Zelfs met één draadloze superrouter is het in veel gevallen niet meer mogelijk om je hele huis van wifi te voorzien. De oplossing is om in je huis meerdere accesspoints te creëren, en met wifi-mesh-systemen kan dat zonder dat je kabels hoeft te trekken. We testen voor dit artikel modellen die voor de beste prestatie een extra radio voor de onderlinge verbinding hebben. Welk systeem biedt voor jou de beste balans tussen prijs en prestaties?

Met een wifi-mesh-systeem kun je zonder kabels te trekken in iedere situatie een draadloos netwerk ..ll.....met meerdere accesspoints gebruiken. De communicatie tussen de accesspoints (ook wel nodes of satellieten genoemd) verloopt draadloos. Inmiddels zijn wifi-mesh-systemen in allerlei soorten en prijsklassen te koop, waarbij in grote lijnen geldt dat de duurdere systemen ook daadwerkelijk beter presteren.

Wifi 6 is inmiddels helemaal doorgebroken, de sets met wifi 5 kun je als echte instapopties beschouwen. Inmiddels is er een groot aantal wifi6-sets in allerlei prijsklassen te koop. In deze test beperken we ons voor de overzichtelijkheid tot triband-systemen; die hebben een extra radio die gebruikt wordt voor de onderlinge communicatie (backhaul) tussen de nodes. Hierdoor gaat deze communicatie niet ten koste van de bandbreedte die beschikbaar is voor de clients, waardoor het systeem zowel stabieler als sneller presteert. De insteek van onze test blijft eenvoudig: je wilt met zo min mogelijk gedoe gewoon goede wifi in huis.

Hoeveel nodes heb je nodig?

Het grote voordeel van wifi-mesh-systemen is dus dat je zonder draden meerdere accesspoints kunt gebruiken, en daarom worden de systemen verkocht in sets van twee of drie nodes. Hoeveel je er daadwerkelijk nodig hebt, hangt uiteraard van je huis af. Hoewel de nodes onderling verbinding kunnen maken (de node op de eerste verdieping maakt bijvoorbeeld contact met de node op de begane grond en een node op zolder maakt contact met de node op de eerste verdieping), zorgt elke tussenstap wel voor een lagere snelheid.

Je hoeft drie satellieten natuurlijk niet als een keten op te stellen, je kunt bijvoorbeeld ook met de ene satelliet het netwerk boven versterken en met de andere een netwerk in je tuin verzorgen. Je kunt altijd kijken of twee stuks voor jou thuis voldoet, want wellicht is het voor jou geen probleem als de snelheid op zolder wat lager is.

Voor veel systemen geldt dat je ook losse satellieten kunt kopen als blijkt dat je er toch eentje extra nodig hebt. Wel is één extra losse node duurder dan een node als je direct een set van drie stuks had aangeschaft.

Netgear Orbi

Als mesh-bouwer van het eerste uur heeft Netgear de installatie en de software op alle drie de geteste sets uitstekend voor elkaar. De installatie gaat sneller dan bij de meeste andere merken, zowel via een smartphone als pc.

Helaas heeft Netgear wel besloten om sommige mogelijkheden achter een betaalmuur te parkeren. Zowel de uitgebreide beveiligingsfuncties van Bitdefender als de geavanceerdere familieopties vereisen een (ander) abonnement. Het voelt zuur dat je voor die extra mogelijkheden (hoe uitgebreid ze ook zijn) zoals ouderlijk toezicht weer 70 euro per jaar bovenop op de toch al forse aanschafsprijzen moet afrekenen.

De middenklasser Orbi RBK75x gaat duidelijk al even mee. Zo ontbreken wifi 6E en high-end-mogelijkheden zoals multi-gigabitpoorten. Op papier is de RBK75x daarmee een aantrekkelijke optie voor iedereen die niet wil overdrijven met extreem dure oplossingen.

