Google heeft zich de afgelopen jaren uitgesloofd om haar online programma's in Google Drive zo handig mogelijk te maken. Toch zijn er ondertussen een heleboel uitbreidingen van derden bijgekomen die Google Documenten en Google Spreadsheets veel meer mogelijkheden geven.

Google Documenten

Tip 1 - Mindmap

MindMeister is een snelle manier om een opsommingslijst om te toveren tot een spinschema of mindmap. Je begint met een afgewerkte lijst waarin je het idee gestalte hebt gegeven; alles is netjes opgesomd in de traditionele hiërarchische structuur.

Om het spinschema te zien, ga je naar het menu Add-ons en selecteer je MindMeister. De tool zal automatisch een mindmap genereren. In tegenstelling tot een lijst met bullets, krijg je bij een mindmap de structuur op een grafische manier voorgeschoteld. Het is niet mogelijk om de mindmap te wijzigen, omdat het schema als een afbeelding in beeld komt. Wil je de mindmap toch aanpassen, dan moet je eerst de opsommingslijst bijwerken en de zaak even opnieuw omzetten. Het enige wat je daarna nog met de mindmap kunt doen, is het verslepen, verkleinen en vergroten. De oorspronkelijke lijst kun je uiteraard wel verwijderen, zodat je alleen de mindmap overhoudt.

Installeren

Google Add-ons zijn scripts die enthousiaste programmeurs hebben gemaakt met Apps Script. Om zo'n uitbreiding te installeren, open je Google Documenten of Google Spreadsheets en ga je via het menu Add-ons naar de opdracht Get add-ons. Je krijgt dan een overzicht van de meest populaire uitbreidingen, bovendien lees je hoeveel gebruikers de add-on al hebben geïnstalleerd.

Er is ook een zoekvak om snel een specifieke add-on, bijvoorbeeld MindMeister, te kunnen vinden. Klik op de gewenste add-on om informatie over de functies te lezen en wanneer je vervolgens op de blauwe knop met het plusteken klikt, kun je de add-on installeren.

Tip 2 - Inhoudsopgave

Net zoals in Microsoft Word kun je in Google Drive automatisch een inhoudstabel samenstellen. Uiteraard moet je dan, net zoals bij alle andere tekstverwerkers, gebruikmaken van de tekststijlen zoals Titel, Kop 1, Kop 2 enzovoort. Die stijlen staan in de optiebalk van Google Documenten. De inhoudstabel zelf vorm je met de add-on Table of contents. Eenmaal actief, verschijnt hij als een paneel aan de zijkant van het document. Klik op de blauwe knop met de twee pijltjes waarna de inhoudstabel in het paneel verschijnt. In de inhoudsopgave kun je op de titels klikken, zodat je snel naar het gewenste hoofdstuk kunt navigeren.

©PXimport

Je bepaalt zelf hoeveel sub-niveaus de inhoudstabel mag weergeven.

Tip 3 - Sjablonen

Mis je de bibliotheek met sjablonen uit Microsoft Office? Met Template Gallery kom je bij de professionele templates van Vertex.com. Het gaat om een breed assortiment Engelstalige sjablonen, verdeeld in verschillende categorieën, maar als je de inhoud toch vervangt door je eigen informatie, speelt de taal geen rol meer. Elke template kun je kopiëren naar je eigen Google Drive.

Het menu Add-ons

Hoe meer add-ons je installeert, hoe langer de rij functies in het menu Add-ons wordt. Er bestaan add-ons voor Google Documenten, Google Spreadsheets en Google Formulieren, maar ze werken wel apart van elkaar. De uitbreidingen die je installeert in de ene toepassing, zul je nooit te zien krijgen in het menu van de andere toepassing.

©PXimport

Deze uitbreidingen hebben we aan onze online tekstverwerker toegevoegd.

Tip 4 - Markeren

Texthelp Study Skills is een prima vondst om fragmenten van een tekst te markeren. Eerst selecteer je het stukje tekst dat je wil laten opvallen, dan klik je op één van de vier markeerstiften. De markeerstiften zitten in een afzonderlijk pallet, zodat je ze snel kunt bereiken. Ben je klaar, dan kun je alle gemarkeerde fragmenten opvragen in een nieuw document met de knop Collect highlights. Er is ook een knop om alle markeringen met één muisklik te verwijderen.

