In 2004 voorspelde Bill Gates het einde van het wachtwoordgebruik, maar vijftien jaar later worstelen we nog steeds met talrijke accounts die elk een gebruikersnaam en een wachtwoord vereisen. Die zijn lastig te onthouden en dus noteren we die ijverig op post-itjes of kiezen we gemakshalve voor dezelfde wachtwoorden. Veilig is dat allemaal niet, maar gelukkig bieden goede wachtwoordbeheerders een uitweg.

Het heeft iets paradoxaals: hoe langer en complexer een wachtwoord, hoe veiliger het meestal is, maar tegelijk ook hoe groter het risico dat we het vergeten. En omgekeerd: hoe makkelijker zo’n wachtwoord te onthouden is, hoe minder veilig het doorgaans is. Om te vermijden dat je je inloggegevens dan maar ergens opschrijft, bestaan er verschillende workarounds (zie kader). Het blijft echter maar wat aanmodderen op deze manier, écht veilig worden je wachtwoorden vaak niet en je moet nog steeds van alles zelf onthouden.

Onthoudhulp

Een betere oplossing is een wachtwoordbeheerder: een applicatie die je inloggegevens in een versleutelde database bewaart. De meeste browsers hebben weliswaar een ingebouwde functie die wachtwoorden kan opslaan en synchroniseren, maar die functie is niet altijd erg gebruiksvriendelijk en de functionaliteit is doorgaans ook beperkt. Zo ontbreekt vaak een degelijke wachtwoordgenerator.

Toegegeven: ook de veiligheid van een wachtwoordwoordbeheerder staat of valt vaak met het geheim houden van het ‘masterpassword’ … maar in afwachting van solide en makkelijk te gebruiken biometrische oplossingen, bieden wachtwoordbeheerders vooralsnog de handigste en veiligste uitweg.

©PXimport

Workarounds

©PXimport

Basiscriteria

Als je inloggegevens uitsluitend nodig hebt op je pc of hooguit binnen je thuisnetwerk, dan volstaat lokale opslag van de wachtwoorddatabase, zoals op je schijf of nas. We gaan er echter van uit dat je op zijn minst een aantal van die login-id’s ook onderweg nodig hebt, op meerdere computers én op mobiele apparaten. In dat geval bewaart een wachtwoordbeheerder je login-gegevens dus bij voorkeur in de cloud – of laat bijvoorbeeld via webDAV externe toegang tot je nas toe – wat synchronisatie mogelijk maakt. Uiteraard moeten zowel de overdracht van gegevens als de opslag ervan versleuteld gebeuren, minimaal met aes-256-bit of een evenwaardig encryptieprotocol. Voor gebruik onderweg dient tevens een mobiele app beschikbaar te zijn, minimaal voor Android en iOS.

Voor pc’s en laptops kan in principe een desktopapplicatie volstaan, maar een browserextensie biedt doorgaans extra voordelen die je al snel als onmisbaar gaat beschouwen. Immers, zo’n extensie kan bijvoorbeeld volautomatisch het vereiste id invullen zodra je op de betreffende website belandt. En vul je hier een nieuw id in, dan zal de extensie die automatisch (na bevestiging van jou) aan de database toevoegen.

©PXimport

Zinvolle extra’s

©PXimport

Het kan ook handig zijn als je in de tool extra informatie kunt toevoegen, die dan samen met de login-gegevens versleuteld wordt bewaard. Denk daarbij aan gegevens als hotelboekingen, verzekeringspolissen enzovoort. En het is helemaal handig als het programma niet alleen inlogdata maar ook adres- en betaalgegevens kan opslaan en automatisch voor je kan invullen.

Wie voor rampscenario’s vreest, zoals het vergeten van het masterpassword, zal het aanmaken van noodcontacten ongetwijfeld zinvol vinden. Zo’n contact krijgt dan een eigen wachtwoord waarmee hij, na je expliciete vraag en goedkeuring, tijdelijk bij je database kan.

Verder is ook een geïntegreerde wachtwoordgenerator best nuttig, evenals een functie die aangeeft hoe (on)veilig een door jezelf voorgesteld wachtwoord is. Uiteraard vind je voor beide functies ook online gratis tools (zoals hier en hier) maar netjes geïntegreerd werkt dat toch wat handiger.

Tot slot, gezien een gekraakt masterpassword zware consequenties kan hebben, vinden we ondersteuning van tweefactor-authenticatie verstandig. Hoewel dit geen essentieel onderdeel van een wachtwoordbeheerder is, is het wel een belangrijk pluspunt. Bij tweefactor-authenticatie heb je voor toegang tot de database niet alleen een wachtwoord nodig, maar is ook een andere verificatiemethode vereist, zoals een sms of een YubiKey-token.

