Op Instagram kom je de fraaiste foto's tegen. Blader door prachtige natuurfoto's of neem een kijkje in iemands leven in een ver land. Ook jij kunt je mooiste platen op dit sociale netwerk laten zien. In dit artikel 22 tips voor zowel nieuwe als bestaande Instagrammers.

Tip 01: Vierkant in beeld

Instagram is een sociaal netwerk waarop het volledig om beeld draait. Tot een jaar geleden waren foto's op Instagram altijd vierkant. Dat was even wennen, omdat camerafoto's normaal gesproken langwerpig zijn. Inmiddels kun je ook staande of liggende foto's maken. Lees ook: Welke smartphone heeft de beste camera?

Een voordeel van vierkante foto's is dat het niet uitmaakt hoe je de telefoon vasthoudt, er is geen onderscheid meer tussen liggende en staande foto's. Fotografeer je vanuit de Instagram-app, dan zie je op het scherm nog steeds een vierkant beeld. Dat maakt het makkelijk om een mooie compositie te maken. Behalve foto's kun je trouwens ook korte filmpjes maken. Instagram is er voor zowel iOS als Android, terwijl er voor Windows Phone een bèta-versie bestaat. Dit artikel baseren we op de iPhone-versie van de app. Hier en daar zijn er kleine verschillen met andere platformen.

©PXimport

Tip 01 Het vierkante formaat wordt nog steeds veel gebruikt.

Tip 02: Klikken en delen

Een foto delen op Instagram verloopt via een aantal vaste stappen. Eerst start je de camera via een druk op het pictogram met de blauwe achtergrond onderin het scherm. Zodra je een foto hebt gemaakt, kom je op het Filter-scherm terecht. Hier voeg je de effecten toe waar Instagram zo bekend om is. Op het volgende scherm geef je een onderschrift op, dus een toepasselijk stukje tekst waarin je bijvoorbeeld een toelichting geeft over wat er op de foto te zien is. Via het pijltje linksboven in beeld kun je steeds terugkeren naar de voorgaande stappen. Als laatste plaats je de foto op Instagram via een tik op Delen. We gaan in dit artikel uiteraard nog dieper op deze stappen in.

Tip 03: Uit het midden

We zijn gewend om het onderwerp exact in het midden te zetten. Plaats je het meer naar de zijkant, dan blijkt een foto vaak veel interessanter om naar te kijken. Verder plaats je een horizon bij voorkeur op een derde vanaf boven. Als het om de mooie wolkenlucht gaat, dan zet je hem juist op een derde van onderen. Is er een mooie reflectie te zien, dan krijg je symmetrie met een horizon in het midden. Tijdens het fotograferen met de Instagram-app kun je een raster aanzetten via het blauwe raster-pictogram naast de voorbeeldweergave. Dat helpt enorm om mooiere composities te maken. De hulplijnen zitten precies op een derde van het beeld.

©PXimport

Tip 04: Bestaande foto's

Je mag ook bestaande foto's op Instagram plaatsen. Druk zodra de camera is geactiveerd op de miniatuur links van de afdrukknop. Je ziet dan miniaturen uit het fotoalbum met erboven een voorbeeldweergave. Wil je naar een ander album? Tik op de scheidingsbalk onder het voorbeeld, zodat je alleen nog maar miniaturen ziet. Tik dan op het pijltje in de scheidingsbalk, kies een album en de gewenste foto. De voorbeeldweergave komt dan vanzelf weer tevoorschijn. Met je vingers zoom en schuif je tot het mooiste deel van de foto in het vierkante kader past. In principe kun je dus met elke camera-app fotograferen, of zelfs foto's van je camera naar je telefoon overzetten om die te gebruiken.

©PXimport

Tip 05 De sterkte van filters is zelf aan te passen.

Tip 05: Filters

Zodra een foto is genomen of uitgekozen selecteer je een filter. Je kunt ze stuk voor stuk aflopen tot je het mooiste effect hebt. Tik twee keer op hetzelfde filter en er verschijnt een schuifregelaar waarmee je de sterkte instelt. Met het vierkantje naast de regelaar voeg je een kader toe.

