Jbl is een vrij nieuwe speler als het aankomt op audiohardware voor gamers. Pas sinds begin 2020 is de Quantum-serie een feit. De serie biedt gameheadsets in verschillende prijsklassen. Vrijwel alle headsets binnen de serie beschikken over een hoop ledverlichting en door Jbl ontworpen surround sound.

Het is even geleden dat we een headset van de Jbl Quantum-lijn aan de tand hebben gevoeld. We hebben destijds met de Jbl Quantum One, de Quantum 200 en de 600 een gemiddelde greep uit het grote assortiment gameheadsets genomen. In de praktijk bleek niet alleen de prijs van de onderlinge headsets behoorlijk te verschillen, er was ook een flink kwaliteitsverschil tussen de modellen. De Jbl Quantum 350 is de nieuwste toevoeging aan de Quantum-lijn en valt, met zijn 100 euro, zo’n beetje middenin het prijsspectrum.

©PXimport

Bouwkwaliteit

Hoewel het de nieuwste toevoeging is aan de Quantum-lijn, is de 350 bepaald geen nieuw ontwerp. Ben je bekend met de Quantum-serie, dan is je mogelijk opgevallen dat dit het eerste model betreft dat genummerd is met een honderdtal dat eindigt op ’50’. Het ontwerp van deze headset is dan ook direct verwant aan de Quantum 300. Nieuw aan het 350-model is de volledig draadloze 2,4Ghz Wireless-verbinding.

De uitstraling van de 350 is nagenoeg hetzelfde als die van de 300: de volledige headset is gemaakt van hard plastic. De oorschelpen zijn aan de buitenkant deels bekleed met zwart, glimmend plastic en voorzien van een rgb-oplichtend Jbl-logo. De hoofdband is ook volledig van plastic gemaakt en wekt een ietwat gammele indruk. Het kussen met plastic-achtige bekleding dat je middenin de hoofdband vindt, is behoorlijk dun en dient echt alleen om er voor te zorgen dat je niet direct de hoofdband bovenop je hoofd voelt.

Ook het verstelmechaniek dat de hoogte van de oorschelpen regelt en vrijwel alle scharnierpunten lijken vrijwel volledig uit plastic te bestaan. We hebben al veel headset voorbij zien komen die volledig van kunststof zijn en vaak doet dat aan het gevoel van degelijkheid weinig af. Bij de Quantum 350 is dat helaas niet het geval: de headset voelt behoorlijk gammel aan. Dat komt ook omdat hij, ondanks het feit dat er een batterij aan boord is, behoorlijk licht is.

©PXimport

De oorkussens zijn wel erg zacht, maar een minpunt van dit ontwerp is de bekleding. Het synthetische leer is in tegenstelling tot andere Quantum headsets namelijk niet strak over het kussen gespannen, maar juist losjes aangebracht. Daarmee doet het wat denken aan een iets te lang ingezeten, goedkope leren bank. Wel zit de headset, ondanks zijn gammelheid en de ietwat goedkoop ogende bekleding, zeer comfortabel. Je kunt hem gemakkelijk een aantal uur achter elkaar dragen.

Qua knoppen op de oorschelpen valt het behoorlijk mee: je hebt een aan- en uitknop, volumewiel, microfoon-muteknop en twee ingangen: een usb-c ingang om op te laden en een microjackingang voor de loskoppelbare microfoon. De microfoon van de Quantum 350 klinkt prima, maar verwacht geen wonderen. Dankzij de meegeleverde, schuimrubberen kap gaat hij redelijk goed om met medeklinkers, maar daar staat tegenover dat hij redelijk snel overstuurt als je hem te dicht bij je mond plaatst.

©PXimport

In de praktijk

Er zijn een aantal zaken als het aankomt op het dagelijks gebruik van de 350 die benoemd moeten worden. Positief is dat de draadloze verbinding uitstekend is. Verbindingen komen snel tot stand, reiken redelijk ver en er is geen direct waarneembare vertraging. Daarmee komen we direct bij een minder punt van de 350: een latency-vrije verbinding is een noodzaak, want de headset is op geen enkele andere manier te gebruiken dan in combinatie met de 2.4Ghz usb-a dongle. Een kanttekening die we wel moeten plaatsen bij het latency-verhaal is dat de verbinding na een korte, ongebruikte periode lijkt te gaan ‘slapen’. Dat zorgt ervoor dat soms bij het starten van een (YouTube-)video het beeld al loopt, maar dat het geluid nog even op zich laat wachten.