©PXimport

Nadat je de fragmenten hebt gemarkeerd, kun je aangeduide fragmenten verzamelen.

Tip 5 - Bibliografie

Onze favoriet is EasyBib, een vondst die goud waard is wanneer je tekst wil voorzien van een bibliografie die moet voldoen aan internationale standaarden. Typ of plak de titel in het zoekvak van de uitbreiding en gebruik de tabbladen om aan te geven of het om een boek, een artikel in een tijdschrift of om een website gaat. Deze slimmerik zoekt zelf het bedoelde werk en plaatst de juiste verwijzing onderaan in de bibliografielijst. Bovendien kent EasyBib zowat alle bibliografieconventies, zoals de MLA-, APA-, Chicago- of Harvard-methode. Hierdoor komt iedere verwijzing in de juiste vorm en in de goede volgorde in de lijst.

©PXimport

Bespaar je de nachtmerrie van uren priegelen aan een consistente bibliografie.

Tip 6 - Digitale handtekening

Google Drive heeft enkele opties om documenten digitaal te ondertekenen, maar HelloSign is toch de meest eenvoudige optie. Zet je handtekening in het juiste veld en sleep dit naar het Google-document. In de gratis versie mag je drie digitale handtekeningen per maand plaatsen. Wil je vaker iets ondertekenen, dan kost deze functie je 13 dollar per maand. De ontvanger hoeft uiteraard nooit te betalen. De gratis versie ondersteunt zelfs Audit Trail, waardoor het exacte tijdstip en het IP-adres van de computer worden vastgelegd om de authenticiteit van de handtekening te waarborgen. Het is met deze tool ook mogelijk om iemand te vragen een digitaal document te ondertekenen, waarna beide partijen over een getekend exemplaar beschikken.

©PXimport

Je moet even oefenen voordat je digitale handtekening er goed uit ziet.

Beheer

Besef je na een tijdje dat je iets te gretig add-ons hebt geïnstalleerd, dan kun je ze verwijderen via het menu Add-ons / Manage Add-ons. In dit venster krijg je allereerst een lijst te zien van alle uitbreidingen die je hebt geïnstalleerd. Dit is ook de plaats waar je zo'n add-on een sterwaardering kunt geven. Via de knop Manage kom je bij de opdracht Use in this document om de add-on in het geopende document te activeren en met Remove kun je de toevoeging verwijderen.

©PXimport

Iedere add-on kun je afzonderlijk uitschakelen.

Google Spreadsheets

Tip 7 - Samenvoegen

autoCrat is een oplossing voor wie op basis van een spreadsheet gepersonaliseerde documenten wil opmaken. Laten we uitgaan van het voorbeeld dat je naar de leden van een vereniging een persoonlijke brief of e-mail wil sturen, waarin je ze vraagt hun lidmaatschapsgeld te betalen. Niet ieder lid hoeft dezelfde som te betalen.

Al deze gegevens heb je ordelijk bijgehouden in een Google Spreadsheet-document. Met autoCrat voeg je de gegevens uit de spreadsheet samen in een document of e-mail, zodat ieder lid op zijn eigen naam de juiste informatie ontvangt. Hiervoor plaats je in het document velden of tags, bijvoorbeeld <>. Dit zorgt ervoor dat de juiste gegevens uit de gelijknamige kolom worden geïmporteerd. autoCrat begeleidt je bij het zogenaamde 'mergen' of samenvoegen van gegevens. Bovendien kun je, voordat je het script laat lopen, telkens een voorbeeld opvragen.

©PXimport

Het is uiteraard gemakkelijk wanneer de tags in het tekstdocument dezelfde naam hebben als de kolommen in de spreadsheet.

Tip 8 - Spreadsheet tools

Voor wie vaak met rekenbladen in Google Drive werkt, zijn de AbleBit Power Tools een zegen. Met één klik op de knop kun je in een kolom de voor- en achternamen van elkaar scheiden, cellen splitsen op basis van bepaalde criteria, het formaat van gegevens wijzigen, formules bewerken en automatisch laten toepassen op alle geselecteerde cellen.

