Google Documenten bestaat al meer dan een decennium. In die tijd zijn er steeds meer functies toegevoegd. Mis je toch nog iets? Neem dan eens een kijkje bij de vele add-ons in Google Docs. Wij hebben alvast een selectie gemaakt.

Tip 01: Uitbreidingen

De online office-programma’s van Google bevatten al ontzettend veel functies. Gebruik je niet al te specifieke functies van Microsoft Word of Excel, dan kun je vaak ook prima overweg met Google Documenten en Google Spreadsheets. En mis je een bepaalde functie, dan zou het zomaar kunnen dat die wél bestaat, alleen dat die niet standaard aanwezig is in het online programma. Je kunt namelijk nog extra functionaliteiten toevoegen door middel van add-ons.

©PXimport

Tip 02: Add-ons toevoegen

Wanneer je een bestaand of nieuw document of spreadsheet opent in de Google-kantoorsuite, dan zie je bovenaan Add-ons staan. Daarmee voeg je add-ons toe en beheer je ze. Als je klikt op de optie Add-ons toevoegen, opent er een online bibliotheek met allerlei uitbreidingen. Wanneer je de muisaanwijzer boven een tegel houdt, krijg je een korte beschrijving en de installatieknop Gratis+ te zien. Bijna alle toevoegingen zijn namelijk gratis beschikbaar. Dat ‘gratis’ mag je overigens met een korreltje zout nemen: niet zelden gaat het om proefversies waarbij je voor het ontsluiten van alle functionaliteiten alsnog de knip moet trekken. Zodra je op die knop Gratis+ klikt, verschijnt een lijst met de machtigingen die de add-on nodig heeft. Neem die vooral goed door, voel je je niet zo prettig bij de machtigingen in kwestie, laat de add-on dan simpelweg links liggen.

Goed om weten: de toegevoegde add-ons worden aan je Google-account gekoppeld, zodat ze ook op andere computers beschikbaar komen. En via het menu Add-ons / Add-ons beheren kun je ze altijd ook weer verwijderen.

©PXimport

Kwaliteit

Tip 03: Ondertekenen

Met de uitbreiding HelloSign kun je je digitale documenten van een geldige handtekening voorzien. Je kunt gratis tot drie handtekeningen per maand versturen. Zodra je SignDocument kiest, geef je in het rechtervenster Justme aan (het is mogelijk het document ook door anderen te laten ondertekenen via Me and others en Justothers) en tekent je je handtekening via Draw new signature. Dit hoeft alleen de eerste keer. Hierna kun je een handtekening aanklikken om hem aan het document toe te voegen. Vervolgens stuur je het document in kwestie door via de knop Email as PDF.

Van dezelfde makers is er ook HelloFax, een add-on waarmee je een document rechtstreeks vanuit Google Documenten naar een willekeurig nummer kunt faxen. Het volstaat het (internationale) faxnummer in te voeren en eventueel een ‘cover page’ toe te voegen. Je kunt gratis tot zestig pagina’s faxen.

Tip 04: Fonts & stijlen

Varieer je regelmatig met lettertypes, dan is de add-on Extensis Fonts wel iets voor je. Die toont namelijk alle beschikbare lettertypes in een apart deelvenster, inclusief voorbeeldweergave. Je kunt tevens filteren op specifieke types zoals (Sans) Serif en Handwriting. Heb je een geschikt lettertype gevonden, dan selecteer je het deel van de tekst dat je in dat font wilt, en klik je het lettertype in het deelvenster aan.

Wil je graag een uniforme opmaak meegeven aan je document, dan maak je vast al gebruik van de stijlen (Titel, Kop1, Kop2 …). Google Documenten biedt een aantal stijlen aan in het gelijknamige menu, maar dat is beperkt tot een handvol exemplaren. Wil je meer mogelijkheden, dan kun je de add-on Styles gebruiken (van Ablebits). Die geeft je de keuze uit een twintigtal stijlsjablonen, opgedeeld in rubrieken als Formal, Practical, Classical en Elegant. Elk van deze rubrieken bevat een aangepaste stijl voor titel, ondertitel en een zestal kopjes.

©PXimport

Tip 05: Delen & snelkeuzes

Google Documenten is altijd al sterk geweest als het aankomt op teamwork. Werk je namelijk samen in een document, dan zie je live waar de ander zich in het document bevindt en wat diegene typt. We kunnen ons echter voorstellen dat je niet altijd elk tekstfragment direct zichtbaar wilt maken voor je teamleden. Bijvoorbeeld als je nog even wilt nadenken over hoe je iets formuleert. Daarbij krijg je hulp van de add-on DocSecrets. Die werkt zeer eenvoudig. Je vult een wachtwoord (passphrase) in en bevestigt met Start. Vervolgens positioneer je de cursor in je document op de plaats waar de ‘geheime tekst’ hoort te komen, waarna je die tekst tikt of plakt in het vak bij Enter tekst & click Insert. Zodra je op Insert klikt, wordt de tekst in je document geplaatst – maar wel automatisch direct vervangen door gekleurde balken. De tekst die achter deze balken schuilt kun je in het venster aflezen. Wil je de tekst overal in het document leesbaar maken, dan klik je Revealall aan.

©PXimport

Tip 06: Sneller toegang

Een absoluut nuttige add-on is ook Doc Tools. Die brengt een aantal – vaak wat verborgen – functies aan de oppervlakte door ze vanuit een zijvenster beschikbaar te maken. Het gaat onder meer om de volgende functies: tekst vergroten of verkleinen, markeren, wissen, (omgekeerd) alfabetisch sorteren, van hoofdletters naar kleine letters omzetten of omgekeerd en nog meer.

©PXimport

Tip 07: Verzendlijst

Microsoft Word biedt de functie Verzendlijsten aan, waarmee je makkelijk gepersonaliseerde e-mails kunt versturen. Dat kan nu ook vanuit Google Spreadsheets, in combinatie met Gmail. Althans, wanneer je in Spreadsheets de add-on Yet Another Mail Merge installeert. Allereerst zorg je ervoor dat je het te versturen bericht klaar hebt staan in de mailmap Concepten in je Gmail. Vervolgens open je Spreadsheets en vul je de e-mailadressen van de beoogde ontvangers onder elkaar in een kolom in. Je start daarna de bewuste add-on op en klikt op Startsamenvoegen. Er verschijnt een venster waarin je naar de kolom met adressen verwijst (via de optie Wijzig) en aangeeft welk bericht je precies wilt versturen. Met een druk op de knop Stuur e-mails worden de berichten verzonden – gratis tot vijftig per dag.

©PXimport

Tip 08: Extra’s Spreadsheets

Zoals je functies uit Google Documenten naar boven haalt met Doc Tools, zo krijg je in Google Spreadsheets allerlei wat verborgen mogelijkheden onder handbereik met de add-on Power Tools. Vanuit een afzonderlijk venster krijg je meteen toegang tot een reeks bewerkingen zoals het selectief verwijderen van data volgens type (bijvoorbeeld alleen de cellen met tekst of getallen), converteer je eenvoudig tekst naar getallen of datums, haal je witruimtes, onderstrepingstekens of andere tekens weg, verwijder je duplicaten, zet je absolute formules om naar relatieve of omgekeerd, en krijg je toegang tot een flexibele zoek- en vervangfunctie.

Wat u niet vindt in deze toolbox is een functie waarmee u overtollige (want: lege) rijen en kolommen van uw spreadsheet wegknipt. Dat kan echter wel op elegante wijze met de add-on Crop Sheet. U kiest tussen Crop to Data en Crop to Selection en de tool doet de rest.

©PXimport

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!