Snelheden voorbij de 1 Gbit/s zijn met deze set uiteraard niet mogelijk, maar we meten 878 Mbit/s rondom de unit zelf, 556 Mbit/s op de eerste hop en daar blijft nog 346 Mbit/s van over op zolder. De Orbi RBK75x werkt uitstekend en maakt de beloftes waar, maar moet iets in prijs zakken om een echt overtuigende aanrader te worden. Adviesprijs: € 391,- (2 stuks), € 589,- (3 stuks)

Ook de Orbi RBK85x biedt niet alle mogelijke opties: zo ontbreken ook op dit systeem wifi 6E en multi-gigabitlan. Wel krijg je een 2,5Gbit-wan-poort. De prestaties zijn met snelheden in onze drie testscenario’s van respectievelijk 951, 654 en 434 Mbit/s goed. Met een lagere prijs zou het een veilige aanrader zijn, maar Netgear houdt vast aan de hoge introductieprijs, terwijl deze set inmiddels onder druk staat van allerlei concurrenten die sneller zijn of meer mogelijkheden bieden voor iets meer geld (of bijna even snel voor veel minder geld). Adviesprijs: € 696,- (2 stuks), € 1049,- (3 stuks)

Het topmodel Orbi RBKE96x is de enige quadband-oplossing in de test en heeft naast wifi 6E een complete extra 5GHz-netwerkband aan boord om nog beter met grotere hoeveelheden apparaten om te kunnen gaan. Ook is het de enige set met een 10Gbit-wan-aansluiting plus op elke satelliet een 2,5Gbit-lan-aansluiting. Dergelijke high-end-mogelijkheden zijn wel enkel zinvol als je ook daadwerkelijk meerdere wifi6E-clients en een multi-gigabitnetwerk in huis hebt.

Gezien de extreem hoge prijs hadden we niets anders verwacht, maar de RBKE96x maakt desondanks indruk met gemiddeld de beste prestaties van alle geteste systemen. Met 1856 Mbit/s laat hij alleen de ASUS Zen Wifi Pro ET12 net voor zich en zelfs op de eerste verdieping via één hop weten we nog bijna één gigabit (939 Mbit/s) aan data door te voeren. Als deze set je wifi-problemen niet oplost, zit er écht niets anders op dan kabels te trekken. Toch is 1699 euro uitgeven voor een mesh-systeem niet iets wat wij zomaar even zullen aanraden. De ultieme Orbi is er dan ook enkel voor de gebruiker die het allerbeste wil ongeacht de kosten. Adviesprijs: € 1699,- (3 stuks)

Huawei

Ondanks dat dit Huaweis eerste grote uitrol van mesh-producten is, is het merk duidelijk geen beginner op netwerkgebied. Dat merk je aan de installatie van de Huawei Mesh 7. Die is kinderlijk eenvoudig en voelt niet minder volwassen aan dan die van mesh-veteranen. Ook zijn de meest gevraagde opties eenvoudig in te stellen: denk aan een tijdelijke pauzeknop om de verbinding van de kinderen even stop te zetten of het instellen van een gastnetwerk.

Huawei kiest, net als Netgear en TP-Link, voor een app met een duidelijke insteek van ‘minder is meer’. Als je echt geavanceerde instellingen wilt tweaken, ben je hier aan het verkeerde adres, net als bij de meeste mesh-oplossingen overigens. Alleen ASUS doet dat significant anders.

Schommelingen

De resultaten van Huawei zetten ons aan het denken. Er valt namelijk wel het een en ander op af te dingen. Zo zien we rondom de units geen volledige verzadiging van de gigabit-lanaansluiting (775 Mbit/s). Dit resultaat valt wat lager uit door wat meer zichtbare schommelingen dan we op andere sets zien. Soms zien we hogere snelheden, maar als we met twee apparaten testen, zien we af en toe wat dips die we elders niet tegenkwamen. Aan de andere kant is een gemiddelde snelheid van bijna 800 Mbit/s zeker geen slecht resultaat en niet heel anders dan andere sets in dit segment.

Hetzelfde gaat op voor de verbinding op de satelliet. Zo’n 500 Mbit/s op de eerste verdieping is keurig, al zien we tegelijkertijd dat je voor iets meer geld met andere sets hogere resultaten kunt halen. Op zolder meten we net geen 300 Mbit/s, slechts iets minder dan de uitstekende doch duurdere Orbi RBK75x, al is de duurdere Deco XE75 met wifi 6E weer net wat sneller.

