Oplichting via internet wordt een steeds groter probleem. Een nieuwe app dat is gelanceerd door Internet Politie - die overigens niets van doen heeft met de echte politie - gaat gebruikers helpen internetfraude te bestrijden.

Oplichting via internet neemt steeds meer verschillende vormen aan en is allang niet meer alleen gericht op ouderen en kwetsbaren. Een recent onderzoek van CBS liet zien dat het aantal Nederlanders van 16 jaar en ouder steeds verder stijgt: 15 procent was de afgelopen jaren slachtoffer. Eén op de drie slachtoffers heeft hierdoor te maken (gehad) met psychische problemen en financiële schade.

Internet Politie

De Internet Politie is een organisatie die mensen wil helpen online fraude tegen te gaan. Ze hebben de Fraude Scanner-app ontwikkeld die gebruikers moet helpen om fraude te bestrijden. De app maakt daarvoor gebruik van verschillende keurmerken en leunt op een database waarin onbetrouwbare websites in zijn opgenomen.

Nick Steenland is oprichter van Internet Politie. "Niet eerder konden we op basis van databases en meldingen van gebruikers de zogenaamde realtime trustscore inzetten. In milliseconden ziet de Fraude Scanner of een website veilig is en geeft een waarschuwing als dit niet het geval is. We maken op grote schaal het internet veiliger", aldus Steenland.

De speciale app is de afgelopen maanden uitvoerig getest door een groep van 1000 bètatesters en is nu gratis beschikbaar voor iedereen. De app is er voor Android, iOS en als browser-extensie voor onder meer Chrome.

Gamification

Wij hebben zowel de Android-app als de Chrome-extensie geprobeerd. Om van de Internet Politie-app of browser-extensie gebruik te maken. moet je een account aanmaken. Tijdens de volgende stap kun je een gepersonaliseerde avatar maken, maar gelukkig kun je die stap ook overslaan.

Het is ons niet helemaal duidelijk wat het nut is van het aanmaken van een account. Op het hoofdscherm van je profiel zie je hoeveel punten je hebt gescoord (zogeheten Experience Points, of XP's). Door het aanmaken van een profiel verdien je 10 punten, en voor elke website die je als potentieel gevaarlijk aanmerkt, krijg je één punt. Verder word je dan extra beloond als je melding geverifieerd is, wanneer je nieuwe mensen aandraagt om de app te gebruiken en nog veel meer.

Maar wat nu precies het nut is van de XP's is ons niet duidelijk. Aan de rechterzijde van het profielscherm zien we dat je met punten tussen de 0 en 249 basisbescherming hebt. Hoe meer punten, hoe hoger jouw rank is, maar er staat ook vermeld dat je korting krijgt op 'premium'.

Het is alleen niet duidelijk waarvoor die korting dan geldt, want de app en extensie van de Internet Politie is toch gratis? Na verder onderzoek blijkt dat het ook mogelijk schijnt te zijn om een betaald premium-account te nemen op Internet Politie, maar het is geheel onduidelijk wat daar dan de voordelen van zijn; dat wordt nergens uitgelegd.

Werking valt tegen

Tijdens het bezoeken van een aantal 'dubieuze' websites sloeg de browser-extensie onder Windows 10 wel alarm, maar de app op Android bij het bezoeken van dezelfde website, reageerde niet adequaat. Pas later - toen we handmatig een website hadden doorgegeven - werd die site geblokkeerd op de Android-telefoon.

Bij het bezoeken van een tweede potentieel gevaarlijke website sloeg wederom alleen de Chrome-extensie alarm; op Android gebeurde wederom niets. Echt goed beveiligd word je dus niet. Daarnaast is de knop 'Bezoek de website alsnog' relatief groot ten opzichte van het gevaar dat het bezoeken kan opleveren, dus het is vrij eenvoudig om de beveiliging te omzeilen.

De browserbeveiliging zelf - bijvoorbeeld bij het bezoeken van een website via het onveilige http-protocol - levert een betere beveiliging. De Fraude Scanner haalt voor een groot deel informatie over onveilige sites uit de databases van DomainTools, een dienst dat onderzoek doet naar domeinen. Verder zegt Internet Politie ook zelf onderzoek te doen naar malafide websites.

Geen malwarescanner

Goed om te weten: de Fraude Scanner van Internet Politie is geen malware- of antiviruspakket: gevaarlijke bestanden worden bijvoorbeeld niet tegengehouden of gescand, het gaat puur en alleen om de controle op websites en domeinen. Staat een bepaalde website niet in de database, en het systeem geeft geen alarm, dan is het mogelijk om zelf handmatig een website toe te voegen.

Daarbij geef je dan aan om wat voor site je denkt dat het gaat. Bij acceptatie wordt de website toegevoegd aan de database en zullen andere gebruikers van Fraude Scanner ook een waarschuwing krijgen als zij de website bezoeken.

