De dag dat je slachtoffer wordt van ransomware vergeet je nooit meer. Antispam, antivirus en webfiltering helpen, maar de grootste bedreiging voor de computer ben je uiteindelijk toch zelf. Je probeert bijvoorbeeld een spelletje uit of je gebruikt een onbekende usb-stick. Als je deze handelingen in een geïsoleerde omgeving uitvoert, loop je geen risico. Dat kan met Hysolate.

Het is niet verkeerd om gezonde argwaan te koesteren tegenover onbekende applicaties die je van internet downloadt. Je zou van minder paranoïde kunnen worden met al die verontrustende berichten. De oplossing om zulke software toch te draaien zonder dat je het risico loopt dat je basissysteem wordt beschadigd, is een geïsoleerde omgeving voor risicotoepassingen. Zelfs al bevat de applicatie malware, je gewone systeem wordt nooit aangetast. Er bestaan al enkele oplossingen om hiervoor een sandbox-omgeving te creëren. Sinds kort is er een heel gebruiksvriendelijke variant bijgekomen: Hysolate.

Juiste gratis versie

Hysolate komt in twee varianten: er is een gratis versie voor thuisgebruikers en een enterprise-editie voor bedrijven. Over de prijs van de laatste is Hysolate onduidelijk; je moet contact opnemen met de vertegenwoordiger in Londen. Dat wordt even slikken. Hij heeft het over pakketlicenties voor vijftien, vijfentwintig, vijftig of honderd computers. Er valt te onderhandelen over jaarprijzen die schommelen rond de 400 euro per persoon.

Is Hysolate daarmee niet interessant voor onze lezers? Toch wel, bij ons draait de gratis, reclamevrije versie nu al enkele weken als een zonnetje. Je moet alleen wel de juiste free version downloaden. Op www.hysolate.com klik je op Download Hysolate Free. Dan kom je op een webpagina waar twee gratis versies staan: Hysolate Free for Isolating Endpoint Threats en Hysolate Free for Isolating Sensitive Access. Kies de eerste (linker)optie, anders download je een pakket waarin nog niet de helft van de functies zitten die we hier beschrijven.

©PXimport

Registreren

Om de gratis versie te downloaden, moet je je registreren. Daarna ontvang je per mail een downloadlink. Het installatiebestand is ongeveer 334 MB groot. Open het exe-bestand en voer het uit. Na de installatie moet je nog een keer je e-mailadres invoeren, daarmee krijg je een verificatiecode via de mail.

Daarna vraagt de set-up of je ook de browserextensie wilt installeren die niet-vertrouwde, risicovolle websites automatisch naar de geïsoleerde omgeving leidt. Doe dat! De extensie werkt overigens uitsluitend in Google Chrome. Als Chrome dus niet op je computer staat, sla deze extensie dan over.

©PXimport

Niet voor Windows Home

Paars bureaublad

Hysolate wordt automatisch geactiveerd zodra je de computer opnieuw opstart. Het programma stelt voor om een rondleiding te volgen. Die rondleiding bestaat slechts uit drie schermpjes, wat pleit voor de gebruiksvriendelijkheid van dit programma.

Eigenlijk moet je alleen weten dat je op Windows-toets+Alt+PijltjeLinks of PijltjeRechts moet drukken om naar de geïsoleerde omgeving te gaan of om naar de gewone Windows-omgeving terug te keren. Die laatste omgeving noemen we de host. Op het paarse bureaublad van Hysolate staan al een paar applicaties, zoals Chrome, Microsoft Edge, Notepad++ en 7zip. Je kunt dus al op het web surfen, zip-pakketten downloaden en programma’s installeren.

©PXimport

Schakelen

De software heeft een interessante optie voor als je met twee beeldschermen werkt. Wanneer je in de beveiligde omgeving met de rechtermuisknop in het systeemvak op het Hysolate-pictogram klikt, kun je bij Show Workspace drie mogelijkheden selecteren. Hysolate komt daarmee op beide schermen, op één scherm of op het andere scherm.