Te overwegen

Hoewel we graag echte innovaties hadden gezien qua mogelijkheden, juichen we het toe dat Huawei in plaats daarvan de aanval opent qua prijs: 299 euro voor een set van twee mesh-units is een positieve ontwikkeling. En dat is kort na de introductie; we verwachten dat die prijs na verloop van tijd nog wat zal zakken. Dat is overigens ook noodzakelijk, want als ze zich op prijs willen richten, moeten ze concurreren met die andere grote Chinese fabrikant die graag op de kleintjes let: TP-Link.

Kortom, de Mesh 7 is een uitstekende eerste stap van Huawei in deze markt. Deze set is niet de snelste of de beste, maar wel een die je serieus kunt overwegen als hij een significant prijsvoordeel weet te bieden ten opzichte van de andere alternatieven in de test (zeker als je een lage prijs belangrijker vindt dan zaken als wifi 6E). Adviesprijs: € 489,- (2 stuks), € 708,- (2 stuks + losse extra node)

Linksys

Linksys heeft door de jaren heen grote stappen gemaakt met zijn software en app. De installatie is vlot geregeld en vereist geen technische kennis. De app is overzichtelijk en ook voor leken goed te volgen. Zo zet je bijvoorbeeld vlot een gastnetwerk op of stel je beperkingen in voor jonge internetgebruikers.

De Linksys Velop AX4200 maakt een prima indruk: de hoekige kastjes zien er aantrekkelijk uit en de aanwezigheid van vier netwerkpoorten per satelliet is fijn. De Velop toont zijn leeftijd in enkele details. Zo ontbreekt wifi 6E en zijn er geen multi-gigabitpoorten. Enkele andere sets die grofweg hetzelfde kosten, bieden die mogelijkheden wel, zoals de Deco XE75 (PRO).

Kijken we naar de prestaties van test 1, dan lijkt de Velop zijn taak prima te vervullen. We meten 752 Mbit/s nabij de primaire unit. Op de eerste verdieping blijft daar 399 Mbit/s van over, ruim voldoende voor de meeste doeleinden. Het probleem voor Linksys zit in de vergelijking met de alternatieve producten, want de Velop AX4200 is de hekkensluiter. De oplossing voor de Velop AX4200 is simpel: de prijs moet omlaag. De set werkt tenslotte prima en is gebruiksvriendelijk, maar hij zal echt tot de goedkoopste triband-systemen moeten gaan behoren om hem te overwegen. Adviesprijs: € 489,- (2 stuks), € 708,- (2 stuks + losse extra node)

De Linksys Velop AX5300, soms ook de MX10 genoemd, is het Velop-topmodel dat Linksys in 2020 uitbracht, maar ook in 2022 nog actief verkocht wordt. Ook deze Velop toont, net als de iets goedkopere AX4200, zijn leeftijd in enkele details. Ook hier ontbreekt wifi 6E en zijn er geen multi-gigabitpoorten aanwezig. Linksys is zich daarvan bewust en heeft inmiddels nieuwe modellen aangekondigd. Ze laten de naam Velop varen en lijken een herstart te maken onder de naam Atlas. De Atlas-triband-sets waren op moment van testen echter nog niet verkrijgbaar.

De Velop AX5300 zet (net als praktisch elke andere mesh-oplossing in 2022) op zichzelf best leuke resultaten neer. Zo’n 806 Mbit/s dichtbij de hoofdunit en 489 Mbit/s op de eerste verdieping via een satelliet is een keurig resultaat waar menig losse router niet snel bij in de buurt zal komen. Hij is daarmee ook duidelijk sneller dan de goedkopere Velop AX4200, al scheelt het op de tweede verdieping maar bar weinig: 291 versus 278 Mbit/s is geen 130 euro meer waard. Het is een teken dat de backhaul van Linksys gewoon niet denderend is. Adviesprijs: € 489,- (2 stuks), € 708,- (2 stuks + losse extra node)

ASUS

Wat zijn software, of eigenlijk firmware, betreft is ASUS een beetje de vreemde eend in de bijt. Waar concurrenten als Netgear en TP-Link zich vooral richten op eenvoud, houdt ASUS juist vast aan de uitgebreide mogelijkheden van zijn routers. De ZenWiFi-sets zijn de enige waarbij je echt volledige controle houdt over elke mogelijkheid en instelling. Via de uitgebreide webinterface kun je, mocht je dat willen, uren spenderen aan het nauwkeurig afstellen van alle instellingen, of gebruikmaken van extra’s zoals meerdere VPN-functies of meerdere gastnetwerken.

