De zomer is volop aan de gang en dan is het prettig om buiten te vertoeven met een muziekje. Daarvoor kunnen we kiezen uit een schier onuitputtelijk aantal verschillende bluetooth-luidsprekers. Computer!Totaal deed een goede poging en beluisterde 12 modellen.

Bluetooth-speakers zijn eigenlijk eerder lifestyle- dan technologieproducten. Dat is te zien aan de vele verschillende kleuren waarin je bijna alle besproken modellen kunt aanschaffen, maar ook aan het feit dat ze in de basis eerder overeenkomsten dan verschillen vertonen. We hebben het al heel wat keren meegemaakt: laat iemand die nog niet bekend is met het fenomeen een bluetooth-speaker horen en men is al snel verrast over de geluidskwaliteit. De verwachtingen zijn bij de veelal kleine doosjes natuurlijk niet hoog, wat het op zichzelf beoordelen van een speaker lastig maakt. Zet je er twaalf naast elkaar, dan zijn er wel degelijk verschillen hoorbaar én zichtbaar in de functionaliteit. Lees ook:10 tips voor Spotify - Zo haal je alles uit de streamingdienst.

Functionaliteit

Om met het laatste te beginnen. De meeste, maar niet alle modellen kunnen dienstdoen als 'handsfree' telefoon: er is hiervoor een knopje aanwezig en een microfoon ingebouwd. Handig, dan hoef je geen rare toeren uit te halen wanneer je gebeld wordt (veelal zal je smartphone de bron van je muziek zijn). De meeste modellen hebben een eigen volumeregeling, sommige exemplaren hebben ook knoppen waarmee je de weergave verder kunt bedienen (bijvoorbeeld stoppen of pauzeren). De volumeregeling werkt dan ook meestal onafhankelijk van die van het afspelende apparaat.

Verder zien we her en der extra's zoals een hoofdtelefoonuitgang bij Fresh 'n Rebel, eenvoudige mp3/wma/wav-muziekspelers met een microSD-geheugenkaartlezer bij Edifier en Creative en een oplaadfunctie via een usb-poort bij Creative, Fresh 'n Rebel, JBL en Sony. Een verrassend aantal van de deelnemers is minimaal spatwaterdicht. De mate van waterdichtheid wordt niet door alle fabrikanten duidelijk aangegeven en varieert van IPX4 'kan tegen waterspatten' tot IPX7 'kan een halfuur ondergedompeld blijven'.

Geluidskwaliteit

Qua geluidskwaliteit zitten er weinig echte tegenvallers in de test. Dat zal mede komen doordat we bij de selectie van modellen de lat niet al te laag hebben gelegd, het goedkoopste model kost nog altijd zo'n zestig euro. Uiteraard is geluidskwaliteit een subjectief en persoonlijk begrip, maar moderne technologie zorgt er wel voor dat de kleine drivers verrassend veelzijdig zijn qua capaciteit om een groot deel van het hoorbare frequentiegebied weer te geven. Luxere modellen hebben DSP's (digitale signaalprocessors) die de inherente zwaktes van zeer compacte ontwerpen (groten)deels kunnen compenseren, waarbij zelfs verrassend diep laag gerealiseerd kan worden.

Test

Voor dit artikel hebben we alle twaalf speakers beluisterd met dezelfde selectie nummers om de weergave van vijf verschillende genres in kaart te brengen, te weten pop, rock, rap/hiphop, techno en klassiek. Daarbij keken we ook naar hoe snel vervorming optrad bij hogere volumes - veelal zullen deze speakers immers buitenshuis gebruikt worden, waar wat extra power nodig kan zijn. Doorgaans werden we niet teleurgesteld, al gaan de meeste modellen op de top van hun kunnen echt onaangenaam vervormen. Ook voor de accuduur is aan te raden het volume op zeventig procent of daaronder te houden. Daarover gesproken: het is lastig om de speeltijd accuraat en reproduceerbaar te testen. Veel hangt af van het volume en de gekozen bron. Het is aan te raden de fabrikantsopgave met een korrel zout te nemen. De helft wordt altijd wel gehaald, twee-derde doorgaans ook wel. Hiernaast hebben we de functionaliteit geïnventariseerd en meegewogen in het eindoordeel. Alle gegevens vind je in de tabel bij dit artikel.

