Heb je eindelijk de overstap van Windows 7 naar Windows 10 gemaakt? Of heb je een schone installatie van Windows 10 uitgevoerd om het jaar goed te beginnen? Lees dan dit artikel, want direct na een overstap of nieuwe installatie kun je op een flink aantal manieren je Windows 10 optimaliseren.

Tip 01: Standaard-apps

Windows 10 heeft standaard-apps in huis, bijvoorbeeld voor muziek, video, e-mail en browsen. Hiermee hoef je geen genoegen te nemen: mogelijk heb je je eigen favoriete apps die je veel liever gebruikt. Direct na een overstap naar Windows 10 of een frisse installatie is het tijd om deze apps goed in te stellen. Installeer eerst alle favoriete apps, zodat deze weer aanwezig zijn op de computer. Open het instellingenvenster (Windows-toets+I) en ga naar Apps, Standaard-apps. Kies nu per categorie de app die je wilt gebruiken. Zo kun je op dit moment apps instellen voor de categorieën E-mail, Kaarten, Muziekspeler, Fotoviewer, Videospeler en Webbrowser. Klik op een app om deze te veranderen. In het nieuw geopende venster kies je de app. Ook kun je kiezen voor Een app zoeken in de Microsoft Store. Hiermee open je de Microsoft-winkel en kun je de alternatieve app alsnog downloaden. Wil je op een later moment de situatie herstellen en weer alle Microsoft-apps gebruiken, dan klik je op de knop Opnieuw instellen. Je vindt deze knop onderin het instellingenvenster.

©PXimport

Tip 02: Opstarten

Tijdens de start van Windows worden aardig wat programma’s geladen, die al dan niet op de achtergrond actief blijven. Hoe meer programma’s, hoe slechter de prestaties van de computer. Blijf kritisch en laat alleen de programma’s opstarten die echt nodig zijn. In het instellingenvenster (Windows-toets+I) open je Apps, Opstarten. Hier vind je een overzicht van alle opstart-apps. Controleer eerst welke apps veel invloed hebben op het opstarten. Gebruik de optie Sorteren op om te sorteren op Invloed op opstarten. In de kolom rechts lees je ook welke invloed elke app heeft. Zet de schuif op Uit bij de opstart-apps waaraan je geen behoefte hebt. Opgeruimd staat netjes: voortaan starten alleen de apps op die je daadwerkelijk gebruikt. Je hoeft ook geen genoegen te nemen met de gratis apps die ongevraagd in het Startmenu verschijnen, zoals Candy Crush Saga. Kom je een dergelijke app tegen in het Startmenu? Klik erop met rechts en kies Verwijderen. Herhaal dit voor elke app die je tegenkomt en niet wilt gebruiken.

©PXimport

Tip 03: Zoeken 2.0

Het zoekmechanisme wordt met elke Windows-versie beter. Toch loont het de moeite om het direct na de overstap of schone installatie beter naar je hand te zetten. Open het instellingenvenster (Windows-toets+I) en open Zoeken. Rechts bepaal je hoe Windows moet zoeken. Bij Zoeken in Cloudinhoud bepaal je of Windows ook moet zoeken in online diensten zoals OneDrive en Outlook. Zet de schuif op Aan bij Microsoft-account en Werk-of schoolaccount. Klik hierna op de sectie Zoeken in Windows (links in het venster). Normaal zoekt Windows alleen in bibliotheken en op het bureaublad, maar dat kun je aanpassen. Klik op Hier zoeklocaties aanpassen. Een overzicht van locaties verschijnt. Klik op Wijzigen en zet vinkjes naast de locaties die ook moeten worden meegenomen. Klik op Alle locaties weergeven om de totale set mappen te tonen. Na terugkeer naar het venster Zoeken in Windows kun je ook kiezen voor Uitgebreid. Bij deze modus wordt de volledige computer doorzicht en geïndexeerd, maar dat heeft wel een negatieve invloed op de batterijduur en het processorgebruik. Kies je hiervoor dan kun je aangeven welke mappen niet moeten worden doorzocht: klik op Een uitgesloten map toevoegen. Blader naar de map waarvan je niet wilt dat deze wordt geïndexeerd, wijs deze aan en klik op Map selecteren. De map wordt dan toegevoegd.

