De zomer is volop aan de gang en dan is het prettig om buiten te vertoeven met een muziekje. Daarvoor kunnen we kiezen uit een schier onuitputtelijk aantal verschillende bluetooth-luidsprekers. Computer!Totaal deed een goede poging en beluisterde 12 modellen.

Bluetooth-speakers zijn eigenlijk eerder lifestyle- dan technologieproducten. Dat is te zien aan de vele verschillende kleuren waarin je bijna alle besproken modellen kunt aanschaffen, maar ook aan het feit dat ze in de basis eerder overeenkomsten dan verschillen vertonen. We hebben het al heel wat keren meegemaakt: laat iemand die nog niet bekend is met het fenomeen een bluetooth-speaker horen en men is al snel verrast over de geluidskwaliteit. De verwachtingen zijn bij de veelal kleine doosjes natuurlijk niet hoog, wat het op zichzelf beoordelen van een speaker lastig maakt. Zet je er twaalf naast elkaar, dan zijn er wel degelijk verschillen hoorbaar én zichtbaar in de functionaliteit. Lees ook:10 tips voor Spotify - Zo haal je alles uit de streamingdienst.

Functionaliteit

Om met het laatste te beginnen. De meeste, maar niet alle modellen kunnen dienstdoen als 'handsfree' telefoon: er is hiervoor een knopje aanwezig en een microfoon ingebouwd. Handig, dan hoef je geen rare toeren uit te halen wanneer je gebeld wordt (veelal zal je smartphone de bron van je muziek zijn). De meeste modellen hebben een eigen volumeregeling, sommige exemplaren hebben ook knoppen waarmee je de weergave verder kunt bedienen (bijvoorbeeld stoppen of pauzeren). De volumeregeling werkt dan ook meestal onafhankelijk van die van het afspelende apparaat.

Verder zien we her en der extra's zoals een hoofdtelefoonuitgang bij Fresh 'n Rebel, eenvoudige mp3/wma/wav-muziekspelers met een microSD-geheugenkaartlezer bij Edifier en Creative en een oplaadfunctie via een usb-poort bij Creative, Fresh 'n Rebel, JBL en Sony. Een verrassend aantal van de deelnemers is minimaal spatwaterdicht. De mate van waterdichtheid wordt niet door alle fabrikanten duidelijk aangegeven en varieert van IPX4 'kan tegen waterspatten' tot IPX7 'kan een halfuur ondergedompeld blijven'.

Geluidskwaliteit

Qua geluidskwaliteit zitten er weinig echte tegenvallers in de test. Dat zal mede komen doordat we bij de selectie van modellen de lat niet al te laag hebben gelegd, het goedkoopste model kost nog altijd zo'n zestig euro. Uiteraard is geluidskwaliteit een subjectief en persoonlijk begrip, maar moderne technologie zorgt er wel voor dat de kleine drivers verrassend veelzijdig zijn qua capaciteit om een groot deel van het hoorbare frequentiegebied weer te geven. Luxere modellen hebben DSP's (digitale signaalprocessors) die de inherente zwaktes van zeer compacte ontwerpen (groten)deels kunnen compenseren, waarbij zelfs verrassend diep laag gerealiseerd kan worden.

Test

Voor dit artikel hebben we alle twaalf speakers beluisterd met dezelfde selectie nummers om de weergave van vijf verschillende genres in kaart te brengen, te weten pop, rock, rap/hiphop, techno en klassiek. Daarbij keken we ook naar hoe snel vervorming optrad bij hogere volumes - veelal zullen deze speakers immers buitenshuis gebruikt worden, waar wat extra power nodig kan zijn. Doorgaans werden we niet teleurgesteld, al gaan de meeste modellen op de top van hun kunnen echt onaangenaam vervormen. Ook voor de accuduur is aan te raden het volume op zeventig procent of daaronder te houden. Daarover gesproken: het is lastig om de speeltijd accuraat en reproduceerbaar te testen. Veel hangt af van het volume en de gekozen bron. Het is aan te raden de fabrikantsopgave met een korrel zout te nemen. De helft wordt altijd wel gehaald, twee-derde doorgaans ook wel. Hiernaast hebben we de functionaliteit geïnventariseerd en meegewogen in het eindoordeel. Alle gegevens vind je in de tabel bij dit artikel.

