Virtualiseren en emuleren zijn handige manieren om andere besturingssystemen op je pc te kunnen testen. Ook zijn het prachtige oplossingen om oude computergames te spelen op je pc. We laten je zien hoe bijna veertig jaar computergeschiedenis op een moderne computer kunt terughalen.

1 Wat is emuleren?

Waarschijnlijk weet je wel wat virtualiseren is: een manier om via een programma een extra besturingssysteem binnen je 'echte' besturingssysteem gebruiken. Anders dan met virtualiseren, waarbij de software compatibel is met de hardware, wordt met emuleren ook de hardware gesimuleerd. Zo kan een moderne Windows-pc met een emulator dus doen alsof het een oude Commodore 64 is, zodat je er software uit de jaren 80 op kunt draaien. Een emulator is zeker niet alleen aan Windows gebonden. Er zijn ook emulators voor Android en andere systemen te vinden. Zo kun je bijvoorbeeld ook Commodorespellen op je tablet spelen.

2 Een ROM-back-up

Back-ups van oude spellen worden ook wel ROM's genoemd. Van oorsprong is een ROM-back-up een back-up van de chip op een cartridge. Tegenwoordig wordt de benaming ook gebruikt voor andere media. Cd's en diskettes kun je vaak nog lezen op je pc, maar een cartridge is iets lastiger. Hiervoor heb je een zogenoemde ROM-dumper of een copybox nodig. Overigens is zelf een back-up maken de enige manier om legaal een ROM op de pc af te spelen. Het is in veel gevallen verboden om ROM's te downloaden, vanwege auteursrechtbescherming. De website www.pdroms.de daarentegen is een leuke uitzondering: hier vind je allemaal ROM's die legaal en vrij te gebruiken zijn.

©PXimport

3 Controllers

Om echt dat nostalgische gevoel te krijgen, is het natuurlijk ontzettend leuk om de originele controller te gebruiken van de spelcomputer die je probeert te emuleren. Op internet zijn converters te vinden die het mogelijk maken je oude SEGA- of Nintendo-controller op de usb-poort aan te sluiten. Heb je geen oude controller, dan zijn er ook imitatiecontrollers te vinden. Op eBay kun je al een imitatiecontroller vinden vanaf zo'n twee euro. Moderne controllers zoals de Wiimote kun je via een bluetooth-verbinding koppelen. De meestgebruikte en best ondersteunde controller is de usb-controller van de Xbox 360.

4 RetroArch

Het programma RetroArch kan overweg met veel verschillende ROM-back-ups, waardoor je niet telkens een ander programma hoeft te installeren. Op deze website kun je twee archiefbestanden downloaden. Download eerst het archiefbestand RetroArch-v1.0.0.2.zip en pak de inhoud uit naar de map RetroArch. Maak in deze map een map met de naam cores aan. Download het tweede archiefbestand Cores-v1.0.0.2.zip en kopieer de inhoud naar de zojuist gemaakte map cores. Open in de map RetroArch het bestand retroarch.cfg met het kladblok. Verander de tekst config_save_on_exit = "true" naar config_save_on_exit = "false" en sla het bestand op.

©PXimport

5 Spellen afspelen

RetroArch herkende automatisch onze Xbox360-controller, maar als je zelf een controller wil instellen, kan dat via Settings / Input Options / Configure All (RetroPad). Gebruik de Z-, X- en pijltjestoetsen op het toetsenbord om door het programma te navigeren. Start een spel door naar Load Content (Detect Core) te gaan en vervolgens te zoeken naar je back-up. Via de F-toets kun je naar een volledig scherm overschakelen. Wil je een ander spel spelen, druk dan op de toets F1 en herhaal de stappen. Overigens kun je RetroArch ook vinden in de Google Play Store, zodat je de spellen ook op je smartphone of tablet kunt spelen.

