Leuk hoor, werken met computers, maar ze kunnen voor flink wat frustratie zorgen. Dat zit ‘m vaak in kleine dingen. Een spatiebalk die blijft hangen, haperende wifi, je muis die niet meer reageert. Soms is er écht iets aan de hand en moet je richting reparateur of winkel, maar meestal kun je het probleem zelf snel verhelpen!

Lees ook: Computerproblemen? Met deze vijftien tools heb je de oplossing bij de hand

Wie heeft er níet weleens  op het punt gestaan om zijn laptop, muis of koptelefoon het raam uit te smijten omdat het ding niet deed wat het moet doen? Kleine computerproblemen kunnen zorgen voor grote frustraties. En dat moeten we niet hebben natuurlijk. Met onderstaande tips los je kleine ergernissen in de meeste gevallen snel weer op!

🤯 Spatiebalk blijft hangen

Een spatiebalk die blijft hangen, of een beppppppppppppppppaalde letter: voor wie veel tekst moet tikken of data nauwkeurig moet invoeren zijn er weinig dingen erger.

😀 Oplossen!

Begin met het schoonmaken van de spatiebalk of de toets. Verwijder met een wattenstaafje of perslucht alle kruimels of vuil weg die de spatiebalk of toets kunnen blokkeren. Zit er niks (meer)? Druk dan een aantal keer snel achter elkaar hard op de spatiebalk of toets. Met wat geluk schiet het mechanisme hierdoor weer terug. Gaat het om een los toetsenbord? Sluit het dan even aan op een andere computer of laptop en kijk of het daar wél werkt. Als dat zo is, weet je dat het om een softwarematig probleem gaat. Verbind het toetsenbord weer met de eerste laptop of computer en ga naar Apparaatbeheer om het stuurprogramma van het toetsenbord te updaten.

😒 Toch niet gelukt?

Als schoonmaken en losmaken niet helpt, moet de spatiebalk of de toets waarschijnlijk vervangen worden. Heb je een los toetsenbord, dan kun je een toets of spatiebalk vaak online bestellen en zelf proberen of je het toetsenbord gerepareerd krijgt. Bij een laptop is dit lastiger. Is je laptop nog relatief nieuw, neem dan contact op met de verkoper en kijk of je nog garantie hebt. Niet? Kijk dan op de website van de fabrikant voor een handleiding of informatie over repareren.

🤯 Geen of slechte wifi

Zit je net lekker Netflix te kijken (of midden in een belangrijke Zoom-meeting), valt het geluid weg, stottert het beeld of knalt de verbinding er helemaal uit. Balen!

😀 Oplossen!

Vaak is het probleem opgelost door simpelweg de router te herstarten. Zet hem uit en wacht een minuutje voordat je hem weer aanzet. Controleer of de wifi-instellingen correct zijn en update je routerfirmware. Check ook of er geen apparaten in de buurt zijn die het signaal kunnen storen. De magnetron is een berucht voorbeeld, maar ook babyfoons, draadloze beveiligingscamera’s en bluetooth-apparaten (zoals bijvoorbeeld je koptelefoon) kunnen zorgen voor interferentie.

😒 Toch niet gelukt?

Zet de router op een andere plek. Het kan zijn dat het signaal geblokkeerd wordt, bijvoorbeeld omdat de router achter een bank staat of dat er tussen de router en het apparaat waar je verbindingsproblemen mee ervaart bijvoorbeeld een betonnen muur staat. Helpt verplaatsen niet (genoeg), gebruik dan een wifi-versterker of -repeater.

🤯 Trage externe harde schijf

Even een paar bestandjes back-uppen kan soms eindeloos lang duren. Ook als het om kleine bestandjes gaat. Frustrerend …

😀 Oplossen!

Zorg dat je de externe harde schijf direct op de computer aansluit in plaats van op een usb-hub. Kijk of de kabel niet beschadigd is en vervang hem eventueel door een snellere usb-kabel (3.0). Over snelheid gesproken: veel laptops en computers hebben meerdere usb-poorten, die niet allemaal even snel hoeven te zijn. Zorg dat je de harde schijf aan de snelste poort hangt. Update de stuurprogramma's voor de externe harde schijf via Apparaatbeheer.

😒 Toch niet gelukt?

Gaat het om een externe harddisk (dus niet om een externe ssd) dan kun je hem eventueel nog defragmenteren. Als allerlaatste redmiddel kun je de schijf opnieuw formatteren. Dat betekent wel dat je alles wat erop staat, kwijt bent: dat wordt gewist. 

🤯 Vastzittend cd/dvd-station

Heel vaak gebruik je hem waarschijnlijk niet meer, maar je zult altijd zien: moet je toch nog een keer een schijfje uitlezen, gaat de lade van het cd/dvd-station niet meer open. Wat nu?