©PXimport

Tip 04: Donkere modus

De afgelopen jaren is de donkere modus, waarbij het scherm voornamelijk donkere elementen gebruikt, vooral bij telefoons en tablets populair geworden. Die populariteit is ook de makers van Windows niet ontgaan: Windows kent nu ook een donkere modus. Open het instellingenvenster (Windows-toets+I) en ga naar Persoonlijke instellingen. Kies Kleuren. Bij Kies uw kleur selecteer je Donker. Zorg er ook voor dat andere apps de donkere modus gebruiken. Goed voorbeeld hiervan is Office 365: sinds kort kun je hier ook de donkere modus activeren. Open Office en kies Bestand, Opties. Open de sectie Algemeen. Bij Office-thema kies je voor Zwart. Ook de browser kan de donkere modus gebruiken (bijvoorbeeld Chrome). Kies in de browser voor Instellingen, Vormgeving en kies het donkere thema. Andere Windows-programma’s hoef je niet altijd handmatig aan te passen, maar nemen vaak de themakleur van het besturingssysteem over. Als dat niet gebeurt kun je altijd even de instellingen van dat programma nakijken.

©PXimport

Tip 05: Uren

Direct na de overstap of schone installatie van Windows 10 worden de nodige updates geïnstalleerd. Uiteraard verschijnen er na verloop van tijd ook weer nieuwe updates. Deze worden alleen geïnstalleerd op momenten dat je de computer niet actief gebruikt. Tot zover de theorie. In de praktijk is het belangrijk om zelf de zogeheten ‘gebruikstijden’ bij Windows aan te geven: tijdens deze periode wordt de computer niet zomaar opnieuw opgestart na de installatie van een update. In het instellingenvenster (Windows-toets+I) ga je naar Bijwerken en beveiligen. Kies voor Gebruikstijden wijzigen. Bij Huidige gebruikstijden lees je wanneer Windows je met rust moet laten. Kies voor Wijzigen om je eigen tijden op te geven. Een nieuw venster wordt geopend. Geef de gebruiksmomenten vervolgens op bij Begintijd en Eindtijd en bevestig met een klik op Opslaan. Je kunt daarbij maximaal 18 uur vooruit plannen ten opzichte van de begintijd. Je kunt de gebruikstijden ook automatisch laten bepalen op basis van de activiteit van de computer: zet de schuif op Aan bij de optie Gebruikstijden automatisch aanpassen voor dit apparaat op basis van activiteit.

©PXimport

Direct na de upgrade

Tip 06: Privacy

Neem geen genoegen met de standaard privacy-instellingen van Windows 10. Tijdens de installatie wordt hier al naar gevraagd, maar gelukkig kun je ook achteraf de instellingen nog aanpassen: in het instellingenvenster (Windows-toets+I) kies je voor Privacy. Rechts in het venster bepaal je allereerst de algemene privacy-opties. Loop langs alle opties en bepaal per instelling of deze wel of niet mag worden gebruikt. Werp hierna een blik op Windows-machtigingen. Hier vind je vier categorieën met aanvullende privacy-opties. Om te voorkomen dat er gedetailleerde gegevens over het computergebruik worden verstuurd naar Microsoft, kies je voor Diagnostische gegevens en feedback en schakel je alle opties uit die je gegevens versturen. Tot slot bekijk je de sectie App-machtigingen. Hier vind je een flink aantal categorieën (zoals Microfoon, Radio’s en Meldingen) waarvan je kunt aangeven of deze door je verschillende apps mogen worden gebruikt. Klik je bijvoorbeeld op Microfoon, dan kun je aangeven welke apps toegang hebben tot de microfoon. Een app zoals Skype heeft logischerwijs toegang tot de microfoon nodig, maar veel apps hebben dit helemaal niet nodig. Bepaal per app of je hiermee akkoord gaat.