Creative Sound Blaster Roar 2 *****

De Roar 2 van Creative is het duurste model in de test, maar het apparaat heeft dan ook heel wat in zijn mars. Naast de bluetooth-speakerfunctie is hij ook geschikt voor handsfree bellen, maar die functie treffen we vaker aan. Zeldzamer zijn de ingebouwde mp3-speler en microSD-geheugenkaartlezer, de mogelijkheid hem te gebruiken als externe geluidskaart, en om op te nemen met de ingebouwde microfoon en een smartphone via usb op te laden met de ingebouwde 6000mAh-accu. Creative specificeert een speeltijd van 8 uur op de accu, die je kunt opladen via de meegeleverde adapter of via de ingebouwde micro-usb-aansluiting.

Intern bevat de Roar 2 twee drivers voor mid-range en hoge tonen, plus een woofer met een eigen versterker. Het laag wordt verder uitgediept door twee passieve radiators. Met een gewicht van bijna een kilo is hij behoorlijk zwaar, maar de zeer compacte afmetingen maken hem toch geschikt om mee te nemen. De geluidsproductie van de Roar 2 is indrukwekkend, met een zeer hoog maximaal volume en een zeer solide bas. Die overheerst bij tijd en wijlen wel enigszins, maar door de bank genomen is dit, zeker voor de vraagprijs, een uitstekende speaker. Daarbij helpt de ondersteuning voor de AAC- en Apt-X-codecs.

©PXimport

Edifier MP233 ***

De Edifier MP233 heeft niet zo'n aansprekende naam, maar hij compenseert dat met z'n uiterlijk en mogelijkheden. Het is nipt de goedkoopste speler in de test, maar toch biedt hij een ingebouwde mp3-speler met microSD-kaartlezer, NFC, bedieningsknoppen op het apparaat en handsfree bellen. Edifier levert deze speaker in diverse kleuren, ons exemplaar was fraai blauw. Intern bevinden zich twee 4,8 cm grote full-range-drivers en een passieve radiator aan de achterzijde om het laag wat body te geven. De accu moet volgens Edifier twaalf uur meegaan, wat respectabel is. Het hele apparaat weegt 450 gram en is dus prima mee te nemen. In de praktijk klinkt de MP233 redelijk, maar zowel in het laag als het hoog valt de kwaliteit niet altijd mee. Het wordt al snel schel en de bas is ondermaats. Met simpele pop of een niet al te veeleisend klassiek stuk kan de MP233 aardig meekomen, maar veel meer moet je er niet van verwachten. Gezien de prijs is dat ook wel te begrijpen.

©PXimport

Fresh 'n Rebel Rockbox Brick Fabriq ****

De Rockbox Brick Fabriq is een van de vele modellen van dit van meet af aan zeer productieve merk. De Fabriq-modellen onderscheiden zich met een kek stofje als afwerking in plaats van een metalen speakergrille. Ze zijn in diverse pastelkleuren te koop. Deze Brick is een compact doosje met aanraakgevoelige afspeel- en volumeknoppen, een aux-ingang en een hoofdtelefoonaansluiting. Je kunt je smartphone bijladen dankzij de usb-A-aansluiting.

De interne accu heeft een capaciteit van 4000 mAh, volgens de fabrikant voldoende voor een speelduur van niet minder dan twintig uur. Intern zitten twee niet nader gespecificeerde full-range-drivers en een passieve radiator. Hoewel het laag wat te wensen overlaat, zet de Rockbox toch een behoorlijk overtuigend geluid voor zijn prijsklasse neer. Rock klinkt lekker stevig en pop komt ook goed uit de verf. Bij een stevig rap- of technonummer missen we punch in het laag, maar onder de streep zijn we toch best gecharmeerd van deze speaker. Hij heeft relatief weinig extra's, maar de aanwezige functies zijn nuttig en de rest van het budget is duidelijk ten goede gekomen van de geluidskwaliteit.

