De toetscombinaties Ctrl+X en Ctrl+C, waarmee je tekst of afbeeldingen naar het Windows-klembord knipt of kopieert, zitten ongetwijfeld stevig in de vingers. Intussen heeft Microsoft de mogelijkheden van dit oeroude klembord wel wat opgekrikt, maar voor veelgebruikers blijft een klembordbeheerder als Clibor zeker nog zinvol.

Je vindt het gratis Clibor (van Japanse origine) via www.tiny.cc/clibor. Het volstaat het zip-bestand uit te pakken en met een dubbelklik op clibor.exe het (portable) programma op te starten. De eerste keer verschijnt er een welkomstscherm dat je wegklikt met Start Clibor.

Clibor nestelt zich met een pictogram in het Windows-systeemvak. Klik je op dit pictogram of druk je tweemaal na elkaar op Ctrl, dan krijg je de klembordinhoud te zien (althans indien je Clibor hebt opgestart en intussen tekststrings in het klembord hebt geplaatst met de bekende toetscombinaties Ctrl+X of Ctrl+C).

Klik je met rechts op dit pictogram, dan heb je meteen door dat deze tool best veel mogelijkheden in huis heeft. In deze workshop verkennen we de belangrijkste mogelijkheden, maar voor meer details kun je ook hier terecht.

©PXimport

Klembordgeschiedenis

Sinds Windows 10 versie 1809 heeft Microsoft een aardige functie toegevoegd: Klembordgeschiedenis. Je schakelt die als volgt in. Ga met Windows-toets+I naar Instellingen, Systeem, klik op Klembord en zet de schakelaar bij Klembordgeschiedenis op Aan. Hier tref je ook de functie Synchroniseren tussen apparaten. Die zorgt ervoor dat de inhoud van je klembord over verschillende Windows-apparaten worden gesynchroniseerd (indien aangemeld met hetzelfde Microsoft-account). Klik op de bijbehorende link als je een app wilt die deze synchronisatie ook met een Android-smartphone of iPhone toelaat. Heb je Klembordgeschiedenis ingeschakeld, dan duikt met Windows-toets+V de inhoud van je klembord op (althans de meest recente 25 items). Klik op de drie puntjes naast zo’n item en kies Vastmaken als je dat over verschillende Windows-sessies heen wilt bewaren.

©PXimport

Heb je Klembordgeschiedenis ingeschakeld, dan duikt met Windows-toets+V de inhoud van je klembord op (althans de meest recente 25 items). Klik op de drie puntjes naast zo’n item en kies Vastmaken als je dat over verschillende Windows-sessies heen wilt bewaren

Items ophalen

Je hebt inmiddels een reeks tekststrings in de Clibor-beheertool geplaatst. Die kun je nu op verschillende manieren in je document krijgen. Dat kan eenvoudigweg door het gewenste item – hier clip genoemd – te selecteren, waarna je het met de gebruikelijke sneltoetscombinatie Ctrl+V in een tekstverwerker of ander programma plakt. De tekst komt dan op de plaats van je tekstcursor terecht. Handig is wel dat Clibor je de volledige clipinhoud toont als je de muisaanwijzer er even boven laat zweven.

Je kunt de clip ook meteen op de plaats van de tekstcursor plakken zonder eerst nog Ctrl+V te moeten indrukken. Klik hiervoor met rechts op het Clibor-pictogram, kies Preferences en plaats in de rubriek General een vinkje bij Automatically pasting. Bevestig met Save en met OK.

Je kunt clips ook automatisch plakken met behulp van sneltoetscombinaties. Wanneer je het Clibor-venster opent, zul je merken dat elke clip is genummerd van 1 tot 0 (0 staat hier voor 10), waarna de nummering verdergaat met de letters a tot z. Om bijvoorbeeld clip nummer 5 bij je tekstcursor in te voegen druk je tweemaal op Ctrl en eenmaal op toets 5 van het numerieke blok.

Bij Preferences, Clipboard kun je zelf het maximumaantal te bewaren klemborditems instellen. De geschiedenis blijft standaard bewaard over verschillende Windows-sessies, maar je kunt ook zelf back-ups maken en die terugzetten. Dat doe je door met rechts op het Clibor-pictogram te klikken en Backup/Restore te kiezen.

©PXimport

Clips beheren

De tekstknipsels die Clibor in de geschiedenis bijhoudt kun je ook verder bewerken. Klik hiervoor met rechts op een clip en kies Edit. Er verschijnt een uitgeklede teksteditor waarmee je tekst kunt verwijderen, aanpassen en toevoegen. Met String formatting kun je elke tekstregel door een > of // laten voorafgaan, van een regelnummer voorzien (001, 002, …) of tussen dubbele aanhalingstekens plaatsen. Met het menu Conversion regel je snelle omzettingen, zoals het converteren naar hoofd- of kleine letters, het laten doorlopen van alle tekst in één regel, of het omzetten van spaties in tabs of omgekeerd. Druk op OK om de wijzigingen vast te leggen; de clip belandt dan op dezelfde plaats in de geschiedenis. Klik je op Save and send to clipboard, dan komt die clip helemaal bovenaan in de geschiedenis terecht.

