Wil je met Linux-distributies experimenteren, dan kun je bijvoorbeeld op je pc installeren in een multiboot-configuratie. Een andere mogelijkheid is om die als live-besturingssysteem vanaf een opstartbare usb-stick op te starten. Weet je nog niet welke Linux-versie? We leggen uit hoe je een multiboot-usb-stick met Linux-distributies(dus meerdere) kunt maken.

Er bestaan heel wat tools (ook gratis) waarmee je een live-besturingssysteem op een usb-stick zet, maar veruit de meeste beperken zich tot één besturingssysteem. Er is bijvoorbeeld het gebruiksvriendelijke WinUSB, maar dat is vooral bedoeld voor Windows en enkele uitgeklede WinPE-omgevingen. Daarnaast ondersteunt WinUSB standaard alleen nog Ubuntu, evenals een paar antivirustools. Of je kiest voor YUMI, dat je uit zo’n 130 distributies laat kiezen, zowel Windows, WinPE als Linux.

Het toevoegen van een live-besturingssysteem verloopt in beide tools helaas niet zo soepel. Dat gaat merkbaar vlotter met het relatief nieuwe Ventoy. De tool biedt bovendien ondersteuning voor talrijke Linux-distributies, hoofdzakelijk in het iso-formaat, maar ook met formaten als img, vhd(x), efi en wim. Je vindt een volledig overzicht op ventoy.net/isolist.

Ventoy weet tevens raad met de soms nukkige eisen van uefi-systemen en met de zogenoemde secure-bootfunctie op die uefi-systemen, waarover verderop meer.

Ventoy installeren via Windows

Alles begint met de installatie van Ventoy op een usb-stick. Gebruik bij voorkeur een snelle usb-stick met usb 3.0 of sneller, met voldoende capaciteit om de image-bestanden van de beoogde besturingssystemen op te slaan. Zorg er tevens voor dat de usb-stick geen belangrijke gegevens bevat. Tijdens de installatie wordt de usb-stick immers opnieuw gepartitioneerd en geformatteerd.

De snelste manier om Ventoy op Windows te installeren is met het exe-bestand dat je downloadt via de eerdergenoemde website. Pak het gedownloade zip-bestand uit, stop de usb-stick in je pc en start het bestand Ventoy2Disk.exe op. Klik voor het gemak eerst op Language en kies Dutch (Nederlands).

De usb-stick hoort nu in het Apparaat-veld te verschijnen en bij Status zie je GEREED staan. Bevestig met Installeren en met Ja (2x). Even later is de installatie klaar en zie je bij Ventoy op apparaat het Ventoy-versienummer verschijnen. Overigens kun je met de knop Bijwerken altijd een nieuwere versie op de ubsb-stick installeren, met behoud van eventuele image-bestanden of andere data.

©PXimport

Heel sporadisch kan het gebeuren dat je Windows-systeem de Ventoy-installatie via het exe-bestand koppig weigert, bijvoorbeeld omdat beveiligingsfuncties niet toelaten dat de tool zogenoemde low-level-operaties op je usb-stick uitvoert. Dan kun je alsnog een poging doen met de alternatieve download ventoy-1.0.21-livecd.iso (waarbij het versienummer mogelijk nieuwer kan zijn). Dit is een Linux-distributie genaamd TinyCore inclusief de Ventoy Linux-installpackage: Linux doet namelijk minder moeilijk over een Ventoy-installatie.

Deze procedure gaat als volgt: formatteer je usb-stick met het bestandssysteem fat32. Is die groter dan 32 GB, dan lukt dit helaas niet zomaar vanuit Windows, maar je kunt dan eventueel zelf een kleinere fat32-partitie creëren met het Opdrachtprompt-commando diskpart. Vervolgens open je het bestand ventoy-1.0.21-livecd.iso in een virtueel dvd-station (klik met rechts op het bestand en kies Koppelen) en kopieer je de EFI-map naar de rootmap van je usb-stick (of partitie). Vervolgens start je je pc in uefi-modus op vanaf deze usb-stick.

Heb je alleen legacy-bios, dan kun je het iso-bestand ook via de gratis tool Rufus op de usb-stick zetten. Je moet hier dan wel de optie Schrijven in DD-image-modus selecteren.