Schep orde in de chaos door de formattering te verwijderen, foute lettertekens te wissen of de vorm van de gegevens consistent te maken. Het aantal mogelijkheden is te groot om hier op te sommen. Handig is dat je veelgebruikte functies een sterretje kunt geven, zodat Power Tools ze vastlegt in de favorietenbalk. Dat zorgt ervoor dat je nos sneller kunt werken. De collectie Power Tools bestaat uit een set gratis functies en een meer uitgebreide set waarvoor je moet betalen.

©PXimport

Power Tools houdt ook de geschiedenis bij van de functies waarop je beroep doet.

Tip 9 - Stijlen

Zorg dat bepaalde gegevens van je rekenblad in het oog springen door kleur- en opmaakstijlen te gebruiken. Met Styles beschik je over een opmaakpalet om de geselecteerde cellen te voorzien van een vastgelegde stijl. Verwacht geen exotische stijlvormen, maar duidelijke combinaties die je consistent kunt toepassen volgens vastgestelde thema's.

Tip 10 - Flowcharts

Voor een schematische weergave van een bedrijfsproces, een opstelling, de structuur van een website of een organisatie, gebruik je flowcharts. Wanneer je daarvoor de add-on Licidchart Diagrams gebruikt, word je doorgeschakeld naar de gelijknamige webdienst, het online alternatief van Microsoft Viso.

©PXimport

Wanneer je een bepaalde stijl hebt gekozen, schakelt de add-on je door naar de webdienst.

Sleep simpelweg de verschillende elementen op de juiste plaats en verbind ze met elkaar. Je kunt kiezen uit onder meer een flowchart, een cirkeldiagram, een organigram, een spinschema en een plattegrond. Eenmaal klaar, dan kun je het diagram rechtstreeks in een Google-document toevoegen of via Lucidchart delen met collega's. Dit is een professionele add-on en dat is te merken aan de prijs. De goedkoopste versie kost 4,95 dollar per maand.

Amazon heeft afgelopen oktober al een forse ontslagronde doorgevoerd, en doet dat nu weer: zo'n 16.000 mensen verliezen hun baan.

Volgens het bedrijf zijn de ontslagen een noodzakelijk kwaad om zo "bureaucratie te verminderen" en "lagen te verminderen". Vooral mensen in leidinggevende posities worden schijnbaar dan ook getroffen bij het bedrijf.

Ontslagen van afgelopen oktober

Amazon ontsloeg in oktober vorig jaar al zo'n 14.000 mensen, en hintte toen al naar de mogelijkheid dat er spoedig meer ontslagen zouden vallen. Dat is nu dus gebeurd.

Er vielen afgelopen oktober ook ontslagen binnen de gamedivisie van het bedrijf, waarbij gemeld werd dat Amazon zich minder op mmo's zou richten. Wel blijft het bedrijf de aankomende nieuwe Tomb Raider-games uitbrengen.

Hulp voor ontslagen werknemers

Amazon zou er alles aan doen om de mensen die getroffen worden te helpen. Zo krijgen de meeste Amerikaanse werknemers drie maanden de tijd om intern een nieuwe functie te vinden. Mocht dat niet lukken, dan ontvangt men ontslagvergoeding en begeleiding bij het vinden van nieuw werk.

Het is al geruime tijd bekend dat Amazon minder werknemers in dienst wil. Hoewel het bedrijf nog meer producten wil verkopen via diens webwinkel, is het de bedoeling dat er steeds meer gerobotiseerd wordt.

Een hybride back-up combineert lokale opslag met een back-up naar een clouddienst. Goed ingericht zorgt het ervoor dat digitale gegevens zoals documenten en foto's niet alleen altijd veilig zijn, maar ook altijd weer snel zijn te herstellen. Een hybride back-up is hiermee de volgende stap in de bescherming tegen digitale rampen. Een NAS is een waardevolle schakel in de hybride back-up. We laten zien hoe dat werkt en wat de grote merken te bieden hebben.