Er zijn trouwens drie manieren om van omgeving te wisselen. De eerste is ons al bekend: Windows-toets+Alt+PijltjeLinks of PijltjeRechts. De tweede optie is door rechts te klikken op het Hysolate-pictogram. Daarmee kom je bij de knop Switch Environment. De derde mogelijkheid is via de snelkoppeling op je bureaublad.

Werkruimtes

Als je in de veilige werkruimte Windows Verkenner opent, dan zie je Workspace Desktop, Workspace Downloads en Workspace Documents in plaats van het bureaublad, de map Downloads en de map Documenten. Hysolate is vooral bedoeld voor mensen die in netwerken werken en die toegang moeten blijven hebben tot documenten, applicaties, websites en randapparatuur.

De filosofie van Hysolate beschouwt de computers van een netwerk als eindpunten die door de software naar gescheiden omgevingen kunnen schakelen. Hysolate is een oplossing die de isolatietechnologie toepast die in Microsofts Windows Sandbox zit om een permanente geïsoleerde gebruiksstructuur te creëren.

©PXimport

Openen in beveiligde ruimte

Hysolate integreert enkele interessante functies in het gewone Windows 10-systeem. Stel dat je een verdacht bestand via de e-mail of op een andere manier hebt ontvangen, dan kun je dat vanuit je gewone systeem kopiëren naar de geïsoleerde omgeving of zelfs rechtstreeks openen in de Hysolate Workspace.

Wanneer dit bestand op het bureaublad staat, klik je met rechts op het bestand en kies je Copy to Workspace of Open in Workspace. Er is ook een gedeeld klembord tussen de host en de geïsoleerde omgeving. Gebruik de gewone Ctrl+C en Ctrl+V om bestanden en zelfs mappen te kopiëren en te plakken. Dit werkt twee richtingen op.

Usb-sticks

Hysolate is erg voorzichtig met usb-sticks. Er zijn namelijk veel gevallen bekend van usb-drives die malware-verspreiders bleken te zijn. Wanneer het programma actief is, komt het meteen in actie op het moment dat je zo’n drive in de pc plugt.

Er verschijnt een pop-up die vraagt of je de flash-drive wilt openen in de Hysolate Workspace. Je kunt vervolgens de bestanden in de Hysolate-werkruimte bekijken en nadat je ze hebt verifieerd, kun je ze kopiëren naar je host-systeem.

©PXimport

Website-omleiding

Als je bij de installatie de Google Chrome-extensie hebt toegevoegd, dan kun je tijdens het surfen in de gewone Windows-omgeving deze uitbreiding activeren. Je krijgt daarmee in enkele steekwoorden te lezen hoe Hysolate de geopende webpagina inschat.

De website van ComputerTotaal plaatst Hysolate bij de categorieën: Business, Education and Self-Help en Information Technology. Daaronder kun je beslissen om de webpagina onmiddellijk te openen in de geïsoleerde omgeving. Je kunt via de extensie de browser instellen zodat sites met een hoog risico (phishing, hacking, kwaadaardige extensie) en met een gemiddeld risico (gokken, inhoud voor volwassen, illegale inhoud) altijd in de Hysolate Workspace worden geopend.

Health check

Als je met rechts op het pictogram in het systeemvak klikt, kun je in de Settings ook aangeven wanneer Hysolate in rust gaat. Dit is vooral bij laptops belangrijk om hun batterij te sparen. Standaard staat dit ingesteld op dertig seconden. Je leest hier ook de status van de software. Je ziet of Hysolate Workspace actief en up-to-date is en je monitort de gezondheid (health check) van het veiligheidssysteem.

©PXimport

Bezit je een flinke digitale muziekcollectie, dan heb je waarschijnlijk helemaal geen Spotify of andere streamingsdienst nodig. Met Navidrome bouw je gewoon je eigen muziekcloud. Alle toegevoegde nummers zijn op al je apparaten beschikbaar, ook onderweg. In deze workshop lees hoe je de muziekserver zo goed mogelijk inricht.

Het gratis downloaden van muziek was tot 2014 legaal. Mogelijk heb je uit dat tijdperk nog heel wat audiobestanden op je computer of externe harde schijf staan. Daarnaast bewaar je natuurlijk net zo makkelijk kopieën van cd’s op de pc of laptop. Gebruik hiervoor een gratis tooltje, zoals Exact Audio Copy of fre:ac. Als je eenmaal een omvangrijke digitale muziekverzameling hebt opgebouwd, wordt Navidrome zeer interessant. Installeer de freeware op je computer en stream vervolgens jouw favoriete liedjes naar geschikte afspeelapparaten. Denk aan je smartphone en tablet.