Prijs
€ 60,-
Websitewww.freshnrebel.com/nl/Pluspunten
Hoofdtelefoonaansluiting
Oplaadfunctie
Minpunten
Mist kracht in het laag

©PXimport

Jabra Solemate ****

De Solemate van Jabra is al wat ouder, maar kan nog uitstekend meekomen. Een tussentijdse update gaf de uit de kluiten gewassen speaker NFC, maar verder is de functionaliteit basaal. Naast muziek afspelen kun je ermee bellen, aangesloten via micro-usb op een pc kan hij werken als externe geluidskaart. De Solemate moet het hebben van één ding: de geluidskwaliteit en die is uitstekend. Voor de weergave zorgen twee tweeters, een woofer en een passieve radiator. De laagweergave van deze speaker is indrukwekkend voor zijn formaat, en dat geldt ook voor het maximale volume. De DSP die de weergave optimaliseert levert puik werk af, want ondanks de afwezige ondersteuning voor de Apt-X-codec klinkt de Solemate als een klok. Door de rubberen voet staat hij stevig en gaat hij ook bij nummers met een stevige bas niet vibreren. De Solemate doet het bij een verscheidenheid aan genres gewoon heel goed, met een stevig midden, voldoende hoog en overtuigend laag. Het is een muzikale allesvreter en alleen zijn wat opvallende design zal je wellicht weerhouden hem te kiezen. Als je om het uiterlijk niet veel geeft, is dit nog altijd een zeer goede keuze die tegenwoordig voor een heel schappelijke prijs al te vinden is.

©PXimport

JBL Charge 2+ ****

JBL is naar eigen zeggen marktleider op het gebied van bluetoothspeakers en de Charge was lang het populairste model van het merk. De Charge 2+ is de meeste recente incarnatie. Net als veel recente modellen van JBL is hij spatwaterdicht. Je kunt het apparaat zelfs onder stromend water houden, dus over wat regen hoef je je geen zorgen te maken. Zoals de meeste fabrikanten levert ook JBL zijn producten in tal van hippe kleuren. Ons exemplaar van de Charge 2+ was uitgevoerd in olijk mintgroen, maar er zijn genoeg alternatieven als die kleur je niet aanspreekt. Hét kenmerk van de Charge-lijn is de mogelijkheid via een usb-host-poort een smartphone op te laden. De ingebouwde 6000 mAh accu biedt daarvoor ruimschoots voldoende capaciteit. Volgens JBL is het ook genoeg om er zo'n twaalf uur naar te kunnen luisteren, al hangt de uiteindelijk behaalde tijd natuurlijk af van het volume. De Charge 2+ klinkt prima, met voldoende detail in midden en hoog en een behoorlijk stevige bas dankzij de passieve radiator. Aardig is dat je naar tot drie verschillende bronnen kunt luisteren, zo kun je bijvoorbeeld elkaar afwisselen met de muziekkeuze op een feestje. Het is niet de goedkoopste in zijn klasse, maar de grote accu rechtvaardigt de prijs naar onze mening wel.

©PXimport

JBL Flip 3 ****

Heb je niet per se behoefte aan een oplaadfunctie, dan biedt JBL met de Flip 3 een wat goedkoper en verder zeer vergelijkbaar product. De Flip 3 is feitelijk het kleine broertje van de Charge 2+. Dit model heeft een wat minder grote accu en ook geen mogelijkheid een smartphone op te laden.