Dashlane

Bij het installeren van Dashlane krijg je de gelegenheid aan te geven welke wachtwoorden van welke browser(s) je wilt laten importeren. Dashlane tracht die meteen zelf al in zinvolle categorieën onder te brengen, zoals Winkelen en Amusement, maar dat is aan te passen als je er niet tevreden mee bent.

Het is duidelijk dat Dashlane veel aandacht schenkt aan veiligheid. Je krijgt direct een analyserapport waarin je leest hoeveel (geïmporteerde) wachtwoorden worden hergebruikt, welke zwak zijn en welke eventueel al misbruikt zijn. In de betaalde Premium-versie wordt hiervoor zelfs Darknet uitgeplozen en krijg je er een vpn-service bovenop. Jammer genoeg voorziet alleen deze betaalde versie ook in synchronisatie met meerdere apparaten. Je kunt met die premium-versie ook gebruikmaken van een handige ‘password changer’: die laat je toe in één keer een reeks zwakke wachtwoorden naar sterke exemplaren om te zetten, althans voor een paar honderd ondersteunde sites. Een nuttig extra die de gratis versie ook bevat, is de rubriek Ontvangstbewijzen: hier kun je allerlei online aankoopbewijzen bewaren, zowel automatisch als handmatig.

©PXimport

Dashlane

Prijs
Gratis; Premium: € 39,99 per jaar
Taal
Nederlands
Websitewww.dashlane.com/nl9Score90

Enpass

Enpass valt op omdat je de tool ook zonder registratie kunt gebruiken, althans zolang je de database lokaal bewaart en dus geen behoefte hebt aan synchronisatie. Wat dit laatste betreft: je kunt zelf aangeven via welke cloudprovider of -methode die synchronisatie moet gebeuren. Je kunt wachtwoorden uit diverse andere wachtwoordbeheerders importeren, en helaas alleen uit de browser Google Chrome.

Enpass beschikt over een ingebouwde functie die automatisch naar dubbele, verouderde of zwakke wachtwoorden zoekt. Handig is ook dat je aan alle toegevoegde items, zoals wachtwoorden en notities, tags kunt koppelen. Dat maakt het wat makkelijker om specifieke items snel terug te vinden.

In Enpass kun je overigens niet alleen inloggegevens bewaren, maar ook heel wat andere informatie, zoals reserveringen, recepten en meer. Hiervoor zijn enkele tientallen sjablonen beschikbaar. In de betaalde Premium-versie kun je bovendien eigen categorieën en sjablonen ontwerpen. Echter, terwijl je met de gratis desktopversie een heel eind vooruit kunt, geldt dat niet voor de gratis versie van de mobiele apps: die beperkt je tot twintig items. Bovendien botsten we op het internet op klachten van enkele gebruikers die blijkbaar plots moesten betalen voor updates van Enpass.

©PXimport

Enpass

Prijs
Gratis; Premium: $ 11,99 eenmalig (ca. € 10,60) per OS
Taal
Nederlands
Websitewww.enpass.io6Score60

KeePass

KeePass is niet alleen een opensource-programma, het is ook nog eens helemaal gratis, er zit zelfs geen betaalde variant in het aanbod. Dankzij een actieve community zijn er bovendien tal van plug-ins en extensies beschikbaar. Meer zelfs, het is de community die ook voor mobiele apps, macOS- en Linux-varianten, browserextensies en synchronisatiefuncties heeft gezorgd. Al deze plug-ins en aanverwanten zorgen natuurlijk voor een uitgebreide functionaliteit, maar maken de tool meteen een stuk complexer.

De interface van de tool getuigt van een ietwat klassieke maar in elk geval no-nonsense aanpak. Er zijn diverse menu’s en submenu’s, maar ook vanuit het contextmenu zijn allerlei opties beschikbaar, waaronder het toekennen van eigen tags en het indelen in rubrieken. Dit laatste moet je dus wel zelf afhandelen – een behoorlijke klus als je bijvoorbeeld een hele reeks gegevens uit je browser importeert. De versleutelde database van KeePass laat zich vergrendelen zowel met een masterpassword als met een sleutelbestand.

©PXimport

KeePass

Prijs
Gratis
Taal
Nederlands
Websitewww.keepass.info7Score70

LastPass

Het eerste wat opvalt bij LastPass is dat je geen programma downloadt, maar een browserplug-in installeert. Een desktopapplicatie ontbreekt bij deze tool namelijk. LastPass blijkt gelukkig wel gebruiksvriendelijk en overzichtelijk. Geïmporteerde id’s, zoals uit de browser zelf, worden automatisch gerubriceerd. Dat valt niet meteen op, maar dat merk je wel als je in de zoekbalk termen als social of travel intikt. Vanuit het contextmenu kun je deze rubricering overigens nog wel zelf wijzigen.

