Een browser gebruik je om te surfen. Adres intikken en gaan met die banaan. Zo’n minimalistische aanpak werkt, maar dan ga je wel voorbij aan een aantal ingebouwde mogelijkheden en opties die je surfomgeving prettiger, efficiënter of veiliger kunnen maken.

Tip 01: Chromium-thema’s

Met thema’s kun je je browser een ander uiterlijk geven. Open een nieuw tabblad in Chrome en selecteer onderaan Chrome aanpassen. Aan de rechterkant kun je kleuren wijzigen en zelfs specifieke schermkleuren kiezen met een pipet. Je kunt ook op Thema wijzigen klikken en een thema selecteren uit de beschikbare categorieën. Indien gewenst, schakel je rechtsboven Dagelijks vernieuwen in. Kies Een afbeelding uploaden als je een eigen afbeelding aan het thema wilt toevoegen. Onderaan kun je op Chrome Web Store drukken of direct de themabibliotheek bezoeken. Selecteer Toev. aan Chrome om een thema te gebruiken.

De mogelijkheden in andere Chromium-browsers zijn soortgelijk. In Edge bijvoorbeeld kun je thema’s aanpassen via Instellingen / Uiterlijk. Klik hier onderaan op Meer thema’s ontdekken of op Chrome Web Store voor meer thema’s in online bibliotheken.

Je kunt in Chromium-browsers ook per gebruikersprofiel een ander thema installeren, bijvoorbeeld een voor thuis en een voor het werk.

Tip 02: Firefox-thema’s

In Firefox kun je ook je eigen thema’s gebruiken. Open het Toepassingsmenu, selecteer Add-ons en thema’s, ga naar Thema’s en kies een geschikt thema of bezoek deze webpagina voor meer opties. Hier vind je ook de link Bouw uw eigen thema met Firefox Color, waarmee je de extensie kunt downloaden en installeren om snel je eigen thema’s te ontwerpen en aan Firefox toe te voegen.

Op tabbladen als Custom colors,Advanced colors en Custom backgrounds kun je verschillende ontwerpelementen aanpassen, inclusief een eigen afbeelding als achtergrond. Sla het thema op met Save als je klaar bent.

Tip 03: Chromium-profielen

Browserprofielen kunnen handig zijn bij meerdere gebruikers of verschillende projecten. In Chrome klik je rechtsboven op het profielpictogram. Kies Gast als je tijdens deze sessie geen cookies, zoek- of surfgeschiedenis wilt bewaren.

Voor een echt profiel kies je +Toevoegen. Klik op Inloggen om met een Google-account dit profiel te koppelen of op Doorgaan zonder account om bladwijzers, wachtwoorden en surfgeschiedenis alleen lokaal in dit profiel te bewaren. Het nieuwe profiel wordt toegevoegd; klik erop om het te activeren.

Ga naar Instellingen / Jij en Google en kies Synchronisatie aanzetten als je gegevens wilt synchroniseren met andere computers via je Google-account. Klik op Je Chrome-profiel aanpassen om onder meer de themakleur en de avatar van je profiel te wijzigen. Vroeger kon je in Chrome een profiel met een wachtwoord beveiligen, maar nu heb je daar helaas een extensie voor nodig: LockPW. Edge biedt vergelijkbare mogelijkheden, inclusief dezelfde LockPW-extensie.

Tip 04: Firefox-profielen

Firefox heeft een eigen profielbeheerder, hoewel deze minder uitgebreid is dan in Chromium-browsers. Als de browser is opgestart, typ je about:profiles in de adresbalk en klik je op Een nieuw profiel aanmaken. Klik in de wizard op Volgende, voer een profielnaam in en kies eventueel een (lege) map om alle profielgegevens in op te slaan. Klik op Voltooien om het profiel toe te voegen. Je kunt dit profiel dan opstarten in een nieuw browservenster, of het hernoemen of verwijderen.

Als Firefox nog niet is geopend, start je de profielbeheerder door op Windows-toets+R te drukken en firefox.exe -p in te voeren. Ook hier kun je gebruikersprofielen aanmaken, hernoemen en verwijderen. Als je wilt dat Firefox bij het opstarten altijd vraagt met welk profiel je wilt starten, verwijder je het vinkje bij Geselecteerd profiel gebruiken zonder te vragen bij het opstarten.