Ook ontbreekt de 'social mode' om afwisselend naar drie verschillende bronnen te luisteren met een druk op de knop. Wel heeft hij, net als de grote broer, een speakerphone-functie. Bovendien ondersteunt hij JBL Connect, waarmee je meerdere hiervoor geschikte speakers kunt koppelen om dezelfde muziek uit meerdere speakers te laten klinken. Zo kun je een grotere ruimte van muziek voorzien. Let wel, dit is iets anders dan het koppelen van twee speakers in een stereopaar, een functie die sommige andere modellen bieden. Ook de Flip 3 is voldoende waterdicht om een stevige regenbui probleemloos te overleven. De 3000mAh-accu moet tot tien uur luisterplezier kunnen bieden, mits je het volume niet te ver opkrikt. In de praktijk lijkt de Flip 3 erg op de Charge 2+ en daar is niets mis mee: het is een muzikale allesvreter en dat pakt meestal goed uit. Bij sommige nummers klinkt hij net als het grotere model wat 'hol', vermoedelijk doordat de speaker te veel ruimtelijkheid probeert te creëren.

©PXimport

Logitech UE Boom 2 ***

In deze test zitten heel wat cilindervormige speakers, maar Ultimate Ears (tegenwoordig onderdeel van Logitech) was met de eerste Boom wel een voorloper. Voor dit artikel beluisterden we de tweede versie, die enige tijd geleden werd geïntroduceerd. Deze heeft als voornaamste verschil met zijn voorganger dat hij waterdicht is en goed ook: hij kan maar liefst een halfuur lang ondergedompeld blijven.

Daarmee is hij het beste tegen vocht bestand van de geteste modellen. Intern wijzigde Logitech het product ook geheel, dus het gaat om meer dan een cosmetische verandering. De essentie is wel hetzelfde gebleven: grote volumeknoppen aan de buitenkant en verder weinig poespas. Een aan/uit-knop en een bluetooth-verbindingsknop zitten aan een van de uiteinden, aan de andere kant onder waterdichte luikjes een 3,5mm- en een micro-usb-aansluiting. Ertussenin zit een handig oogje om de speaker ergens aan vast te zetten. Het volume van de Boom imponeert nog altijd, zeker voor zijn formaat, maar voor de vraagprijs hadden we eigenlijk nog wat beter geluid verwacht. Slecht is het niet, maar het hoog neigt snel naar een schel of metalig geluid en we missen detail in het midden, waardoor de weergave soms dof klinkt. Extra's als een speakerphone zitten er ook niet op, waardoor de stevige prijs nog lastiger te verantwoorden valt.

©PXimport

Logitech UE Roll ****

De tweede deelnemer van Logitech is de UE Roll. Deze ufo-vormige speaker is van A tot Z ontworpen voor gebruik buitenshuis, bij voorkeur geschikt voor de wat ruigere outdoorvakantie. Hij is net zo waterdicht als de UE Boom 2 en kan dus uitstekend in een plas belanden zonder de geest te geven. Ook moet hij tegen een stevig stootje kunnen. Een geïntegreerd elastiek zorgt ervoor dat je hem eenvoudig aan je tas of hand kunt bevestigen. In de behuizing heeft Logitech twee kleine tweeters en een wat grotere woofer geplaatst en dat zorgt voor een verrassend dynamisch geluid en een groter bereik dan je verwacht van zo'n relatief klein apparaat. Er is minder plek voor een accu, dus de Roll houdt het 'maar' 9 uur uit bij niet al te hoog volume, en extra functies ontbreken. Er zitten alleen volumeknoppen op, plus knoppen voor stroom en bluetooth. In NFC gelooft UE kennelijk nog niet, dat was bij een product als dit toch wel handig geweest. Afgezien daarvan hebben we weinig te klagen over de Roll: hij is licht, klinkt goed en is lekker robuust.

©PXimport

Philips BT6000 ****

De Philips BT6000 heeft een modern voorkomen met z'n cilindervormige ontwerp. Grappig is de aan/uit- annex volumeknop: dat is een grote zilverkleurige draaischijf aan een van de uiteinden, onder een soort 'handvat' dat niet echt een duidelijke functie heeft. De BT6000 is spatwaterdicht en heeft zijn spaarzame aansluitingen dan ook onder een rubberen afdichting zitten. Veel extra's zitten er niet op: NFC om snel verbinding te maken en een knop om gesprekken aan te nemen, daar houdt het wel mee op.

