Je hebt al een aardige talenkennis, maar het vlot omzetten van teksten naar een andere taal kan soms een uitdaging vormen. Om je talenkennis verder te vergroten of je boodschap te vertalen, kun je gebruikmaken van diverse (gratis) apps en diensten die je hierbij ondersteunen.

Als je een nieuwe taal wilt leren, heb je volop keuze: er zijn wereldwijd meer dan zevenduizend levende talen, verdeeld over meer dan honderd taalfamilies. Het beheersen van een taal is een uitdagende taak. Je moet niet alleen duizenden nieuwe woorden leren met de juiste spelling en uitspraak, maar ook rekening houden met structurele en grammaticale verschillen. Bovendien wordt het nog ingewikkelder wanneer context en betekenis een rol spelen bij het correct interpreteren van zinnen. Bedenk maar eens wat er aan context nodig is om zinnen als ‘Hij liep tegen een dikke stam aan’ versus ‘Hij liep tegen een vijandige stam’ correct te interpreteren.

Dit maakt automatische machinevertaling erg complex. In eerste instantie gebruikte men hiervoor vooral complexe regelsets (rule based machine translation), gevolgd door statistische methodes met grote hoeveelheden professioneel vertaalde paralleltekst (statistical machine translation). Tegenwoordig ligt de focus op artificiële intelligentie met deep learning en transformer-modellen als GPT (Generative Pre-trained Transformer). Deze AI-systemen trainen zichzelf, wat ze voortdurend beter maakt.

Formele context

Linguee is van dezelfde makers als DeepL. Het gaat eigenlijk om een online woordenboek, maar de dienst put daarbij uit miljoenen onlinevertalingen die door mensen (professioneel) werden geproduceerd. In een uitklapmenu geef je de gewenste vertaalrichting van bron- naar doeltaal aan, maar via de optie Meer talen kun je ook je eigen talenpaar selecteren, met keuze uit zo’n 25 talen. Je krijgt de mogelijke vertalingen niet allen als losse woorden, maar ook in een betekenisvolle context. Voor extra contextuele vertalingen klik je op het info-pictogram achter het vertaalde woord. Bij Engels kun je ook de juiste uitspraak beluisteren, zowel in een Amerikaanse als Britse variant.

Linguee is ook beschikbaar als mobiele app voor Android en iOS. Momenteel zijn er negen woordenboeken verwerkt, waarbij Engels telkens bron- of doeltaal is (op het woordenboek Duits-Frans na) en verder zijn er nog zes woordenboeken in aanbouw. Je kunt ze allemaal installeren voor offline gebruik. Deze woordenboeken zijn erg uitgebreid. Zo bevat bijvoorbeeld het woordenboek Duits-Engels bijna 1,4 miljoen trefwoorden (450 MB). Andere talen(combinaties) zijn vooralsnog beperkt tot (online)vertalingen-in-context.

Informeler context

Net als Linguee ligt de focus bij Reverso Context voornamelijk op contextuele woordenboeken. Deze site is wel minder selectief qua bronmateriaal en de voorbeeldzinnen zijn meestal korter en eenvoudiger, wat het geschikter maakt voor informeler gebruik. Reverso ondersteunt momenteel 26 talen, waarvan sommige (nog) niet beschikbaar zijn op Linguee, en biedt daardoor een handig alternatief. Net als bij Linguee kun je de uitspraak van woorden beluisteren.

De mobiele app (iOS, Android) van Reverso biedt meer mogelijkheden dan die van Linguee, zoals gepersonaliseerde leerspelletjes en offline leren. Na een proefperiode is de iOS-app helaas niet meer gratis (3,99 euro per maand). Er is ook een Windows-app beschikbaar waar je zelf woorden kunt invoeren voor vertaling en synoniemen kunt opvragen. Je kunt ook vertalingen van grote stukken tekst rechtstreeks vanuit webpagina’s of Windows-applicaties laten uitvoeren met de sneltoets Ctrl+C+C. Met een gratis registratie verwijder je de beperking tot vertalingen van maximaal 450 woorden in één keer, maar hiermee betreden we volop het terrein van machinevertaling.

