Je kunt een snapshot of momentopname van verschillende computeronderdelen maken, zoals het scherm, het besturingssysteem, de schijf, het register en firmware. Een snapshot kan nuttig zijn als referentiepunt voor latere vergelijkingen en het kan zelfs de huidige toestand vervangen als deze problematisch blijkt te zijn.

1 Knipprogramma

Het beeldscherm is waarschijnlijk het eerste waar je aan denkt bij het woord ‘snapshot’. Microsoft heeft hiervoor het Knipprogramma ingebouwd. Druk hiervoor op Windows-toets+Shift+S. Vervolgens kun je de gewenste vorm selecteren (rechthoek, vrije vorm, venster of volledig scherm). Voor een vertraging klik je eerst op het vergrootglas in de Windows-taakbalk, selecteer je daarna Knipprogramma en vervolgens de gewenste vertraging. In de editor kun je annotaties toevoegen (en ook weer verwijderen) en de afbeelding bijsnijden. Je kunt je screenshot opslaan als png, jpg of gif.

2 PicPick

Het Windows Knipprogramma heeft zijn beperkingen, maar gelukkig zijn er krachtigere tools beschikbaar, zoals PicPick (gratis voor thuisgebruik). Je kunt hiermee ook snapshots maken van volledige webpagina’s, zelfs als deze langer zijn dan een schermbeeld (Bladerend venster). PicPick biedt tevens de mogelijkheid om video-opnames met geluid te maken. De ingebouwde editor is zeer uitgebreid; hiermee kun je onder meer tekst, geometrische vormen en stempels toevoegen. Ook kun je verschillende kleureffecten toepassen of het beeld spiegelen, draaien en meer.

3 VLC media player

VLC media player staat bekend als veelzijdige videospeler die bijna alle denkbare videoformaten kan afspelen, maar je kunt VLC ook gebruiken om een snapshot te maken van een specifiek videoframe. Open de video in VLC, ga naar Weergave en selecteer Geavanceerde bediening. Onderaan kun je nu frame voor frame door de video navigeren. Bij het gewenste frame druk je op Een momentopname maken. Het snapshot wordt opgeslagen overeenkomstig je instellingen bij Gereedschap / Voorkeuren, op het tabblad Video bij Video-momentopnames.

Lees ook: 10 VLC-tips: Haal alles uit je mediaspeler

4 Herstelpunt

Windows heeft een functie om een snapshot van je systeemconfiguratie te maken. Je activeert dit door herstelpunt in de Windows-zoekbalk te typen en Een herstelpunt maken te starten. Controleer of Beveiliging bij de gewenste schijven ingesteld staat op Ingeschakeld. Zo niet, klik op Configureren en kies Systeembeveiliging inschakelen. Via de knop Maken genereer je een herstelpunt. Bij problemen, zoals een fout stuurprogramma of systeembestandcorruptie, herstel je het systeem als volgt. Druk op Windows-toets+R en voer rstrui uit. Kies het herstelpunt en klik op Zoeken naar programma’s die worden beïnvloed voor inzicht in de mogelijke consequenties. Volg daarna de verdere instructies.

5 Bestandsgeschiedenis

Als je de functie Systeemherstel hebt ingeschakeld, is ook de functie Bestandsgeschiedenis beschikbaar. Typ bestandsgeschiedenis in de Windows-zoekbalk en start de gelijknamige app. Kies Bestandsgeschiedenis gebruiken om back-ups van uw bestanden te maken en klik op Inschakelen. Standaard worden gegevensbestanden van je bureaublad, contactpersonen, favorieten en dergelijke gekopieerd. Links kun je bron- en doellocaties instellen, en met Geavanceerde instellingen bepaal je de back-upfrequentie en het retentiebeleid. Om gegevens te herstellen, ga je naar het Configuratiescherm, waar je Bestanden vanuit een back-up terugzetten met Bestandsgeschiedenis kiest. Of je gebruikt hiervoor het gratis PreviousFileRecovery.

6 Versiebeheer

Bestandsgeschiedenis biedt dus versiebeheer, wat handig is als je een bestand ongewild meerdere keren hebt aangepast. Dit is ook mogelijk binnen cloudopslagdiensten als Dropbox, OneDrive en Google Drive. We nemen deze laatste als voorbeeld. Meld je aan met je Google-account, selecteer het bestand en klik op Meer opties (knop met drie stippen). Kies Bestandsgegevens / Versies beheren, selecteer de versie en klik opnieuw op de drie stippen. Je kunt nu kiezen uit Downloaden, Verwijderen of Altijd bewaren.

7 Reboot Restore Rx

Reboot Restore Rx is een soort geautomatiseerd systeemherstel dat partities kan beschermen tegen wijzigingen. Na een herstart worden alle wijzigingen, zoals programma-installaties en Windows-updates, automatisch weer ongedaan gemaakt. Als je specifieke wijzigingen wilt behouden, meld je je aan met een administrator-account, rechtsklik je op het programma-icoon en kies je Disable. Na de aanpassingen schakel je de beveiliging weer in. Als je systeem niet wil opstarten, druk dan tijdens de opstart herhaaldelijk op de Home-toets om de geïnstalleerde pre-OS Recovery Console te openen, en kies Restore baseline.