Client-servermodel

Met Navidrome installeer je een muziekserver op de computer. Dit programma indexeert alle audiobestanden en creëert hiervan een overzichtelijke bibliotheek. Daarna kunnen overige computers, smartphones en andere clients de nummers opvragen. Dit zogenoemde client-servermodel werkt alleen wanneer de muziekserver actief is. Kortom, regel dat het systeem met Navidrome op de juiste luistermomenten is ingeschakeld.

Navidrome downloaden

Een pluspunt is dat de freeware lage eisen aan de hardware stelt. Gebruik het programma dus gerust op een wat oudere pc of laptop. Er zijn versies voor Windows, macOS en Linux beschikbaar. Ga naar www.navidrome.org/docs/installation om de juiste editie te downloaden. Navidrome werkt ook op een Raspberry Pi of geschikte NAS, maar voor deze workshop concentreren we ons op de Windows-versie.

Navidrome stuurt je voor het juiste downloadbestand uiteindelijk door naar de GitHub-site. Klik onderaan zo nodig op Show all om alle downloadbestanden te tonen. Kies in de lijst het msi-bestand en start direct na het downloaden de installatie. Mogelijk slaat Windows alarm, omdat dit besturingssysteem het programma niet kent. Geen zorgen, want volgens VirusTotal vormt Navidrome geen enkele bedreiging.

Enkele instellingen

Tijdens het installatieproces verschijnt er een instellingenvenster. Merk op dat Navidrome standaard poortnummer 4533 gebruikt. Dit nummer is in feite een digitale toegangspoort tot jouw muziekserver. Je hebt dat nodig om browsers en apparaten met jouw persoonlijke muziekcloud te verbinden. Daarover later meer. Je laat het poortnummer in de meeste gevallen gewoon staan. Alleen wanneer Navidrome met een ander programma conflicteert, kun je de getallen wijzigen.

Geef verder in het veld onder Music Folder aan in welke map de nummers staan opgeslagen. Bewaar je op verschillende bestandslocaties albums? Houd er rekening mee dat het programma in eerste instantie slechts één map (met alle onderliggende submappen) accepteert. Je kunt op een later moment nog wel andere bestandslocaties toevoegen. Rond met Next en Install de installatieprocedure af.

Account aanmaken

Na de installatie is de muziekserver direct actief op de achtergrond van jouw systeem. Staat het programma niet in het startmenu? Dat klopt, want je bedient Navidrome in een willekeurige browser. Typ in de adresbalk http://localhost:4533 en druk op Enter. Er verschijnt een inlogscherm. Je creëert nu eerst een account. Bedenk een gebruikersnaam en typ twee keer het wachtwoord. Bevestig daarna met Create Admin.

Als je tijdens de installatie een muziekmap hebt opgegeven, zie je waarschijnlijk diverse albumhoezen. Zelfs bij grote muziekcollecties gaat het indexeren erg snel. Ga uit van hooguit enkele minuten. Een pluspunt is dat de freeware met ieder gangbaar audioformaat uit de voeten kan, waaronder mp3 en flac. Je gebruikt bovenaan de zoekfunctie om een album of artiest te vinden. Het is helaas niet mogelijk om naar de naam van een liedje te speuren.

Muziek correct taggen

Zie je in Navidrome dubbele hoezen of is de artiest onbekend? Daar kun je iets aan doen. Elk nummer heeft metadata. Hierin is onder meer de naam van het liedje, het album en de artiest opgeslagen. Wanneer de metadata niet kloppen, wordt het al gauw een rommeltje. Navidrome creëert op basis van deze gegevens namelijk een bibliotheek. Zeker bij audiotracks afkomstig uit omstreden downloadnetwerken is de informatie soms niet correct.