Themazinnen

Op www.50languages.com kun je terecht voor een uitgebreide collectie taalgidsen die zich richten op het verwerven en verbeteren van je woordenschat en veelvoorkomende uitdrukkingen. Kies eerst je bron- en doeltaal uit bijna zestig beschikbare talen en selecteer vervolgens uit ongeveer honderd korte lessen over uiteenlopende onderwerpen zoals autopech, afspraken maken, doktersbezoeken en grammaticale aspecten zoals verleden tijd, imperatief en voegwoorden.

Elke les bestaat uit ongeveer twintig korte zinnen waarbij in de doeltaal alleen de eerste letters van elk woord zichtbaar zijn. Luister naar de ontbrekende woorden en vul ze aan. Je hebt ook de mogelijkheid om de uitgesproken uitdrukkingen als mp3-bestanden te downloaden. Daarnaast biedt de website voor elk talenpaar een geheugenspel waarbij de woorden op omgedraaide kaarten ook uitgesproken kunnen worden.

Verder is er nog een mobiele app beschikbaar (Stappen in 50 talen) voor zowel Android als iOS. Download eerst het woordenschatbestand in de gekozen doeltaal en voer vervolgens een test uit, zodat de app je kennisniveau beter kan inschatten. Daarna kun je diverse woordenschat-, uitspraak- en (beperkte) grammaticaoefeningen uitvoeren. De website en app zijn vooral geschikt voor wie net is gestart met het leren van een nieuwe taal.

Geheugentraining

De mobiele app Drops is er voor Android en iOS en richt zich voornamelijk op het uitbreiden van je woordenschat. De gratis basisversie biedt je dagelijkse oefeningen van 5 minuten, maar er is ook een uitgebreidere Premium-editie voor ongeveer 90 euro per jaar.

Geef eerst je kennisniveau van de doeltaal aan (geen, beperkt, behoorlijk goed) en selecteer je gewenste taalniveau via informele categorieën zoals ‘een film kunnen bekijken’ of ‘indruk maken op mijn collega’s’. Stel vervolgens in hoeveel minuten per dag je wilt oefenen, welke thema’s je aanspreken evenals je leeftijdscategorie.

Op basis van je aanpasbare profiel krijg je een reeks woorden voorgeschoteld, inclusief uitspraak en een bijbehorende afbeelding. Kies zelf of je een woord wilt leren of niet. Je ontvangt dan gevarieerde oefeningen rondom de woorden en foutieve woorden worden vaker in andere oefeningen aangeboden. Je hoort dus telkens wel de uitspraak, maar de app bevat geen spreekoefeningen.

Al surfend

Apps zoals Stappen in 50 talen en Drops kunnen je woordenschat aanzienlijk verbeteren, maar vereisen wel discipline. De browserextensie Toucan pakt het anders aan. Toucan is beschikbaar voor Firefox en Chromium-browsers in de officiële webstores. Na installatie en aanmelding kies je de taal waarvan je de woordenschat wilt oefenen. Helaas is het aantal ondersteunde talen beperkt, Nederlands is bijvoorbeeld niet beschikbaar als moedertaal, maar Engels, Frans en Duits wel.

Als je bijvoorbeeld Engels kiest, zal Toucan tijdens het surfen op Engelstalige webpagina’s automatisch bepaalde woorden vervangen door woorden uit de geselecteerde doeltaal (keuze uit elf talen). Deze woorden worden standaard gemarkeerd. Via een schuifbalk bepaal je zelf je kennisniveau (Beginner, Intermediate of Advanced) en het aantal gewenste woorden (vier gradaties).

Je hoeft verder weinig te doen; de vervangen woorden worden automatisch gemarkeerd en je kunt de uitspraak beluisteren. Je kunt ook aangeven of Toucan zo’n woord moet bewaren. Zodra je minstens tien woorden hebt opgeslagen, genereert Toucan extra woordenschatoefeningen rond deze woorden.

Machinevertaling (DeepL)

Wil je anderstalige teksten degelijk kunnen vertalen, maar zie je ertegenop de doeltaal zelf (beter) onder de knie te krijgen, dan kun je een dienst voor automatische machinevertaling aanspreken. We hebben het hier al even over gehad met de tool Reverso Context, die zich van NMT (Neural Machine Translation) bedient, maar er zijn er nog andere.