©PXimport

Opschonen maar!

Tip 07: Back-up

Maak je back-ups in orde, zodat je in geval van nood snel kunt terugkeren naar de vorige situatie. In het instellingenvenster kies je voor Bijwerken en beveiliging. Kies Back-up. Zet de schuif op Aan bij Automatisch back-ups maken van mijn bestanden. Klik hierna op Meer opties. Om direct een back-up te maken van de volledige computer, klik je op Nu back-up maken. In de velden eronder bepaal je hoe vaak back-ups moeten worden gemaakt. Standaard maakt Windows elk uur een back-up van de bestanden, maar je kunt deze frequentie ook verhogen (zelfs naar elke 10 minuten) of terugschroeven (naar dagelijks). Bepaal hierna hoe lang de reservekopieën moeten worden bewaard, in het vak Mijn back-ups behouden. Standaard worden de back-ups oneindig lang bewaard. Je kunt in plaats hiervan ook een maximum aantal maanden instellen of kiezen voor de optie Totdat ruimte nodig is. Hierna bepaal je welke mappen moeten worden opgenomen in de reservekopie. Ga naar de sectie Back-up maken vandeze mappen en klik op Een map toevoegen. Selecteer de map die in de back-up moet worden opgenomen. Je kunt ook mappen uitsluiten: deze worden dan niet meegenomen in de back-up. Klik op Een map toevoegen in de sectie Deze mappen uitsluiten.

©PXimport

Back-up naar extern station

Tip 08: Vormgeving

Tevreden met de standaard vormgeving van Windows, zoals de vensters, titelbalk en achtergrond? Zet de vormgeving van Windows naar je hand. Open het instellingenvenster (Windows-toets+I) en ga naar Persoonlijke instellingen. Links in het venster vind je de verschillende categorieën, zoals Achtergrond, Kleuren en Thema’s. Loop door de categorieën en zet de vormgeving naar je hand. Bepaal ook welke pictogrammen op de taakbalk (in het gedeelte bij de klok) mogen worden getoond. Ga naar de sectie Taakbalk en ga in het rechtervenster naar de sectie Systeemvak. Klik op Selecteren welke pictogrammen op de taakbalk worden weergegeven. Wil je voorkomen dat specifieke pictogrammen achterwege worden gelaten, dan zet je de schuif op Aan bij Altijd alle pictogrammen weergeven in het systeemvak. Wil je finetunen, dan is er ook de mogelijkheid om per onderdeel aan te geven of het mag worden getoond in het systeemvak. Onderin het venster vind je een lijst met alle mogelijke pictogrammen. Bepaal per pictogram of het mag worden getoond in het systeemvak. Pictogrammen die je niet meer wilt ziet, schakel je uit via de schuifregelaar. Opgeruimd staat netjes.