Je kunt ook zelf een snelkoppeling op je bureaublad maken om Firefox met een specifiek profiel te starten. Klik met de rechtermuisknop op je bureaublad en kies Nieuw / Snelkoppeling. Vul bij Geef de locatie van het item op het volgende in:

Bevestig met Volgende en Voltooien.

Tip 05 Beveiliging (Chrome)

Je browser is een vaak gebruikte toegangspoort tot het internet en daarmee een doelwit voor hackers en malware. Browsers nemen daarom steeds meer veiligheidsmaatregelen. We kijken in Chrome naar enkele minder bekende functies op dit gebied, meestal te vinden via Instellingen / Privacy en beveiliging.

Het is aan te raden om af en toe op de blauwe Nu checken-knop te drukken, zeker als Chrome je wachtwoorden opslaat. Google controleert dan of je opgeslagen wachtwoorden ook voorkomen in bekende datalekken. Als dat zo is, verander deze wachtwoorden dan zo snel mogelijk. Handig om weten: om opgeslagen wachtwoorden te exporteren naar een csv-bestand, ga je naar Instellingen / Automatisch invullen en wachtwoorden, klik je op Wachtwoordmanager en op het knopje met de drie puntjes naast Opgeslagen wachtwoorden, waar je Wachtwoorden exporteren selecteert.

Bij Privacy en Beveiliging vind je onder Beveiliging de functie Safe Browsing. Hiermee kun je laten controleren op mogelijke wachtwoordlekken en kwaadaardige url’s. Hoewel dit handig is, deel je hierdoor wel extra informatie zoals webadressen, paginasegmenten, extensiegebruik, downloads en meer met Google. Je zult dus moeten afwegen of je dit wilt. Wijzelf houden het hier bij Standaardbeveiliging, met ingeschakelde wachtwoordwaarschuwing.

Tip 06: Privacy (Chrome)

De balans tussen veiligheid, surfcomfort en privacy kan dus soms delicaat zijn. Neem bijvoorbeeld de Chrome-wizard bij Privacy en beveiliging / Privacygids. Het activeren van functies voor zoek- en browsekwaliteit, synchronisatie van surfgeschiedenis, Safe Browsing (zie tip 5) en cookies van derden kan je veiligheid of surfcomfort verhogen, maar tegelijkertijd ten koste gaan van je privacy. Dit vraagt om een persoonlijke afweging.

Het kan ook zijn dat je het niet prettig vindt dat je internetprovider je DNS-verzoeken kan zien en zo kan achterhalen welke sites je bezoekt, zelfs via een versleutelde https-verbinding. Om dit te omzeilen, kun je DoH (DNS over https) in je browser inschakelen om ook de eigenlijke DNS-verzoeken te versleutelen.

In Chrome doe je dit via Privacy en beveiliging / Beveiliging, waar je de optie Beveiligde DNS gebruiken inschakelt. Je kunt kiezen voor Met je huidige serviceprovider, mits je provider standaard DoH ondersteunt. Of je kiest voor Met en selecteert een DoH-provider zoals Cloudflare of (Cisco) OpenDNS. Deze functie is trouwens ook te vinden in andere Chromium-browsers.

Sinds Windows 10 21H2 kun je DoH via de instellingen van Windows ook op systeemniveau activeren (zie onder meer dit artikel, voor Windows 11).

Tip 07 Beveiliging (Firefox)

Firefox is vaak de favoriete browser van gebruikers die veel waarde hechten aan maatwerk, veiligheid en privacy. Een manier om je beveiliging tegen malware en phishing-sites te verhogen in Firefox is door naar Privacy & Beveiliging te gaan en vervolgens alle drie de vakjes aan te vinken onder Beveiliging / Bescherming tegen misleidende inhoud en gevaarlijke software.

Het klopt dat voor deze beveiligingsfuncties bepaalde informatie naar Mozilla en sommige partners, zoals de Google Safe Browsing-service, kan worden gestuurd, maar deze omvat niet het volledige webadres (stringparameters worden bijvoorbeeld uitgesloten), en ook voor de controle van potentiële downloads wordt niet het volledige bestand verzonden. Je kunt de werking van deze functie zelf uittesten door te surfen naar https://www.itisatrap.org/firefox/its-a-trap.html, https://www.itisatrap.org/firefox/its-an-attack.html en https://www.itisatrap.org/firefox/unwanted.html.