Een van de betere is het Duitse DeepL, die ondersteuning biedt voor 29 talen. Je kunt vertalingen rechtstreeks vanuit de website laten uitvoeren of je installeert de Windows-app. Met deze laatste voer je vertalingen uit via een sneltoets (standaard Ctrl+C+C) of je selecteert een documentbestand en kiest Vertalen met DeepL uit het contextmenu. Je kunt de (vertaalde) tekst ook beluisteren en zelf een lijst met vaste vertalingen voor specifieke uitdrukkingen aanleggen.

In de gratis versie ben je wel beperkt tot maximaal 3 bestanden per maand van maximaal 5 MB elk of tot vertalingen van 5000 tekens. Je kunt natuurlijk je teksten wel zelf opsplitsen en in behapbare brokken aan de vertaaldienst doorspelen. DeepL Pro verlost je van dergelijke beperkingen, maar kost je wel 7,49 euro per maand.

Andere vertaaldiensten

Andere gerenommeerde vertaaldiensten die (bijna) net zo goed presteren als DeepL zijn Google Translate (ongeveer 130 talen) en Microsoft (Bing) Translator (ongeveer 120 talen). Beide diensten ondersteunen aanzienlijk meer talen dan DeepL. Houd er wel rekening mee dat je, net als bij DeepL, in de gratis versie beperkt bent tot een maximaal aantal tekens per vertaling: 5000 bij Google en slechts 1000 bij Bing.

Bij zowel Microsoft als Google kun je de originele tekst en de vertaling beluisteren. Google biedt echter meer flexibiliteit qua brontekst: naast ingevoerde of geplakte tekst, ondersteunt het ingesproken tekst, website-URL’s, Office-documenten (docx, pptx, xlsx en pdf) en zelfs afbeeldingen waarbij tekst via OCR automatisch herkend en vertaald wordt (met dank aan Google Lens). Bovendien kun je bij beide diensten een virtueel toetsenbord oproepen om bijvoorbeeld minder gebruikelijke diakritische tekens in te voeren.

Aan jou de keuze welke vertaaldienst je wilt gebruiken. Niets hoeft je er ervan te weerhouden meerdere diensten te gebruiken, zelfs voor dezelfde tekst.

Chatbot

Naast bekende vertaaldiensten zijn er de AI-chatbots als potentiële vertaalkandidaten. Het begon allemaal met de introductie van ChatGPT door OpenAI. Sindsdien heeft Microsoft deze technologie geïntegreerd in zoekmachine Bing (klik op Nu chatten) en in andere Microsoft-diensten en applicaties, zoals Office. Ook Google heeft inmiddels een eigen chatbot, Bard genaamd, gelanceerd.

ChatGPT presteert uitstekend op het gebied van Natural Language Processing (NLP)-taken, zoals het maken van samenvattingen, beantwoorden van vragen en machinevertaling. Uit onderzoek blijkt dat de kwaliteit van vertalingen afhankelijk is van de formulering van de instructie, oftewel prompt. Dit heeft geleid tot de term ‘prompt engineering’. Een optimale prompt voor een vertaalopdracht luidt: ‘Geef de [doeltaal] vertaling voor deze [of: de volgende] tekst’.

Overigens kun je de prompt direct in de gewenste doeltaal formuleren, eventueel aangevuld met de instructie ‘Formuleer je antwoord in [deze taal]’, maar aangezien de chatbot voornamelijk met Engelstalige datasets is getraind, krijg je vaak betere resultaten door eerst in het Engels te vragen en daarna de chatbot te verzoeken het resultaat in de gewenste doeltaal te vertalen. Als alternatief kun je het antwoord plakken in een vertaaldienst zoals DeepL, Google of Bing, aangezien deze diensten doorgaans (vooralsnog) net iets beter presteren.

Office

Om tekstfragmenten te vertalen, hoef je niet altijd je browser of een externe app te gebruiken. Deze functionaliteit is bijvoorbeeld standaard geïntegreerd in Microsoft Office.