Dat betekent niet dat de BT6000 tegenvalt, integendeel. Het draait om het geluid en daar hebben we gezien de omvang en prijs van het apparaat weinig over te klagen. Hoewel de twee actieve speakertjes maar 1,5 cm in diameter meten, biedt het apparaat toch een behoorlijk fors volume, waarbij het laag dankzij twee passieve radiatoren nog enige body heeft. Het ontwerp laat de speakers aan beide zijden uitstralen, Philips noemt dat 360graden-geluid. We zouden het eerder dubbel mono noemen, maar feit is: het maakt weinig uit waar je je bevindt ten opzichte van de speaker. De ingebouwde DSP doet beslist goed werk, want de BT6000 weet behoorlijk wat detail uit het bronmateriaal te halen en hij klinkt 'groter' dan hij is.

©PXimport

Sony SRS-XB2 *****

Sony mag tegenwoordig bekender zijn om zijn camerasensoren en Playstation, dat wil gelukkig niet zeggen dat het merk zijn audiohistorie vergeten is. Het merk investeert niet alleen flink in het aan de man brengen van 'high-res-audio', maar heeft ook een continu uitbreidend assortiment aan streaming-speakers, waaronder een flinke hoeveelheid bluetooth-modellen. De SRS-XB2 is een nieuw model dat verkrijgbaar is in heel wat kleuren (zoals de meeste speakers in de test). Op ons groene exemplaar ontwaren we een luxe ogende power-knop en knoppen voor volume, bluetooth, handsfree-bellen en 'extra bass'. Die laatste knop voegt ook daadwerkelijk (heel) veel bas toe.

Onder een afdichting aan de achterzijde zitten dan nog de micro-usb-aansluiting en een 3,5mm-aansluiting. Aan de zijkant zit een 'ADD'-knop om twee exemplaren van de XB2 samen te laten spelen. Verbinden kan ook met NFC en dat is wel zo makkelijk. In gebruik verrast de bescheiden vormgegeven XB2 met een zeer solide geluid, waarbij niet alleen stevig laag maar ook gedetailleerd hoog en midden opvallen. Bij hoge volumes treedt vervorming op, maar dat geldt voor de meeste modellen in meer of mindere mate. Het geluidsbeeld is behoorlijk ruimtelijk, maar wel tamelijk directioneel: je moet de speaker niet achter je hebben staan. Ook dat is echter kenmerkend voor het merendeel van deze speakers. De zeer solide, spatwaterdichte constructie, met lekker stroeve voetjes waarop de XB2 als een huis staat, completeren de kwalitatief uitstekende indruk en zorgen ervoor dat we de prijs alleszins acceptabel vinden.

©PXimport

Sony SRS-XB3 *****

Het grote broertje van de XB2 heet, niet geheel verrassend, de SRS-XB3. Deze speaker van Sony is alles wat de XB2 is, maar dan een maatje meer. Ook dit model is waterdicht en biedt een trits knoppen voor snelle bediening, evenals NFC. Ook bij de XB3 kun je twee exemplaren in een stereopaar schakelen, waarvoor een aparte 'ADD'-knop aanwezig is. Verder kun je een smartphone opladen met de achter een waterdichte afdichting geplaatste usb-hostpoort. Daar zit ook een aparte voedingsaansluiting, waarmee je de XB3 sneller kunt opladen. Het is een aanmerkelijk groter, zwaarder product dan de XB2 en het prijskaartje reflecteert dat dan ook: het is een van de duurste modellen in deze test. Daar krijg je wel het nodige voor terug. De geluidskwaliteit is prima, al lijkt bij de XB3 het laag wat meer te overheersen dan bij het kleinere familielid. Daardoor is de balans bij wat subtieler materiaal soms verdwenen. De 'extra bass' uitschakelen helpt dan, maar dan moet je wel weer even wennen aan een wat ijlere weergave. Een middenstandje was mooi geweest.