Dit alles betekent dat de inzetbaarheid van de Quantum 350 ietwat beperkt is. We hadden het al even over de rgb-verlichting verstopt in de oorschelpen; die is alleen te gebruiken als je Quantum Engine installeert. Dat kan alleen op Windows pc’s. Dat betekent dat je de Quantum 350 alleen optimaal kunt gebruiken met Windows pc’s en dat draadloos (of bedraad) gebruik met bijvoorbeeld een telefoon of Nintendo Switch die niet in de dock staat, geen optie is. De draadloze verbinding werkt wel met Mac’s en diverse consoles, maar dan verlies je de extra’s die je in de Quantum Engine-software vindt.

©PXimport

Software en de klank

De ervaring met deze software is behoorlijk positief. De software is overzichtelijk, toont geen onnodige pop-ups en vereist geen login. Je vindt in Quantum Engine niet alleen instellingen voor het aanpassen van de frequentierespons en de eerdergenoemde rgb-verlichting, maar krijgt ook toegang tot twee verschillende surround sound codecs: Jbl Quantum Surround en Dts Headphone:x 2.0. Voor de equalizer zijn daarnaast verschillende presets beschikbaar. Je kunt ook je eigen, gepersonaliseerde equalizercurves opslaan in een gebruikersprofiel.

Voordat we gaan luisteren naar de surround sound, zetten we eerst - in neutrale stand - een behoorlijke hoeveelheid verschillende muziek op. Daarbij is direct te horen dat het kenmerkende Jbl-laag weer van de partij is. Dat wil zeggen: behoorlijk overdreven en weinig gedefinieerd laag. Dat zorgt er bij het beluisteren van elektronische muziek vaak voor dat een groot deel van het nummer wordt bedolven onder sublaag. Dat heeft uiteraard een ietwat negatief effect op de definitie, maar het zorgt er ook voor dat je snel vermoeid raakt als je muziek luistert op de Quantum 350.

Het hoog is daarentegen wel behoorlijk precies, maar kan niet altijd goed opboksen tegen de overdaad aan laag. De luisterervaring is daarnaast redelijk druk. Het voelt vaak alsof ieder element uit een nummer, of het nou hard of zacht staat, tegelijk om evenveel aandacht vraagt. Bij muziek met een akoestische basis is de Quantum 350 wel iets vergeeflijker, maar dankzij deze eigenschap voelt het vaak alsof je nooit helemaal tot de kern van de muziek door kunt dringen. Je hoort alles, maar er lijkt een afstand te blijven zitten tussen het muzikale verhaal en je waarneming.

Tijdens het gamen pakt de klankbalans beter uit. Het laag geeft hier een aangename focus op grootsheid en immersie. Dat zorgt bijvoorbeeld voor een overtuigende vertaling van tussenfilmpjes en in-game explosies. De drukke luisterervaring die ervoor zorgt dat muziek luisteren met de Quantum 350 geen succes is, zorgt er tijdens het gamen voor dat je het gevoel hebt dat je middenin de actie zit. De lokalisatie is daarnaast redelijk. Het is - zeker bij snellere shooters – wel jammer dat het laag af en toe iets van de snelheid uit de gameplay lijkt te trekken.

De Quantum Surround Sound valt in combinatie met de 350 een beetje tegen. De volumebalans van in-game geluid verandert zodra deze surround sound wordt ingeschakeld. Dit resulteert soms in ongewenste resultaten, zoals het wegvallen van de geluiden van het herladen van een wapen. Ook versterkt het ingeschakelde surround sound de laagfrequente informatie nog verder en dat is echt nergens voor nodig. Dts Headphone:x 2.0 - de andere surround sound codec - presteert op de Quantum 350 iets overtuigender. De nadruk van deze surround sound lijkt te liggen op het toevoegen van extra diepte en ruimtelijke beleving. Een groot gemis is wel een knop op de headset zelf die het mogelijk maakt de surround sound aan en uit te zetten.

©PXimport

Conclusie

De Jbl Quantum 350 is comfortabel, heeft redelijk veel opties en is niet te duur. Toch kan de headset niet echt overtuigen. Het ontbreekt volledig aan flexibele verbindingsmogelijkheden, multi-inzetbaarheid en ook op bouwkwaliteit schiet hij iets tekort. Als je fan bent van de typische, met laagfrequente informatie doorspekte Jbl-klank en je wilt al een hele tijd graag een draadloze Quantum die niet te duur is, kan de 350 je misschien bekoren. Alle andere gebruikers kunnen beter even doorzoeken.

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.

