eigenschappen en stel bij Doel zo nodig parameters in, bijvoorbeeld een specifieke profielmap voor je browser. Gebruik Ander pictogram... om ze visueel goed te kunnen onderscheiden. Kies wel voor rustige pictogrammen die niet schreeuwen om je aandacht.

Sleep apps die je vaak nodig hebt liever naar de taakbalk en kies Aan taakbalk vastmaken, of naar Start met Aan Start vastmaken. Op die manier loopt je bureaublad zelf niet vol. Denk tot slot aan Beginnen in bij Eigenschappen / Snelkoppeling als een tool in de juiste werkmap moet starten. Zo worden snelkoppelingen betrouwbaar gereedschap en geen willekeurige sprongen.

Een snelkoppeling maken van een bestand of map doe je via een rechtermuisklik.

Aanbevolen indeling

Een kenniswerker heeft veel aan een minimalistisch bureaublad met drie hoofdstructuren en een lichte signalering. Kies een effen achtergrond, laat alleen Deze pc en Prullenbak zien via Instellingen / Persoonlijke instellingen / Thema's / Instellingen voor bureaubladpictogrammen. Plaats ook één Rainmeter-skin met cpu en kalender aan de rechterkant (zie Informatie op achtergrond). Gebruik Snap voor twee vensters naast elkaar en PowerToys Run voor alles wat je start.

Een ontwikkelaar heeft baat bij duidelijke zones en contextscheiding. Maak in FancyZones een breed codevlak en twee smalle vensters voor terminal en documentatie. Koppel terminals aan zones en laat een aparte virtuele desktop bestaan voor logging en monitoring met Rainmeter-meters langs de rand.

Een contentmaker combineert visuele assets en taken. Gebruik Nimi Places of SideSlide om containers te tonen voor de actuele projectmap en assets, zet een grote schrijf- of montagezone centraal en plaats notities of to-do als discrete skins. In alle gevallen geldt: beperk wat permanent zichtbaar is en automatiseer de rest, zodat je aandacht naar het werk gaat en niet naar het decor.

Vensters indelen

Een rustig bureaublad helpt pas echt als vensters snel in de juiste positie vallen. Schakel eerst Snap in via Instellingen / Systeem / Multitasking en zet Uitgelijnde vensters aan. Sleep nu een venster naar een schermrand, zodat je twee of meer apps direct naast elkaar krijgt.

Wil je nog preciezer werken? Installeer dan Microsoft PowerToys via de Microsoft Store en schakel Vensters en indelingen / FancyZones in. Start de zone-editor met de knop Lay-outeditor openen, kies een basisindeling en pas desgewenst tegels aan door ze te splitsen.

Tijdens het slepen houd je de Shift-toets ingedrukt om een venster in een zone te leggen. FancyZones onthoudt je indeling per monitor. Maak bijvoorbeeld een breed schrijfvlak links en twee smalle vensters rechts voor research en chat. Sla profielen op voor verschillende taken en wissel ze in de editor wanneer je context verandert. Door Snap te gebruiken voor het snelle werk en zones voor vaste patronen, minimaliseer je handwerk en maximaliseer je focus.

FancyZones zijn vaste plekken waar je vensters en apps op kunt vastzetten.

Virtuele bureaubladen

Als je vaak tussen werk en privé wisselt, zorgen virtuele bureaubladen voor mentale scheiding. Open de taakindeling via het pictogram op de taakbalk of de toetscombinatie Windows-toets+Tab. Kies Nieuw bureaublad, en geef elk bureaublad een naam door op de miniatuur te rechtsklikken en Naam wijzigen te kiezen.

Plaats apps per thema: schrijven en research bij elkaar, communicatie op een ander, testen en metingen weer apart. Klik in de taakweergave met rechts op de miniatuur en kies Achtergrond kiezen om per desktop een andere achtergrond te zetten. Een subtiele kleurcode werkt verrassend goed als geheugensteuntje.