Hoe we onze fysieke bezittingen moeten beschermen, dat weten we wel. Daarom staat in elk huis wel een brandblusser, hangen er rookmelders en hebben we de risico's die te groot zijn om zelf te dragen met verzekeringen afgedekt. De honderden jaren waarin we dit hebben geleerd en verfijnd, hebben we in dit digitale tijdperk niet. Binnen zeer korte tijd moeten we bepalen hoe we onze snel groeiende hoeveelheid digitale gegevens (zoals documenten, foto's en video's) beschermen tegen technische fouten en agressieve handelingen van hackers en ransomware. En of dit al niet complex genoeg is, roepen de experts dat wat we ook doen 'het zeker een keer misgaat' en 'beschermen alleen daarom ook niet voldoende is'. Digitale weerbaarheid is gevraagd. Back-ups zijn onverminderd een onmisbaar onderdeel van de inzet op digitale weerbaarheid, maar wel alleen als we de manier van back-uppen aanpassen aan de veranderende wereld met méér data en méér dreiging. 

De cloud als offsite back-up

De afgelopen jaren is de hoeveelheid digitale gegevens die ieder van ons heeft en gebruikt flink toegenomen. Maar niet alleen de hoeveelheid is veranderd, ook het belang van die gegevens. Waren het eerst vooral digitale kopieën van analoge documenten en foto's, inmiddels is de digitale versie veelal de enige versie. Daarom is de regel voor een goede back-up ook aangepast. Stelde die eerder dat je minimaal 3 kopieën van de data moet hebben, die je op 2 verschillende media bewaart waarvan 1 op een andere locatie wordt opgeslagen (de 3-2-1-regel). Vanwege de dreiging en vernietigende impact van ransomware zijn daar 1 kopie op onveranderlijke opslag én zeker weten dat de back-up zich met 0 fouten laat herstellen aan toegevoegd. Kortom: 3-2-1-1-0. Niet elk aspect hiervan is even gemakkelijk te realiseren. Onveranderlijke opslag is lastig, evenals opslag buiten het eigen huis. Althans, tot de komst van cloud. Want door een kopie van de gegevens juist daar op te slaan, is de veilige opslag buiten het eigen huis voor iedereen haalbaar. Daar is bovendien de beveiliging op hoog niveau, inclusief versiebeheer, wat dit een acceptabel alternatief maakt voor het wegschrijven op een onveranderlijk medium. Wel zijn zowel de snelheid van de back-up als het herstel afhankelijk van de snelheid van de internetverbinding. Bij herstel gaat het doorgaans wel om individuele bestanden waardoor dat nadeel minder zwaar weegt.

©BS | ID.nl

Rol van de NAS

Hoewel een NAS op zichzelf geen back-up is, kan een NAS wel een belangrijke rol vervullen in een back-upstrategie. Dit komt door een aantal kenmerkende voordelen van een NAS. Zo ontstaat, door documenten en foto's van andere apparaten naar de NAS te kopiëren, direct al een eerste kopie van die gegevens op een ander medium. Beschikt de NAS over twee of meer schijven, dan kan de opslagcapaciteit van de NAS bovendien zo worden ingericht dat deze niet alleen de opslagcapaciteit van de schijven combineert, maar belangrijker, de gegevens beschermt tegen fouten van de hardware. Gaat er dan een harde schijf stuk, dan zijn er geen gegevens verloren. Een groot verschil met de kwetsbare opslag op pc, laptop of mobiele apparaten. Tot slot kan een NAS zelfstandig taken uitvoeren. Wil je de gegevens behalve op de NAS ook in de cloud hebben staan, dan kan de NAS dit op elk willekeurig moment uitvoeren. Daarbij is de NAS energiezuiniger dan een pc en werkt ook prima als deze op zolder of in de meterkast staat. Een stabiele internetverbinding is voldoende.

©BS | ID.nl

Back-up met Synology Drive

Back-up is altijd een belangrijk verkoopargument geweest van een Synology-NAS. Belangrijk is wel dat niet elke Synology-NAS dezelfde software biedt om te gebruiken. Voor de back-up van gegevens naar de NAS is er keuze uit Synology Drive, dat voor alle apparaten beschikbaar is, en Active Backup for Business, dat een Plus-, XS- of XS+-model vereist.