Elk effect heeft een eigen kader, je kunt ze dus niet onderling combineren. Houd een filter ingedrukt en versleep hem om je favoriete filters vooraan in de rij te zetten. Of sleep een ongewenst filter omhoog om hem te verbergen. Ook helemaal achteraan is via Beheren aan te passen welke filters je ziet.

Tip 06: Optimaliseren

Foto's hebben zeker niet altijd een speciaal effect nodig. Wil je geen filter hebben, laat de keuze dan gewoon op Normal staan. Maar wacht nog even met direct publiceren, want via ditzelfde scherm kun je een foto ook nog optimaliseren. Tik op het zonnetje om alleen de helderheid aan te passen. Tik op de steeksleutel om een heel rijtje nuttige bewerkingen te zien. Zo kun je de helderheid en het contrast aanpassen, de warmte en de verzadiging van kleuren veranderen, de foto scherper maken, maar ook de belichting van schaduwen en lichte gebieden afzonderlijk aanpakken. Bewerkingen kun je oneindig aanpassen en ook weer ongedaan maken.

©PXimport

Tip 07 Zet gebouwen weer netjes rechtop.

Tip 07: In perspectief

Er zijn drie slimme bewerkingen die we apart noemen. Met Vignette voeg je donkere hoeken toe. Hierdoor gaat de aandacht van de kijker vanzelf naar het lichtere midden. Met Tilt shift vervaag je een foto deels, zodat het lijkt of je een miniatuurwereld hebt vastgelegd. Via Aanpassen zet je een scheve foto netjes recht. Daarnaast kun je het perspectief corrigeren. Staat een gebouw scheef of lijkt het achterover te vallen? Dan heb je de telefoon niet exact recht naar voren gericht. Kies boven het draaiwiel voor Verticaal perspectief of Horizontaal perspectief en in een mum van tijd zet je alles kaarsrecht. Fantastisch! Linksboven in beeld kun je nog drie varianten van rasterlijnen aanzetten om je bij deze klus te helpen.

Tip 08: Delen

Na het bewerken van je foto, kom je op het scherm Delen met terecht. Hier kun je een fotobijschrift toevoegen. Het is niet verplicht, maar het wordt gewaardeerd als je hier iets vertelt over wat er op de foto te zien is. Daarnaast kun je de zogeheten hashtags toevoegen. Net als op Twitter zijn dat steekwoorden die voorafgegaan worden door een #-teken. Hashtags zijn de ultieme manier om jouw foto's onder de aandacht te brengen. Dit is waar mensen wereldwijd op zoeken, dus kies ze zorgvuldig. Analyseer je foto en bedenk steekwoorden waar men op zou kunnen zoeken. Je mag er maximaal dertig opgeven. Op ditzelfde scherm kun je de foto rechtstreeks doorzetten naar andere sociale netwerken, zoals Facebook, Twitter en Flickr.

Tip 09: Lekker wegdromen

Op Instagram kun je heerlijk ronddolen tussen prachtige foto's en een kijkje nemen in het leven van anderen. Tik linksonder op het vergrootglas om een stroom van recente foto's te zien. Rechtstreeks zoeken kan ook via het invoerveld boven aan het scherm. Via tabbladen kun je op Gebruikers en op Hashtags zoeken. Zo ontdek je snel het mooiste beeld en de interessante mensen om te volgen. Let tijdens het bekijken van foto's van anderen ook eens op de bijschriften en hashtags die ze gebruiken. Zo leer je hoe je jouw foto's nog beter vindbaar maakt en kun je soortgelijk beeld makkelijker opsporen.

Tip 10: Liken

©PXimport

Tip 11 Vergeet niet je profiel in te vullen.