In Word navigeer je naar het tabblad Controleren en klik je in de sectie Taal op de knop Vertalen. Je kunt kiezen tussen Selectie vertalen en Document vertalen. In beide gevallen opent het deelvenster Vertalen. Bij selectievertaling verschijnt de vertaling in het deelvenster, en je kunt de originele tekst direct vervangen door op Invoegen te klikken. De vertaler herkent meestal de brontaal, maar je kunt dit indien nodig aanpassen. Bij documentvertaling maakt Word automatisch een tweede document met de vertaalde tekst, waarbij de originele lay-out, inclusief afbeeldingen, behouden blijft.

In Outlook kun je een e-mail in een andere taal laten vertalen. Open het bericht, klik op de knop met de drie puntjes en kies Bericht vertalen. Met Oorspronkelijk bericht weergeven keer je altijd terug naar de brontaal. Let op bij Vertaalvoorkeuren: hier kun je instellen hoe Outlook omgaat met anderstalige berichten en welke doeltaal standaard voor de vertaling wordt gekozen. Je kunt ook een tekstfragment in het bericht markeren en dit via het contextmenu laten vertalen.

In PowerPoint is het zelfs mogelijk om tijdens een presentatie ingesproken tekst in realtime op je dia’s te laten vertalen. Open je presentatie, ga naar Diavoorstellingen en vink Altijd ondertitels gebruiken aan. Stel de bron- en doeltaal in bij Instellingen voor ondertitels en pas de ondertitelweergave aan bij Meer instellingen (Windows).

Chatten (mobiel)

Online woordenboeken en vertaaldiensten zijn uiteraard nuttig, maar ze schieten soms tekort wanneer je een gesprek wilt voeren met iemand wiens taal je onvoldoende beheerst. Gelukkig zijn er enkele tools die in dergelijke situaties van pas kunnen komen. We bespreken er een paar.

Zo biedt de app van Google Translate een gespreksmodus. Selecteer eerst beide talen en tik vervolgens op Gesprek. Als je alles wat in beide talen wordt gezegd meteen naar de andere taal wilt vertalen, tik je op Automatisch. Om het vertalen in één taal te starten of te stoppen, tik je op het microfoonicoon Spreken bij de gewenste taal. Om opnieuw naar een vertaling te luisteren, tik je op het tekstvak bovenaan. De conversatie stopzetten doe je door linksboven op de pijlknop Terug te tikken.

De app Microsoft Vertaler (Translator) biedt nog meer mogelijkheden. Zo is het mogelijk om een gesprek te voeren op meerdere apparaten door een gesprekscode te delen met je gesprekspartner(s). Hierdoor ziet elke deelnemer de ingesproken tekst in zijn eigen taal verschijnen. Als je een lezing of presentatie geeft, schakel je best de inschakelende weergavemodus in het deelvenster Instellingen voor meerdere apparaten in, zodat de microfoon tijdens je presentatie niet wordt gedempt.

Ook handig om weten: deze app bevat ook een cameramodus waarmee je tekst op afbeeldingen of objecten, zoals verkeersborden of menukaarten, meteen kunt laten vertalen. Je hoeft alleen de bron- en doeltaal in te stellen. Een vergelijkbare mogelijkheid zit trouwens ook ingebouwd in de app Google Translate: je talen instellen, en de camera op het object met tekst richten volstaat om in realtime de vertaling te zien verschijnen.

Chatten (pc)

Ook wanneer je zelf achter je computer zit, heb je de mogelijkheid om meertalige gesprekken te voeren. Ga hiervoor naar https://translator.microsoft.com en voer de vijfletterige code in die je van je gesprekspartner (via zijn Microsoft Translator-app) hebt ontvangen. Vul je naam in, kies je eigen taal en druk op Join conversation. Je kunt nu met elkaar praten via het toetsenbord en/of de microfoon. Alle deelnemers zien de conversatie automatisch in hun eigen taal op het scherm. Na afloop kun je bovendien een transcript van het gesprek downloaden.

Daarnaast kun je meertalige gesprekken voeren via de Skype-app, die standaard bij Windows wordt geleverd. Ga naar Instellingen / Algemeen in de app en stel bij Vertaalinstellingen de gewenste taal in voor het vertalen van berichten en gesprekken, evenals de vertalerstem (Man of Vrouw). Klik vervolgens met de rechtermuisknop op de naam van je gesprekspartner en selecteer Profiel weergeven. Scrol naar Gesprek vertalen en klik op Vertalingsaanvraag verzenden. Zodra je partner het verzoek accepteert, kun je een tweetalig gesprek starten.