Creative Sound Blaster Roar 2 *****

De Roar 2 van Creative is het duurste model in de test, maar het apparaat heeft dan ook heel wat in zijn mars. Naast de bluetooth-speakerfunctie is hij ook geschikt voor handsfree bellen, maar die functie treffen we vaker aan. Zeldzamer zijn de ingebouwde mp3-speler en microSD-geheugenkaartlezer, de mogelijkheid hem te gebruiken als externe geluidskaart, en om op te nemen met de ingebouwde microfoon en een smartphone via usb op te laden met de ingebouwde 6000mAh-accu. Creative specificeert een speeltijd van 8 uur op de accu, die je kunt opladen via de meegeleverde adapter of via de ingebouwde micro-usb-aansluiting.

Intern bevat de Roar 2 twee drivers voor mid-range en hoge tonen, plus een woofer met een eigen versterker. Het laag wordt verder uitgediept door twee passieve radiators. Met een gewicht van bijna een kilo is hij behoorlijk zwaar, maar de zeer compacte afmetingen maken hem toch geschikt om mee te nemen. De geluidsproductie van de Roar 2 is indrukwekkend, met een zeer hoog maximaal volume en een zeer solide bas. Die overheerst bij tijd en wijlen wel enigszins, maar door de bank genomen is dit, zeker voor de vraagprijs, een uitstekende speaker. Daarbij helpt de ondersteuning voor de AAC- en Apt-X-codecs.

©PXimport

Edifier MP233 ***

De Edifier MP233 heeft niet zo'n aansprekende naam, maar hij compenseert dat met z'n uiterlijk en mogelijkheden. Het is nipt de goedkoopste speler in de test, maar toch biedt hij een ingebouwde mp3-speler met microSD-kaartlezer, NFC, bedieningsknoppen op het apparaat en handsfree bellen. Edifier levert deze speaker in diverse kleuren, ons exemplaar was fraai blauw. Intern bevinden zich twee 4,8 cm grote full-range-drivers en een passieve radiator aan de achterzijde om het laag wat body te geven. De accu moet volgens Edifier twaalf uur meegaan, wat respectabel is. Het hele apparaat weegt 450 gram en is dus prima mee te nemen. In de praktijk klinkt de MP233 redelijk, maar zowel in het laag als het hoog valt de kwaliteit niet altijd mee. Het wordt al snel schel en de bas is ondermaats. Met simpele pop of een niet al te veeleisend klassiek stuk kan de MP233 aardig meekomen, maar veel meer moet je er niet van verwachten. Gezien de prijs is dat ook wel te begrijpen.

©PXimport

Fresh 'n Rebel Rockbox Brick Fabriq ****

De Rockbox Brick Fabriq is een van de vele modellen van dit van meet af aan zeer productieve merk. De Fabriq-modellen onderscheiden zich met een kek stofje als afwerking in plaats van een metalen speakergrille. Ze zijn in diverse pastelkleuren te koop. Deze Brick is een compact doosje met aanraakgevoelige afspeel- en volumeknoppen, een aux-ingang en een hoofdtelefoonaansluiting. Je kunt je smartphone bijladen dankzij de usb-A-aansluiting.

De interne accu heeft een capaciteit van 4000 mAh, volgens de fabrikant voldoende voor een speelduur van niet minder dan twintig uur. Intern zitten twee niet nader gespecificeerde full-range-drivers en een passieve radiator. Hoewel het laag wat te wensen overlaat, zet de Rockbox toch een behoorlijk overtuigend geluid voor zijn prijsklasse neer. Rock klinkt lekker stevig en pop komt ook goed uit de verf. Bij een stevig rap- of technonummer missen we punch in het laag, maar onder de streep zijn we toch best gecharmeerd van deze speaker. Hij heeft relatief weinig extra's, maar de aanwezige functies zijn nuttig en de rest van het budget is duidelijk ten goede gekomen van de geluidskwaliteit.

Prijs
€ 60,-
Websitewww.freshnrebel.com/nl/Pluspunten
Hoofdtelefoonaansluiting
Oplaadfunctie
Minpunten
Mist kracht in het laag