Als het goed is, verschijnt nu een bootmenu waar je de optie Ventoy 1.0.xx LiveCD kiest. Selecteer als disk je usb-stick (vergis je niet) en kies <1> Install Ventoy to <sdx>. Bevestig met y (2x). Even later is je Ventoy-stick klaar. 

©PXimport

Ventoy installeren via Linux

Werk je met Linux, dan download je vanaf de in de vorige tip genoemde webpagina de Linux-versie van Ventoy (ventoy-1.0.21-linux.tar.gz of nieuwer). Hier pak je eerst het tar.gz-archiefbestand uit en vervolgens het tar-bestand. In de submap ventoy-<versienummer> tref je vervolgens het shellscript Ventoy2Disk.sh aan. Dat start je vanuit de console als root op met de volgende syntax:

De parameter /dev/XXX vervang je uiteraard door het juiste usb-apparaat, bijvoorbeeld /dev/sdc. De nodige informatie hiervoor achterhaal je met het commando sudo fdisk -i. 

Met de parameter -i (in het commando dat het bestand Ventoy2Disk.sh start) installeer je Ventoy op je usb-apparaat. Blijkt dat je Ventoy al eerder op deze stick had geïnstalleerd, dan verschijnt er een foutmelding. In dat geval forceer je de installatie eventueel met de parameter -I (hoofdletter i). Heb je een update van Ventoy op het oog, dan gebruik je de parameter -u. 

Live-besturingssysteem

Het voorbereidingswerk heb je nu achter de rug. Nu hoef je alleen nog maar de gewenste image-bestanden van de live-omgevingen op de usb-stick te zetten. Dat is eenvoudig: download het schijfkopiebestand (image) van zo’n live-besturingssysteem en plaats het in de Ventoy-partitie. Overigens mag je gerust ook submappen in deze partitie maken (bijvoorbeeld \Linux-algemeen, \Troubleshooting en \Windows) en een of meer image-bestanden in de juiste submap onderbrengen.

Immers, zodra je een systeem opstart van je Ventoy-stick via het speciale bootselectie-menu of desnoods vanuit het bios (raadpleeg daarvoor je systeemhandleiding), zal Ventoy deze image-bestanden detecteren en ze als selecteerbare items in een opstartmenu tonen. Je hoeft dan alleen nog maar het gewenste besturingssysteem te selecteren. Zie je liever de mappenstructuur binnen je Ventoy-partitie in de vorm van een boomstructuur, druk dan op de F3-toets (TreeView).

©PXimport

Secure boot

Het moet gezegd worden: de usb-stick zoals Ventoy hem standaard samenstelde, bleek wel op ons ene testtoestel te werken, maar met het andere lukte dat niet. De oorzaak bleek een beveiligingsfunctie van het uefi-systeem, de zogenoemde secure boot. Deze functie blijkt wel vaker een struikelblok voor live-media en dat is bij Ventoy niet anders.

In Windows kom je snel te weten of die functie is ingeschakeld. Druk op Windows-toets+R en voer msinfo32 uit. Als je Ingeschakeld ziet staan bij Systeemoverzicht / Status beveiligd opstarten, dan is secure boot actief.

Nou kun je deze functie tijdelijk uitschakelen in je uefi-bios (mogelijk moet je hier dan wel eerst een Supervisor Password instellen), maar dan start je reguliere besturingssysteem wellicht niet meer op tot je die functie weer uitschakelt. Je kunt het ook proberen door in het venster van Ventoy2Disk het menu Opties te openen en bij Secure boot een vinkje te plaatsen, voor je Ventoy op de stick installeert. In Linux doe je dit door de parameter -s mee te geven.

De allereerste keer dat je een bepaald secure-bootsysteem met deze usb-stick opstart, moet je dan wel enkele eenvoudige instructies uitvoeren. Het komt erop neer dat de vereiste sleutel dan in de MOK-database (Machine Owner Key) van je systeem wordt geïnjecteerd. Deze procedure loste het startprobleem op ons testsysteem inderdaad op, maar je voert de operatie wel op eigen risico uit.

©PXimport

Ventoy gebruikt bij het prepareren van een usb-stick standaard de partitiestijl mbr (Master Boot Record). Dat is in veruit de meeste gevallen prima, maar het kan gebeuren dat een uefi-systeem toch de partitiestijl gpt (GUID Partition Table) verwacht. In dat geval open je in Ventoy2Disk het menu Opties en kies je bij Partitietabel de optie GPT (in plaats van MBR). In Linux regel je dit met de parameter -g. Doe dit alleen als het met mbr niet blijkt te lukken.