😀 Oplossen!

De meeste stations hebben een klein gaatje waarin je een paperclip kunt steken om het station handmatig te openen. Lukt dat niet? Herstart dan de computer. De kans is groot dat de lade het daarna wel weer gewoon doet. Kijk ook of de stuurprogramma’s geüpdatet moeten worden en of er misschien iets met de lade aan de hand is waardoor hij kan klemmen.

😒 Toch niet gelukt?

Krijg je het station met geen mogelijkheid meer open en moet je toch een schijfje lezen? Koppel dan een extern cd/dvd-station aan je laptop of computer.

©AK | ID.nl

🤯 Slecht reagerende computermuis

Klik. Niks. Scrol. Niks. Hallo, doe je nog wat? Een weigerende muis kan een vervelend staartje hebben …

😀 Oplossen!

Heel vaak is de oplossing simpelweg de batterij vervangen of de muis aan de oplader leggen. Heb je een bluetooth muis, dan kun je door het bluetooth-icoon te klikken en te kiezen voor bluetooth-apparaten weergeven de batterijstatus bekijken. Is de batterij nog vol? Dan weigert je muis misschien omdat hij vies is. Maak de onderzijde goed schoon. Dat doe je bij voorkeur met een wattenstaafje en alcohol. Heb je een muis met een balletje? Vaak kun je dat balletje er helemaal uit halen. Doen, en goed schoonmaken. Droog wel grondig af voordat je het weer terugstopt.

😒 Toch niet gelukt?

Het kan ook aan de ondergrond liggen. Een optische muis en een glazen tafel: dat is geen gelukkige combi. Dat geldt ook voor zeer gladde oppervlakken (lastig voor zowel optische als lasermuizen). En computeren op een tafel waar een gezellig kleedje op ligt, daar wordt geen enkele muis blij van. Gebruik een muismat om dit soort problemen uit te sluiten. Werkt een muis dan nog steeds niet en biedt het updaten van het stuurprogramma ook geen soelaas? Dan zit er niets anders op dan een nieuwe muis aanschaffen.

🤯 Usb-apparaten die niet goed werken

Een usb-stick die niet herkend wordt, een usb-koptelefoon die oorverdovend stil blijft … Geen Uniformal Serial Bus dus, maar Useless Serial Bus. Of Universally Stubborn Bus …

😀 Oplossen!

Vaak is het gewoon een gevalletje zit-niet-goed-vast. Controleer de usb-poorten op eventuele viezigheid of verbogen pinnetjes. Check ook de usb-kabel op breuken of andere beschadigingen. Ziet dat er allemaal goed uit? Als het usb-apparaat nog steeds niet werkt, kun je het ook nog in een andere poort prikken. Grote kans dat je probleem opgelost is!

😒 Toch niet gelukt?

Herstart de computer en pas de machinistentruc toe: een apparaat volledig uitschakelen en dan weer aanzetten. Je computer start als het ware op met een schone lei: door de computer uit te zetten, worden problemen als geheugenlekken, softwarefouten en vastgelopen processen in de meeste gevallen verholpen. Nog steeds problemen? Hang het usb-apparaat aan een andere computer. Werkt het daar ook niet? Dan is het kapot en ligt het dus niet aan je computer. Werkt het daar wel? Update dan de usb-drivers en probeer het nog een keer.  

🤯 Koppelen via bluetooth lukt niet

Veel randapparatuur kun je via bluetooth aan je laptop of computer koppelen. Werkt meestal probleemloos. Meestal …

😀 Oplossen!

Het klinkt als een open deur, maar: controleer of bluetooth überhaupt is ingeschakeld, zowel op je laptop als op het apparaat dat je wilt koppelen en of de bluetooth-versies van beide apparaten compatibel zijn met elkaar. Is dat allemaal het geval, zorg er dan voor dat beide apparaten dicht bij elkaar in de buurt zijn, zodat ze binnen elkaars bereik vallen. De minst krachtige bluetooth-apparaten hebben een bereik van ongeveer 1 meter. Zien ze elkaar nog steeds niet? Schakel bluetooth uit en weer aan op beide apparaten. Zijn ze gekoppeld maar werkt het nog steeds niet? Ga naar de bluetooth-instellingen, verwijder het apparaat en probeer het opnieuw te koppelen.

😒 Toch niet gelukt?

Andere draadloze apparaten kunnen interfereren met bluetooth-signalen. Probeer ze uit te schakelen of weg te zetten. Start daarna de computer als het bluetooth-apparaat opnieuw op en update eventuele drivers. Hierna zou je geen verbindingsproblemen meer moeten ervaren.

Lees ook: Bluetooth werkt niet? Probeer deze oplossingen!

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.