Energieopslag stond lang gelijk aan een technische puzzel van losse kastjes en kabels. De Hoymiles HiOne rekent daar definitief mee af. Dit systeem integreert krachtige prestaties in één strakke, modulaire zuil die gezien mag worden. Ben jij klaar voor de volgende stap in energieonafhankelijkheid? Wij doken in de specificaties van deze stille krachtpatser.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Hoymiles

Geen kabelbrij, maar strak design

Wie zijn garage of technische ruimte netjes wil houden, zit niet te wachten op een wirwar van kastjes en leidingen. De HiOne lost dit op met een slim modulair ontwerp. De installateur stapelt de batterij- en omvormermodules simpelweg op elkaar.

Het unieke hieraan is dat alle verbindingen intern lopen. Aan de buitenkant zie je dus geen kabels, wat zorgt voor een rustig en 'afgewerkt' beeld. De behuizing voelt niet aan als goedkoop plastic, maar als een solide apparaat dat tegen een stootje kan. Dankzij de IP66-certificering (water- en stofdicht) is het systeem zelfs robuust genoeg om buiten onder een overkapping geplaatst te worden, mocht je binnen ruimte willen besparen.

Klaar voor de moderne grootverbruiker

Dit systeem is specifiek ontworpen om de energiehonger van het moderne, duurzame gezin te stillen. Heb je een warmtepomp, een elektrische auto of een druk huishouden? Dan is de HiOne in zijn element.

De huidige line-up van de HiOne is geoptimaliseerd voor woningen met een 3-fase aansluiting (ondersteuning tot 33,3 A per fase), maar ook 1-fase varianten staan op de planning. Dit maakt het systeem enorm veelzijdig. Waar lichtere systemen vaak moeite hebben om meerdere zware apparaten tegelijk van stroom te voorzien, levert de HiOne onverstoorbaar door. De echte meerwaarde zit in de onafhankelijkheid. Dankzij de 'whole-home backup'-functie kan het systeem bij stroomuitval het hele huis draaiende houden. Dus niet alleen de wifi en de koelkast, maar ook het koken en verwarmen gaan gewoon door.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Het brein: AI en dynamische tarieven

Een batterij is tegenwoordig meer dan een opslagvat; het is een slimme handelscomputer. De HiOne wordt aangestuurd door de S-Miles Cloud, een platform dat verder kijkt dan alleen 'vol' of 'leeg'. Met de ingebouwde 'Time-of-Use' modus kan het systeem slim inspelen op energietarieven.

Heb je een dynamisch energiecontract? Dan kan de software automatisch laden als de stroom goedkoop (of zelfs gratis) is en terugleveren of ontladen als de prijzen pieken. Zo verdien je de investering niet alleen terug door eigen gebruik, maar ook door slim te handelen op de energiemarkt. Bovendien leert het systeem jouw verbruikspatronen kennen, zodat er altijd voldoende buffer is voor jouw specifieke situatie.

Geen DIY, maar professionele zekerheid

Het is belangrijk om te benadrukken dat de HiOne geen doe-het-zelfproject is, zoals een eenvoudige balkon-set. Dit is hoogwaardige infrastructuur die naadloos geïntegreerd wordt in je meterkast en woning. Je koopt dit systeem dan ook via een gecertificeerde installateur.

Voor de consument is dat een groot voordeel: je hoeft je niet druk te maken over de techniek. De vakman zorgt dat de zuil op de juiste plek komt te staan, regelt de koppeling met je zonnepanelen en zorgt dat alles veilig draait. Jij bedient het systeem vervolgens simpelweg via de app.

Om deze krachtpatser veilig te houden, is een 5-laags veiligheidssysteem ingebouwd. Dit varieert van speciale drukkleppen en aerogel-isolatie tussen de cellen tot een actieve brandonderdrukkingsmodule die in noodsituaties binnen enkele seconden reageert. Daarnaast wordt de temperatuur op negen punten per cel continu gemonitord.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Toekomstmuziek: je auto als batterij

Misschien wel het meest interessante aspect voor EV-rijders is de voorbereiding op V2X (Vehicle-to-Everything). Hoymiles heeft aangekondigd dat er een specifieke V2X-module aankomt voor de HiOne. Hiermee wordt het in de toekomst mogelijk om de enorme accu van je elektrische auto te koppelen aan je thuisbatterij. Je auto fungeert dan als een soort super-accu voor je huis, terwijl de HiOne de regie voert. Daarmee is dit systeem niet alleen een oplossing voor nu, maar ook een voorbereiding op de volgende stap in de energietransitie.

Conclusie

De Hoymiles HiOne is een premium keuze voor huiseigenaren die verder kijken. Het systeem combineert een strak design met de brute kracht die nodig is voor een huis vol warmtepompen en EV's. Door te kiezen voor een professioneel geïnstalleerd systeem met 5-voudige beveiliging en slimme AI-software, haal je niet alleen een batterij in huis, maar een complete energiemanager die klaar is voor de toekomst.