Vinden Instagrammers jouw foto leuk, dan kunnen ze hem liken. Je krijgt er een melding van op jouw telefoon en je ziet likes netjes bij elkaar als je rechtsonderin op de tekstballon met het hartje tikt. Over het algemeen waarderen Instagrammers het als jij dan ook even een kijkje neemt bij hun foto's. Dat kan eenvoudig door op de naam bij de like te tikken. Dubbeltikken op een foto volstaat om hem te liken. Vaak komt die persoon daarna nog even terug om jouw fotoverzameling aandachtiger te bekijken en zo sprokkel je extra likes bij elkaar. Reacties bij foto's achterlaten kan ook. Wil je iemand in een reactie vermelden of bedanken? Vermeld de naam dan met een @-teken ervoor, net als in Twitter.

Tip 11: Profiel

Tik je op het hoofdscherm van Instagram rechtsonder op het poppetje, dan zie je alle foto's die jij op Instagram hebt geplaatst. Ook is jouw profiel hier te zien. Een duidelijk profiel geeft anderen inzicht in wat ze kunnen verwachten als ze jou gaan volgen. Tik daarom op Je profiel bewerken en geef in de omschrijving aan wie je bent of wat voor soort foto's je zoal plaatst. Richt jij je op een internationaal publiek, dan schrijf je dit het liefst in het Engels. Wil je niet dat zomaar iedereen je foto's ziet, maar alleen door jou goedgekeurde volgers? Schakel dan Berichten zijn privé in.

Tip 12: Vrienden

Wil je snel je al je vrienden vinden om ze te volgen op Instagram? Tik rechtsonder op het poppetje en daarna bovenin op het tandwiel. Kies Personen zoeken om te volgen. Vervolgens kun je je vriendenlijst uit Facebook en ook het adresboek van je telefoon importeren en door Instagram laten doorzoeken op bestaande gebruikers. Zodoende hoef je niet alle bekenden handmatig op te snorren. Op hetzelfde scherm zie je ook een lijstje met personen die Instagram speciaal voor jou aanbeveelt.

©PXimport

Tip 13 Een overzicht van foto's die je hebt geliked.

Tip 13: Onterechte like

Geeft Instagram te veel meldingen op je telefoon, heb je per ongeluk een twijfelachtige foto geliked, of wil je inzage hebben in waar jouw Instagram-foto's gedeeld worden? Dit regel je allemaal via de instellingen van de app. Tik op het poppetje onderin en daarna op het tandwiel bovenin.

Bij Berichten die je leuk vindt zie je alle foto's waar je twee keer op getikt hebt. Handig om een favoriete foto weer terug te vinden. Een onterechte like kun je hier intrekken door de foto op te vragen en onderin op Vind ik leuk te tikken. Je schakelt de like hiermee als het ware uit. Het rode hartje op de donkere achtergrond wordt nu weer lichtgrijs.

Tip 14: Meldingen

Via Gekoppelde accounts (zie vorige tip) beheer je de koppelingen met andere sociale netwerken zoals Facebook en Twitter. Je bepaalt sowieso altijd zelf waar een foto verschijnt. Dat geef je namelijk aan op het moment dat je een foto deelt op Instagram (zie tip 8). Bij Instellingen voor pushmeldingen bepaal je waar je meldingen van wilt krijgen, zodat je niet overspoeld wordt en het overzicht verliest. En wil je alleen de vierkante plaatjes bewaren die je met Instagram schiet, of ook de originele rechthoekige foto's? Dit regel je via de schakelaar Oorspronkelijke foto's opslaan. Het is slim om dit ingeschakeld te laten. Je kunt een foto dan altijd opnieuw bewerken en andere effecten aanbrengen.

©PXimport

Tip 15 Bepaal of je de fotolocatie bekend wilt maken.

Tip 15: Locatiegegevens

Deel je foto's die gemaakt zijn met je smartphone? Dan zitten er vrijwel zeker locatiegegevens in. Perfect als je de Eiffeltoren of Euromast op de plaat zet, maar wat als je thuis foto's maakt? Wil je dat iedereen weet waar jij woont? Op het scherm Delen met waar je de foto-omschrijving en hashtags intikt (zie tip 8), kun je Toevoegen aan fotokaart uitzetten om dit te voorkomen. Wil je wel locatiegegevens gebruiken en er meteen een leuke naam aangeven omdat je er vaker fotografeert, dan tik je dit in bij Geef deze locatie een naam.