Verplaats apps tussen desktops door in de taakweergave een venster te slepen, of houd de context netjes door een app opnieuw te openen op het gewenste bureaublad. Wisselen gaat vloeiend via de toetscombinatie Windows-toets+Ctrl+Pijl.

Werk je met meerdere beeldschermen? Geef in dat geval elk scherm een vaste rol per desktop en laat die rol gelijk blijven als je van desktop wisselt. Zo krijg je rust zonder dat je productiviteit inzakt door contextwissels.

Werken met meerdere bureaubladen kan je een hoop extra productiviteit opleveren.

Informatie op achtergrond

Wil je live-informatie zonder vensterdrukte, gebruik dan Rainmeter. Start het programma en open de beheerder door met rechts te klikken op het Rainmeter-pictogram in het systeemvak rechtsonder. Klik vervolgens op Beheren. Laad een basisskin, bijvoorbeeld illustro, door in het tabblad Skins de gewenste module te selecteren en op Laden te klikken.

Positioneer cpu-, geheugen- of netwerkmeters langs een schermrand en zet ze op de achtergrond door met de rechtermuisknop op een van de onderdelen Instellingen / Positie / Op bureaublad te klikken. Met Lay-outs sla je je indeling op, handig als je je laptop vaak ergens mee naartoe neemt. Houd skins minimalistisch en beperk het aantal fonts en kleuren; het is een werkinstrument, geen poster. Door functionele, lichte skins te combineren met een rustige achtergrond krijg je een dashboard dat informeert zonder af te leiden, precies waar het bureaublad in uitblinkt.

Rainmeter is een kleine, portable app die je live informatie over je pc geeft zonder dat het in de weg staat.

Gratis alternatieven voor Fences

Fences is populair, maar je betaalt er wel voor. Je kunt hetzelfde principe ook gratis benaderen. Zo projecteert Nimi Places een map als container op je bureaublad. Je maakt per project een 'place' die live meebeweegt met de onderliggende mapstructuur, inclusief thumbnails en sortering. Het voordeel is direct contextzicht zonder verkenner te hoeven openen. Het nadeel is dat je discipline nodig hebt om het aantal containers klein te houden.

SideSlide werkt omgekeerd: er is één werkvenster dat inklapt aan een schermrand. Je vult het venster met snelkoppelingen, notities en zelfs rss en laat het pas verschijnen als je het nodig hebt. Het voordeel is maximale rust terwijl alles één veeg weg is. Het nadeel is dat je een extra laag moet bedienen.

Kies Nimi Places als je mapinhoud visueel wilt zien en SideSlide als je een schone desktop wilt met een krachtige lade. Beide zijn gratis, licht en portable te gebruiken.

Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl!

Mappen als 'vensters'

Wil je mappen als 'vensters' op het bureaublad tonen zonder te betalen voor Fences, dan bieden Nimi Places en SideSlide gratis alternatieven. Installeer Nimi Places, zorg dat je het exe-bestand als administrator uitvoert. Kies voor Create place om een container te maken die live de inhoud van een map toont. Sleep de container naar de gewenste plek, zet Always on bottom aan zodat vensters eroverheen kunnen, en kies een sober thema.

Met SideSlide maak je een inklapbaar werkvenster. Open de workspace, sleep mappen en bestanden erin en zet het venster vast aan een schermrand. Klik op het pictogram rechtsboven zodat het pas verschijnt wanneer je de rand aanraakt. Gebruik containers voor projecthotspots, zoals 1_Projecten\KlantA\Assets. Je ziet daarmee direct wat er speelt zonder de verkenner te hoeven openen. Houd het aantal containers laag en kies duidelijke namen in de kopbalk, anders creëer je nieuwe ruis. Door containers te reserveren voor dynamische projectmappen en vaste snelkoppelingen elders te houden, ontstaat een overzichtelijke mix van context en snelheid.

Met SideSlide maak je een soort mini-bureaublad dat verdwijnt en tevoorschijn komt wanneer jij dat wilt.