Spelling en stijl

Spellingscheckers zijn al jaren ingebouwd in verschillende applicaties, maar met krachtige tekstverwerkers zoals Word krijg je tegenwoordig nog meer, dankzij AI-ontwikkelingen. Word heeft namelijk een handige ‘editor’, die ook als browserextensie voor Chromium-browsers beschikbaar is. Met deze tool kun je teksten, zoals Word-documenten of e-mails, verbeteren in meer dan twintig talen. De gratis dienst richt zich op basisbeginselen van grammatica en spelling, maar als je een Microsoft 365-abonnement hebt, krijg je ook geavanceerdere verbeteringen voor grammatica en stijl, zoals helderheid, beknoptheid, woordkeuze en taalgebruik.

Je opent het deelvenster van de editor in Word via Controleren / Editor of met de sneltoets F7. Je ziet dan een algemene score en bij Correcties lees je het aantal opmerkingen over Spelling en Grammatica. Bij Verfijningen krijg je diverse woord- en stijlsuggesties aangeboden.

Natuurlijk zijn er ook externe tools, zoals Grammarly en de opensource LanguageTool. Deze tools kun je in een basisversie gratis gebruiken.

Je kunt ook een AI-chatbot als ChatGPT inzetten. Met de juiste prompts kan zo’n bot je taal en stijl verbeteren en zelfs aanpassen naar een bepaalde schrijfstijl. Probeer gerust prompts als ‘Controleer deze tekst op mogelijke spelling-, grammatica- en stijlfouten’, ‘Herschrijf deze tekst in een formele stijl’ of ‘Herschrijf deze tekst zodat 10-jarigen deze ook goed begrijpen’.

Gevoelsmatig is de rek nog niet eens uit de PlayStation 5, maar de tech-architecten bij Sony zitten allesbehalve stil. De komst van een PlayStation 6 is een zekerheid, en in dit artikel nemen wij je mee in alle geruchten en feiten rondom de nieuwe console.

Dit artikel is bijgewerkt op 23 januari.

Releasedatum van de PlayStation 6

Het is voor Sony gebruikelijk om na iedere zes tot zeven jaar een nieuwe PlayStation-console uit te brengen. Tijdens een gesprek tussen Mark Cerny - de hardware-architect van Sony die de ontwikkeling van consoles overziet - en Jack Huynh van AMD - die de chips voor de consoles produceert - zei eerstgenoemde dat de nieuwe PlayStation-hardware 'over een paar jaar' uit moet komen. De schatting is dus dat de console rond het einde van 2027 of in 2028 moet verschijnen.

©Insomniac Games

Ook claimt het relatief betrouwbare Moore's Law is Dead dat de productie van de PlayStation 6 momenteel gepland staat om ergens in 2027 te beginnen. Dat zou dus passen bij een releasedatum in 2027 of 2028. Tijdens een grote rechtszaak tegen Microsoft, rondom de aankoop van Activision-Blizzard, werd daarnaast de herfst van 2028 genoemd als het moment voor de release van nieuwe console-hardware.

Volgens de doorgaans betrouwbare Tom Henderson van Insider Gaming overwegen bedrijven daarentegen om de volgende console-generatie uit te stellen. Dit heeft te maken met de RAM-prijzen, die momenteel flink in de lift zitten. Door de stijging in het gebruik van AI hebben meer computers en apparaten RAM nodig, waardoor prijzen ook stijgen.

Ook in gameconsoles is RAM erg belangrijk. Daardoor zou dit ook effect hebben op de productie- en verkoopprijzen van de PlayStation 6 - en meer aankomende consoles. Hoewel Sony nog weinig woorden heeft vuilgemaakt aan de komst van toekomstige hardware, heeft deze ontwikkeling waarschijnlijk wel een effect op de plannen. Uitstel zou dus overwogen worden zodat RAM-fabrikanten hun productie-infrastructuur zodanig kunnen verbeteren dat de prijzen weer schappelijk worden.