Veel oldies opnieuw te koop

Oude retrospellen zijn ontzettend populair. Daarom kiezen ontwikkelaars er steeds vaker voor om hun spellen op te poetsen en opnieuw uit te brengen. Klassiekers, zoals recent Grim Fandango, worden klaargemaakt om aan de huidige wensen te voldoen. Zo ondersteunen ze hogere resoluties (waaronder Full HD) en zijn ze compatibel met de huidige besturingssystemen en hardware. De games worden aangeboden via downloaddiensten als Steam, Origin of uPlay. De website www.gog.com (voorheen Good Old Games) pakt het anders aan: zij bieden originele games aan, die via een emulator gestart worden. Via de website koop je voor slechts enkele euro's klassiekers als Sam and Max, Rayman, Ultima of Leisure Suit Larry. Via een enkel installatiebestand word de emulator met het spel geïnstalleerd, waarna je het spel gewoon kunt spelen op een moderne pc.

©PXimport

6 Wii-spellen op je pc

Dolphin startte in 2003 als vrij beperkte emulator voor GameCube-spellen. Pas vijf jaar later werd de software opensource, waarna al snel ondersteuning voor Wii-spellen werd toegevoegd. De emulator is uitgegroeid tot een van de meest veelzijdige emulators tot nu toe gemaakt. Zo kun je de spellen opschalen naar veel hogere resoluties en kun je spellen in 3D of virtual reality spelen. Met deze extra's krijgen spellen als Zelda the Windwaker en Luigi's Mansion een compleet nieuwe speelervaring. Het geheel werkt zo goed dat het lijkt of de spellen speciaal gemaakt zijn voor Full-HD, 3D of virtual reality. Je kunt de meest recente, stabiele versie van Dolphin downloaden via deze website.

7 Wiimote gebruiken

De Wiimote en Nunchuck worden gekoppeld aan de pc via een bluetooth-verbinding. Klik op het bluetooth-pictogram in het systeemvak, kies Nieuw apparaat toevoegen en druk op het oranje knopje aan de onderkant van de Wiimote. Zodra je een Nintendo-apparaat ziet, klik je erop en kies je Koppelen. Als gevraagd wordt om een wachtwoord vul je niets in en druk je op OK. Open Dolphin en klik op de knop Wiimote. Bij Wiimote 1 verander je de waarde van Geëmuleerde Wiimote in Echte Wiimote. Om te kunnen richten op het scherm heb je een infrarood sensorbalk nodig. Er zijn draadloze sensorbalken te koop, maar er bestaat ook een supertrucje waarbij je twee waxinelichtjes zo'n vijftien centimeter uit elkaar voor het beeldscherm plaatst.

©PXimport

8 Dolphin instellen en spelen

Zorg dat je de meest recente versie van DirectX hebt geïnstalleerd en klik in Dolphin op de knop Grafische. Open het tabblad Algemeen en wijzig de optie Geluids backend in Direct3D. Stel bij Scherm de gewenste resolutie in en schakel desgewenst Gebruik Volledig Scherm in. Achter het tabblad Verbeteringen kun je de resolutie opschalen en Stereoscopisch 3D inschakelen. Sluit het venster.

9 Wii- en GameCube-spellen back-uppen

Niet alle dvd-spelers kunnen back-ups van Wii-spellen maken. Via deze link vind je een lijst met spelers die wel werken met de schijfjes. Om een back-up te maken, download je het programma RAWdump (let op: deze link begint gelijk met downloaden). Plaats de schijf in de dvd-speler en klik op Start Dump. Wanneer het wegschrijven is voltooid, klik je op Convert raw to .iso. Om de back-up te starten, open je Dolphin en ga je naar Bestand / Blader door ISO's. Selecteer de map met jouw back-ups en klik op Map selecteren. Klik op de knop Ververs om alle back-ups te laden. Dubbelklik op een spel om het te spelen.

