Energiebesparing is het modewoord van 2008. Asus doet vrolijk mee met de P5Q-PRO, "mét geavanceerde energiebesparende functies." Maar werkt het nu ook echt?

We zijn nogal sceptisch op producten die als 'groen' worden aangeprezen en zo bekijken we ook de P5Q PRO van Asus. Asus claimt dat de nieuwe EPU-6 Engine voor een flinke energiebesparing kan zorgen door zes onderdelen van de computer te monitoren en aan te passen. Daar zijn we dus wel benieuwd naar.

De P5Q PRO is gebaseerd op Intel's P45-chipset, die zeker geen onverdienstelijke scores neerzet. De benchmarkresultaten van ons testsysteem liggen marginaal lager dan bij de P5E3 Premium met X48-chipset en dat is niet verkeerd. Het is wel belangrijk in het achterhoofd te houden dat de P45 voornamelijk gekoppeld zal worden aan ddr2-geheugen, waar de X48 exclusief voor ddr3 bedoeld is. Dit verklaart ook het grooste deel van de prestatieverschillen. Wel is dit moederbord voorzien van de gloednieuwe ICH10-southbridge, die betere doorvoerwaarden neerzet dan de ICH9. Het is jammer dat Asus voor de P5Q PRO gekozen heeft voor een netwerkchip van Athenos; deze netwerkcontroller is duidelijk langzamer dan de veelgebruikte Realtek- en Marvell-concurrenten.

Is de P5E3 Premium nog het toonbeeld van een voorbeeldige layout, bij de P5Q PRO lijken de ontwerpers van Asus een dagje vrijaf genomen te hebben. Dat de sata-poorten niet aan de rand geplaatst zijn, zullen we Asus vergeven -- vooral omdat de poorten een lange grafische kaart niet in de weg zitten én omdat Asus zo vriendelijk geweest is acht(!) sata-poorten te plaatsen. Maar dat de ide-poort zich aan de linkerzijde van het bord bevindt vinden we onhandig en de plaatsing van de floppypoort achter de aansluiting voor de voeding is gewoon dom. Vooral bij een wat kleinere kast komt er flink wat kabelorigami aan te pas om alles netjes aan te sluiten en dat komt de airflow zeker niet ten goede. De P5Q PRO is verderr voorzien van twee pci-express*16-sloten om twee ATI-kaarten in Crossfire aan te sturen. De i/o-plate is rijkelijk voorzien van usb-poorten (we tellen er zes) en kent daarnaast ook nog een firewire- en coaxiale spdif-aansluiting. Eigenlijk missen we alleen esata-aansluitingen.

Het belangrijkste onderdeel van de P5Q PRO is de EPU Six Engine. Dit is een speciale Asus-techniek om zes verschillende componenten in het systeem aan te kunnen passen aan de prestatiebehoefte. Het gaat om de cpu, de grafische kaart, de chipset, het geheugen, de harde schijf en de ventilatoren. In een speciale tool zijn verschillende scenario's in te stellen. Zo kunnen alle onderdelen van het systeem uiterst conservatief geklokt worden bij normaal gebruik, om pas weer voluit te gaan bij het spelen van een zwaardere game. Handig. Maar er zijn een paar voetnoten bij het gebruik van EPU. Zo werkt het alleen met grafische kaarten van Asus, niet die van concurrerende merken. En ook niet alle harde schijven zijn compatibel met EPU. Toch: alle kleine beetjes helpen en wanneer we ons testsysteem (met een niet-Asus-kaart) op de één-na-laagste stand inschakelen zien we het energieverbruik dalen van 109 naar 86 watt. Dat is toch een besparing van 25 procent zonder dat het systeem trager aandoet.

PluspuntenMinpuntenConclusie

De Asus P5Q PRO is een bord dat nette prestaties neerzet, maar hier en daar wat vreemde kenmerken bezit zoals de afwijkende netwerkcontroller en de op punten vreemde layout. De energiebesparende functie van Asus werkt behoorlijk goed, maar u moet wel bereid zijn wat aan prestaties in te leveren. Wie een prettig geprijsd bordje zoekt doet met de P5Q PRO een goede aanschaf.FormfactorATXSocketSocket 775NorthbridgeIntel P45SouthbridgeIntel ICH10RFront Side Bus (MHz)1600 MHzGeheugentypeDDR2-1066
DDR2-800
DDR2-667
Maximaal geheugen (GB)16Grafische chipset-GeluidschipRealtek ALC1200Geluidskanalen7.1Netwerkaansluitingen1x Gigabit Ethernet
PCI-Express*16-sloten2PCI-Express*4-sloten0PCI-Express*1-sloten3PCI-sloten2AGP-sloten0Serial ATA-aansluitingen8IDE-aansluitingen1RAID-levelsRAID 0
RAID 1
RAID 0+1
RAID 5
USB (backpanel)6USB (onboard)6Overig back panelFirewire-400
Audio-in
Audio-uit
PS/2
SPDIF-out (coaxiaal)
Overig onboardFloppy
Firewire-400
SLI / CrossFireCrossFire
Coolingpassief

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.