Tip 08 Privacy (Firefox)

Firefox bevat heel wat interessante privacyinstellingen, die we hier helaas niet allemaal kunnen bespreken.

Stuur je liever geen persoonlijke data richting Mozilla, dan verwijder je het best de vier vinkjes bij Privacy en Beveiliging / Firefox-gegevensverzameling en -gebruik; standaard staan deze opties namelijk ingeschakeld.

Als je geen specifieke extensie zoals uBlock Origin of een DNS-filter zoals AdGuard Home gebruikt, kan het nuttig zijn om Firefox zo in te stellen dat het zelf zoveel mogelijk trackers en gerelateerde items blokkeert. Je kunt bijvoorbeeld Privacy & Beveiliging / Browserprivacy instellen op Streng in plaats van Standaard. Sommige websites zullen hierdoor mogelijk niet goed werken, maar je kan dit per geval aanpassen door op het (blauwe) schildje links van de adresbalk van de betreffende website te klikken en Verbeterde bescherming tegen volgen is AAN voor deze website uit te schakelen.

In deze sectie vind je ook de categorie DNS over HTTPS (DoH), met vier opties variërend van Uit (als je de standaard ingestelde DNS-resolver wilt gebruiken) tot Max. bescherming (waarbij Firefox altijd DoH gebruikt, bijvoorbeeld van aanbieders als Cloudflare of NextDNS).

Tip 09 Chrome zoekmachines

Als je in Chrome een andere zoekmachine dan Google wilt instellen, ga je naar Instellingen/Zoekmachine/Zoekmachines en Site Search beheren.

Hier zie je al een aantal alternatieven, zoals Bing en DuckDuckGo. Klik naast het gewenste alternatief op de drie puntjes en kies Instellen als standaard. Als de gewenste zoekmachine er niet tussen staat, klik dan op Toevoegen en vul een geschikte naam in, evenals een (korte) snelkoppeling en de exacte url.

Stel, je wilt de privacyvriendelijke zoekmachine Qwant toevoegen. Surf dan naar www.qwant.com, voer een zoekterm in (bijvoorbeeld test) en plak de resulterende url in het veld, maar vervang je zoekterm door %s, bijvoorbeeld: https://www.qwant.com/?q=%s&t=web. Je kunt op een vergelijkbare manier ook allerlei sites met een eigen zoekfunctie toevoegen. Het is goed mogelijk dat de url van eerder bezochte sites met een zoekfunctie al in de lijst met Inactieve Snelkoppelingen staat, waar je alleen maar op Activeren hoeft te klikken.

Over de werking van een snelkoppeling: stel dat je bij Qwant qw als snelkoppeling hebt ingetikt, dan hoef je voortaan op de adresbalk alleen maar qw in te tikken, gevolgd door de Tab-toets en een zoekterm om op die site meteen naar dat trefwoord te laten zoeken.

Vergelijkbare mogelijkheden zijn te vinden bij andere Chromium-browsers als Edge en Brave. Firefox is op dit vlak (standaard) minder flexibel.

Tip 10 Experimenteel

In de meeste browsers kun je ook met nieuwe functies experimenteren. In Chromium-browsers tik je hiervoor <browsernaam>://flags op de adresbalk, bijvoorbeeld chrome://flags, waarna honderden functies inclusief omschrijving verschijnen. In Firefox doe je dit door about:config in te voeren en op Het risico aanvaarden en doorgaan en Alles tonen te klikken.

In beide browsers kun je bovenaan een zoekterm invoeren om naar een specifieke functie te zoeken. Om de status van een functie te wijzigen, selecteer je in een Chromium-browser Enabled of Disabled. Met Reset all stel je alle functies in op de oorspronkelijke status. In Firefox wijzig je de status met de knop Omschakelen of je klikt op het potloodicoon voor een andere waarde. Handig is wel dat je hier een vinkje kunt plaatsen bij Alleen gewijzigde voorkeuren tonen om te zien wat je hebt aangepast.

Daarnaast kun je de meeste browsers ook aansturen met opdrachtregelparameters. Via deze pagina vind je een overzicht voor Chromium-browsers. Hier kun je terecht voor Firefox-parameters.