Mocht je daar geen trek in hebben, dan laat je geavanceerde instellingen links liggen. De installatie van het systeem is evengoed zo gepiept en ook ASUS heeft een app als dat je voorkeur heeft.

De ZenWiFi AX (XT8) is een triband AX6000-systeem in het hogere segment en is in zwart of wit verkrijgbaar. Net als andere modellen die al wat langer te koop zijn, heeft de XT8 wel een achterstand op enkele nieuwere modellen. Zo ontbreken wifi 6E en multi-gigabitpoorten. Het is theoretisch mogelijk om de 2,5Gbit-wan-aansluiting als lan-poort te gebruiken, maar in de praktijk lijkt dat niet altijd te werken.

De XT8 levert keurige prestaties. Rondom de satelliet trekt hij de aansluiting grofweg vol. Op de eerste verdieping meten we nog een respectabele 574 Mbit/s en op zolder blijft daar zo’n 379 Mbit/s van over. Keurige resultaten, maar er zijn alternatieven die wat beter scoren voor minder geld, zoals de TP-Link Deco XE75. Adviesprijs: € 389,- (2 stuks), € 599,- (2 stuks + losse extra node)

Waar de meeste mesh-systemen voor onopvallende witte kastjes kiezen, is de ASUS ZenWiFi XT12 Pro een opvallende verschijning met zwarte satellieten voorzien van een transparante bovenzijde. De afwezigheid van wifi 6E is in dit hogere segment opvallend. Dit is de duurste mesh-oplossing zonder wifi 6E.

De ZenWiFi Pro XT12 zet best indrukwekkende cijfers neer: 1521 Mbit/s rondom de node en nog ruim 700 Mbit/s een verdieping hoger via de satelliet. Het resultaat van 457 Mbit/s op zolder is het op twee na beste. Adviesprijs: € 779,- (2 stuks), € 1217,- (2 stuks + losse extra node)

Wanneer we naar de resultaten kijken, zien we dat de twee maanden jongere ASUS ZenWiFi Pro ET12 significant sneller is en wél wifi 6E biedt. Een resultaat van 1815 Mbit/s maakt deze set tot een van de allersnelste wifi-oplossingen die je kunt kopen. Daar blijft een verdieping hoger via één hop nog 801 Mbit/s van over; de meeste mid-range sets scoren hier zo rond de 500 tot 600 Mbit/s. Op zolder en met wat langere afstand houdt de ET12 zelfs het beste stand van allemaal.

Helaas is prijs wel echt extreem hoog, waarmee de doelgroep van deze set sterk afneemt. Maar voor mensen die het geld hebben, die prestaties belangrijk vinden én een echt volwaardige router willen hebben, is de ZenWiFi Pro ET12 de beste optie van 2022. Adviesprijs: € 899,- (2 stuks), € 1378,- (2 stuks + losse extra node)

TP-Link

De installatie van de Deco-mesh-systemen is inmiddels uitstekend uitontwikkeld. De focus van TP-Link ligt overduidelijk op eenvoud. Fijn voor de typische thuisgebruiker, maar minder fijn als je meer technisch onderlegd bent en graag aan instellingen sleutelt of een eigen VPN-verbinding opzet.

Onder de Homeshield-vlag voegt TP-Link basale beveiligingsopties en opties voor ouderlijk toezicht toe, al heb je voor sommige geavanceerde opties een abonnement nodig. Zo kun je wel websites blokkeren of een bedtijd instellen, maar het instellen van een tijdslimiet per gebruiker is een betaalde functie, en dat vinden we lastig te begrijpen.

De Deco XE75 is met relatief compacte torentjes wat kleiner dan het topmodel, maar het betreft wel degelijk een triband-oplossing. Fijn is de toevoeging van een derde lan-poort, eerdere units hadden er veelal slechts twee. Het is echter de toevoeging van wifi 6E die opvalt. Om daar optimaal van te profiteren, is een multi-gigabitpoort handig en die ontbreekt helaas.