Meldingen onder controle

Afleiding kost focus, dus demp meldingen en matig het geluidsvolume. Zet meldingsrust aan via Instellingen / Systeem / Meldingen en activeer Niet storen als je geconcentreerd moet blijven. Combineer dit met een focussessie via Instellingen / Systeem / Focus om gedurende een vaste tijd badges en knipperende taakbalk-apps te verbergen.

Voor geluid per app is EarTrumpet een uitstekende gratis aanvulling op de eigen mixer van Windows. Installeer de app via de Microsoft Store en open de mixer via het EarTrumpet-pictogram in het systeemvak. Je ziet en bestuurt het volumeniveau per toepassing en kunt snel van uitvoerapparaat wisselen.

Zet tot slot je taakbalk strak via Instellingen / Persoonlijke instellingen / Taakbalk / Gedrag van taakbalk door automatisch verbergen aan te zetten en de uitlijning te kiezen die het beste bij je werkzaamheden past. Minder visueel lawaai en direct de juiste volumebalans zorgen ervoor dat audio en notificaties ondersteunen in plaats van storen, precies wat je van een productiviteitsbureaublad verwacht.

Focus is de manier om minder snel afgeleid te worden door meldingen van apps.

PowerToys: tijd besparen

In PowerToys zet je met weinig moeite veel winst neer. Open PowerToys Settings / FancyZones en maak per monitor één indeling met een dominante zone en twee secundaire. Zet Hold Shift key to activate zones while dragging aan, zodat je de standaard-Snap behoudt en zones bewust gebruikt.

Open vervolgens PowerToys / Systeemhulpprogramma's / PowerToys Run en activeer hem. Schakel plug-ins in die passen bij je werk, zoals Calculator, Windows Settings en de Everything-integratie, en verplaats veelgebruikte plug-ins hoger in de prioriteit. In Algemeen zet je Run at startup aan en exporteer je instellingen naar een veilige plek via Back-up. Gebruik Always On Top en Awake alleen als ze je echt helpen, want elk extra hulpprogramma voegt mogelijk visuele signalen toe. Door FancyZones en Run strak in te stellen, krijg je direct voorspelbare vensterplaatsing en razendsnelle toegang tot bestanden en commando's, zonder je bureaublad te belasten met extra pictogrammen.

Klein onderhoud

Wissel je tussen laptop en monitor, dan verspringen bureaubladpictogrammen soms. Maak daarom regelmatig een snapshot van je pictogrammen en herstel die bij nood. Bewaar je Rainmeter-layout via Lay-outs en exporteer je PowerToys-instellingen vanuit PowerToys Instellingen / Algemeen / Back-up maken en herstellen.

Controleer eens per maand dode snelkoppelingen door ze te openen. Vervang netwerkpaden door betrouwbare, gesynchroniseerde padnamen. Herzie je drie hoofdmappen en archiveer oude projectsubmappen, zodat je containers en snelkoppelingen alleen actuele inhoud tonen.

Houd ook je Snap- en FancyZones-profielen bij de tijd als je workflow wijzigt. Door klein, periodiek onderhoud blijft je bureaublad voorspelbaar gedrag vertonen, ook wanneer hardware verandert of je tijdelijk in een andere opstelling werkt.

Maak regelmatig een back-up van je productiviteitstools, zodat je de instellingen niet kwijtraakt als er iets fout gaat.

Bureaublad als startblok

Een productief bureaublad is geen nutteloos onderdeel, maar een werkinstrument. Door eerst orde te scheppen, mappen slim te groeperen en snelkoppelingen bewust in te zetten, kun je het prima inzetten voor je dagelijkse taken. Met Snap en FancyZones vallen vensters direct op hun plek. Virtuele desktops en kalme Rainmeter-skins geven context zonder ruis. Containers vervangen volle vensters wanneer je mapinhoud in één oogopslag wilt zien, terwijl PowerToys Run en Everything pictogrammen overbodig maken. Door meldingen uit te schakelen en het geluidsvolume te dempen, behoud je focus. En met klein onderhoud blijft alles stabiel, ook bij wisselende opstellingen.

Je echte bureaublad ook opgeruimd?

Organizen is het toverwoord