Er zijn tegenwoordig zogenaamde Copilot+-laptops op de markt: Windows-laptops die voldoen aan specifieke hardwarevereisten om gebruik te kunnen maken van enkele krachtige AI-functies. We leggen uit aan welke eisen een computer moet voldoen en welke functies exclusief beschikbaar zijn voor deze laptops.

Wat zijn Copilot+-laptops?

Copilot+ is de naam die Microsoft gebruikt voor laptops die krachtig genoeg zijn om bepaalde AI-functies in Windows te ondersteunen. Elke laptopfabrikant kan zo'n Copilot+-model uitbrengen, hoewel de hardwarevereisten op dit moment nog vrij specifiek zijn. Deze laptops moeten zijn uitgerust met een Snapdragon X Elite- of Snapdragon X Pro-processor van Qualcomm, samen met minimaal 16 GB werkgeheugen en 256 GB opslagruimte.

Microsoft heeft echter al aangekondigd dat er binnenkort ook processors van Intel en AMD op de markt komen die geschikt zijn voor Copilot+-functies. Deze processors moeten in elk geval zijn voorzien van een neural processing unit (npu) die een rekenkracht van minstens 40 tera-operations per seconde levert, zodat ze de AI-rekentaken kunnen uitvoeren.

Zowel Intel als AMD hebben onlangs hun eerste processors onthuld die aan deze eisen voldoen: respectievelijk Lunar Lake en Strix Point. De eerste laptops met deze processors rollen her en der inmiddels van de band. Sommige van deze laptops kunnen direct gebruikmaken van de Copilot+-functies, voor andere modellen geldt dat deze functies pas later via een Windows-update worden toegevoegd.

Welke computers voldoen aan de eisen?

Er zijn al verschillende laptops op de markt met een Qualcomm Snapdragon X-processor. Deze kunnen dus al gebruikmaken van de Copilot+-functies. Het gaat onder meer om de Surface Pro 11 en Surface Laptop 7 van Microsoft zelf. Ook Acer, ASUS, Dell, HP, Lenovo en Samsung hebben laptops uitgebracht die aan de eisen voldoen.

Microsoft heeft een overzicht gepubliceerd van Copilot+-laptops die nu al verkrijgbaar zijn. Deze apparaten zijn niet goedkoop: je betaalt momenteel minstens duizend euro. Overigens zijn er vooralsnog geen desktopcomputers beschikbaar met deze Snapdragon X-processor.

©Microsoft

Welke AI-functies krijgen Copilot+-pc’s?

Microsoft introduceerde eerder dit jaar de eerste AI-functies die exclusief beschikbaar zijn voor Copilot+-pc's. Deze functies zijn inmiddels beschikbaar voor geschikte laptops.

Automatische superresolutie

Automatische Superresolutie is een AI-technologie die de kwaliteit en framerate van games opschaalt. Daardoor kun je spellen soepeler en met een hogere beeldkwaliteit spelen. Aanvankelijk werden twaalf games officieel ondersteund, maar de technologie kan voor duizenden spellen worden gebruikt (al kan Microsoft dan niet garanderen dat de functie naar behoren werkt).

Live-ondertitels

De naam zegt het eigenlijk al: hiermee kun je gesprekken live laten ondertitelen. De tool kan audio van 44 talen (waaronder Nederlands) begrijpen en in realtime naar het Engels vertalen.

Medecreator (Cocreator)

Cocreator (Medecreator in de Nederlandse versie) is een functie in Paint waarmee je met AI een tekening kunt laten genereren. Dat gebeurt op basis van een (Engelstalige) tekstbeschrijving, een zelfgemaakte schets en een gekozen stijl (bijvoorbeeld olieschilderij, inktschets of digitale kunst).

Microsoft Foto’s

In de Windows Foto’s-app is het op Copilot+-laptops mogelijk om foto's te bewerken door in een tekstvak te beschrijven wat je precies wilt aanpassen. Ook kun je op basis van een tekstbeschrijving een volledige afbeelding genereren.

Terughalen

Deze functie maakt om de vijf seconden automatisch een schermafbeelding van álles wat je op je pc aan het doen bent. Vervolgens kun je via een tijdlijn opzoeken wat je een bepaalde dag allemaal hebt gedaan of de AI vragen om specifieke screenshots terug te zoeken. Vanwege privacyzorgen van experts heeft Microsoft deze functie echter voor onbepaalde tijd uitgesteld.

Windows Studio-effecten

Windows Studio-effecten kunnen worden gebruikt om je audio- of beeldkwaliteit tijdens het (video)bellen te verbeteren. Met AI is het onder meer mogelijk om de belichting van je camera te verbeteren, ervoor te zorgen dat je oogcontact blijft houden en in het midden van het beeld blijft, en om het achtergrondgeluid te dempen.

Andere apps

Naast deze functies van Microsoft hebben verschillende andere fabrikanten ook al laten weten dat ze de AI-rekenkracht van Copilot+-systemen gaan gebruiken voor hun eigen apps. Onder meer de software van Adobe, het montageprogramma DaVinci Resolve en fotodienst CapCut krijgen updates die AI-functies voor Copilot+-gebruikers toevoegen.

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.