Tot slot, je kunt gerust eigen databestanden op de Ventoy-partitie op je usb-stick zetten, maar je kunt ook extra schijfruimte reserveren voor een derde (of vierde) partitie. Dat gaat als volgt: in Ventoy2Disk open je weer Opties en kies je voor Partitieconfiguratie, waar je een vinkje plaatst bij Ruimte aan het einde van de schijf reserveren en de gewenste capaciteit invult. In Linux gebruik je hiervoor de paramater -r <MB>, bijvoorbeeld -r 4096. Je moet die partitie dan wel zelf nog formatteren. Dat kan met Windows Schijfbeheer of met een andere partitietool.

Onmisbaar in elk huishouden: een goede en betrouwbare wasdroger. Maar hoe weet je dat je er een kiest waar je echt wat aan hebt? Door te luisteren naar wat andere gebruikers zeggen. Over de Hisense DH5S102BW warmtepompdroger zijn ze meer dan lovend. Geen wonder dat hij door consumenten is bekroond met de prestigieuze Best Reviewed van het Jaar-award 2025. Waarom deze prijs zo verdiend is, lees je in dit artikel.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Hisense

De stem van de consument: Best Reviewed 2025

Niet marketeers of fabrikanten, maar gebruikers bepalen wie Best Reviewed van het Jaar wordt. Jaarlijks delen duizenden consumenten op Kieskeurig.nl hun eerlijke ervaringen met producten die ze écht gebruiken. Alleen modellen die consequent hoog scoren op prestaties, gebruiksgemak en tevredenheid maken kans op deze titel. De Hisense DH5S102BW warmtepompdroger heeft zich over een langere tijd bewezen - en is terecht bekroond tot publieksfavoriet in zijn categorie.

De Hisense DH5S102BW warmtepompdroger in het kort

De Hisense DH5S102BW is een warmtepompdroger die opvalt door zijn efficiëntie, capaciteit én slimme technologie. De ruime trommel van 10 kg maakt hem geschikt voor grotere ladingen, terwijl functies als automatisch drogen en de Quick Dry-stand zorgen dat je altijd het juiste programma kiest - snel én zuinig. Daarbij past het Autoprogramma zich automatisch aan jouw droogbehoeften aan, zodat je nooit hoeft te gokken wat het beste is voor je was. Extra prettig: de Allergy Care-functie voegt een extra droogcyclus toe voor een allergeenvrij resultaat.

Ook handig is de ionenverfrissing die kleding in tien minuten opfrist zonder dat je hoeft te wassen. En via ConnectLife koppel je de droger eenvoudig met je smartphone, zodat je op afstand het programma kunt volgen of aanpassen. De trommelverlichting zorgt dat je altijd goed zicht hebt. Deze combinatie van praktische functies, slimme software en gebruiksvriendelijk design maakt de DH5S102BW tot een verrassend complete keuze in zijn prijsklasse.

©Hisense

Waarom gebruikers deze droger aanraden

Wat opvalt in de reviews is dat mensen aangenaam verrast zijn door de prestaties van deze droger. "Na enkele weken gebruik kan ik zeggen dat de Hisense DH5S102BW technisch gezien beter presteert dan verwacht in deze prijsklasse." Gebruikers roemen vooral de stille werking: "Geen pieken of trillingen, ook niet bij vollere trommels." En ook het droogresultaat wordt als constant en betrouwbaar ervaren: "Wat mij positief opvalt is de gelijkmatige droging. Ook bij gemengde ladingen komt alles droog uit."

De slimme functies doen hun werk goed: "Dankzij de vocht- en temperatuursensoren stopt het programma automatisch zodra het wasgoed droog is." De bediening wordt als eenvoudig en degelijk omschreven: "Het display is overzichtelijk, reageert snel en laat duidelijk de resterende tijd zien." Ook de slimme app-bediening valt in de smaak: "Via de app zijn er nog meer mogelijkheden," melden meerdere gebruikers.