©PXimport

Jabra Solemate ****

De Solemate van Jabra is al wat ouder, maar kan nog uitstekend meekomen. Een tussentijdse update gaf de uit de kluiten gewassen speaker NFC, maar verder is de functionaliteit basaal. Naast muziek afspelen kun je ermee bellen, aangesloten via micro-usb op een pc kan hij werken als externe geluidskaart. De Solemate moet het hebben van één ding: de geluidskwaliteit en die is uitstekend. Voor de weergave zorgen twee tweeters, een woofer en een passieve radiator. De laagweergave van deze speaker is indrukwekkend voor zijn formaat, en dat geldt ook voor het maximale volume. De DSP die de weergave optimaliseert levert puik werk af, want ondanks de afwezige ondersteuning voor de Apt-X-codec klinkt de Solemate als een klok. Door de rubberen voet staat hij stevig en gaat hij ook bij nummers met een stevige bas niet vibreren. De Solemate doet het bij een verscheidenheid aan genres gewoon heel goed, met een stevig midden, voldoende hoog en overtuigend laag. Het is een muzikale allesvreter en alleen zijn wat opvallende design zal je wellicht weerhouden hem te kiezen. Als je om het uiterlijk niet veel geeft, is dit nog altijd een zeer goede keuze die tegenwoordig voor een heel schappelijke prijs al te vinden is.

©PXimport

JBL Charge 2+ ****

JBL is naar eigen zeggen marktleider op het gebied van bluetoothspeakers en de Charge was lang het populairste model van het merk. De Charge 2+ is de meeste recente incarnatie. Net als veel recente modellen van JBL is hij spatwaterdicht. Je kunt het apparaat zelfs onder stromend water houden, dus over wat regen hoef je je geen zorgen te maken. Zoals de meeste fabrikanten levert ook JBL zijn producten in tal van hippe kleuren. Ons exemplaar van de Charge 2+ was uitgevoerd in olijk mintgroen, maar er zijn genoeg alternatieven als die kleur je niet aanspreekt. Hét kenmerk van de Charge-lijn is de mogelijkheid via een usb-host-poort een smartphone op te laden. De ingebouwde 6000 mAh accu biedt daarvoor ruimschoots voldoende capaciteit. Volgens JBL is het ook genoeg om er zo'n twaalf uur naar te kunnen luisteren, al hangt de uiteindelijk behaalde tijd natuurlijk af van het volume. De Charge 2+ klinkt prima, met voldoende detail in midden en hoog en een behoorlijk stevige bas dankzij de passieve radiator. Aardig is dat je naar tot drie verschillende bronnen kunt luisteren, zo kun je bijvoorbeeld elkaar afwisselen met de muziekkeuze op een feestje. Het is niet de goedkoopste in zijn klasse, maar de grote accu rechtvaardigt de prijs naar onze mening wel.

©PXimport

JBL Flip 3 ****

Heb je niet per se behoefte aan een oplaadfunctie, dan biedt JBL met de Flip 3 een wat goedkoper en verder zeer vergelijkbaar product. De Flip 3 is feitelijk het kleine broertje van de Charge 2+. Dit model heeft een wat minder grote accu en ook geen mogelijkheid een smartphone op te laden.

Ook ontbreekt de 'social mode' om afwisselend naar drie verschillende bronnen te luisteren met een druk op de knop. Wel heeft hij, net als de grote broer, een speakerphone-functie. Bovendien ondersteunt hij JBL Connect, waarmee je meerdere hiervoor geschikte speakers kunt koppelen om dezelfde muziek uit meerdere speakers te laten klinken. Zo kun je een grotere ruimte van muziek voorzien. Let wel, dit is iets anders dan het koppelen van twee speakers in een stereopaar, een functie die sommige andere modellen bieden. Ook de Flip 3 is voldoende waterdicht om een stevige regenbui probleemloos te overleven. De 3000mAh-accu moet tot tien uur luisterplezier kunnen bieden, mits je het volume niet te ver opkrikt. In de praktijk lijkt de Flip 3 erg op de Charge 2+ en daar is niets mis mee: het is een muzikale allesvreter en dat pakt meestal goed uit. Bij sommige nummers klinkt hij net als het grotere model wat 'hol', vermoedelijk doordat de speaker te veel ruimtelijkheid probeert te creëren.

©PXimport

Logitech UE Boom 2 ***

In deze test zitten heel wat cilindervormige speakers, maar Ultimate Ears (tegenwoordig onderdeel van Logitech) was met de eerste Boom wel een voorloper. Voor dit artikel beluisterden we de tweede versie, die enige tijd geleden werd geïntroduceerd. Deze heeft als voornaamste verschil met zijn voorganger dat hij waterdicht is en goed ook: hij kan maar liefst een halfuur lang ondergedompeld blijven.