Het aanpassen van metadata heet in computerjargon ook wel het taggen van muziek. Jammer genoeg zit deze functie niet in Navidrome. Mp3tag en MusicBrainz Picard zijn twee tools die deze taak moeiteloos vervullen. Selecteer de gewenste nummers en pas de metadatavelden naar eigen inzicht aan. Overigens kan dat bij de genoemde programma’s ook automatisch. In dat geval maakt Mp3tag of MusicBrainz Picard verbinding met een onlinedatabase. Vergeet niet om de wijzigingen op te slaan.

Op jouw verzoek plukt MusicBrainz Picard de juiste tags uit de eigen database.

Nog wat aanpassingen

Voordat je muziek gaat luisteren, pas je eerst nog enkele instellingen aan. De voertaal is standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Klik rechtsboven op Settings (pictogram met poppetje) en kies Personal. Je klikt nu in het uitrolmenu onder Language op Nederlands. De taal verandert direct. Vind je de huidige vormgeving te donker? Selecteer dan onder Thema een ander uiterlijk. Je laat Navidrome desgewenst zelfs op Spotify lijken.

Bepaal verder of je de instelling ReplayGain wilt activeren. Hierdoor krijgen nummers van verschillende albums hetzelfde volumeniveau, mits ze voorzien zijn van zogeheten ReplayGain-tags. Voorkom daarmee dat een bepaald liedje ineens veel luider of zachter klinkt. Besef wel dat niet alle clients met deze techniek overweg kunnen. Navidrome slaat alle instellingen automatisch op.

Extra muziekmap

Je voegt eventueel nog een extra muziekmap toe. Navidrome creëert hiervan een tweede bibliotheek. Zodra je naar Instellingen / Libraries navigeert, verschijnt de eerder opgegeven map. Met Toevoegen opent er een nieuwe pagina. Typ eerst een relevante naam. Vul nu achter Path het volledige pad van de beoogde map in. Bij gebruik van Windows kopieer je dat eenvoudig vanuit de verkenner.

Blader eerst naar de gewenste bestandslocatie en klik vervolgens in de adresbalk van dit hulpprogramma. Je kopieert het pad nu naar Navidrome. Bevestig met Opslaan en klik daarna linksboven op Alle. De ‘nieuwe’ muziek is meteen beschikbaar. Kies linksboven op Libraries en vink de zojuist aangemaakte bibliotheek aan. Verandert er nog niets? Met behulp van het gebogen pijltje bovenaan ververs je de bibliotheken.

Afspeellijst aanmaken

Je luistert eenvoudig naar muziek. Zweef met de muisaanwijzer boven een albumhoes en klik op de playknop. Er verschijnt nu onderin een balk met mediaknoppen. Je kunt nummers skippen, de audioweergave pauzeren en het volume wijzigen. Klik desgewenst op het hartje om een liedje aan je favorieten toe te voegen. Er is zelfs een downloadknop om de audiobestanden lokaal op te slaan. Deze optie is met name nuttig wanneer je een ander apparaat met de Navidrome-server verbindt. Zo speel je de muziek ook op plekken zonder internetverbinding af.

Luister je graag naar nummers van verschillende artiesten? Maak dan een afspeellijst. Klik op een albumhoes om de bijbehorende nummers te tonen. Je plaatst daarna voor één of meerdere liedjes een vinkje. Kies Voeg toe aan afspeellijst en bedenk een naam. Je klikt vervolgens op het plusteken, waarna je bevestigt met Voeg toe. In het linkermenu duikt nu de zojuist ingevoerde naam op. Je sleept voortaan eenvoudig verse nummers naar deze afspeellijst.

M3u-bestanden

Zie je in Navidrome al een afspeellijst? Waarschijnlijk telt jouw digitale muziekcollectie dan één of meerdere m3u-bestanden. In zo’n tekstbestandje staan verwijzingen naar verschillende liedjes. Navidrome creëert hiervan op eigen houtje een afspeellijst. Wil je dat liever niet? Zweef in het linkermenu dan met de muisaanwijzer boven Afspeellijsten en klik op het tandwiel. Nadat je alle ongewenste afspeellijsten hebt aangevinkt, klik je op Verwijderen.

Als je een afspeellijst niet gebruikt, verwijder je die uit het menu.