©PXimport

Tip 09: Slim opslaan

Wees zuinig op de beschikbare vrije ruimte op de harde schijf, vooral na een overstap of schone installatie. Een beetje hulp kan hierbij geen kwaad: de functie ‘Slim opslaan’ maakt automatisch schijfruimte vrij door bestanden te verwijderen die je niet nodig hebt, zoals tijdelijke bestanden en de inhoud van de prullenbak. Slim opslaan is standaard niet ingeschakeld en zet je als volgt aan. In het zoekvak bovenin het instellingenvenster typ je Slim opslaan. Zet vervolgens de schuif op Aan bij Opslag. Kies hierna voor Slim opslaan configureren of nu uitvoeren. Zet de schuif op Aan bij Opslaginzicht. Bepaal hierna hoe Slim opslaan te werk moet gaan: bij de sectie Tijdelijke bestanden geef je aan of bestanden moeten worden verwijderd die niet meer door jezelf of door programma’s worden gebruikt. Geef dit aan voor de bestanden in de prullenbak en bestanden in de map Downloads. In de sectie Lokaal beschikbare cloudinhoud geef je aan op ongebruikte cloudinhoud van de computer moet worden verwijderd: het gaat hierbij om bestanden die ook online (in de cloud) zijn opgeslagen. Zo kun je bijvoorbeeld opgeven dat bestanden in een OneDrive-account automatisch na een maand moeten worden verwijderd. Wil je direct de instellingen toepassen? Klik dan onderin het venster op de knop Nu opruimen.

©PXimport

Tip 10: Energieprofielen

Maak je gebruik van een laptop, dan heb je ook te maken met de energie-instellingen van Windows. Zorg dat de energie-instellingen zijn afgestemd op de manier waarop je met de computer werkt. Open het Startmenu en typ Energie. Klik op Instellingen voor energiebeheer en slaapstand. Geef rechts in het venster per onderdeel aan wat het gedrag van Windows moet zijn. Zo bepaal je wanneer het scherm moet worden uitgeschakeld indien de laptop gebruik maakt van batterijstroom of netstroom, geef je aan wanneer de slaapstand wordt ingeschakeld en bepaal je of de netwerkverbinding moet worden afgesloten zodra de slaapstand wordt geactiveerd. Klik hierna op Batterij (links in het venster). Zet een vinkje bij Batterijbesparing automatisch inschakelen als capaciteit lager is dan (indien de optie nog niet is geactiveerd). Bepaal hierna met de schuifregelaar bij welke resterende accucapaciteit deze modus moet activeren, bijvoorbeeld 15%.

©PXimport

Meta gaat tests uitvoeren met betaalde abonnementen voor WhatsApp, Facebook en Instagram, zo heeft het bedrijf laten weten.

Dat liet Meta weten aan TechCrunch. In ruil voor betaalde abonnementen op bovengenoemde apps krijgen mensen toegang tot extra functies, al zijn die nog niet uit de doeken gedaan. De reguliere versies van de platforms moeten wel gratis beschikbaar blijven.

De precieze opties die mensen die betalen voor WhatsApp, Facebook of Instagram krijgen is niet bekend, maar Meta heeft het over "speciale features en meer controle over hoe men deelt en connecties maakt".

Manus en Vibes

Eén van de dingen die mogelijk onder de abonnementen gaan vallen, is Manus, een AI-agent die pas is aangeschaft door Meta voor ongeveer 2 miljard dollar. Manus moet geïntegreerd worden in Meta-producten, maar ook los beschikbaar komen. Op Instagram wordt er naar verluidt al gewerkt aan een shortcut naar de AI-tool.

Meta wil de abonnementen ook voor andere AI-features testen, zoals het genereren van videocontent in Vibes. Deze AI-videotool is nu nog gratis beschikbaar, maar het is de bedoeling dat extra opties via een abonnement beschikbaar komen.

Op Instagram zou een abonnement gebruikelijks wellicht de mogelijkheid kunnen geven om mensen die men volgt te bekijken die niet terug volgen. Ook zou het mogelijk een optie worden om een Story te bekijken zonder dat de persoon die het heeft geplaatst ziet dat deze door de persoon in kwestie is bekeken.

Meta wil de komende maanden de abonnementen testen, en niets is nog zeker - ook niet eventuele prijzen voor abonnementen. Duidelijk is in ieder geval dat het bedrijf hiermee gaat experimenteren.

Heb je nog een oudere pc of laptop, dan is het zonde om deze ongebruikt te laten. Je kunt hem namelijk eenvoudig omvormen tot een veelzijdige thuisserver. Wat dacht je van een mediaserver of een synchronisatietool, beide gratis, opensource en beschikbaar voor vrijwel elk platform?