Houd er rekening mee dat zulke opties bij elke nieuwe browserversie kunnen veranderen of zelfs niet meer werken. Je kunt ook overwegen om naast je stabiele versie een bètaversie te installeren, met experimentele functies die in stabiele edities vaak nog niet beschikbaar zijn. Je vindt deze via Chrome Bèta, Microsoft Edge Beta, Brave Beta en Firefox Beta.

Hoewel oude arcadekasten en klassieke spelcomputers op den duur verdwijnen, hebben de bijbehorende games het eeuwige leven. Met MAME boots je de originele hardware namelijk exact na. Daarmee wek je oude videospelletjes op je pc, laptop of Mac weer tot leven! Lijkt het spelen van nostalgische Atari-, Sega- en (S)NES-spellen je wel wat? In dit artikel leggen we uit hoe je dat doet.

Emuleren

Emuleren betekent dat speciale software de elektronica van een bestaand apparaat nabootst. In plaats van de originele printplaten en chips te gebruiken, vertaalt een emulator de instructies en signalen van die hardware naar je huidige pc of laptop. Een voordeel, want oude spelcomputers gaan op den duur namelijk kapot. Bovendien zijn reserveonderdelen schaars.

MAME is de bekendste emulator voor arcadekasten. De afkorting van deze freeware staat voor Multi Arcade Machine Emulator. Daarnaast ondersteunt dit programma tegenwoordig ook allerlei klassieke spelconsoles.

De doelstelling van de softwareontwikkelaars is om de hardware tot in detail na te bootsen en daarmee de technische kennis te behouden. Hierdoor speel je de games zoals ze oorspronkelijk bedoeld waren. Prettig is dat MAME iedere maand een nieuwe update vrijgeeft. Hierdoor weet je vrijwel zeker dat deze populaire emulator op jouw systeem goed blijft werken.

©jon anders wiken

Installatie

Met het opensource-project MAME bouw je een nauwkeurige digitale replica van één of meerdere spelcomputers. Je hoeft hiervoor alleen gratis emulatiesoftware op je systeem te installeren. MAME is voor Windows, macOS en Linux beschikbaar.

Nuttig om te weten is dat de makers nauwkeurigheid boven snelheid prefereren. Bepaalde games vormen dan ook een behoorlijke belasting voor jouw pc of laptop. Installeer het programma daarom bij voorkeur op een vlot systeem met minimaal 4 GB werkgeheugen. Volgens de ontwikkelaars werkt MAME ook op gedateerde computers van hooguit tien jaar oud, maar hierbij ervaren gebruikers wel eerder vertraging.

Ga naar www.mamedev.org en scrol een stukje omlaag. Klik onder Supported Platforms op de downloadknop van jouw besturingssysteem. Bij dit artikel werken we met de Windows-versie. Je downloadt het exe-bestand naar de computer en dubbelklikt hierop. Kies Uitvoeren en bepaal via de knop met de drie puntjes in welke map je de bestanden van het programma wilt opslaan. Bevestig met OK / Extract.

MAME verkennen

Ga naar de map waarin je in de vorige tip MAME hebt geïnstalleerd. Je ziet hierin flink wat mappen en bestanden. Dubbelklik op mame.exe. Er verschijnt een ietwat onorthodoxe gebruikersomgeving met de namen van tienduizenden systemen en games. Aan de linkerkant kun je het aanbod onder meer op jaartal of fabrikant sorteren.

Je kunt ook de zoekfunctie gebruiken. Begin in dat geval gewoon met typen. Zo krijg je een idee welke emulators er allemaal beschikbaar zijn. Typ je bijvoorbeeld Nintendo, dan komen iconische spelcomputers als Game Boy (Color) en Entertainment System tevoorschijn. Klik bovenaan op het sterretje om een emulator als favoriet te markeren. Op die manier vind je die later makkelijker terug.

Je kunt alvast de status van een geselecteerde emulator controleren. Als onderin beeld Status: Working verschijnt, kan MAME deze spelcomputer of arcadekast goed nabootsen. Is dat niet het geval, dan voegt de emulatiesoftware wellicht later ondersteuning toe via een update. Controleer verder ook of het beeld en geluid goed werken. In dat geval staat er OK achter respectievelijk Graphics en Sound.