©Team Asobi

Hardware van de PS6

Er is nog weinig officieel bekendgemaakt over de PlayStation 6, laat staan de binnenkant ervan. De eerste details werden echter al besproken tijdens het eerder genoemde gesprek tussen Mark Cerny en Jack Huynh. In de onderstaande video hebben de twee het over drie aspecten die met de nieuwe hardware worden verbeterd, namelijk:

• Betere verlichting dankzij een aparte ray tracing-chip
• Verbeterde AI-upscaling
• Verbeterde datacompressie

De video gaat vooral over het zogenaamde Project Amethyst, dat Sony en AMD in 2023 zijn gestart om "slimmere en efficiëntere oplossingen" te vinden voor het maken van games. Cerny benadrukt dan ook dat de technologieën waar de video over gaat momenteel alleen nog in 'simulatievorm' - ofwel, niet als fysieke hardware - bestaan. "Maar de eerste resultaten zijn veelbelovend en ik kan niet wachten om ze binnen een paar jaar tijd in een toekomstige console te stoppen."

Zo spreekt het duo over Radiance Cores, een aparte chip die in realtime ray tracing  (realistisch gesimuleerde lichtinval) en path tracing (een meer geavanceerde vorm van ray tracing) genereert en dus de zwaarste taken qua lichtsimulatie op zich kan nemen. Dat wordt dan dus via een aparte chip gedaan, terwijl de cpu en overige hardware zich kunnen richten op simuleren van de gameplayscenario's en dergelijke.

Daarbij moet de AI-upscaling beter worden in de aankomende console. Zowel FidelityFX Super Resolution (FSR) en PlayStation Spectral Super Resolution (PSSR) zijn features die graphics en framerate kunnen verbeteren door het gebruik van AI machine learning, zoals je op pc vaak ziet met Nvidia's DLSS. Sony en AMD hebben samen een machine learning-technologie ontwikkeld die Neural Arrays heet. Daarmee kan de gpu van een apparaat grote delen van het scherm in één keer tot zich nemen en verwerken, waardoor het upscalen sneller werkt. Daarbij zijn de Arrays schijnbaar efficiënter dan bestaande upscalemethodes. Betere resultaten met minder moeite? Daar tekenen we graag voor.

©Guerilla Games

Het laatste punt dat het duo behandelt heet Universal Compressing. Daarmee wordt álle gpu-data gecomprimeerd - verpakt, als het ware - in plaats van steeds een gedeelte. Op deze manier wordt er veel minder bandbreedte gebruikt en kunnen er meer details worden weergegeven op het scherm. Ook moet dit een hogere framerate bewerkstelligen, en dit allemaal terwijl het apparaat minder stroom verbruikt.

YouTuber Moore's Law is Dead heeft gesteld een aantal specificaties en details rondom de PlayStation 6 in handen te hebben gekregen. Hij heeft een goede reputatie, maar neem de details uiteraard nog altijd met een korrel zout.

• Gebruik van chiplets (kleine, modulaire geïntegreerde schakelingen die samen een grotere, complexere chip vormen), mogelijk Navi 5-desktopchiplets

• De console is backwards compatibel met PS5 en PS4

• 160W TBP (staat voor Total Board Power, wat de totale hoeveelheid energie die naar de grafische kaart gaat aangeeft); dit is lager dan de 200W TBP van de PS5

• Acht Zen 6 (or nieuwere) cores

• 40-48 RDNA 5 Compute Units van 3GHz+

• 160-bit of 192-bit bus met GDDR7@32GT/s+-

• 'Rasterisation Performance' (hoe snel het systeem 3D-beelden naar een 2D-scherm kan overzetten) in de PS6 zou de console drie sneller maken dan de PS5, met sterk verbeterde ray tracing

©Naughty Dog

Komt Sony met een PlayStation-handheld?

Aan de andere kant van het hardwareverhaal gaan daarbij sterke geruchten dat Sony met een PlayStation-handheld komt tegelijk met - of rondom - de PlayStation 6-release. De bedoeling zou zijn dat de handheld en console nauw met elkaar samenwerken om een nieuwe PlayStation-ervaring te bieden. Volgens Bloomberg, een platform dat rapporteert over verschillende economische sectoren, is het dan ook de bedoeling dat Sony's handheld de concurrentie aangaat met de Nintendo Switch 2. Het bedrijf wil onder andere zijn bereik vergroten met dit nieuwe apparaat.