Voorbereiding

Voor je begint, is het verstandig om je (oude) computer goed voor te bereiden met een schoon besturingssysteem. Installeer bij voorkeur Windows 10 of 11 opnieuw. Dit doe je via Instellingen / Systeem / Systeemherstel, waar je PC opnieuw instellen kiest en eventueel Alles verwijderen selecteert.

Update daarna het systeem via Instellingen / Windows Update / Naar updates zoeken en controleer ook of alle drivers up-to-date zijn. Dit kan handmatig door met rechts op de Windows-startknop te klikken, Apparaatbeheer te openen, met rechts op een apparaat te klikken en Stuurprogramma bijwerken te kiezen. Je kunt eventueel tijdelijk de gratis tool Driver Booster (let wel op voor extra software) installeren om snel verouderde drivers te detecteren, al raden we wel aan om ze handmatig te downloaden (van de websites van de fabrikant).

Plaats je pc liefst dicht bij de router of zeker op een plek met een stabiele verbinding, bij voorkeur via een ethernetkabel. Geef je computer ook een vast intern ip-adres, zodat het niet telkens wijzigt. Dit kun je instellen via Instellingen / Netwerk en internet: kies Ethernet (of Wi-Fi, en klik daarna op het juiste netwerk) en klik bij IP-toewijzing op Bewerken, waarna je Handmatig kiest en geschikte waarden invult.

Controleer bovendien of er genoeg opslagruimte beschikbaar is, zeker als je grote mediabestanden wilt bewaren. Schakel ten slotte energiebesparende slaapstanden uit wanneer de server continu actief moet blijven. Open Instellingen / Systeem / Aan/uit en zet alle opties bij Time-outs voor scherm, slaapstand en sluimerstand op Nooit.

Jellyfin installeren

We starten met een wat complexere installatie, deze van mediaserver Jellyfin. Hiermee bouw je een Netflix-achtige omgeving voor films, series en muziek. De server biedt vrijwel alle functies van een modern mediacenter, van metadata en transcodering tot streaming met ondersteuning voor meerdere gebruikers, zonder beperkingen of betaalde upgrades. Op https://demo.jellyfin.org kun je een online demo bekijken.

Spreekt dit je aan, dan kun je meteen aan de installatie beginnen. Download de serversoftware via https://jellyfin.org/downloads/windows, klik op AMD64 en haal het bijbehorende exe-bestand op. Installeer het met een dubbelklik. Tijdens de setup kies je bij voorkeur Basic Install (Recommended) om toegangsproblemen bij mappen te vermijden. Bevestig met Next (twee keer) en kies een lege installatie- en datamap. Klik opnieuw op Next (twee keer) en sluit af met Install en daarna Close.

Je kunt de server nu starten via het Windows-startmenu (Jellyfin Tray App) of via het bureaubladpictogram. In het Windows-systeemvak verschijnt dan het bijbehorende pictogram. Klik er met rechts op om de server te starten, te stoppen, te openen of om de logs te bekijken. Plaats hier een vinkje bij Autostart. Je kunt de server ook 'handmatig' openen door in je browser het adres http://localhost:8096 in te voeren.

Jellyfin: basisconfiguratie

Bij de eerste keer opstarten verschijnt een instelgids. Vul een korte servernaam in en kies de weergavetaal, bijvoorbeeld Nederlands. Klik op Volgende en maak een beheeraccount aan met een gebruikersnaam en wachtwoord (twee keer). Klik nogmaals op Volgende om je mediabibliotheken te beheren.

Klik op Mediabibliotheek toevoegen, kies het gewenste inhoudstype, zoals Films, Muziek, Series of Homevideo's en foto's, en geef een weergavenaam op. Klik daarna op het plusje bij Mappen en selecteer een of meer mediamappen voor deze bibliotheek. Je kunt ook verwijzen naar gedeelde netwerkmappen via het UNC-pad, zoals \\nas\media.