Daarnaast zijn mensen enthousiast over de frisse geur van de was: "De ionisatie verwijdert daadwerkelijk luchtjes, bacteriën en lichte vlekjes." Ook het meegeleverde droogrek wordt gewaardeerd: "Fantastisch gewoon! Eindelijk alle schoenen gewassen van mijn vrouw en mooi gedroogd!" En dat allemaal met een goede energieprestatie: "Het verbruikt duidelijk minder stroom dan mijn vorige condensdroger." Tot slot speelt ook de prijs-kwaliteitverhouding mee: "Een super droger voor een prima prijsje."

©Hisense

Een eerlijk oordeel

Natuurlijk heeft ook deze warmtepompdroger een paar kleine aandachtspunten. Zo geven sommige gebruikers aan dat de programma's iets langer duren dan bij een traditionele droger, wat inherent is aan de warmtepomptechnologie. Een ander vindt dat het geluid wat de droger maakt wanneer het programma is afgelopen, wel iets minder zacht zou mogen.

Maar in de praktijk vallen deze minpunten in het niet bij de voordelen: een stille werking, constante resultaten, slimme droogprogramma's en verrassend veel functies voor zijn prijsklasse. Het is precies die combinatie van eenvoud, prestaties en comfort die ervoor zorgt dat gebruikers deze Hisense DH5S102BW warmtepompdroger vol overtuiging aanbevelen.

©Hisense

Het langverwachte The Elder Scrolls 6 draait op de Creation Engine 3, zo heeft Bethesda bevestigd.

Dat liet Bethesda's topman Todd Howard weten in een interview met de Kinda Funny Gamescast. Daarin vertelde hij iets meer over wat spelers van The Elder Scrolls 6 kunnen verwachten, waaronder de engine waarop de game draait.

Het enkele jaren geleden uitgekomen Starfield draaide op de Creation Engine 2, een game-engine die door Bethesda zelf is gemaakt. Nu is dus duidelijk dat Bethesda de Creation Engine 3 heeft gemaakt. "Daar gaan The Elder Scrolls 6 en de games daarna op draaien."

Howard vervolgt: "We hebben een gamestijl waar we heel tevreden mee zijn, en die mensen van ons verwachten. Er valt nog veel te innoveren, zodat wanneer je in een spelwereld stapt, het voelt alsof je het echt voor de eerste keer meemaakt. Ik denk dat we blij zijn met de richting waarin we opgaan. Dat is wat ik kan zeggen."

Wachten op The Elder Scrolls 6

The Elder Scrolls 6 werd in 2018 aangekondigd met een korte teaser, maar sindsdien is er geen concrete informatie over de game gegeven - behalve dan dat het spel nog geruime tijd op zich laat wachten.

Howard gaf in het nieuwe interview zelf ook aan dat de game te vroeg is aangekondigd. Als het aan hem ligt, worden games zelfs niet aangekondigd en komen ze zomaar opeens uit. Ondanks dat zal Bethesda binnenkort een belangrijke mijlpaal tijdens de ontwikkeling behalen, dus het lijkt er op dat de ontwikkeling voorspoedig loopt.

Over The Elder Scrolls

In de The Elder Scrolls-games verkennen spelers een fantasievolle wereld. Men maakt zelf een personage aan en gaat op avontuur, waarbij men buiten het hoofdverhaal zelf op zoek gaat naar allerlei zijmissies. De games staan er om bekend dat spelers in principe hun eigen avontuur creëren, en dat men min of meer alles kan doen - waaronder het doden van belangrijke personages.

Het vorige deel in de reeks, The Elder Scrolls 5: Skyrim, verscheen in 2011. Dat betekent dus dat het al vijftien jaar geleden is dat er een nieuw deel in de franchise uit is gekomen. Skyrim bleek een groot succes en is op talloze consoles en pc uitgekomen. Vorig jaar is wel The Elder Scrolls 4: Oblivion Remastered uitgekomen op moderne consoles en pc.

En Starfield dan?

Tijdens het interview praatte Howard overigens ook over de toekomstplannen van het in 2023 uitgekomen Starfield, een soort 'The Elder Scrolls in de ruimte'. Er gaan al geruime tijd geruchten dat de game een forse update krijgt en dat het ook op PlayStation 5 uitkomt naast de Xbox- en pc-versies.

Howard liet tijdens het interview weten dat de update het spel niet verandert in 'Starfield 2.0', maar dat mensen die de game al tof vonden, de update ook gaan waarderen. Volgens Howard zal er binnenkort meer over bekendgemaakt worden.