©PXimport

De Wii en Wii U als emulator

Ben je een fan van oude spelletjes uit de jaren 90, dan zijn het eerste model Wii en de nieuwe Wii U geweldig alternatieven voor het emuleren. Via de eShop van de Wii U kun je de populairste spelletjes voor een klein bedrag aanschaffen. Ook spellen voor andere systemen zoals de Sega Mega Drive, Commodore 64, Neo Geo, TuboGrafx en Nintendo 64 zijn hier te vinden. Een volledig overzicht van alle 'virtual consolespellen' vind je op Wikipedia. Heb je nog een oude controller op zolder liggen, dan zijn er verschillende manieren om deze aan je Wii te koppelen. Zo kun je hem zelf 'modden', maar er zijn op eBay ook converters te vinden die je op de Wiimote kunt aansluiten. Zo kun je de SNES-controller gewoon op de Wii gebruiken.

10 Vice

Het is ruim dertig jaar geleden dat de Commodore 64 op de markt kwam, om vervolgens alle verkooprecords te verbreken. Wil je graag de goede oude tijd herbeleven, dan is Vice de perfecte emulator om dit te doen. Download het opensource-programma en pak het archief uit. Het programma is onderverdeeld in verschillende toepassingen. Elke toepassing is voor een ander Commodore-systeem of andere videochip. Voor de Commodore64-versie is x64.exe de beste keus. Is je kennis van BASIC ontoereikend, dan kun je back-ups ook automatisch via File / Autostart disk/tape opstarten.

©PXimport

11 Vice configureren

Om in Vice Nederlands als taal in te stellen, ga je naar Language en kies je Dutch. Vervolgens kun je de besturing instellen via Instellingen / Joystick instellingen. Kies Keyset A onder Joystick in poort #1 en klik op Configureer Keyset A. Het is het gemakkelijkst om hier het numerieke gedeelte te gebruiken. Klik op Instellingen en zorg dat de optie Sla instellingen op bij afsluiten is ingeschakeld, anders worden de gemaakte instellingen niet doorgevoerd. De mogelijkheden binnen deze emulator zijn enorm, op deze website vind je een zeer uitgebreide handleiding.

Meer emulators

Voor bijna alle oude computers en spelcomputers is wel een emulator gemaakt. Helaas hebben we niet de ruimte om ze allemaal te bespreken. Naast de besproken emulators vind je op de website www.emulator-zone.com nog veel meer emulators voor verschillende systemen. Ga je liever aan de slag met DOS of pc-games uit jaren 90, dan ben je beter af met ScummVM of DOSBox. Daar hebben we al eerder uitgebreid aandacht aan besteed. De cursus om oude software en games op een nieuw systeem af te spelen, vind je hier.

Benieuwd wat afgelopen jaar de échte uitblinkers op het gebied van consumentenelektronica waren? Kieskeurig.nl reikt voor het eerst de Best Reviewed van het Jaar-awards uit. Deze 64 producten scoorden consistent de hoogste cijfers bij echte gebruikers. Bekijk hieronder de complete lijst met winnaars en ontdek welke producten de ultieme publieksprijs verdienen én de beste koop zijn voor jou.

Als je op zoek bent naar een nieuwe televisie of stofzuiger, wil je eigenlijk maar één ding weten: ga ik spijt van deze aankoop krijgen of niet? Al jaren helpen de maandelijkse Best Reviewed-labels op Kieskeurig.nl je om die keuze te maken: die predicaten zijn namelijk gebaseerd op de ervaringen van gebruikers die het product al in huis hebben.

Dit jaar doen we daar nog een schepje bovenop. We introduceren namelijk een gloednieuwe onderscheiding voor de absolute uitblinkers die niet slechts even, maar het hele jaar door favoriet waren: de Best Reviewed van het Jaar-award.

Het winnen van deze prijs is het bewijs dat een product een vaste waarde is gebleken waar consumenten het hele jaar (2025 in dit geval) blind op hebben kunnen bouwen. Het is daarmee de ultieme publieksprijs, want er komt geen vakjury aan te pas. De enige jury die telt, is de eindgebruiker die zijn ongezouten mening heeft achtergelaten op Kieskeurig.nl.