Daarmee is hij het beste tegen vocht bestand van de geteste modellen. Intern wijzigde Logitech het product ook geheel, dus het gaat om meer dan een cosmetische verandering. De essentie is wel hetzelfde gebleven: grote volumeknoppen aan de buitenkant en verder weinig poespas. Een aan/uit-knop en een bluetooth-verbindingsknop zitten aan een van de uiteinden, aan de andere kant onder waterdichte luikjes een 3,5mm- en een micro-usb-aansluiting. Ertussenin zit een handig oogje om de speaker ergens aan vast te zetten. Het volume van de Boom imponeert nog altijd, zeker voor zijn formaat, maar voor de vraagprijs hadden we eigenlijk nog wat beter geluid verwacht. Slecht is het niet, maar het hoog neigt snel naar een schel of metalig geluid en we missen detail in het midden, waardoor de weergave soms dof klinkt. Extra's als een speakerphone zitten er ook niet op, waardoor de stevige prijs nog lastiger te verantwoorden valt.

©PXimport

Logitech UE Roll ****

De tweede deelnemer van Logitech is de UE Roll. Deze ufo-vormige speaker is van A tot Z ontworpen voor gebruik buitenshuis, bij voorkeur geschikt voor de wat ruigere outdoorvakantie. Hij is net zo waterdicht als de UE Boom 2 en kan dus uitstekend in een plas belanden zonder de geest te geven. Ook moet hij tegen een stevig stootje kunnen. Een geïntegreerd elastiek zorgt ervoor dat je hem eenvoudig aan je tas of hand kunt bevestigen. In de behuizing heeft Logitech twee kleine tweeters en een wat grotere woofer geplaatst en dat zorgt voor een verrassend dynamisch geluid en een groter bereik dan je verwacht van zo'n relatief klein apparaat. Er is minder plek voor een accu, dus de Roll houdt het 'maar' 9 uur uit bij niet al te hoog volume, en extra functies ontbreken. Er zitten alleen volumeknoppen op, plus knoppen voor stroom en bluetooth. In NFC gelooft UE kennelijk nog niet, dat was bij een product als dit toch wel handig geweest. Afgezien daarvan hebben we weinig te klagen over de Roll: hij is licht, klinkt goed en is lekker robuust.

©PXimport

Philips BT6000 ****

De Philips BT6000 heeft een modern voorkomen met z'n cilindervormige ontwerp. Grappig is de aan/uit- annex volumeknop: dat is een grote zilverkleurige draaischijf aan een van de uiteinden, onder een soort 'handvat' dat niet echt een duidelijke functie heeft. De BT6000 is spatwaterdicht en heeft zijn spaarzame aansluitingen dan ook onder een rubberen afdichting zitten. Veel extra's zitten er niet op: NFC om snel verbinding te maken en een knop om gesprekken aan te nemen, daar houdt het wel mee op.

Dat betekent niet dat de BT6000 tegenvalt, integendeel. Het draait om het geluid en daar hebben we gezien de omvang en prijs van het apparaat weinig over te klagen. Hoewel de twee actieve speakertjes maar 1,5 cm in diameter meten, biedt het apparaat toch een behoorlijk fors volume, waarbij het laag dankzij twee passieve radiatoren nog enige body heeft. Het ontwerp laat de speakers aan beide zijden uitstralen, Philips noemt dat 360graden-geluid. We zouden het eerder dubbel mono noemen, maar feit is: het maakt weinig uit waar je je bevindt ten opzichte van de speaker. De ingebouwde DSP doet beslist goed werk, want de BT6000 weet behoorlijk wat detail uit het bronmateriaal te halen en hij klinkt 'groter' dan hij is.

©PXimport

Sony SRS-XB2 *****

Sony mag tegenwoordig bekender zijn om zijn camerasensoren en Playstation, dat wil gelukkig niet zeggen dat het merk zijn audiohistorie vergeten is. Het merk investeert niet alleen flink in het aan de man brengen van 'high-res-audio', maar heeft ook een continu uitbreidend assortiment aan streaming-speakers, waaronder een flinke hoeveelheid bluetooth-modellen. De SRS-XB2 is een nieuw model dat verkrijgbaar is in heel wat kleuren (zoals de meeste speakers in de test). Op ons groene exemplaar ontwaren we een luxe ogende power-knop en knoppen voor volume, bluetooth, handsfree-bellen en 'extra bass'. Die laatste knop voegt ook daadwerkelijk (heel) veel bas toe.