©PXimport

Terratec Concert BT Mobile Boost **

Terratec is bij oudgedienden wellicht nog bekend als maker van fameuze geluidskaarten, maar tegenwoordig heeft het bedrijf ook bluetooth-speakers. De Concert BT Mobile Boost is een lekker compacte en fraai vormgegeven speaker. Bijzonder is de bediening: hiervoor zijn aanraakgevoelige, verlichte knoppen in de bovenzijde verwerkt. Het volume aanpassen doe je met een cirkelvormige beweging langs een blauwe cirkel.

Dat gaat wel vergezeld van behoorlijk storende audiofeedback in de vorm van luide piepjes. Die geven helaas niet aan wanneer je het maximumvolume hebt bereikt. Ook voor het verbinding maken is er audiofeedback, met een keurig Brits-Engels sprekende stem en wederom piepjes. De Concert BT Mobile Boost heeft nog een extra mogelijkheid: hij kan direct muziek afspelen van een ingebouwde microSD-geheugenkaartlezer. Je kan er bovendien ook handsfree mee bellen. Een veelzijdig apparaat dus, dat bovendien niet slecht klinkt. Het laag blijft achter, maar het midden is goed en het hoog is helder. Neemt het volume te veel toe, dan gaat hij vervormen. Het hoog wordt schel en de speaker gaat kraken. Helaas is er ook een echte achilleshiel: hij ruist hoorbaar tijdens het afspelen. Dat stopt kort nadat het afspelen ook stopt, maar het is zeker bij normaal volume goed hoorbaar en dus storend.

©PXimport

Conclusie

Hoewel de testdeelnemers qua vorm en prijs soms aardig uiteenlopen, vertonen ze qua functionaliteit en geluidskwaliteit veel overeenkomsten. Er zitten weinig modellen in die we niet zouden aanraden, maar een paar modellen onderscheiden zich voldoende om apart te noemen. In het betaalbare segment van circa 60 euro valt de Fresh 'n Rebel Rockbox Brick Fabriq positief op met een heel acceptabele weergave en nuttige extra functionaliteit (opladen smartphone en hoofdtelefoonuitgang). Voor rond de 100 euro valt er veel te zeggen voor de UE Roll, die niet alleen het lichtste in de test is, maar ook bijzonder robuust - en toch met een verrassend goede reproductie. Een prima, iets duurder alternatief is de Sony SRS-XB2. De beste en meest veelzijdige speaker is wat ons betreft de Creative Roar 2, maar die is behoorlijk zwaar en aan de prijs. De Sony SRS-XB3 is eenvoudiger verkrijgbaar, waterdicht en gaat langer mee op een accu, waardoor die voor veel kopers allicht de betere keus is.

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.

In de rubriek Waar voor je geld gaan we een paar keer per week voor je op zoek naar producten die voor een mooie prijs op Kieskeurig.nl te koop zijn, of die bijzondere eigenschappen hebben. Dit keer: vijf smartphones met royale opslag voor al je foto's, video's, e-mails en documenten.

Hoe meer we met onze smartphones doen, des te meer ruimte we nodig hebben om alles op te slaan. Wat te denken van al je (vakantie)foto's, gemaakte video's in 4K-kwaliteit of belangrijke e-mails? We gebruiken onze telefoon voor van alles, maar de opslagruimte is vaak beperkt. Met deze vijf smartphones hoef je je daar de komende tijd in ieder geval niet meer druk over te maken.

Motorola Edge 50 Ultra

De Motorola Edge 50 Ultra heeft een opslagcapaciteit van 1 TB en draait op Android. Met een 6,67‑inch OLED‑scherm en 5G‑ondersteuning biedt deze smartphone een ruime weergave en snelle verbindingen. Deze telefoon werd in 2024 geïntroduceerd en is nog volop verkrijgbaar . De 50 MP hoofdcamera is onderdeel van een drievoudige camerasetup, waardoor je foto’s met verschillende brandpunten kunt maken. Aan de voorkant bevindt zich een 50 MP selfiecamera, ondersteund door een flitser voor extra licht.