De manier waarop Synology Drive werkt, is vergelijkbaar met hoe Microsoft OneDrive of Google Drive werkt. Synology Drive kopieert de bestanden en mappen op een Windows-pc, Mac, smartphone of tablet naar een NAS en omgekeerd, zodat op alle apparaten dezelfde bestanden en mappen staan. Hiervoor is op alle apparaten de Synology Drive-software nodig en op de NAS de Synology Drive Server-package. Al deze software is gratis te downloaden en te gebruiken. Eenmaal verbonden kunnen wijzigingen in bestanden en mappen direct worden gesynchroniseerd met de andere apparaten. Het is ook mogelijk om een back-up te maken, handmatig of via een zelf te kiezen schema. Alle configuratie gebeurt bij Synology Drive op de verschillende apparaten. Centraal op de NAS levert de Admin Console vooral inzicht in de status van de verbonden apparaten, maar ook enkele geavanceerde opties zoals het werken met teammappen voor gedeelde documenten en versiebeheer. Dit laatste gaat tot maximaal 32 eerdere versies.

Back-up met Active Backup for Business

Naast Synology Drive beschikken Synology NAS-apparaten uit de Plus-, XS- of XS+-serie met Active Backup for Business over een tweede back-upoplossing. Deze kan behalve de data ook de bijbehorende systemen veiligstellen en herstellen. Het is dus data én bare-metal. Een ander belangrijk verschil met Synology Drive is dat bij Active Backup for Business (SABB) alle configuratie op de NAS gebeurt. De software is alleen een service die op de verbonden Windows-, Linux- en Mac-systemen wordt geïnstalleerd; deze werkt onzichtbaar voor de gebruiker. SABB kan een te back-uppen systeem opstarten, back-uppen en weer uitschakelen. Elk systeem met de SABB-agent wordt zichtbaar in het SABB-dashboard op de NAS. Een back-up instellen gebeurt door in het dashboard een policy te kiezen of te maken en die aan een apparaat te koppelen. Voor het systeemherstel biedt SABB de mogelijkheid een SABB Recovery Media te maken en daarmee het defecte systeem te starten en te herstellen.

Cloudsynchronisatie met Synology

Met de data verzameld op de NAS is het tijd om de back-up naar de cloud te realiseren. Synology biedt hiervoor Hyper Backup. Hiermee kunnen bestanden en mappen op de NAS naar een andere NAS ergens ter wereld of een externe schijf worden geback-upt, maar voor echte zekerheid ook naar een cloudopslagdienst. Hyper Backup ondersteunt een groot aantal cloudservices zoals Dropbox, Strato HiDrive, Microsoft Azure, Google Drive en ook de C2-cloud van Synology. De laatste biedt de keuze tussen opslag in Duitsland of de Verenigde Staten en tussen Basic met standaardinstellingen of Advanced waarbij je zelf zaken als retentie en deduplicatie kunt configureren. In beide gevallen is er een 30-dagen proefperiode, daarna moet voor de opslag worden betaald. Versleutelen van de back-up is bij beide opties mogelijk. Om data terug te zetten of de back-up te controleren is er Hyper Backup Explorer. Deze desktopapplicatie maakt vanaf elk apparaat direct verbinding met een back-up in de C2-cloud.

Back-up bij QNAP

Ook QNAP biedt software om data eerst naar de NAS en daarna de cloud te back-uppen. Kenmerkend voor het bedrijf is de veelheid aan opties en keuzes, wat het niet per definitie eenvoudiger maakt. Helaas is veel van de QNAP-software niet Nederlandstalig. Wel is deze, net als bij Synology, gratis, wat het eenvoudiger maakt meerdere oplossingen te verkennen en pas daarna een definitieve keuze te maken.

Voor een back-up van bestanden en mappen naar een NAS is er NetBak Replicator. De Engelstalige software laat zich eenvoudig installeren en komt dan met een wizard om het doel van de back-up en de te back-uppen mappen en bestanden te kiezen. Het kent een Simple en een Advanced modus en een optie om na afronden van de back-up de computer uit te schakelen. Automatisch inschakelen om een back-up te maken ontbreekt, evenals versies voor Mac of Linux. Voor de Mac adviseert QNAP gebruik van Apple Time Machine en de bijbehorende service op de NAS te activeren. Dit werkt prima, maar is natuurlijk geen QNAP-oplossing en wijkt dan ook geheel af van de werking van NetBak Replicator.