Configuratiebestand

Ten opzichte van veel andere programma's wijkt de werking van MAME op bepaalde punten nogal af. Je dient bijvoorbeeld eerst twee zogeheten configuratiebestanden aan te maken. Doe je dat niet, dan slaat de emulatiesoftware jouw voorkeursinstellingen slechts tijdelijk op. Denk onder meer aan de gewenste beeldresolutie, geluidsinstellingen en invoerapparatuur.

Dubbelklik onderin beeld op General Settings en dubbelklik op Save Settings. De melding Settings saved verschijnt. Kies Return to Previous Menu om weer terug te keren naar het beginscherm. Je kunt hiervoor trouwens ook de Escape-toets gebruiken. Controleer voor de zekerheid of er in de MAME-map op de computer twee nieuwe configuratiebestanden staan, namelijk mame.ini en ui.ini.

Nederlandse taal

De voertaal is weliswaar standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Ga naar General Settings / Customize UI en dubbelklik op Language. Klik vervolgens twee keer op Dutch. Zodra je nu Return to Previous Menu kiest, verandert het menu direct naar het Nederlands. Bevestig met Instellingen opslaan en sluit het menu af. Houd er rekening mee dat niet alle onderdelen in MAME correct zijn vertaald.

Maplocatie ROM's

MAME heeft standaard géén spellen. Die ga je zo dadelijk namelijk zelf toevoegen. Je regelt dat door zogenoemde ROM-bestanden in het programma te laden. Zo'n ROM-bestand is kort gezegd een digitale kopie van een klassieke game. Handig, want je kunt tenslotte niet zomaar een oude spelcartridge of floppydisk op een hedendaagse computer aansluiten.

Geef in MAME aan waar je ROM's bewaart. Navigeer hiervoor achtereenvolgens naar General Settings / Mappen configureren / ROMs / Map toevoegen en selecteer de map roms binnen de MAME-opslagmap. Je bevestigt met Enter, waarna je driemaal klikt op Terug naar vorig menu. Bewaar de wijzigingen met Instellingen opslaan en sluit het menu af.

ROM's downloaden?

Hoewel emulators zoals MAME legaal zijn, ligt dat voor de benodigde ROM-bestanden van games helaas iets anders. Het is dan ook begrijpelijk dat de videospellen niet bij de emulatiesoftware zijn inbegrepen, want hierop rust auteursrecht. Bovendien zouden tienduizenden spellen te veel opslagcapaciteit opeisen.

Wie op Google speurt, vindt al gauw allerlei downloadbare ROM-bestanden van bekende gametitels. Kijk daarmee uit! Je mag officieel alleen een digitale back-up maken van een origineel videospel dat je zelf bezit. Het kopiëren van een authentieke cartridge is nogal complex. Je hebt hiervoor namelijk specifieke apparatuur en software nodig. Bovendien is het niet toegestaan om eventuele kopieerbeveiliging te omzeilen. Om de genoemde redenen is het natuurlijk verleidelijk om ROM-bestanden uit illegale bron te downloaden, maar volgens de Nederlandse wet is dat dus verboden.

Op talloze websites liggen illegale ROM-bestanden van bekende spellen voor het oprapen.

ROM's downloaden

Auteursrechtelijk beschermde ROM's mag je niet downloaden. Gelukkig beheert MAME zelf ook een behoorlijke collectie klassieke games. De originele makers hebben toestemming gegeven om deze ROM-bestanden gratis te gebruiken. Het betreft tientallen titels die tussen 1977 en 2001 zijn uitgebracht.

Ga naar www.mamedev.org/roms/ en klik op een interessante titel. Je zet een vinkje voor I understand that these ROM images are for non-commercial use only, waarna je op de downloadknop klikt. Bewaar het zip-bestand nu in de ROM-map van MAME. Pak dit zip-bestand beslist niet uit, want anders werkt de emulatie niet.

Retrogame starten

Zodra je de ROM's eenmaal in de juiste map hebt geplaatst, kun je deze games in MAME starten. Overigens circuleren er op internet ook ROM's die in de praktijk helaas niet werken. Het is dus echt een kwestie van uitproberen. Als je in de vorige tip legale kopieën vanaf de website van MAME hebt gedownload, krijg je die relatief eenvoudig aan de praat.