Extra gebruiker

Je geeft optioneel andere mensen toegang tot de Navidrome-server, zoals gezinsleden en vrienden. In dat geval creëer je voor ieder persoon een eigen account. Diegene kan dan eigen favorieten en afspeellijsten opslaan. Navigeer achtereenvolgens naar Instellingen, Gebruikers en Toevoegen. Je vult nu een gebruikersnaam, naam, e-mailadres en wachtwoord in. Bedenk goed of je iemand beheerdersrechten wilt geven. Een beheerdersaccount heeft rechten om onder meer nieuwe muziekbibliotheken en gebruikers toe te voegen. Bepaal verder welke afspeellijsten je wilt delen en vink die zo nodig aan. Zodra je onderaan op Opslaan klikt, verschijnt de nieuwe gebruiker in het overzicht. Aan jou de taak om de inloggegevens met de bewuste persoon te delen. Nuttig om te weten is dat je een gebruiker op een later moment weer kunt verwijderen.

Clients binnen thuisnetwerk

Wanneer de Navidrome-server eenmaal correct is ingesteld, kun je ook op andere apparaten van de muziek genieten. Op een pc, laptop of mobiel apparaat binnen jouw thuisnetwerk is dat relatief simpel. Open een willekeurige browser en typ in de adresbalk http://[ip-adres]:4533. Hierbij vervang je [ip-adres] door het ip-adres van de computer waar Navidrome op draait.

Weet je dat niet? Open dan in Windows het hulpprogramma Opdrachtprompt. Typ nu ipconfig en druk op Enter om het lokale ip-adres te tonen. Zodra je op een andere computer binnen jouw netwerk naar het juiste adres gaat, verschijnt er een inlogvenster van Navidrome. Als je persoonlijke muziekcloud niet verschijnt, gooit wellicht een firewall roet in het eten. Je kunt een uitzondering instellen of de firewall op eigen risico (tijdelijk) uitzetten.

Portforwarding

Het is ook mogelijk om een computer, tablet of smartphone buiten je thuisnetwerk met de Navidrome-server te verbinden. Uiteraard is het dan wel een voorwaarde dat het apparaat verbonden is met internet. Verder dien je poortnummer 4533 in jouw router open te zetten voor netwerkverkeer. Op die manier maak je de muziekserver toegankelijk voor inkomende verbindingen van buiten het thuisnetwerk. Het openzetten van een netwerkpoort heet portforwarding. Bij elke router werkt het op een andere manier.

Gebruik je bijvoorbeeld een SmartWifi-modem van Ziggo? Ga met een browser dan naar https://smartwifiweb.ziggo.nl en log in. Je bereikt de meeste andere routers door het ip-adres van dit netwerkapparaat in de browser te typen. Navigeer in het routerpaneel van Ziggo naar Geavanceerde instellingen / Poort Forwarding en kies Nieuwe regel aanmaken. Stel bovenaan het ip-adres van de Navidrome-server in. Je hoeft alleen maar de getallen na de laatste punt in te vullen. Typ in de velden onder Lokale startpoort, Lokale eindpoort, Externe startpoort en Externe eindpoort het poortnummer 4533. Je selecteert bij Protocol de optie UDP/TCP en kiest onder Ingeschakeld voor Aan. Bevestig tot slot met Regel toevoegen.

Via het publieke ip-adres van jouw internetadres en poortnummer 4533 open je op afstand je persoonlijke muziekcloud. Via whatismyipaddress.com kun je het benodigde ip-adres achterhalen. Kijk op http://[publieke ip-adres]:4533 en geniet van de muziek.

Mobiel streamen

De vorige paragraaf beschrijft hoe je een apparaat buiten jouw thuisnetwerk met de Navidrome-server verbindt. Dat werkt ook met een browser op je smartphone, maar misschien vind je dat niet zo prettig. Gelukkig verbind je als alternatief een geschikte app met jouw muziekserver. Substreamer is daarvan een uitstekend voorbeeld. Deze toepassing is zowel voor iOS als Android beschikbaar.