8 EaseUS ToDo Backup

Met het gratis EaseUS ToDo Backup kun je complete schijfsnapshots in de vorm van schijfkopiebestanden maken. Klik op Create Backup, selecteer Disk en duid de schijf aan. Stel een doellocatie in en configureer alle Options. Kies bij voorkeur Image mode als Backup Mode. Je kunt tevens een tijdsschema instellen. Via Tools / Create Emergency Disk kun je een live usb-stick creëren om hersteloperaties uit te voeren als Windows niet opstart, of je kiest voor Enable pre-OS. Bovendien kun je zo’n schijfkopie als virtueel station koppelen.

9 Regshot

Het Windows-register bevat veel cruciale configuratie-instellingen. Je kunt hiervan ook snapshots maken, bijvoorbeeld eentje voor en eentje na de installatie van een programma. Dit kan met het gratis programma Regshot. Start de applicatie als administrator en selecteer een opslagmap. Klik op 1st shot en kies Whole registry. Bevestig met 1st shot en Save. Laat Regshot openstaan en voer de gewenste bewerking uit. Na afloop klik je op 2nd shot en geef je aan welke sleutels je wilt vergelijken. Hiermee genereer je een fraai vergelijkingsrapport.

10 Process Monitor

Als je diepgaand inzicht wilt krijgen in de systeemactiviteiten tijdens een specifieke operatie en de registersnapshots van Regshot volstaan niet, dan kun je Process Monitor gebruiken. Start de tool en activeer een of meerdere Activity-knoppen op de knoppenbalk, op register-, bestands-, netwerk-, proces- en/of profielniveau. De registratie hiervan start en stop je met Ctrl+E. Je kunt ook specifieke weergavefilters instellen via het trechtericoon. Bewaar een snapshot met File / Save (in verschillende formaten) en open deze weer met File / Open.

11 Cyotek WebCopy

Met Cyotek WebCopy kun je een interessante website offline bekijken. Deze tool downloadt alle informatie afkomstig van de http-server. Eigenlijk hoef je alleen de url in te voeren en op Copy Website te klikken. Je kunt de scandiepte instellen via Project / Properties, en bij General talrijke andere opties aanpassen, bijvoorbeeld de gewenste contenttypes, de maximale bestandsgrootte, of de tool je om inloggegevens mag vragen en eventuele snelheidsbeperkingen. Houd er rekening mee dat deze tool niet goed met JavaScript kan omgaan.

12 Autoruns

Er zijn talrijke programma’s en processen die automatisch worden gestart met Windows, en je doet er goed aan om hierop toezicht te houden. Autoruns geeft je hiervan een overzicht. Start de tool, open het tabblad Everything, ga naar File en klik op Save voor het eerste snapshot. Als je problemen ondervindt of bijvoorbeeld een nieuw programma hebt geïnstalleerd, kun je Autoruns opnieuw starten. Kies dan File / Compare en verwijs naar het eerder opgeslagen snapshot. De verschillen tussen beide worden met kleurcodes aangegeven.

13 Virtuele machine

Beheertools voor virtuele machines, zoals het gratis VirtualBox of VMware Workstation Player, zijn handig als je wilt experimenteren met besturingssystemen. Je kunt tevens snapshots maken van je virtuele omgeving om snel terug te keren als er iets misgaat. We nemen VirtualBox als voorbeeld. Selecteer de virtuele machine in de beheermodule en klik op Snapshot nemen. Om terug te keren naar een snapshot, open je het Snapshots-menu, rechtsklik je op het snapshot en selecteer je Terugzetten (2x). Je kunt een snapshot hier ook Verwijderen.

14 Speccy

Wil je een uitgebreid overzicht van de specificaties van je computer, inclusief details over de processor, RAM, moederbord, gpu, opslagapparaten en meer? Gebruik dan Speccy. Start de applicatie, ga naar Bestand en selecteer Snapshot opslaan. Kies een opslaglocatie voor het Speccy-rapport. Je opent dit snapshot opnieuw via Bestand / Snapshot laden. Als je het rapport wilt delen via een url, kies dan Publiceer snapshot (persoonlijke informatie, zoals externe ip-adressen, wordt niet opgenomen).

15 Routerconfiguratie

Je router fungeert als de poort van je netwerk naar het internet en is dus van groot belang. Het is verstandig om een snapshot, of back-up, van de configuratie te maken. De exacte stappen hiervoor variëren, afhankelijk van het routermodel. Raadpleeg eventueel de handleiding. Op een D-Link Eagle Pro AI-router bijvoorbeeld vonden we deze functie bij Management / System Admin, via Save Settings To Local Hard Drive en update hebt uitgevoerd, het terugzetten van een eerder gemaakte configuratie problemen kan veroorzaken.

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.