Back-up met Hyper Data Protector

Een tweede back-upmogelijkheid bij QNAP is de combinatie van Hyper Data Protector met NetBak PC Agent. Het verschil met NetBak Replicator is dat hiermee behalve de data ook hele schijven kunnen worden geback-upt, inclusief de systeemdisk. Voor systeemherstel kan met NetBak PC Agent een usb-opstartdisk worden gemaakt waarmee de pc kan worden herstart en hersteld. Hoewel QNAP het een agent noemt, werkt NetBak PC Agent toch vooral als een Windows-programma. De gebruiker kan het zelf starten en stoppen en ook handmatig acties uitvoeren. Voor de samenwerking met de NAS is op de NAS de installatie van Hyper Data Protector vereist. Dit is een QNAP-package die bij de installatie ook het Container Station virtualisatieplatform van QNAP installeert. Wie de Hyper Data Protector start op de NAS, schakelt dan ook over naar de eigen webinterface van dit onderdeel. Daar is, door de directe verwijzingen naar back-up en herstel van Microsoft Hyper-V en VMware-virtualisatieplatformen, te zien dat de insteek van het programma, ondanks dat het ook back-up en herstel van gegevens biedt, vooral ook gericht is op de professionele omgeving. Een voordeel hiervan is wel dat ook herstel zich laat plannen. Handig voor wie regelmatig zijn pc wil resetten.

Cloudsynchronisatie met QNAP

Staan de gegevens eenmaal op de QNAP-NAS, dan is Hybrid Backup Sync (HBS) de manier om de gegevens naar de cloud te back-uppen. HBS is een zeer complete oplossing voor zowel back-up, synchronisatie als herstel tussen een QNAP-NAS en een van de vele ondersteunde clouddiensten. Tot de laatste behoren Microsoft OneDrive, Google Drive, Dropbox, Strato HiDrive en ook QNAP's eigen myQNAPcloud One. De laatste is een betaalde dienst, maar komt met 16 GB gratis voor elk account, ideaal om het eens te proberen. HBS verbinden met elk van de ondersteunde cloudservices gaat erg eenvoudig.

Hybride back-up zonder NAS of NAS-software

Wil je je gegevens veiligstellen zonder NAS of ingewikkelde NAS-software, dan biedt Acronis True Image een gebruiksvriendelijk alternatief. Deze combinatie van antimalware en back-upsoftware maakt offline images van schijven of volledige systemen, zodat je bij problemen kunt terugkeren naar een veilig moment. De desktopversie (voor Windows en Mac) maakt volgens een eigen schema automatische, volledige of incrementele back-ups. Die kunnen worden opgeslagen op een andere schijf, pc, NAS of in de Acronis-cloud, die fysiek in Duitsland staat en onder Europese privacywetgeving valt. De cloudopslag is afhankelijk van de gekozen versie en uitbreidbaar tot 5 TB. Back-ups zijn eenvoudig te beheren via de software of webbrowser.

Acronis True Image combineert antimalware met back-up en systeemherstel en bewaart back-ups zowel lokaal, op de NAS als in de cloud.

Laat je niet verrassen

Hoewel het ook zonder kan, biedt een NAS een mooie manier om back-up naar de cloud te vereenvoudigen. Het ontlast de overige apparatuur en het netwerk en kan deze en andere taken helemaal zelfstandig uitvoeren op momenten dat het jou goed uitkomt. Dat de NAS de back-up bijna onzichtbaar uitvoert, is mooi, maar ook een risico. Word je niet goed geïnformeerd over het slagen en zeker het mislukken van back-ups, dan kan dit voor onaangename verrassingen zorgen. Zowel Synology als QNAP bieden uitgebreide logmogelijkheden op de NAS én voorzien in de optie via bijvoorbeeld e-mail over gebeurtenissen te worden geïnformeerd, zoals ook de voortgang van de back-ups. Hetzelfde geldt voor de opties van de back-up in de cloud. Zeker wanneer je een echte back-updienst gebruikt, is er alle mogelijkheid specifiek via de browser te zien wat de voortgang is en of bijvoorbeeld aanvullende opslag nodig is.