De Deco XE75 laat op zichzelf een keurige indruk achter. In de woonkamer halen we 951 Mbit/s en ook de backhaul blijkt uitstekend. Op de eerste verdieping blijft nog ruim 600 Mbit/s van de snelheid over. Op zolder blijven we nog net boven de 400 Mbit/s. Adviesprijs: € 369,- (2 stuks), € 464,- (3 stuks)

Het is de eveneens geteste Deco XE75 PRO die roet in het eten van de ‘gewone’ XE75 gooit. Het zijn technisch praktisch dezelfde apparaten, maar de PRO heeft wél een 2,5Gbit-poort. Die set neemt een subtoppositie in binnen het assortiment, maar lijkt qua mogelijkheden met wifi 6E en multi-gigabitpoorten eigenlijk meer op een topmodel.

De Deco XE75 PRO scoort uitstekend zo’n 1566 Mbit/s rondom de satelliet zelf. Op de eerste verdieping houdt de XE75 PRO eveneens goed stand (665 Mbit/s) en op de bovenste verdieping zien we nog een zeer respectabele score (422 Mbit/s). Het verval in snelheid naar de hogere etages is ietsje hoger dan bij de duurdere sets, maar dat staat geenszins in verhouding tot het gigantische prijsverschil. Interessanter is, wanneer we kijken naar vergelijkbaar geprijsde modellen, dat de XE75 PRO er echt positief uitspringt en misschien we dé interessantste set van dit moment is. Adviesprijs: € 399,- (2 stuks), € 549,- (3 stuks)

De hoger gepositioneerde Deco X90 heeft twee grote uitdagingen: wifi 6E ontbreekt en de X90 is alleen los of als set van twee te koop (er is geen set van drie stuks). De prestaties zijn goed: 1276 Mbit/s is meer dan de meeste thuisnetwerken aan kunnen. De backhaul houdt goed stand richting de satelliet op de eerste verdieping, waar we nog zo’n 600 Mbit/s overhouden en één verdieping verder blijft daar nog zo’n 400 Mbit/s van over. Dat zijn resultaten waar menig huishouden en menig concurrent jaloers op zal zijn, al ontloopt het de XE75 en XE75 PRO weinig. Dergelijke concurrentie uit eigen assortiment maakt de positie van de X90 toch best lastig. Adviesprijs: € 359,- (2 stuks), € 583,- (2 stuks + losse extra node)

Conclusie

Wanneer je simpelweg op zoek bent naar de hoogste snelheid of de grootste kans dat het systeem altijd werkt, dan kun je terecht bij de Netgear Orbi RBKE96x of de ASUS ZenWiFi Pro ET12. Beide sets zijn aan elkaar gewaagd, maar zijn tegelijkertijd de duurste opties.

Wil je een zo goed mogelijk presterend systeem voor een zo scherp mogelijke prijs, dan raden we je de TP-Link Deco XE75 PRO aan. Dit wifi-mesh-systeem met wifi 6E presteert uitstekend en is klaar voor de toekomst, maar is zeker niet de duurste van de rest en is daarom wat ons betreft een aanrader.

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.

In de rubriek Waar voor je geld gaan we een paar keer per week voor je op zoek naar producten die voor een mooie prijs op Kieskeurig.nl te koop zijn, of die bijzondere eigenschappen hebben. Dit keer: vijf smartphones met royale opslag voor al je foto's, video's, e-mails en documenten.

Hoe meer we met onze smartphones doen, des te meer ruimte we nodig hebben om alles op te slaan. Wat te denken van al je (vakantie)foto's, gemaakte video's in 4K-kwaliteit of belangrijke e-mails? We gebruiken onze telefoon voor van alles, maar de opslagruimte is vaak beperkt. Met deze vijf smartphones hoef je je daar de komende tijd in ieder geval niet meer druk over te maken.