©AK | ID.nl

De winnaars

We hebben de balans over het afgelopen jaar opgemaakt en dat heeft geresulteerd in een prachtige lijst met winnaars. In totaal zijn er 64 producten in de prijzen gevallen, variërend van televisies en koelkasten tot de nieuwste gadgets. Stuk voor stuk zijn dit apparaten die de hoogste beoordelingen kregen en die de verwachtingen van de koper echt hebben waargemaakt. Ben je benieuwd welke producten zich de allereerste Best Reviewed van het Jaar mogen noemen en daarmee de veiligste keuze zijn voor jouw volgende aankoop? Bekijk hieronder het volledige overzicht van alle winnaars per categorie.

Audio & beeld

Autoradio: Kenwood DMX5020BTS

Draadloze speaker: JBL Grip

Koptelefoon: Sony WH-1000XM6

Televisie: LG OLED55C56LB

Computer, gaming & telefonie

Computermuis: Trust Fyda

Gamingaccessoires: Trust GXT 721 Ruya Pro

Laptop: Acer Aspire 14 AI A14-52M-56CK

Router: TP-Link Deco BE25

Smartphone: Google Pixel 10 Pro

Smartwatch: Huawei WATCH GT6

Software: NordVPN Plus Premium Vpn Services

Toetsenbord: Trust GXT 871 Zora

Keukenapparatuur klein

Blender: Philips HR2670

Eierkoker: Philips HD9137

Frituurpan: Tefal Easy Fry XL Surface FW4018

Grill: Tefal OptiGrill Elite XL GC760D

Handmixer: Philips HR3781

IJsmachine: Tefal Dolci IG602A

Keukenmachine: Kenwood Go KZM35GY

Pastamachine: Philips HR2665

Rijstkoker: Philips HD3080

Staafmixer: Philips HR2531

Tosti-ijzer: Philips HD2331/90

Wafelijzer: Philips HD2332

Huishouden & wonen

Bijverwarming: Philips CX3120

Elektrische deken: Beurer HK 48 Cosy

Kledingstomer: Tefal AeroSteam DT9814

Luchtbevochtiger: Philips HU5710

Luchtontvochtiger: Philips DE5305

Luchtreiniger: Philips  PureProtect Quiet 2200-serie AC2221

Robotstofzuiger: Rowenta X-Plorer Serie 135+ RR91D5

Stofzuiger: Rowenta X-Force Flex 15.60 RH99F1

Stoomgenerator: Tefal Pro Express Eco GV9E21

Strijkijzer: Tefal Freemove Power FV6675E0

Vloerreiniger: Rowenta X-Clean 10 GZ7035

Wasdroger: Hisense DH5S102BW

Wasmachine: LG F4WX809Y

Wastafelkraan: GROHE Start Wastafelkraan

Keukenapparatuur groot

Afzuigkap: ETNA AB791ZT

Fornuis: ETNA FIV560RVS

Inbouwkoelkast: Liebherr IRD 3900-22

Inbouwmagnetron: ETNA CM250TI

Inbouwoven: ETNA CM250MZ

Inbouwvaatwasser: ETNA VW544N

Inbouwvriezer: Liebherr IFND 3924-22

Koelkast: ETNA KCV282NRVS

Kookplaat: ETNA KIV354RVS

Magnetron: ETNA ECM153WIT

Vaatwasser: ETNA VWV144ZWA

Vriezer: Liebherr FNE 5207-22

Koffie & thee

Espressomachine: Krups Sensation Milk M50 EA9129

Koffiemolen: WMF Lumero Espresso

Melkopschuimer: Inventum MK350

Kookgerei

Keukenaccessoires: Philips Airfryer XXL HD9957/00 Bakset

Pan: Tefal Ingenio So Light 16-delig

Persoonlijke verzorging

Elektrische tandenborstel: Laifen Wave

Föhn: Remington D6077

Krul- en stijltang: Shark Glam 5-in-1 HD6051SEU

Massageapparaat: Beurer MG 89 CompactPower

Scheerapparaat: BaByliss X-Blade Super-X Metal Series OT991E

Smarthome

Beveiligingscamera: Trust IPCAM-2700

Slimme deurbel: TP-Link Tapo D210

Sport & vrije tijd

Loopband: Moovv SmartStep Pro v3 

Huisdieren

Dierbenodigdheden: POOPY NANO 2

Bij ID.nl zijn we gek op producten voor een mooie prijs of die iets extra's of bijzonders te bieden hebben. Daarom gaan we een paar keer per week voor jullie op zoek naar leuke deals. Dit keer: Amerikaanse koelkasten met een energielabel van C tot E, en voor een mooie prijs.