Volgens de tech-YouTuber Moore's Law is Dead, die bewezen contacten heeft in de techcomponentenwereld, kijkt Sony in wel meer aspecten af bij Nintendo. Zo zou de handheld door middel van een 'dock' verbonden kunnen worden aan een televisie om games op een groter scherm te kunnen spelen. Daarbij beweert hij dat het apparaat op deze manier krachtiger is dan een PlayStation 5-console, al stellen andere bronnen iets anders.

©Sony

Mogelijke specificaties van de handheld

Als de handheld samen met de PlayStation 6 moet verschijnen, is de verwachting dus ook dat het apparaat games van de console af moet kunnen spelen. Maar ingewijde KeplerL2, die gezien wordt als zeer betrouwbaar op het gebied van AMD-technologie, heeft op het forum ResetEra gezegd dat het apparaat niet zo sterk wordt als een PlayStation 5. Desalniettemin kan de handheld schijnbaar wel PS5-games afspelen, maar met een lagere resolutie en framerate. Dit wekt vragen op over hoe de PS6-handheld samen moet werken met de PlayStation 6 zelf, maar antwoorden blijven momenteel nog uit.

Ook over de PS6-handheld heeft Moore's Law is Dead een aantal mogelijke details gedeeld, die we hieronder op een rijtje zetten.

• Complete chip zou als één object van 3 nanometer worden geproduceerd

• De handheld is backward compatibel met PS5 en PS4

• Inclusief MicroSD- en M.2 SSD-opening, haptische feedback, twee microfoons en touchscreen

• De USB-C-opening heeft video-out mogelijkheid

• 15W TBP

• Vier Zen 6c cores

• 12-20 RDNA 5 Compute Units van 1.6-2GHz

• 128-bit bus met LPDDR5X-7500+

• 'Rasterisation Performance' is schijnbaar ongeveer de helft van de PS5, al zou de ray tracing wel beter zijn

Met deze specs zou de handheld krachtiger zijn dan de ROG (Xbox) Ally X, al stelt de YouTuber dat dit model niet gezien wordt als een krachtpatser.

©ASUS

Twee PlayStation-consoles

Voordat de geruchten rondom een nieuwe PlayStation-handheld opdoken, bracht KeplerL2 al naar buiten dat Sony mogelijk aan twéé verschillende apparaten werkte. Toen werd gedacht dat het ging om een krachtige console en een eventuele budget-versie, zoals Microsoft deed met de Xbox Series X en S.

Hij kwam er namelijk achter dat het bedrijf twee SoC's (system-on-a-chip) ontwikkelde, terwijl je er voor een nieuwe console maar eentje nodig hebt. Een SoC is een soort schakeling die alle componenten van een apparaat (in dit geval een console) samenvoegt in de behuizing van een enkele chip. Het is goed mogelijk dat de tweede SoC dus bedoeld is voor de PS6-handheld.

Een andere mogelijke hint is de recent toegevoegde 'power saver'-modus voor PlayStation 5. Die modus laat de console tijdens het spelen van sommige games de helft minder stroom verbruiken, wat volgens tech-experts van Digital Foundry past bij het stroomverbruik van de vermeende SoC van de PlayStation-handheld.

©Team Asobi

Wat gaat de console kosten?

Omdat we niet met zekerheid kunnen zeggen wat er onder de motorkap van de PlayStation 6 zit, is een prijs nog redelijk lastig te voorspellen. Wel is te verwachten dat de volgende generatie een flinke duit gaat kosten. Nieuwere en krachtige technologie kost nou eenmaal meer, en met de huidge RAM-tekorten wordt het voorspellen van een prijs nog moeilijker. Daarbij weten we ook niet hoe de importheffingen vanuit Amerika de industrie de komende jaren gaan beïnvloeden. Onze verwachting is in ieder geval dat de PlayStation 6 op release zeker tussen de 600 en 700 euro gaat kosten.