Tip 16: Locatie aanpassen

Staat een foto al op Instagram, dan zijn de locatiegegevens altijd nog aan te passen of te verwijderen. Tik op het poppetje en bekijk de foto die je wilt aanpassen. Scrol indien nodig omlaag, zodat je rechtsonderin op het pictogram met drie puntjes kunt tikken. Kies vervolgens Bewerken. Als de locatie een naam heeft, zie je die linksboven de foto onder je eigen naam. Tik erop en kies Locatie verwijderen of Locatie wijzigen. Tijdens het wijzigen kun je zoeken op adressen en namen, of je huidige locatie gebruiken. Heeft de locatie geen naam of bevat de foto geen locatiegegevens? Tik dan op Locatie toevoegen om een (andere) locatie op te geven.

©PXimport

Tip 17 Locatiegegevens verwijderen kan op meerdere manieren.

Tip 17: Locatie verwijderen

Een locatie verwijderen werkt als volgt. Tik weer op het poppetje, maar daarna op de locatieballon boven jouw foto's. Op een wereldkaart zie je foto's die locatiegegevens hebben. Zoom eventueel in tot je de gezochte foto('s) ziet. Locatiegegevens verwijderen kan nu op twee manieren. Allereerst kun je onderin op het pictogram met de negen kleine blokjes tikken. Een matrix met miniaturen verschijnt, maar alleen van foto's die je nu op de kaart ziet. Tik op Bewerken en haal vinkjes weg bij foto's waar de locatie uitgehaald moet worden. Tik op Klaar en bevestig dat je dit wilt doen. De tweede manier is dat je op de kaart op Bewerken tikt. Tik je vervolgens op een foto waarop een groen rondje met het cijfer één is te zien, dan kleurt dat grijs en het cijfer verandert in nul (oftewel: geen locatiegegevens). Staat er een hoger cijfer in het rondje, dan is het een groepje foto's. Je moet dan nogmaals Bewerken kiezen en haalt vinkjes bij de miniaturen weg.

Tip 18: Features

Er bestaan accounts die het beste werk van anderen verzamelen. Met vaak tienduizenden of honderdduizenden volgers. Het is superleuk als jij het voor elkaar krijgt in zo'n fotogalerij te pronken. Zoiets heet een feature en je zet er jezelf en je foto's flink mee in de belangstelling. Kies dus wel je allerbeste foto uit. Voorwaarde om mee te doen is dat je het account volgt en een specifieke hashtag bij de foto opneemt. Welke hashtag dat is, lees je in het profiel en meestal ook bij de foto's die zijn herplaatst. Er bestaan enorm veel van dit soort accounts. Zoals @igersamsterdam met de mooiste foto's van Amsterdam en @igersholland voor Nederlands beeld. Bij @seemycity kun je met een foto van elke (wereld)stad terecht, terwijl @phototag_h2o beelden toont die iets met water te maken hebben. Voor nagenoeg elk onderwerp bestaat een groep.

Tip 19: Rechthoekig

Op Instagram kom je niet alleen telefoonfoto's tegen. Ook foto's gemaakt met spiegelreflexen en andere camera's zijn er populair. Je hoeft de plaatjes alleen even over te zetten naar je telefoon om ze te delen, bijvoorbeeld via Dropbox. Instagram maakt foto's altijd vierkant. Soms wil je dat niet, met name als je iets heel zorgvuldig in beeld hebt gebracht. De oplossing is door net als bij (oudere) televisieprogramma's balken toe te voegen, zodat de foto alsnog in een vierkant past. Of je voegt rondom randen toe zodat het op een Polaroid-foto lijkt. Dat kan met een fotobewerker, maar het werkt simpeler met een app. Zoals Squaready op de iPhone en Square InstaPic op Android.

Tip 20: Gramblr

Eenmalig een foto van je pc naar Instagram brengen is goed te doen, maar als het vaker voorkomt, is een tooltje wel zo handig. Grabmlr is zo'n tooltje. Het programma is beschikbaar voor Windows en OS X en laat je in één keer foto's vanaf je pc of Mac naar Instagram uploaden. Je hebt beschikking over een flink arsenaal aan filters en andere effecten. En als je bent ingelogd en je Instagram-account hebt gekoppeld, is delen ook een fluitje van een cent.