Onder een afdichting aan de achterzijde zitten dan nog de micro-usb-aansluiting en een 3,5mm-aansluiting. Aan de zijkant zit een 'ADD'-knop om twee exemplaren van de XB2 samen te laten spelen. Verbinden kan ook met NFC en dat is wel zo makkelijk. In gebruik verrast de bescheiden vormgegeven XB2 met een zeer solide geluid, waarbij niet alleen stevig laag maar ook gedetailleerd hoog en midden opvallen. Bij hoge volumes treedt vervorming op, maar dat geldt voor de meeste modellen in meer of mindere mate. Het geluidsbeeld is behoorlijk ruimtelijk, maar wel tamelijk directioneel: je moet de speaker niet achter je hebben staan. Ook dat is echter kenmerkend voor het merendeel van deze speakers. De zeer solide, spatwaterdichte constructie, met lekker stroeve voetjes waarop de XB2 als een huis staat, completeren de kwalitatief uitstekende indruk en zorgen ervoor dat we de prijs alleszins acceptabel vinden.

©PXimport

Sony SRS-XB3 *****

Het grote broertje van de XB2 heet, niet geheel verrassend, de SRS-XB3. Deze speaker van Sony is alles wat de XB2 is, maar dan een maatje meer. Ook dit model is waterdicht en biedt een trits knoppen voor snelle bediening, evenals NFC. Ook bij de XB3 kun je twee exemplaren in een stereopaar schakelen, waarvoor een aparte 'ADD'-knop aanwezig is. Verder kun je een smartphone opladen met de achter een waterdichte afdichting geplaatste usb-hostpoort. Daar zit ook een aparte voedingsaansluiting, waarmee je de XB3 sneller kunt opladen. Het is een aanmerkelijk groter, zwaarder product dan de XB2 en het prijskaartje reflecteert dat dan ook: het is een van de duurste modellen in deze test. Daar krijg je wel het nodige voor terug. De geluidskwaliteit is prima, al lijkt bij de XB3 het laag wat meer te overheersen dan bij het kleinere familielid. Daardoor is de balans bij wat subtieler materiaal soms verdwenen. De 'extra bass' uitschakelen helpt dan, maar dan moet je wel weer even wennen aan een wat ijlere weergave. Een middenstandje was mooi geweest.

©PXimport

Terratec Concert BT Mobile Boost **

Terratec is bij oudgedienden wellicht nog bekend als maker van fameuze geluidskaarten, maar tegenwoordig heeft het bedrijf ook bluetooth-speakers. De Concert BT Mobile Boost is een lekker compacte en fraai vormgegeven speaker. Bijzonder is de bediening: hiervoor zijn aanraakgevoelige, verlichte knoppen in de bovenzijde verwerkt. Het volume aanpassen doe je met een cirkelvormige beweging langs een blauwe cirkel.

Dat gaat wel vergezeld van behoorlijk storende audiofeedback in de vorm van luide piepjes. Die geven helaas niet aan wanneer je het maximumvolume hebt bereikt. Ook voor het verbinding maken is er audiofeedback, met een keurig Brits-Engels sprekende stem en wederom piepjes. De Concert BT Mobile Boost heeft nog een extra mogelijkheid: hij kan direct muziek afspelen van een ingebouwde microSD-geheugenkaartlezer. Je kan er bovendien ook handsfree mee bellen. Een veelzijdig apparaat dus, dat bovendien niet slecht klinkt. Het laag blijft achter, maar het midden is goed en het hoog is helder. Neemt het volume te veel toe, dan gaat hij vervormen. Het hoog wordt schel en de speaker gaat kraken. Helaas is er ook een echte achilleshiel: hij ruist hoorbaar tijdens het afspelen. Dat stopt kort nadat het afspelen ook stopt, maar het is zeker bij normaal volume goed hoorbaar en dus storend.

©PXimport

Conclusie

Hoewel de testdeelnemers qua vorm en prijs soms aardig uiteenlopen, vertonen ze qua functionaliteit en geluidskwaliteit veel overeenkomsten. Er zitten weinig modellen in die we niet zouden aanraden, maar een paar modellen onderscheiden zich voldoende om apart te noemen. In het betaalbare segment van circa 60 euro valt de Fresh 'n Rebel Rockbox Brick Fabriq positief op met een heel acceptabele weergave en nuttige extra functionaliteit (opladen smartphone en hoofdtelefoonuitgang). Voor rond de 100 euro valt er veel te zeggen voor de UE Roll, die niet alleen het lichtste in de test is, maar ook bijzonder robuust - en toch met een verrassend goede reproductie. Een prima, iets duurder alternatief is de Sony SRS-XB2. De beste en meest veelzijdige speaker is wat ons betreft de Creative Roar 2, maar die is behoorlijk zwaar en aan de prijs. De Sony SRS-XB3 is eenvoudiger verkrijgbaar, waterdicht en gaat langer mee op een accu, waardoor die voor veel kopers allicht de betere keus is.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.