Niet helemaal waterdicht

Hoewel de Fraude Scanner als extensie in je browser op zich goed werkt, biedt het geen garantie. Bevat een website bijvoorbeeld gevaarlijke code of wordt er automatisch een bestand gedownload, dan blokkeert Fraude Scanner die code of het bestand niet, maar wordt alleen gedetecteerd dat je een malafide site bezoekt. Een goed beveiligingspakket voor Windows zou waarschijnlijk beter presteren en eventuele door een website uitgevoerde malwarecode blokkeren. Bovendien ben met de Fraude Scanner ook afhankelijk van andere gebruikers die een malafide website tegenkomen, en die moeten dan uiteraard ook de extensie of de app hebben geïnstalleerd.

SpaceX heeft voor 250 miljard dollar xAI, het bedrijf achter X (voorheen Twitter) en ai-assistent Grok, gekocht.

SpaceX is het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk. xAI was voorheen ook in handen van Musk, maar nu zullen beide bedrijven dus gecombineerd worden. Er wordt 250 miljard dollar in eigen aandelen betaald. Daarmee wordt de waarde van SpaceX nu geschat op ongeveer 1,25 biljoen dollar.

De reden van de overname van een bedrijf van Musk door een ander bedrijf van Musk, is dat men binnen twee tot drie jaar datacenters in de ruimte kan bouwen. Zo schrijft hij in een persbericht: "De huidige ontwikkelingen in AI hangen af van grote datacentra op aarde, wat enorm voor elektriciteit en koeling vereist."

Hij vervolgt: "Er kan niet voldoen worden de wereldwijde vraag naar elektriciteit voor AI op aarde - niet eens op de korte termijn - zonder dat gemeenschappen en het milieu belast worden. Op de lange termijn is AI in de ruimte de enige manier om op te schalen."

De overname wordt dus vooral gedaan om de ruimtevaartplannen van SpaceX te combineren met de AI-plannen van xAI. Het is niet bekend of dit merkbare gevolgen gaat hebben voor X of Grok. Musk kocht een paar jaar geleden Twitter op en hernoemde het socialmediaplatform naar X.

WhatsApp introduceert een nieuwe beveiligingsstand: strikte accountinstellingen. Met één schakelaar zet je de strengste privacy- en veiligheidsopties tegelijk aan. De functie is vooral bedoeld voor gebruikers die meer risico lopen op gerichte aanvallen, zoals journalisten, politici of activisten. Hier lees je wat de nieuwe instellingen doen en hoe je ze aanzet, als je denkt dat dat voor jou nodig is.

De nieuwe stand werkt als een soort 'lockdownmodus'. Zodra je hem inschakelt, zet WhatsApp meerdere instellingen vast op de strengste stand. Daarmee wordt het moeilijker voor onbekenden om via WhatsApp contact met je te leggen of schadelijke bestanden te sturen. In ruil daarvoor wordt de app wat minder soepel in het gebruik, vooral richting mensen buiten je contactenlijst.

Niet voor iedereen nodig

Volgens WhatsApp zijn de meeste gebruikers al goed beschermd met standaardprivacy-instellingen en tweestapsverificatie. De strikte modus is bedoeld voor situaties waarin je extra voorzichtig wilt zijn, bijvoorbeeld tijdens werk met gevoelige informatie of in landen waar digitale aanvallen vaker voorkomen.

Wie de stand inschakelt, sluit als het ware alle extra sloten op zijn digitale voordeur. Handig als je tijdelijk of structureel een groter risico loopt.

Wat er gebeurt

De functie grijpt in op verschillende onderdelen van de app. Tweestapsverificatie en beveiligingsmeldingen worden automatisch geactiveerd en vastgezet. Berichten, bijlagen en media van onbekende afzenders worden geblokkeerd, en linkvoorbeelden verdwijnen uit chats. Ook oproepen van onbekende nummers worden standaard gedempt, waarbij je IP-adres verborgen blijft.

Daarnaast kunnen alleen contacten - of een door jou gekozen lijst - je toevoegen aan groepen of je profielinformatie bekijken. Zo voorkom je dat buitenstaanders eenvoudig meer over je te weten komen.

Inschakelen en beschikbaarheid

De nieuwe stand is te vinden via Instellingen > Privacy > Geavanceerd > Strikte accountinstellingen. WhatsApp rolt de optie in de komende weken gefaseerd uit. De instelling is alleen beschikbaar op je smartphone of je Mac; via WhatsApp Web of WhatsApp Windows kun je hem niet aanpassen. Zodra de stand actief is, zie je precies welke onderdelen zijn vergrendeld.

Extra beveiliging in de achtergrond

WhatsApp meldt dat het daarnaast steeds meer onderdelen van de app herschrijft in Rust, een programmeertaal die bekendstaat om zijn sterke geheugenbeveiliging. Daarmee moeten kwetsbaarheden in de verwerking van media en berichten lastiger te misbruiken zijn door spyware of andere aanvallen.