ID.nl logo
Van kijken tot streamen: zo gebruik je YouTube voor jouw wensen
© Yasir Design - stock.adobe.com
Huis

Van kijken tot streamen: zo gebruik je YouTube voor jouw wensen

Gepersonaliseerde afspeellijsten, een gestroomlijnde videobibliotheek en slimme opties om eigen video’s te uploaden: haal jij alles uit YouTube? Het videoplatform biedt meer dan je denkt.

In dit artikel laten alle mogelijkheden van YouTube (Premium) de revue passeren:

  • Afspeellijsten maken
  • Geschiedenis (automatisch laten) verwijderen
  • Meldingen beheren
  • Korte clip van video maken
  • Lange kijksessies voorkomen
  • Video's uploaden
  • Live-video streamen
  • Podcast maken

Ook interessant: YouTube Studio: maak van een gewoon filmpje een verfijnde video

Spendeer je ook vele uren aan het kijken naar interessante YouTube-video’s? Je bent niet de enige. Het videoplatform is mateloos populair en steeds meer ‘creators’ maken volwaardige producties die ze vervolgens via YouTube verspreiden. Gelukkig kun je zelf grip houden op de stroom aan video’s en hoe je ze organiseert, zodat je zeker weet dat je geen interessante content over het hoofd ziet.

Later bekijken

Mogelijk kom je een interessante video tegen, maar heb je op dat moment niet de tijd om deze (volledig) te kijken. Maak dan slim gebruik van de functie om de video op te slaan. Klik op de knop Opslaan. De video wordt toegevoegd aan de lijst Later bekijken. In de webversie kun je ook direct voor een andere afspeellijst kiezen. Gebruik je de mobiele app, dan kies je na Opslaan in de pop-up onder in je scherm voor Wijzigen om de video in een andere afspeellijst op te slaan.

Bekijk interessante video’s later, op een beter moment.

Interessant is de mogelijkheid om zelf afspeellijsten te maken. Gebruik hiervoor de mobiele app van YouTube op je Android-toestel, iPhone of iPad. Tik op je profielfoto en kies Alles bekijken bij Playlists. Kies voor Nieuwe playlist maken als je een nieuwe lijst wilt opzetten. YouTube presenteert een overzicht van recent bekeken video’s. Selecteer de gewenste video’s en kies Volgende. Vervolgens geef je de lijst een naam en bepaal je of de lijst ook voor anderen te zien is. Kies Privé als je dat niet op prijs stelt. Een middenweg is ook mogelijk: kies Verborgen als je de afspeellijst alleen wilt delen met personen die de directe link naar de lijst hebben. Mag iedereen de lijst zien, dan kies je voor Openbaar. Gebruik je liever de desktopversie? Je ziet de afspeellijsten in de sectie Jij (links in het venster).

Je kunt ook eigen afspeellijsten maken.

Specifieke items Via de sectie Jij heb je ook toegang tot de kijkgeschiedenis. Handig als je in het verleden een video hebt bekeken, maar niet meer precies weet om welke video het gaat. Die kijkgeschiedenis bevat een paar handige functies. Wil je een specifieke video uit de geschiedenis verwijderen, klik dan op het kruisje bij de betreffende video.

Andersom is ook mogelijk: wil je de video graag bewaren, dan klik je op de drie verticale puntjes ernaast en kies je voor Opslaan in playlist of Opslaan in later bekijken. Uiterst rechts in het venster kun je zoeken in de geschiedenis of de volledige geschiedenis wissen. Ook kun je de geschiedenis tijdelijk uitschakelen. Kies dan voor Kijkgeschiedenis onderbreken.

Even geen geschiedenis? Zet de functie op pauze.

Lekker opschonen

De mobiele versie van YouTube geeft je de mogelijkheid om de geschiedenis op regelmatige tijden te verwijderen, bijvoorbeeld na elke 90 dagen. Tik op je profielfoto en op Instellingen (herkenbaar aan het tandwiel). Kies Alle geschiedenis beheren /Opties. Standaard zie je dat automatisch verwijderen uitgeschakeld is. Tik op Kies een optie voor automatisch verwijderen en activeer de optie Automatisch activiteit verwijderen die ouder is dan. In het menu kies je de gewenste periode en tik je op Volgende. Bovendien vind je in deze sectie de optie om ook je zoektermen in de zoekbalk te bewaren, zodat je ziet waarnaar je in het verleden op zoek bent geweest. Plaats een vinkje bij Inclusief je zoekopdrachten op YouTube.

Je kunt de geschiedenis automatisch opschonen op gezette momenten.

Ondertitelen maar

De ondertiteling van video’s komt vaak goed van pas, bijvoorbeeld als je de video wilt bekijken zonder geluid. Uiteraard kun je de ondertiteling telkens handmatig inschakelen, maar handiger is het om deze automatisch te laten verschijnen. Open de instellingen van YouTube en kies Afspelen en prestaties. In de sectie Ondertiteling plaats je een vinkje bij Altijd ondertiteling tonen. Als er geen ondertiteling beschikbaar is, kan YouTube de ondertiteling vaak ook automatisch genereren. Wil je hiervan gebruikmaken, dan activeer je Inclusief automatisch gegenereerde ondertiteling.

Even rust a.u.b. Plaats je de muis op een thumbnail van een video, dan speelt YouTube ongevraagd een stukje van de video af. Gelukkig kun je ook kiezen voor statische thumbnails, zodat de videoweergave niet meteen van start gaat. Kies in het instellingenvenster voor Afspelen en prestaties. Zet de schuif op Uit bij Videopreviews.

Meldingen onder controle

Als videofanaat ben je mogelijk geabonneerd op een flinke hoeveelheid kanalen en wellicht ben je ook actief met het plaatsen van reacties. Om van alle nieuwigheden en veranderingen op de hoogte te blijven, toont YouTube verschillende meldingen, zowel op desktop als mobiel. Ook kun je op de hoogte blijven via e-mailmeldingen. Je betaalt zelf welke meldingen relevant zijn. Open de instellingen op de website en kies voor Meldingen. We beginnen bij de sectie Algemeen. Wil je meldingen ontvangen, ook buiten YouTube om? Zet in dat geval Meldingen ontvangen in deze browser aan. Ongeacht of YouTube is geopend, toont de browser dan een bericht bij nieuwe items. Vervolgens werp je een blik op Je voorkeuren. Hier vind je een overzicht van de onderwerpen waarvoor je een melding kunt krijgen, bijvoorbeeld wanneer er aanbevolen video’s verschijnen of wanneer je naam in een reactie wordt vermeld. Controleer tot slot bij E-mailmeldingen welke berichten per mail mogen worden gestuurd.

De meldingen kun je op elk moment terugzien. Rechtsboven vind je de knop Meldingen, herkenbaar aan het pictogram van een alarmbel. Klik hierop voor het overzicht.

Bepaal zelf wanneer en waarvoor je van YouTube een melding ontvangt.

Privacy voorop Andere gebruikers kunnen zien waarop je geabonneerd bent, tenzij je dit uitschakelt. Open de instellingen van YouTube en klik op Privacy. Zet de schuif op Aan bij Al mijn abonnementen privé houden.

Clip maken

Kom je een interessant segment tegen in een video of in een live-video? Je kunt hiervan een clip maken. Zo’n clip kun je vervolgens delen in je netwerk. YouTube onthoudt hierbij van wie de originele video is en blijft de ‘credits’ aan de oorspronkelijke maker geven, inclusief de afspeelstatistieken. Klik onder de video op de knop met de drie puntjes (...) en kies Fragment. Bepaal met de schuif welk segment van de video je wilt uitlichten. Onderin lees je hoelang het fragment wordt. Wil je preciezer te werk gaan, dan kun je de tijdcode in de vakken erboven opgeven. Geef de clip een naam en klik tot slot op Fragment delen. De clips worden bewaard in een aparte sectie. Je opent deze door links te klikken op Jij. Een overzicht van alle playlists verschijnt. Blader nu naar beneden. Hier vind je de sectie Je clips met alle eerder gemaakte clips.

Wil je geen nieuwe clip maken, maar de volledige video delen en deze laten starten vanaf een specifiek punt? Speel de video af en pauzeer deze op het punt voordat het interessant wordt. Klik nu met de rechtermuisknop op de video en kies Video-URL kopiëren vanaf huidig tijdstip.

Welke clip wil jij met anderen delen?

Downloaden maar

Heb je een mooie vliegreis in het vooruitzicht of ben je in een omgeving waar je mogelijk geen (snelle) internettoegang hebt? Met een Premium-account kun je YouTube-video’s downloaden, zodat je ze offline kunt bekijken. Onder de video klik je op de knop met de drie puntjes (...), waarna je kiest voor Downloaden. Klik in het statusvenster op Bekijken om de voortgang te zien. Rechtsboven in het venster vind je de optie Downloadinstellingen. Hiermee bepaal je de downloadkwaliteit (en daarmee bestandsgrootte) van de video’s. Video’s worden op een standaardkwaliteit (van 480p) binnengehaald, maar je kunt hier ook kiezen voor een Full HD-resolutie (van 1080p) of een teruggeschaalde resolutie van 144p. Bepaal je het liever per video, kies dan voor Altijd vragen. YouTube verwijdert automatisch gedownloade video’s als je langer dan 30 dagen offline bent. Zelf kun je ook schoon schip maken door te klikken op de knop Alle downloads verwijderen.

Appeltje voor de dorst YouTube kan ervoor zorgen dat je altijd wat te kijken hebt, ongeacht of je online bent. Je maakt hiervoor gebruik van slimme downloads. Hierbij worden aanbevolen video’s automatisch gedownload. Via het venster Downloadinstellingen schakel je de slimme downloads in (optie Slimme downloads aanzetten).

Nooit meer verlegen zitten om video’s, zelfs als je offline bent.

Meer controle

Onder in de videospeler vind je de optie Autoplay. Die zorgt ervoor dat automatisch een nieuwe video wordt gestart zodra de huidige is afgerond. YouTube kiest hierbij de video die volgens het algoritme gerelateerd is aan de huidige versie. Het automatisch schakelen naar een volgende video stopt vanzelf na 4 uur inactiviteit als je gebruikmaakt van een draadloos netwerk. Maak je gebruik van een mobiele dataverbinding, dan stopt Autoplay er na 30 minuten inactiviteit mee. Goed om te weten: bij kinderen van 13 tot 17 jaar is Autoplay standaard uitgeschakeld. Je kunt Autoplay bovendien per apparaat in- of uitschakelen. De optie is specifiek voor het gebruikte apparaat.

Handig! YouTube zonder advertenties op je Android-telefoon? Zo doe je dat!

Achter de schermen De gezondheid van het netwerk, de verbindingssnelheid, de gebruikte codec: YouTube houdt aardig wat statistieken bij tijdens het afspelen van video’s. Wist je dat je een deel van die statistieken ook kunt inzien? Klik met de rechtermuisknop op een video en kies Statistieken voor nerds. Een overlay met de extra informatie verschijnt.

Interessant: statistieken voor nerds!

Even pauzeren

De app van YouTube biedt een aantal opties die je niet aantreft in de desktopvariant. Een van de belangrijkste is de mogelijkheid om je te helpen bij het onder controle houden van je schermtijd. Klik op je profielfoto en vervolgens op de knop Instellingen (herkenbaar aan het tandwiel). Kies Algemeen. Om regelmatig te pauzeren en lange kijksessies te voorkomen, activeer je de optie Herinner me eraan pauze te nemen. Verder vind je hier de optie Stuur me een herinnering als het bedtijd is. Die kun je koppelen aan een eventuele bedtijdmodus van de telefoon: kies dan de eerste optie. In plaats hiervan kun je ook een aangepaste planning gebruiken en zelf de begin- en eindtijd instellen. Wil je niet tussendoor worden gestoord, plaats dan een vinkje bij Herinnering pas tonen als de geopende video is afgelopen.

Benieuwd naar de tijd die je gemiddeld aan YouTube besteedt? In de app vind je een aparte sectie met gedetailleerde informatie. Tik op je profielfoto en vervolgens onderin op Kijktijd. Bovenin zie je hoeveel minuten je gemiddeld per dag kijkt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen vandaag en de afgelopen week.

Rustig aan! Houd controle over je datagebruik als je de mobiele versie van YouTube gebruikt. De instellingen hiervoor vind je in de sectie Databesparing, bereikbaar via het instellingenscherm. Wil je in één keer zo min mogelijk gegevens verbruiken, dan kies je voor de Databesparingsstand. Interessanter is de mogelijkheid om het dataverbruik per activiteit te bepalen. Hier schakel je onder meer een lagere videokwaliteit en downloadkwaliteit in, en bij een Premium-account kun je ook aangeven dat je alleen video’s wilt downloaden bij een wifi-verbinding.

Databesparing helpt met het onder controle houden van je gegevensverbruik.

Studiobaas

Je kunt natuurlijk volop kijken naar video’s, maar je kunt ook je steentje bijdragen met eigen content. In het hoofdvenster van de app zie je onderaan, in het midden, een plus-knop: Maken. Wil je een eigen video uploaden en voor anderen zichtbaar maken, dan kies je uit het vervolgmenu Video uploaden. Gebruik je de desktopversie van YouTube, dan kun je eenvoudig video’s naar het browservenster slepen. Bij zowel de desktopversie als mobiele versie kun je de bestanden selecteren via een bestandskiezer. Onder de knop Maken vind je ook de optie Een post maken. Hiermee kun je korte aankondigingen doen, bijvoorbeeld door alvast te verwijzen naar een video die je binnenkort online zet.

Lees ook: Stappenplan: een eigen YouTube-kanaal beginnen

Live gaan

Behalve een vooraf opgenomen video, kun je ook een live-video maken (optie Maken /Live gaan). Hierbij gebruik je bijvoorbeeld de optie Webcam en kun je een live-uitzending maken. Je geeft vervolgens aan wanneer je live wilt gaan (kies tussen Nu en Later). Dat is ook de aanbevolen route voor wie als beginner aan de slag gaat. Ben je meer gevorderd, kies dan voor Streamen. Daarmee krijg je extra functies tot je beschikking. Zo kun je titels toevoegen, beelden samenvoegen en visuele effecten gebruiken. Kies je voor Webcam, dan geef je in drie hoofdstappen de details op. Je kiest onder meer de titel en videocategorie, en configureert de instellingen van de webcam. Aan het einde van het stappenplan ben je klaar voor de stream.

De wizard helpt met het opzetten van een live-sessie.

Aanvullende opties

Kies je voor een live-video, dan wordt YouTube Studio geopend. Die omgeving biedt nog meer opties voor je videomateriaal. Klik op de knop Maken rechtsboven op de pagina. Naast de bekende opties, zoals het uploaden van een video of het streamen van een live-uitzending, kun je hier ook een podcast opzetten. Klik op Nieuwe podcast. Een wizard wordt geopend waarmee je een nieuwe podcast kunt maken. Maar je kunt ook een bestaande afspeellijst gebruiken als podcast.

Met YouTube Studio kun je nog veel meer doen, zoals het maken van een podcast.
Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Bekijk de nieuwe trailer van The Mandalorian and Grogu
Huis

Bekijk de nieuwe trailer van The Mandalorian and Grogu

Disney en Lucasfilm hebben gisteren een nieuwe trailer van de aankomende bioscoopfilm The Mandalorian and Grogu uitgebracht.

Tijdens de Super Bowl werd er al een trailer uitgezonden, maar die viel niet bij alle fans even goed in de smaak. Lucasfilm lijkt het goed te willen maken met deze nieuwe trailer, die veel meer als een trailer voor een traditionele Star Wars-film voelt.

The Mandalorian en Grogu worden in de aankomende film ingehuurd om Colonal Ward te redden uit de klauwen van Rotta the Hutt - de zoon van Jabba the Hutt. De rol van The Mandalorian wordt zoals in de serie gespeeld door Pedro Pascal, maar ook acteurs als Jeremy Allen White en Sigourney Weaver zijn van de partij.

De film, die de Disney+-serie The Mandalorian opvolgt, draait vanaf 20 mei in Nederlandse bioscopen.

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
SSD in topvorm in Windows 11: zo blijft hij sneller en gaat hij langer mee
© MG | ID.nl
Huis

SSD in topvorm in Windows 11: zo blijft hij sneller en gaat hij langer mee

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

In dit artikel

In dit artikel loop je de Windows 11-instellingen langs die het meeste invloed hebben op je SSD, zoals snel opstarten, TRIM en geplande optimalisatie. Je checkt ook de gezondheid via S.M.A.R.T., kijkt naar firmware en stuurprogramma's en zorgt dat er genoeg vrije ruimte overblijft voor wear leveling. Tot slot stel je energiebeheer, indexering, slaapstand, schrijfcache en het wisselbestand zo in dat je systeem stabiel blijft en je schijf minder onnodig schrijft.

Lees ook: Check je opslag: zo gezond zijn je HDD en SSD

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Hoewel Snel opstarten wordt aanbevolen, schakel je het beter uit met een SSD.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

In Apparaatbeheer kun je het stuurprogramma van de SSD bijwerken.
Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Door Opslaginzicht te activeren bespaar je automatisch op schijfruimte.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

"DisableDeleteNotify = 0" betekent dat de TRIM-functie is ingeschakeld.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

De knop die defragmenteert, heet nu Optimaliseren.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Zet beide energiemodi op de instelling Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Je kunt de mappen selecteren die je toch wilt indexeren.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schakel de slaapstand uit via de Opdrachtprompt.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat de optie om de schrijfcache te gebruiken ingeschakeld.
Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.

View post on TikTok

Handig om mee te nemen:

Portable SSD's