Je vindt deze conversies trouwens ook in het contextmenu van een clip, zonder dat je dus eerst de teksteditor moet openen. Je hoeft hier slechts Send to Clipboard (String formatting) of Send to Clipboard (Conversion) te kiezen en de omzetting te selecteren. In dit contextmenu vind je verder nog opties als Delete (om de clip weg te halen) en Find (een zoekfunctie die onder meer ook RegEx ondersteunt).

©PXimport

Favorieten

We kunnen ons voorstellen dat je bepaalde tekstknipsels vaker wilt gebruiken. Die wil je dus snel bij de hand hebben, in de zekerheid dat die ook niet automatisch worden overschreven door Clibor. Hiervoor heeft de tool de functie Set phrase bedacht, die je mag interpreteren als ‘breng een favoriete clip in een logische groep onder’.

Laten we met de groepsindeling beginnen. Klik hiervoor met rechts op het programma-icoon en kies Edit – set phrase group. Er verschijnt een dialoogvenster waarin je één of meerdere groepen creëert met de knop New.

Als je vervolgens weer het Clibor-klembord oproept (2x Ctrl), dan zie je rechtsboven het onderdeel Set phrase (rechts van het gewone Clipboard). Klik met rechts op Set phrase om de groep te selecteren. Je krijgt nu de clips te zien die je in die groep hebt geplaatst. Een clip naar zo’n groep verplaatsen doe je als volgt: open het Clibor-klembord, klik met rechts op de beoogde clip, kies Add to Set phrase en duid de groep aan.

©CIDimport

Fifo en lifo

Clibor stelt je tevens in staat meerdere clips tegelijk in je document te plakken. Dat gebeurt volgens het fifo-principe (first in, first out) of volgens het lifo-principe (last in, first out). Bij lifo worden de knipsels die je het laatst aan het klembord hebt toegevoegd het eerst in je document geplakt. Bij lifo is dat net omgekeerd.

Je selecteert de modus vanuit het contextmenu van het Clibor-pictogram (waar je de selectie ook weer ongedaan kunt maken door het vinkje weg te halen). Alles wat je in het klembord plaatst (met Ctrl+C of Cltr+X) komt nu in een fifo- of lifo-klembord terecht. Om de items uit dit klembord in je document te plakken, klik je met rechts op een clip in het klembord en kies jeCombine and send to clipboard (gevolgd door Ctrl+V). Zodra je deze optie hebt gekozen, schakelt Clibor trouwens automatisch weer over naar de gewone klembordmodus.

©CIDimport

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.

De Franse uitgever Ubisoft heeft meerdere games in de Assassin's Creed- en Far Cry-reeksen in ontwikkeling.

Dat liet ceo Yves Guillemot weten in een interview met Variety, dat vooral draaide om de herstructurering van het bedrijf. De Assassin's Creed-, Far Cry- en Rainbow Six-franchises vallen tegenwoordig onder Vantage Studios, een dochteronderneming die Ubisoft samen met Tencent heeft opgericht.

"We hebben een solide planning op de rit bij Vantage Studios", aldus Guillemot. "We ontwikkelen meerdere games in de Assassin's Creed-franchise. Het gaat daarbij zowel om singleplayer- en multiplayerervaringen, met een ambitie om de spelersaantallen te laten groeien. Vorig jaar had de franchise al meer dan dertig miljoen spelers."

Over Far Cry: "Mensen wachten met smart (op nieuwe delen). We hebben op dit moment twee erg veelbelovende projecten in ontwikkeling." Hij gaf niets prijs over deze projecten, maar er gaan al langere tijd geruchten over twee Far Cry-games: een nieuwe singleplayerervaring en een losstaande multiplayergame - mogelijk een extraction shooter - waarbij beide games mogelijk een deel van de spelwereld of spelmechanismen delen.

Ubisoft op de schop

De herstructurering van Ubisoft zorgt er ook voor dat er diverse ontslagen vallen, studio's worden gesloten en games zijn geannuleerd. Eerder deze week bleek al dat er ontslagen vallen bij Ubisoft Toronto, al werd daarbij wel gecommuniceerd dat de Splinter Cell-remake in ontwikkeling blijft. De herstructurering en ontslagen leveren ook protesten op bij werknemers en vakbonden.

Over die protesten zei Guillemot in het interview: "Ik begrijp volledig de legitieme zorgen van onze teams in Frankrijk en de rest van de wereld. Ubisoft ondergaat op dit moment een grote transformatie, dat invloed heeft op onze organisatie, werkzaamheden en cultuur. Veranderingen op deze schaal wekken logischerwijs vragen op en zorgen voor spanning, zeker wanneer ze impact hebben op de routines van mensen. Ik wil luisteren, met verantwoording leiden en onze teams blijven betrekken. Maar ik kan niet negeren dat we onderdeel uitmaken van een industrie die competitiever en veeleisender is dan ooit tevoren."