Klik in het linkermenu op Beschikbaar en druk vervolgens op de F1-toets. Bevestig met Enter. De emulatiesoftware controleert nu alle aanwezige ROM's. Na even wachten zie je in de lijst verse titels die je kunt spelen. Klik hierop en controleer onderaan of de status, het beeld en het geluid in orde zijn. Je opent rechtsboven eventueel het tabblad Informatie om extra details te tonen, zoals jaartal en fabrikant. Kun je een bepaalde titel niet vinden? Gebruik dan de zoekfunctie! Klik tweemaal op een titel om het videospel te starten.

Gamen maar!

Een game start met de standaardinstellingen altijd op volledige schermgrootte. Vind je dat niet prettig, dan druk je in Windows op de sneltoets Alt+Enter om de vensterweergave te openen. Pixelachtige videospelletjes kun je vaak beter in een wat kleinere weergave spelen. Je past de grootte van het dialoogvenster naar eigen wens aan.

De bediening verschilt per spel. Vaak verschijnt er eerst een korte animatie, waarna je het spel kunt starten. Het loont de moeite om eerst even de invoerinstellingen door te nemen. Druk in de spelweergave op de Tab-toets en ga naar Invoerinstellingen / Input Assignments (this system). Je ziet nu welke knoppen je kunt gebruiken. Liever een andere indeling? Geen probleem, want het is mogelijk om de bedieningsknoppen te wijzigen. Selecteer een functie en druk vervolgens op Enter. Druk nu op de toets die je voortaan wilt gebruiken.

Klaar met spelen? Klik dan rechtsboven op het kruisje om weer terug te gaan naar het beginscherm van MAME. Je kunt als alternatief ook op de Escape-toets drukken.

Let op: artikel gaat verder onder de afbeelding en de video.

🎢 Ook leuk: gratis achtbanen bouwen in je browser

Game-instellingen

Je kunt van iedere game de instellingen even doornemen. Klik met de rechtermuisknop op een titel om een contextmenu te openen. Zoals de naam al doet vermoeden, verschijnen er bij Geavanceerde opties allerlei complexe instellingen. Dat zijn er weliswaar flink wat, maar voor doorsneegebruikers zijn de meeste opties niet zo interessant.

Overigens is het wél de moeite waard om het onderdeel Automatisch opslaan/hervatten te activeren. Afhankelijk van het spel sla je daarmee de voortgang op. Kijk daarnaast ook even bij Invoerinstellingen. De Muis staat namelijk vaak uit, terwijl je veel games met dit bedieningsapparaat kunt spelen. Klik op Terug naar vorig menu.

Kijk verder ook even bij Video opties. Schakel bijvoorbeeld de Venstermodus in wanneer je liever niet wilt dat de game in een volledig scherm opent. Kies daarna Terug naar vorig menu en Save System Settings. Sluit ten slotte het menu.

Muntinworp

Veel oude arcadekasten hebben een muntgleuf. Pas wanneer iemand daar een gulden of rijksdaalder in gooide, begon het spel. Aangezien MAME de hardware van klassieke arcadespellen exact nabootst, is het veelal nodig om een virtueel muntje in het systeem te werpen. Anders kun je namelijk niet spelen. Meestal druk je hiervoor op 5 voor munt één en 6 voor munt twee. Druk meermaals op deze getallen om extra credits toe te voegen.

Bij veel virtuele arcadekasten druk je verder op 1 of 2 om respectievelijk met één of twee spelers te gamen. Daarnaast zijn F6 en F7 nuttige sneltoetsen. Daarmee bewaar of laad je namelijk zogeheten savestates. Wil je even pauzeren? Druk dan op F5. Je kunt meestal met de pijltjestoetsen bewegen. Als je een schietspel speelt, is de vuurknop natuurlijk cruciaal. Dat is veelal de Spatie-, Ctrl- of Alt-toets.

Extra credits

Speel je een arcadespel en blijf je telkens virtuele muntjes inwerpen? Bij een echte arcadekast is het via fysieke schakelaars op de printplaat vaak mogelijk om de instellingen te wijzigen. Een kastbeheerder kan zo bijvoorbeeld extra credits of levens aan een muntinworp toewijzen. MAME heeft hiervoor een aangepast menu, zodat je langer kunt doorspelen.