Inloggen is simpel. Typ het correcte ip-adres en poortnummer van de Navidrome-server. Bedenk voor het invullen van de juiste gegevens of je binnen of buiten het thuisnetwerk actief bent. Je vult daarna de gebruikersnaam en het wachtwoord in. Zodra je bevestigt met Login verschijnt de muziekbibliotheek met alle albumhoezen. Vanwege de gelikte gebruikersomgeving lijkt het net alsof je een app van een online muziekdienst gebruikt. Substreamer heeft diverse handige functies in huis. Zo kun je onder andere albums downloaden en nummers naar een Chromecast doorsturen. Veel luisterplezier!

Bij ID.nl zijn we dol op kwaliteitsproducten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Een paar keer per week speuren we binnen een bepaald thema naar zulke deals. Heb je geen grote keuken maar zou je toch graag een vaatwasser willen? Wij vonden vijf betaalbare vrijstaande vaatvassers met een compact formaat voor je.

In niet iedere keuken is plek voor een vaatwasser en zeker als je geen inbouwruimte meer hebt, kan het lastig zijn om er eentje kwijt te kunnen. Maar er zijn ook vaatwassers met afwijkende formaten die een stuk kleiner zijn en daardoor ook makkelijk passen in een keuken die niet zo heel groot is. Wij vonden vijf betaalbare modellen voor je.

Tomado TDW5501B mini-vaatwasser

De Tomado TDW5501B is een compacte, vrijstaande vaatwasser die geschikt is voor zes couverts. Volgens de specificaties is de breedte 55 cm en bedraagt het geluidsniveau 47 dB. Het apparaat heeft verschillende programma’s, waaronder een kort programma, een eco‑stand en een intensief programma. De energieklasse is D, maar in ruil daarvoor krijg je een machine die weinig ruimte inneemt en eenvoudig op het aanrecht kan worden aangesloten. De startuitstel‑optie maakt het mogelijk de wasbeurt later te laten beginnen. De TDW5501B is ontworpen voor huishoudens met weinig ruimte die toch een volwaardige vaatwasbeurt willen.

Tomado TDW5501W

De TDW5501W is het witte broertje van de TDW5501B. Dit model heeft eveneens een breedte van 55 cm en biedt plaats aan zes couverts. Het geluidsniveau is 47 dB en de energieklasse D, net als bij de zwarte variant. Er zijn meerdere programma's, waaronder een eco- en een kort programma. De vaatwasser is vrijstaand, maar vanwege het lage formaat zet je 'm het best op een aanrecht en sluit je hem aan via een slang op de kraan. Dankzij de startuitstel‑functie kun je zelf bepalen wanneer hij begint met spoelen.

Beko DTC36610W

De Beko DTC36610W is een compacte vrijstaande vaatwasser voor huishoudens met beperkte ruimte. De machine is 55 cm breed en heeft een geluidsniveau van 49 dB. Met energieklasse A+ is hij zuiniger dan veel andere mini‑vaatwassers. Het apparaat is geschikt voor zes couverts en biedt verschillende programma’s om lichte en intensieve vaat schoon te krijgen. Omdat hij niet ingebouwd hoeft te worden, kun je hem gemakkelijk op het aanrecht of in een kleine keuken plaatsen.

Inventum VVW4530AW

De Inventum VVW4530AW is een smalle vrijstaande vaatwasser met een breedte van slechts 44,8 cm. Het toestel is geschikt voor tien couverts en beschikt over een verstelbare bovenkorf en startuitstel, zodat je de indeling en het wasprogramma kunt aanpassen. De energieklasse is E en het geluidsniveau bedraagt 47 dB. Het voordeel van deze vaatwasser is dat hij de normale hoogte heeft van een gewoon model, je schuift hem daardoor eenvoudig onder een werkblad of plaatst hem vrij.

Inventum VVW5520

De Inventum VVW5520 is een mini-vaatwasser voor zes couverts. Het apparaat is onderbouw (dus vrijstaand) en heeft een breedte van 55 cm, een diepte van 50 cm en een hoogte van 44 cm. Het geluidsniveau is 47 dB en de energieklasse D. In de specificaties worden een resttijdindicator, condensdroging en uitgestelde start genoemd. De machine is bedoeld voor kleine huishoudens die niet de ruimte of behoefte hebben aan een grote vaatwasser, bijvoorbeeld als je op kamers woont, een klein gezin hebt of een kleine keuken.