Ben je toe aan een nieuwe laptop? Natuurlijk kijk je naar de juiste processor en grafische kaart, maar vergeet ook het scherm van je laptop niet! Of je nu films kijkt, games speelt, of professioneel foto's bewerkt: het scherm van je laptop zorgt ervoor dat dat 👍 of 👎 voelt!

Er zijn grofweg drie veelvoorkomende laptop schermresoluties: HD (1280 bij 720 pixels), Full HD (1920 bij 1080 pixels) en 4K/Ultra HD (3840 bij 2160 pixels). HD is prima voor basisgebruik, Full HD biedt meer scherpte voor films en games, en 4K is het meest gedetailleerd voor foto- en videobewerking. Qua formaat variëren laptopschermen doorgaans van 13 tot 17 inch. Een formaat van 13 tot 15 inch is ideaal voor onderweg, 17 inch is beter voor thuisgebruik.

Om de juiste keuze te maken, moet je dus goed nadenken over je wensen. Speel je veel games of bewerk je video's en foto's professioneel? Dan is een 4K-scherm een must. Gaat het vooral om mailen en internetten? Dan volstaat een goedkoper Full HD of zelfs HD-model. Reis je veel met je laptop? Kies dan een compact 13 of 14 inch formaat. En pas het uiteindelijk gekozen scherm aan op je budget.

Het type paneel: IPS, TN of VA

De meeste laptops gebruiken tegenwoordig IPS, TN of VA panelen. IPS, wat staat voor In-Plane Switching, wordt beschouwd als de beste paneeltechnologie. IPS-schermen bieden namelijk extreem goede kijkhoeken, wat betekent dat de kleuren en helderheid behouden blijven, ook als je schuin naar het scherm kijkt. Ook op het gebied van kleurweergave scoren IPS-panels erg goed. Ze produceren levendige, accurate kleuren die ideaal zijn voor foto- en videobewerking. Vanwege deze uitstekende beeldkwaliteit zijn IPS-schermen de eerste keus voor grafische professionals en enthousiaste hobbyfotografen. Een nadeel is wel dat IPS-panels iets duurder zijn dan andere technologieën. Ook is de responstijd iets trager, wat IPS minder geschikt maakt voor snelle gaming. Maar voor de meeste gebruikers is een IPS-scherm de beste keuze.

TN-panelen, wat staat voor Twisted Nematic, zie je vooral in goedkopere laptops en gaming laptops. Hun grote voordeel is de erg snelle responstijd, waardoor TN ideaal is voor gaming en video's kijken. De nadelen zijn echter de slechtere kijkhoeken en matige kleurweergave. De beeldkwaliteit gaat snel achteruit als je schuin kijkt.

VA, oftewel Vertical Alignment, zit qua voordelen en nadelen tussen IPS en TN in. VA biedt betere kijkhoeken en kleuren dan TN, maar niet zo goed als IPS. Wel is de responstijd beter dan IPS. Over het algemeen biedt VA een redelijke compromis tussen beeldkwaliteit en snelheid. Kortom: voor de beste kijkhoeken en kleuren ga je voor IPS. TN kies je voor snelheid. En VA is een goede allround middenweg. Kijk goed naar hoe je de laptop gaat gebruiken en laat dit de keuze tussen de panelen sturen.

De verversingssnelheid voor gaming

De verversingssnelheid van het scherm, uitgedrukt in Hertz (Hz), geeft aan hoe vaak het beeld per seconde ververst wordt. De standaard is 60Hz. Bij gaming laptops zie je vaak 144Hz schermen om ervoor te zorgen dat het beeld lekker vloeiend blijft tijdens het gamen. Een hogere verversingssnelheid vermindert motion blur en ghosting effecten die vaak storend zijn bij snelle games. Als je niet veel gamet maakt 60Hz niet veel uit, maar fanatieke gamers gaan voor minimaal 120Hz, of nog liever 144Hz.

Mat of glanzend?

Laptopschermen hebben een glanzende of matte coating. Glanzende schermen zien er levendiger uit en geven intensievere kleuren weer. Nadeel is dat ze gevoelig zijn voor reflecties bij fel licht, zoals zonlicht. Matte coatings voorkomen juist reflecties, maar kunnen de weergave iets doffer maken. Over het algemeen worden glanzende schermen gewaardeerd om hun mooie, vloeiende beelden. Alleen in zeer fel licht of buitenshuis kan de reflectiegevoeligheid een nadeel zijn. Kies glanzend voor de beste beeldkwaliteit, mat voor reflectievrij.

Touchscreen of niet?

Tot slot kun je kiezen voor een laptop met of zonder touchscreen. Touchscreens kunnen handig zijn voor sommige taken, zoals tekenen met een stylus pen. Maar er kleven ook nadelen aan. Ten eerste verbruiken touchscreens meer batterij. Ook maken ze het scherm glanzender, wat weer zorgt voor meer reflecties. En touchscreens zijn gevoeliger voor vingerafdrukken dan gewone schermen. Kies alleen voor touch als je het echt nodig hebt voor bepaalde toepassingen. Anders heb je er weinig aan.

©cac_tus

Schermhelderheid

De helderheid van het laptopscherm, uitgedrukt in nits, geeft aan hoeveel licht het scherm kan produceren. Dit is vooral belangrijk als je regelmatig in heldere omgevingen werkt, zoals buitenshuis of in fel zonlicht. Een helderder scherm is dan gemakkelijker af te lezen. Standaard hebben laptops een helderheid van ongeveer 250 tot 300 nits, wat voor de meeste situaties voldoende is. Kies een scherm van 300 nits of meer als je vaak buitenshuis werkt. Sommige high-end laptops gaan tot 500 nits of nog hoger zo kun je altijd alles op je scherm zien, ongeacht de helderheid van de omgeving.

Kleur-nauwkeurigheid

Voor foto- en videobewerking is een scherm met hoge kleur-nauwkeurigheid erg belangrijk. Dit wordt uitgedrukt in de kleurruimte die het scherm kan weergeven, zoals sRGB of het ruimere Adobe RGB. Hoe groter de kleurruimte, hoe meer kleurschakeringen nauwkeurig weergegeven kunnen worden. Professionele fotobewerkers kiezen bij voorkeur een laptopscherm dat minimaal 100% sRGB dekt. Voor het breedste kleurenspectrum kijk je naar een scherm met een zo hoog mogelijk Adobe RGB percentage. Dit garandeert de hoogste kleur-nauwkeurigheid.

Drie laptops onder de 400 euro die minimaal een 8,5 scoren op Kieskeurig.nl:

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.