Druk binnen de spelomgeving op de Tab-toets en ga naar DIP-schakelaars. De beschikbare instellingen zijn afhankelijk van het gekozen arcadespel. Vaak kun je het aantal levens en/of credits opvoeren. Soms zijn er ook opties om de gametijd te verlengen, een andere taal te kiezen en de moeilijkheidsgraad te wijzigen. Tot slot kun je het geluid van de 'arcadekast' wellicht aan- of uitzetten. Klaar? Klik dan achtereenvolgens op Terug naar vorig menu en Close Menu.

Geluid

Tijdens het spelen van een spel kun je diverse geluidsopties aanpassen. Hoor je bijvoorbeeld deuntjes uit de monitorspeakers, maar gebruik je hiervoor liever aangesloten pc-speakers? Druk dan in het gamevenster op de Tab-toets. Via Audio Mixer verschijnt er een klein venster. Klik achter Device zo nodig meermaals op het pijltje totdat de juiste audiobron is geselecteerd. Daarnaast pas je optioneel ook nog het standaardvolume aan. Klik op Terug naar vorig menu.

MAME heeft ook nog diverse geavanceerde audio-opties. Open hiervoor het onderdeel Audio Effects. Via Equalizer kun je bijvoorbeeld de intensiteit van hoge en lage tonen wijzigen. Sluit het menu door twee keer op de Escape-toets te drukken.

Plug-ins

MAME ondersteunt het gebruik van plug-ins. Je voegt daarmee extra functies aan het programma toe. Ga vanuit het hoofdvenster naar General Settings en kies Plugins. Er wordt een lijst geopend van alle uitbreidingen die je kunt activeren.

Een leuke plug-in is bijvoorbeeld Hiscore support. Je bewaart daarmee je hoogste scores. Verder kun je met Input macro plugin een reeks toetsaanslagen aan een enkele knop toewijzen. Cheat finder helper library helpt je misschien met het vinden van handige trucs. Dat kan net het verschil zijn om een level of volledige game uit te spelen. Laat ten slotte met Game play timer tijdens het spelen desgewenst een tijdklok meelopen. Navigeer naar Terug naar vorig menu en kies Instellingen opslaan. Sluit het menu vervolgens af.

Ben je benieuwd hoe de plug-ins in de praktijk werken? Herstart dan eerst MAME en start een spel. Je drukt daarna op de Tab-toets, waarna je het onderdeel Plugin opties opent. Je kunt nu de aanwezige plug-ins configureren.

De mogelijk binnenkort te verschijnen iPhone 17e zou evenveel gaan kosten als de iPhone 16e, namelijk 599 dollar - omgerekend mogelijk wederom 719 euro.

Dat claimt journalist en Apple-expert Mark Gurman op Bloomberg. De iPhone e-modellen zijn betaalbaardere versies van de iPhone. Dat blijkt wel uit de prijs van de begin vorig jaar uitgekomen iPhone 16e, die op release 719 euro (en 599 dollar in de VS) kostte.

Gurman claimt dat de prijs van opvolger iPhone 17e in ieder geval in de VS gelijk blijft, oftewel nog steeds 599 dollar. Dat zou dus kunnen betekenen dat hij ook weer 719 euro in Europa gaat kosten.

Verbeteringen

De prijs blijft waarschijnlijk dan wel gelijk, maar de 17e zou toch enkele verbeteringen ten opzichte van de 16e kennen. Zo zou er een A19-chip in de iPhone 17e zitten, een chip die ook in de duurdere, reguliere iPhone-modellen voorkomt.

Verder zou de 17e ook Apple's 5G-chip bevatten, net zoals de duurdere iPhones. Tot slot zou ook MagSafe ondersteund worden voor Apple’s magnetische accessoires. Dit was bij de iPhone 16e niet het geval.

Volgens Gurman wordt de iPhone 17e op 19 februari onthuld en ergens binnenkort uitgebracht. De 16e kwam op 28 februari 2025 uit, dus het is waarschijnlijk dat de opvolger ook ergens later deze maand of begin volgende maand uitkomt. De reguliere iPhone-modellen worden altijd pas in september aangekondigd en uitgebracht.

Overigens claimt Gurman ook dat Apple binnenkort nieuwe iPads uitbrengt - een iPad Air met een M4-chip en een instapmodel met een A18-chip - en nieuwe Macbook Airs en Pro's. Die zouden mogelijk ergens in maart uitkomen.