Samsung RS68A884CSL

Deze Samsung is een van de zuinigere keuzes in dit segment met een energielabel C. Met een totale inhoud van 635 liter heb je een enorme hoeveelheid ruimte tot je beschikking. De wanden zijn dankzij de SpaceMax-technologie dunner dan gebruikelijk, waardoor je aan de binnenkant meer liters overhoudt zonder dat de koelkast aan de buitenkant groter is. Het koelgedeelte (409 liter) en vriesgedeelte (226 liter) worden gekoeld door twee aparte systemen, waardoor geurtjes niet over en weer gaan en de luchtvochtigheid op peil blijft. Je sluit dit model aan op de waterleiding voor koud water en ijsblokjes, dus je hoeft geen reservoirs bij te vullen.

In het vriesgedeelte vind je hierdoor een ruime indeling met vier legplateaus en twee transparante lades onderin. Doordat de ijsmachine in de deur is verwerkt, lever je geen ruimte in op de legplanken zelf. Dit zorgt ervoor dat je de volledige diepte van de planken kunt benutten voor pizzadozen of grote verpakkingen. De vriezer wordt gekoeld door een apart systeem, waardoor er geen geuroverdracht plaatsvindt vanuit het koelgedeelte.

Totale inhoud: 635 liter (409L koel / 226L vries)
Afmetingen (hxbxd): 178 x 91,2 x 71,6 cm
Geluidsniveau: 36 dB
Dispenser: Ja (waterleiding)
No Frost: Ja
Energielabel: C

LG GSLV70PZTD

Met energielabel D doet deze LG het netjes qua verbruik. Het is een klassiek side-by-side model waarbij het vriesvak aan de linkerkant zit en het koelvak rechts. De totale capaciteit is 635 liter, verdeeld over 416 liter koelen en 219 liter vriezen. Een handige eigenschap is de speciale koeling in de deur, waardoor producten die je in de deurvakken zet sneller koud worden en beter op temperatuur blijven. Ook dit model vereist een vaste wateraansluiting voor de dispenser aan de voorzijde. De Inverter Linear Compressor zorgt ervoor dat de temperatuur constant blijft en het geluidsniveau beperkt blijft tot 35 decibel.

De indeling van deze LG is gericht op overzicht en gemak. Aan de linkerkant bevindt zich het vriesgedeelte, dat is uitgerust met vier glazen legplateaus en twee vrieslades voor losse producten. Daarnaast heb je in de deur van de vriezer nog twee extra opbergvakken, handig voor kleinere items die je snel wilt kunnen pakken. De Inverter Linear Compressor zorgt voor een constante temperatuur, wat ijsvorming op de producten tegengaat. Voor het ijs en koude water sluit je dit apparaat aan op een vaste wateraansluiting, waarbij het UVnano-systeem de uitgang van de dispenser automatisch reinigt.

Totale inhoud: 635 liter (416L koel / 219L vries)
Afmetingen (hxbxd): 179 x 91,3 x 73,5 cm
Geluidsniveau: 35 dB
Dispenser: Ja (waterleiding)
No Frost: Ja
Energielabel: D

Haier HSR3918ENPG

Als je geen behoefte hebt aan een water- of ijsdispenser in de deur, is deze Haier een interessante optie. Doordat de dispenser ontbreekt, heb je aan de binnenkant van de vriesdeur meer bruikbare ruimte. De totale inhoud is met 528 liter iets compacter dan de modellen van Samsung en LG, maar voor de meeste gezinnen nog steeds ruim voldoende. De vriezer heeft een inhoud van 191 liter en de koelkast 337 liter. De Multi Air Flow-techniek zorgt ervoor dat de koude lucht gelijkmatig door de hele koelkast wordt verspreid. Met energielabel E valt hij in de middenmoot wat betreft zuinigheid voor moderne Amerikaanse koelkasten.