De accu heeft een capaciteit van 4 500 mAh en is niet verwisselbaar. Deze smartphone is geschikt voor 5G‑netwerken en heeft natuurlijk ook gps, wifi en Bluetooth voor connectiviteit. Aan de binnenkant combineert Motorola een krachtige chipset met voldoende RAM om apps soepel te laten draaien.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 16 GB
Energielabel: B
Gewicht: 197 gram
Opslag uitbreidbaar: Nee

Xiaomi 14T Pro 5G 

De Xiaomi 14T Pro 5G is een Android‑telefoon met 12 GB werkgeheugen en natuurlijk 1 TB opslagruimte. Het 6,67‑inch AMOLED‑scherm biedt een heldere weergave en ondersteunt een hoge resolutie, terwijl 5G connectiviteit zorgt voor de vlotte dataoverdracht. De accu van 5 000 mAh zorgt daarnaast voor een flinke gebruiksduur.

Aan de achterkant zit een 50 MP hoofdcamera, en aan de voorkant een enkele selfiecamera. Dankzij de moderne processor en het ruime werkgeheugen kun je meerdere apps zonder haperingen gebruiken.

Schermgrootte: 6,67 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: F
Gewicht: 209 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Samsung Galaxy S25 Ultra

Deze Samsung Galaxy S25 Ultra richt zich op gebruikers die op zoek zijn naar een krachtig topmodel met 1 TB opslagcapaciteit. Het toestel heeft een 6,8‑inch AMOLED‑scherm en ondersteunt 5G. Binnenin zorgt een moderne chipset in combinatie met 16 GB RAM voor snelle prestaties, terwijl 1 TB opslag ruimte biedt voor veel foto’s, video’s en apps. De smartphone beschikt over een quad‑camera met een 200 MP hoofdsensor, waarmee je veel details vastlegt.

De accu van 5 000 mAh is niet verwisselbaar maar ondersteunt snelle laadtechnieken. Samsung levert Android 15 met langdurige softwareondersteuning. Dankzij IP68‑certificering is het toestel water‑ en stofbestendig. Voor connectiviteit ontbreken Bluetooth 5.4, wifi en gps uiteraard niet.

Schermgrootte: 6,9 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: B
Gewicht: 218 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 15 Pro Max

De iPhone 15 Pro Max is Apple’s high‑end toestel uit 2023 maar kan nog steeds prima meekomen. Het toestel beschikt over een 6,7‑inch OLED‑scherm. Onder de motorkap zorgt Apple’s eigen chip voor snelle prestaties en energie‑efficiëntie. De smartphone ondersteunt 5G en is uitgerust met een driedubbele camera met 48 MP hoofdsensor, waarmee je foto’s en video’s in hoge resolutie maakt.

De titanium behuizing zorgt voor stevigheid zonder dat het toestel te zwaar wordt. Met 1 TB opslagruimte heb je voldoende plek voor video’s, foto’s en grote apps.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht: 221 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 16 Pro

De iPhone 16 Pro is een 2024‑model van Apple dat 1 TB opslagruimte biedt. Het is een handzaam 6‑inch model en dankzij Apple’s eigen processor en 16 GB RAM draait het iOS-besturingssysteem soepel, en geeft de interne opslag van 1 TB veel ruimte voor video’s, foto’s en apps. De drievoudige camerasetup omvat een 48 MP hoofdcamera; voor selfies is er een 12 MP camera.

De iPhone 16 Pro biedt functies zoals Face ID, draadloos laden en uitgebreide AR‑mogelijkheden dankzij de krachtige chip. De behuizing is water‑ en stofbestendig (IP68) en gemaakt van aluminium en glas.

Schermgrootte: 6,3 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht : 199 g
Opslag uitbreidbaar: NEE