Motorola Edge 50 Ultra

De Motorola Edge 50 Ultra heeft een opslagcapaciteit van 1 TB en draait op Android. Met een 6,67‑inch OLED‑scherm en 5G‑ondersteuning biedt deze smartphone een ruime weergave en snelle verbindingen. Deze telefoon werd in 2024 geïntroduceerd en is nog volop verkrijgbaar . De 50 MP hoofdcamera is onderdeel van een drievoudige camerasetup, waardoor je foto’s met verschillende brandpunten kunt maken. Aan de voorkant bevindt zich een 50 MP selfiecamera, ondersteund door een flitser voor extra licht.

De accu heeft een capaciteit van 4 500 mAh en is niet verwisselbaar. Deze smartphone is geschikt voor 5G‑netwerken en heeft natuurlijk ook gps, wifi en Bluetooth voor connectiviteit. Aan de binnenkant combineert Motorola een krachtige chipset met voldoende RAM om apps soepel te laten draaien.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 16 GB
Energielabel: B
Gewicht: 197 gram
Opslag uitbreidbaar: Nee

Xiaomi 14T Pro 5G 

De Xiaomi 14T Pro 5G is een Android‑telefoon met 12 GB werkgeheugen en natuurlijk 1 TB opslagruimte. Het 6,67‑inch AMOLED‑scherm biedt een heldere weergave en ondersteunt een hoge resolutie, terwijl 5G connectiviteit zorgt voor de vlotte dataoverdracht. De accu van 5 000 mAh zorgt daarnaast voor een flinke gebruiksduur.

Aan de achterkant zit een 50 MP hoofdcamera, en aan de voorkant een enkele selfiecamera. Dankzij de moderne processor en het ruime werkgeheugen kun je meerdere apps zonder haperingen gebruiken.

Schermgrootte: 6,67 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: F
Gewicht: 209 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Samsung Galaxy S25 Ultra

Deze Samsung Galaxy S25 Ultra richt zich op gebruikers die op zoek zijn naar een krachtig topmodel met 1 TB opslagcapaciteit. Het toestel heeft een 6,8‑inch AMOLED‑scherm en ondersteunt 5G. Binnenin zorgt een moderne chipset in combinatie met 16 GB RAM voor snelle prestaties, terwijl 1 TB opslag ruimte biedt voor veel foto’s, video’s en apps. De smartphone beschikt over een quad‑camera met een 200 MP hoofdsensor, waarmee je veel details vastlegt.

De accu van 5 000 mAh is niet verwisselbaar maar ondersteunt snelle laadtechnieken. Samsung levert Android 15 met langdurige softwareondersteuning. Dankzij IP68‑certificering is het toestel water‑ en stofbestendig. Voor connectiviteit ontbreken Bluetooth 5.4, wifi en gps uiteraard niet.

Schermgrootte: 6,9 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: B
Gewicht: 218 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 15 Pro Max

De iPhone 15 Pro Max is Apple’s high‑end toestel uit 2023 maar kan nog steeds prima meekomen. Het toestel beschikt over een 6,7‑inch OLED‑scherm. Onder de motorkap zorgt Apple’s eigen chip voor snelle prestaties en energie‑efficiëntie. De smartphone ondersteunt 5G en is uitgerust met een driedubbele camera met 48 MP hoofdsensor, waarmee je foto’s en video’s in hoge resolutie maakt.

De titanium behuizing zorgt voor stevigheid zonder dat het toestel te zwaar wordt. Met 1 TB opslagruimte heb je voldoende plek voor video’s, foto’s en grote apps.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht: 221 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 16 Pro

De iPhone 16 Pro is een 2024‑model van Apple dat 1 TB opslagruimte biedt. Het is een handzaam 6‑inch model en dankzij Apple’s eigen processor en 16 GB RAM draait het iOS-besturingssysteem soepel, en geeft de interne opslag van 1 TB veel ruimte voor video’s, foto’s en apps. De drievoudige camerasetup omvat een 48 MP hoofdcamera; voor selfies is er een 12 MP camera.

De iPhone 16 Pro biedt functies zoals Face ID, draadloos laden en uitgebreide AR‑mogelijkheden dankzij de krachtige chip. De behuizing is water‑ en stofbestendig (IP68) en gemaakt van aluminium en glas.

Schermgrootte: 6,3 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht : 199 g
Opslag uitbreidbaar: NEE