Omdat deze Haier geen water- of ijsdispenser heeft, is de binnenkant van de vriesdeur volledig beschikbaar voor opslag. Je vindt hier drie ruime deurvakken waar je flessen of potjes in kwijt kunt. Het vriescompartiment zelf bestaat uit vijf niveaus met legplateaus en twee lades aan de onderzijde. Doordat de dispenser ontbreekt, heb je over de gehele breedte van het vriesvak evenveel diepte tot je beschikking. De Multi Air Flow-techniek verspreidt de koude lucht gelijkmatig, zodat het op elk plateau even koud is. Deze koelkast heeft een E-label.

Totale inhoud: 528 liter (337L koel / 191L vries)
Afmetingen (hxbxd): 177,5 x 90,8 x 64,7 cm
Geluidsniveau: 38 dB
Dispenser: Nee
No Frost: Ja
Energielabel: E

LG GSXV90MCDE

Dit model onderscheidt zich direct door het glazen paneel in de rechterdeur. Als je hier twee keer op klopt, wordt het glas transparant en kun je zien wat er in het voorste compartiment staat zonder de deur te openen. Dit voorkomt dat je koude lucht verliest. De koelkast heeft een totale inhoud van 635 liter en beschikt over een dispenser voor water, ijsblokjes en crushed ice. Hiervoor is een vaste wateraansluiting nodig. In de dispenser zit een UV-lampje dat de uitgang van het water automatisch reinigt. Qua energieverbruik valt dit model in klasse E.

Dit model biedt in het vriesgedeelte een bijzondere extra: de Craft Ice-maker. Naast gewone ijsblokjes en crushed ice maakt dit systeem langzaam smeltende ijsballen. De ijsmachine is in de deur geïntegreerd, waardoor je in het vriesvak zelf meer plankruimte overhoudt. Je beschikt over vier legplateaus en twee transparante lades. De metalen afwerking aan de achterwand (Metal Fresh) helpt om de kou vast te houden en geeft het interieur een strakke uitstraling. Uiteraard is ook dit model volledig No Frost, dus handmatig ontdooien is niet nodig.

Totale inhoud: 635 liter (416L koel / 219L vries)
Afmetingen (hxbxd): 179 x 91,3 x 73,5 cm
Geluidsniveau: 36 dB
Dispenser: Ja (waterleiding) + Craft Ice
No Frost: Ja
Energielabel: E

Hisense RS694N4TFE

Zoek je de luxe van koud water en ijsblokjes maar heb je geen waterleiding in de buurt van je koelkast? Deze Hisense lost dat op met een ingebouwd waterreservoir van 4,5 liter dat je handmatig bijvult. Het model heeft een strakke afwerking en biedt in totaal 562 liter inhoud, waarvan 371 liter voor de koeling en 191 liter voor de vriezer. Met energielabel E is het een prima optie gezien de grootte van dit model. De No-Frost technologie zorgt er bovendien voor dat je het vriesgedeelte nooit handmatig hoeft te ontdooien, wat ook weer gunstig is voor het energieverbruik op de lange termijn.

De vriezer van deze Hisense bevindt zich aan de linkerzijde en heeft een nettocapaciteit van 191 liter. De indeling bestaat uit vier legplateaus en twee lades, aangevuld met drie deurvakken. Omdat dit model een ingebouwd watertankje in de koelkastdeur heeft in plaats van een vaste wateraansluiting, ben je flexibeler in waar je het apparaat in de keuken plaatst. De vriescapaciteit is groot genoeg om 11 kilo per 24 uur in te vriezen en bij stroomuitval blijven je producten tot 6 uur bevroren.

Totale inhoud: 562 liter (371L koel / 191L vries)
Afmetingen (hxbxd): 178,6 x 91 x 68,9 cm
Geluidsniveau: 42 dB
Dispenser: Ja (waterreservoir 4,5L)
No Frost: Ja
Energielabel: E