Geen ingebouwde disk drive

Daarbij is een ander gerucht interessant, wederom afkomstig van Tom Henderson, via Insider Gaming. Hij claimt namelijk dat de PlayStation 6 niet verscheept wordt met een ingebouwde disk drive, maar dat die los verkrijgbaar wordt. Dit om de productiekosten van de console zo laag mogelijk te houden, aldus Henderson. Dat is in lijn met de recentere PlayStation 5 Pro, die ook werd uitgebracht zonder disk drive.

©Sony

Features van de PlayStation 6

Ook over de nieuwe features van de console is nog weinig bekend. De eerder genoemde insiders lijken allemaal vast te stellen dat de PlayStation 6 in ieder geval backwards compatible is met games uit de PS5- en PS4-generaties. Uit het technische praatje van Cerny en Huynh zijn ook al een paar verbeteringen op bestaande features bekend geworden, maar over een concept op het niveau van de Haptic Feedback van de DualSense-controller is nog niet besproken.

Fans hopen in ieder geval dat thema's terugkeren na de afwezigheid daarvan op de PlayStation 5, en wordt er gespeculeerd dat draadloos opladen van de controllers eventueel een mogelijkheid wordt.

©Square Enix

Welke games verschijnen er voor de PlayStation 6?

AI en teraflops zijn allemaal leuk en aardig, maar uiteindelijk draait het om de videogames.Momenteel is er praktisch niets bekend over software op de volgende generatie, al kunnen we er wel vanuit gaan dat een aantal PlayStation 5-exclusives later - of met de launch van het systeem - een next-gen upgrade krijgen. Net zoals Marvel's Spider-Man Remastered en God of War: Ragnarök met de overgang van de PS4 naar PS5, bijvoorbeeld.

Een van de grootste titels die mogelijk rond de release van de PlayStation 6 uitkomt is Intergalactic: The Heretic Prophet - de nieuwe game van Uncharted- en The Last of Us-ontwikkelaar Naughty Dog. De game is al aangekondigd voor een release op de PS5, maar er is nog geen releasedatum gegeven. We achten het dus zeer mogelijk dat Intergalactic een van de games is die een geüpgraded versie ontvangt op Sony's nieuwe console.

Daarbij bezit Sony nog een flink aantal ontwikkelstudio's waarvan de huidige projecten onbekend zijn, of die nog niet geheel uit de doeken zijn gedaan. Zo kwamen een paar jaar geleden de toekomstplannen van Marvel's Spider-Man- en Ratchet and Clank-ontwikkelaar Insomniac Games op straat te liggen na een hack, waar we om die reden niet dieper op ingaan.

Wel is bijvoorbeeld bekend dat het in Nederland gevestigde Guerilla Games werkt aan een nieuwe Horizon-game, nadat Horizon: Forbidden West aan het begin van de PlayStation 5's levenscyclus uitkwam. Ook is God of War-maker Santa Monica Studio nog altijd bezig met mysterieuze projecten, wellicht een derde God of War-titel en een sciencefiction-titel, die nog niet uit de doeken zijn gedaan.

De mensen bij Bluepoint Games - dat de PS5-exclusieve remake van Demon's Souls leverde - werkt na de annulering van hun live-service-game daarbij waarschijnlijk aan een nieuw project. De mogelijkheden zijn in ieder geval eindeloos, dus houd dit artikel en ID.nl in de gaten om op de hoogte te blijven over alles rondom de PlayStation 6 en zijn launchtitels.

Microsoft heeft bekendgemaakt welke spellen er de komende dagen en weken op Xbox Game Pass verschijnen. Een van die spellen is Kingdom Come: Deliverance.

Dat meldde het bedrijf op Xbox Wire. Het middeleeuwse avontuur van Warhorse staat bekend om zijn uitzonderlijke realisme, waarbij alle acties van de speler gevolgen hebben. De game is sinds enkele jaren weer populair geworden door de komst van het geprezen vervolg.

Hieronder zijn de toevoegingen van de komende weken te vinden, waaronder twee spellen die al sinds gisteren op Xbox Game Pass zijn verschenen:

Tot slot werd bekendgemaakt dat Madden NFL 24 op 15 februari van Xbox Game Pass verdwijnt.