Je kunt items als logingegevens ook met andere LastPass-gebruikers delen, waarbij je aangeeft of die het bijhorende wachtwoord te zien mogen krijgen. Mappen delen is eveneens mogelijk, maar dan alleen via LastPass Families (48 dollar per jaar, maximaal 6 gebruikers). Een ingebouwde veiligheidstest checkt de kwaliteit van je wachtwoordbeleid en wijst je onder meer op zwakke, oude, dubbele of misbruikte login-gegevens. Je kunt de wachtwoorden voor ondersteunde sites ook automatisch door een sterker exemplaar laten vervangen. Een automatische back-up en herstelfunctie ontbreekt, dus je doet er wellicht goed aan de wachtwoordkluis af en toe te exporteren en op een veilige locatie te bewaren.

©PXimport

LastPass

Prijs
Premium: $ 36,- per jaar (ca. € 32,-)
Taal
Nederlands
Websitewww.lastpass.com8Score80

RoboForm

Tijdens de installatie van RoboForm viel ons al meteen de optie Fill and Save Forms in Windows Applications op. RoboForm blijkt zich inderdaad niet te beperken tot invulformulieren in browsers, maar pikt die ook netjes in allerlei andere toepassingen op. In tegenstelling tot de andere wachtwoordbeheerders kun je nieuwe login-id’s wel alleen toevoegen door die in de browser in te vullen en aan te geven dat je die in RoboForm wilt bewaren. Het bewerken van toegevoegde id’s blijft overigens wel mogelijk.

Iets wat beginnende gebruikers wellicht afschrikt, is dat RoboForm heel wat instellingen en opties herbergt.

De tool laat je tevens toe offline te werken: synchronisatie via de cloud is dus geen verplichting. Wil je dat toch, dan kun je eigenlijk nauwelijks anders dan voor de betaalde Everywhere-formule te kiezen, aangezien de gratis versie geen synchronisatie tussen meerdere apparaten ondersteunt. Wel beschikbaar in de gratis versie is de mogelijkheid om mappen met items als log-ins en notities met medegebruikers te delen, waarbij je zelf de machtigingen vastlegt.

Vanuit het ingebouwde Security Center kun je zwakke of dubbele wachtwoorden laten opsporen, maar daar houdt het ongeveer bij op. Het automatisch (in batch) laten vervangen van zwakke door sterke wachtwoorden zit er bijvoorbeeld niet bij.

©PXimport

RoboForm

Prijs
Gratis; Everywhere: € 23,88 per jaar
Taal
Nederlands
Websitewww.roboform.com/nl6Score60

SafeInCloud

We konden ons meteen vinden in de uitnodigende interface van de desktopapplicatie. Geïmporteerde logingegevens en aanverwanten belanden in een of andere rubriek, maar je kunt ook eigen categorieën creëren en items naar willekeur verplaatsen of kopiëren. Vanuit de browserextensie kun je overigens weinig meer dan login-id’s oproepen en nieuwe exemplaren bewaren.

Vanuit de desktopapplicatie kun je ook zelf items toevoegen, waarbij je uit diverse sjablonen kunt selecteren, zoals Bankrekening, Creditcard, E-mail account en Login/wachtwoord. Eigen sjablonen voor deze items creëren is eveneens mogelijk. Aan elk item kun je meerdere labels koppelen, wat het makkelijker maakt om die terug te vinden en te sorteren. Eigen notities bewaren kan ook, inclusief afbeeldingen en databestanden (maximaal 150 kB). Houd er evenwel rekening mee dat de synchronisaties hierdoor flink kunnen vertragen. Overigens is het ook mogelijk SafeInCloud alleen lokaal (offline) te gebruiken: een back-up- en terugzetfunctie zorgen voor extra gemoedsrust.

©PXimport

SafeInCloud

Prijs
Gratis; Mobiele apps: € 5,49
Taal
Nederlands
Websitewww.safe-in-cloud.com8Score80

Conclusie

Wachtwoordbeheerders zijn een prima oplossing om je vele logingegevens op een veilige manier te beheren, ook vanaf mobiele apparaten. De meeste browsers voorzien weliswaar in een ingebouwde wachtwoordbeheerfunctie, maar die bieden niet de functionaliteit van de meer gespecialiseerde tools uit dit artikel aan.

Geen enkele van de zes besproken toepassingen stelt teleur, maar Dashlane vinden we alles bij elkaar toch net het betere programma. Het is zeer gebruiksvriendelijk en bevat zeer veel functies. Jammer genoeg is het meteen ook de duurste tool. Iets goedkoper en ook met een zeer goede kwaliteit of gebruiksvriendelijkheid is LastPass, met als extra pluspunt dat de gratis versie hiervan ook synchronisatie met mobiele apps ondersteunt. SafeinCloud vinden we overigens ook een prima keuze, maar dan moet je wel een afzonderlijke cloudopslagservice aanspreken en bereid zijn tot een eenmalige (erg betaalbare) aankoop van de mobiele app.

©PXimport

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.