©PXimport

Tip 20 Met Gramblr upload je in één keer foto's van je pc naar Instagram.

Tip 21: Website

Delen op Instagram doe je via een telefoon. Toch bestaat er ook een website. Op www.instagram.com kun je je met je account aanmelden om een overzicht te krijgen van foto's die geplaatst zijn door iedereen die je volgt. Naast het bekijken van deze tijdlijn, kun je ook je profiel bijwerken. Het is apart dat het niet rechtstreeks kan, maar voeg je een gebruikersnaam toe achter het adres, dan kun je iemands foto's bekijken. Die van jezelf bijvoorbeeld, of van een willekeurige andere Instagrammer. Bijvoorbeeld www.instagram.com/keeskrick. Je kunt foto's en filmpjes zodoende ook op een groter beeldscherm bekijken.

©PXimport

Tip 21 Via de website iemands foto's bekijken kan met een omweg.

Tip 22: Account verwijderen

Als je genoeg hebt van Instagram, kun de app op twee manieren aan de wilgen hangen. Het is niet mogelijk om vanuit de Instagram-app je account te deactiveren. Hiervoor moet je naar de website van Instagram gaan en op de dienst inloggen. Dit kan vanaf je computer of je mobiele apparaat. Klik of druk rechts bovenaan op je gebruikersnaam en kies Profiel bewerken. Selecteer vervolgens Mijn account tijdelijk uitschakelen en volg de instructies op het scherm. Ben je er helemaal klaar mee? Op deze pagina kun je je account definitief verwijderen.

De aankomende nieuwe Xbox-machine van Microsoft geeft wat Epic Games betreft vanaf de dag van release meteen toegang tot de digitale pc-winkel Epic Games Store.

Dat meldde Epic Games Store-hoofd Steve Allison aan Game File. Daarmee lijkt hij zo goed als te bevestigen dat de Epic Games Store toegankelijk wordt op de aankomende nieuwe Xbox, die volgens eerdere berichten meer richting een pc neigt in een consolejasje.

"We zijn zeker van plan om op de nieuwe Xbox-hardware aanwezig te zijn, aangezien ze ons vertellen dat ze dat verwelkomen - tenzij hun beleid gaat veranderen. We gaan er vanaf dag één bij zijn."

De nieuwe Xbox is in feite een pc

Microsoft bevestigde eerder al dat de volgende Xbox veel eigenschappen zal delen met pc's. Zo zouden er meerdere gamewinkels op beschikbaar komen naast de Xbox Store zelf - net zoals de vorig jaar uitgekomen ROG Xbox Ally dus. Daarmee is ook de hoop ontstaan dat er op het apparaat pc-winkels van andere partijen, zoals Steam en de Epic Games Store, beschikbaar komen. Uit bovenstaande quote blijkt dus dat Epic Games dat in ieder geval wel ziet zitten.

Naast digitale winkels van derde partijen is het aannemelijk dat ook de Xbox Store zelf aanwezig is op het apparaat. Het zou de keuze via welke winkel games gekocht worden dus bij de consument zelf leggen. Voor zover bekend is Microsoft ook bezig met een manier om Xbox Series- en Xbox One-games speelbaar te krijgen op de nieuwe Xbox via backward compatibility.

Begin dit jaar kwamen er geruchten naar buiten dat de nieuwe Xbox-interface zou draaien op de Full Screen Experience van de Xbox pc-app, dat onderdeel uitmaakt van Windows. De volgende Xbox zou volgens geruchten draaien op de AMD Magnus APU, die CPU en GPU in één chip combineert.

Eerder deze week hintte AMD al naar de mogelijkheid dat de nieuwe Xbox in 2027 uitkomt. Officieel heeft Microsoft op moment van schrijven de nieuwe machine nog niet onthuld, en er is dus ook geen releasedatum bekend.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl