Google Documenten bestaat al meer dan een decennium. In die tijd zijn er steeds meer functies toegevoegd. Mis je toch nog iets? Neem dan eens een kijkje bij de vele add-ons in Google Docs. Wij hebben alvast een selectie gemaakt.

Tip 01: Uitbreidingen

De online office-programma’s van Google bevatten al ontzettend veel functies. Gebruik je niet al te specifieke functies van Microsoft Word of Excel, dan kun je vaak ook prima overweg met Google Documenten en Google Spreadsheets. En mis je een bepaalde functie, dan zou het zomaar kunnen dat die wél bestaat, alleen dat die niet standaard aanwezig is in het online programma. Je kunt namelijk nog extra functionaliteiten toevoegen door middel van add-ons.

©PXimport

Tip 02: Add-ons toevoegen

Wanneer je een bestaand of nieuw document of spreadsheet opent in de Google-kantoorsuite, dan zie je bovenaan Add-ons staan. Daarmee voeg je add-ons toe en beheer je ze. Als je klikt op de optie Add-ons toevoegen, opent er een online bibliotheek met allerlei uitbreidingen. Wanneer je de muisaanwijzer boven een tegel houdt, krijg je een korte beschrijving en de installatieknop Gratis+ te zien. Bijna alle toevoegingen zijn namelijk gratis beschikbaar. Dat ‘gratis’ mag je overigens met een korreltje zout nemen: niet zelden gaat het om proefversies waarbij je voor het ontsluiten van alle functionaliteiten alsnog de knip moet trekken. Zodra je op die knop Gratis+ klikt, verschijnt een lijst met de machtigingen die de add-on nodig heeft. Neem die vooral goed door, voel je je niet zo prettig bij de machtigingen in kwestie, laat de add-on dan simpelweg links liggen.

Goed om weten: de toegevoegde add-ons worden aan je Google-account gekoppeld, zodat ze ook op andere computers beschikbaar komen. En via het menu Add-ons / Add-ons beheren kun je ze altijd ook weer verwijderen.

©PXimport

Kwaliteit

Tip 03: Ondertekenen

Met de uitbreiding HelloSign kun je je digitale documenten van een geldige handtekening voorzien. Je kunt gratis tot drie handtekeningen per maand versturen. Zodra je SignDocument kiest, geef je in het rechtervenster Justme aan (het is mogelijk het document ook door anderen te laten ondertekenen via Me and others en Justothers) en tekent je je handtekening via Draw new signature. Dit hoeft alleen de eerste keer. Hierna kun je een handtekening aanklikken om hem aan het document toe te voegen. Vervolgens stuur je het document in kwestie door via de knop Email as PDF.

Van dezelfde makers is er ook HelloFax, een add-on waarmee je een document rechtstreeks vanuit Google Documenten naar een willekeurig nummer kunt faxen. Het volstaat het (internationale) faxnummer in te voeren en eventueel een ‘cover page’ toe te voegen. Je kunt gratis tot zestig pagina’s faxen.

Tip 04: Fonts & stijlen

Varieer je regelmatig met lettertypes, dan is de add-on Extensis Fonts wel iets voor je. Die toont namelijk alle beschikbare lettertypes in een apart deelvenster, inclusief voorbeeldweergave. Je kunt tevens filteren op specifieke types zoals (Sans) Serif en Handwriting. Heb je een geschikt lettertype gevonden, dan selecteer je het deel van de tekst dat je in dat font wilt, en klik je het lettertype in het deelvenster aan.

Wil je graag een uniforme opmaak meegeven aan je document, dan maak je vast al gebruik van de stijlen (Titel, Kop1, Kop2 …). Google Documenten biedt een aantal stijlen aan in het gelijknamige menu, maar dat is beperkt tot een handvol exemplaren. Wil je meer mogelijkheden, dan kun je de add-on Styles gebruiken (van Ablebits). Die geeft je de keuze uit een twintigtal stijlsjablonen, opgedeeld in rubrieken als Formal, Practical, Classical en Elegant. Elk van deze rubrieken bevat een aangepaste stijl voor titel, ondertitel en een zestal kopjes.

©PXimport

Tip 05: Delen & snelkeuzes

Google Documenten is altijd al sterk geweest als het aankomt op teamwork. Werk je namelijk samen in een document, dan zie je live waar de ander zich in het document bevindt en wat diegene typt. We kunnen ons echter voorstellen dat je niet altijd elk tekstfragment direct zichtbaar wilt maken voor je teamleden. Bijvoorbeeld als je nog even wilt nadenken over hoe je iets formuleert. Daarbij krijg je hulp van de add-on DocSecrets. Die werkt zeer eenvoudig. Je vult een wachtwoord (passphrase) in en bevestigt met Start. Vervolgens positioneer je de cursor in je document op de plaats waar de ‘geheime tekst’ hoort te komen, waarna je die tekst tikt of plakt in het vak bij Enter tekst & click Insert. Zodra je op Insert klikt, wordt de tekst in je document geplaatst – maar wel automatisch direct vervangen door gekleurde balken. De tekst die achter deze balken schuilt kun je in het venster aflezen. Wil je de tekst overal in het document leesbaar maken, dan klik je Revealall aan.

©PXimport

Tip 06: Sneller toegang

Een absoluut nuttige add-on is ook Doc Tools. Die brengt een aantal – vaak wat verborgen – functies aan de oppervlakte door ze vanuit een zijvenster beschikbaar te maken. Het gaat onder meer om de volgende functies: tekst vergroten of verkleinen, markeren, wissen, (omgekeerd) alfabetisch sorteren, van hoofdletters naar kleine letters omzetten of omgekeerd en nog meer.

©PXimport

Tip 07: Verzendlijst

Microsoft Word biedt de functie Verzendlijsten aan, waarmee je makkelijk gepersonaliseerde e-mails kunt versturen. Dat kan nu ook vanuit Google Spreadsheets, in combinatie met Gmail. Althans, wanneer je in Spreadsheets de add-on Yet Another Mail Merge installeert. Allereerst zorg je ervoor dat je het te versturen bericht klaar hebt staan in de mailmap Concepten in je Gmail. Vervolgens open je Spreadsheets en vul je de e-mailadressen van de beoogde ontvangers onder elkaar in een kolom in. Je start daarna de bewuste add-on op en klikt op Startsamenvoegen. Er verschijnt een venster waarin je naar de kolom met adressen verwijst (via de optie Wijzig) en aangeeft welk bericht je precies wilt versturen. Met een druk op de knop Stuur e-mails worden de berichten verzonden – gratis tot vijftig per dag.

©PXimport

Tip 08: Extra’s Spreadsheets

Zoals je functies uit Google Documenten naar boven haalt met Doc Tools, zo krijg je in Google Spreadsheets allerlei wat verborgen mogelijkheden onder handbereik met de add-on Power Tools. Vanuit een afzonderlijk venster krijg je meteen toegang tot een reeks bewerkingen zoals het selectief verwijderen van data volgens type (bijvoorbeeld alleen de cellen met tekst of getallen), converteer je eenvoudig tekst naar getallen of datums, haal je witruimtes, onderstrepingstekens of andere tekens weg, verwijder je duplicaten, zet je absolute formules om naar relatieve of omgekeerd, en krijg je toegang tot een flexibele zoek- en vervangfunctie.

Wat u niet vindt in deze toolbox is een functie waarmee u overtollige (want: lege) rijen en kolommen van uw spreadsheet wegknipt. Dat kan echter wel op elegante wijze met de add-on Crop Sheet. U kiest tussen Crop to Data en Crop to Selection en de tool doet de rest.

©PXimport

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.