Bevestig met OK om de bibliotheek aan te maken. Op dezelfde manier kun je vervolgens extra mediabibliotheken toevoegen.

Jellyfin: bibliotheekinstellingen

Klik nu eerst op het knopje met de drie puntjes bij een toegevoegde bibliotheek. Naast voor de hand liggende opties als Hernoemen en Verwijderen vind je hier onder meer ook Bibliotheek beheren, met instellingen die deels afhangen van het gekozen inhoudstype. Sommige, zoals Voorkeurstaal voor downloads, spreken voor zich, maar een optie als Ingesloten titels boven bestandsnamen verkiezen vraagt wellicht enige toelichting. Deze is namelijk vooral handig als de bestandsnamen van je media de inhoud niet duidelijk weergeven.

Een andere optie is nog Nfo bij Metadata-opslag: activeer deze als je wilt dat Jellyfin de metadata en afbeeldingen opslaat in de mediamappen zelf in plaats van in de programmamap. Bij films kun je bovendien bepalen van welke diensten afbeeldingen mogen worden gedownload en of deze in de mediamappen bewaard moeten blijven. Er zijn verder opties voor het tonen van hoofdstukafbeeldingen en het zogeheten trickplay, wat bijvoorbeeld handig is tijdens het spoelen, maar wel meer rekenkracht vergt.

Jellyfin: gebruikersbeheer

Terug in het venster met je bibliotheken klik je op Volgende en stel je de voorkeurstaal (Dutch; Flemish) en regio in (Netherlands of Belgium). In het volgende scherm laat je het vinkje staan bij Externe verbindingen met deze server toestaan als je ook buiten je netwerk toegang wilt tot je mediaserver. Rond af met Voltooien en meld je aan.

Via de knop linksboven kun je diverse instellingen aanpassen. Open Controlepaneel voor allerlei technische informatie over je serverinstallatie. Bij Gebruikers kun je anderen, bijvoorbeeld gezinsleden, toegang geven tot Jellyfin. Klik op de plusknop, vul een naam en wachtwoord in en bepaal tot welke mediabibliotheken de gebruiker toegang heeft. Klik op het knopje met de drie puntjes naast een gebruiker en kies Gebruiker bewerken om de machtigingen nauwkeurig aan te passen. Het tabblad Ouderlijk toezicht is daarbij handig voor kinderen.

Jellyfin: extra opties

In het menu vind je nog een paar nuttige opties. Bij Afspelen / Transcoderen kun je hardwareversnelling inschakelen als je systeem dit ondersteunt. Onder Afspelen / Streamen kun je een bitsnelheidslimiet instellen om te voorkomen dat apparaten buiten je netwerk je uploadverbinding te zwaar belasten. Bij Geavanceerd / Netwerken staan diverse instellingen voor een optimale netwerkconfiguratie. Je kunt hier het poortnummer aanpassen waarop Jellyfin draait (standaard 8096 voor http en 8920 voor https), https activeren als er een certificaat beschikbaar is en bepalen welke apparaten of netwerken extern toegang krijgen tot je server. Bevestig alle aanpassingen onderaan met Opslaan.

Verder is er het onderdeel Plug-ins, waarmee je Jellyfin eenvoudig uitbreidt. Standaard zijn enkele plug-ins al aanwezig, maar via Alle vind je er nog zo'n dertig, zoals Open Subtitles en LrcLib Lyrics. Doorgaans volstaat het een plug-in te openen en op Installeren te klikken. Na een herstart verschijnt deze bij de geïnstalleerde plug-ins en kun je deze via Instellingen verder configureren.

Jellyfin: client-verbinding

Om je mediabibliotheken via een ander apparaat te benaderen, kun je een browser gebruiken met het adres http://<interne-ip-adres-server>:<serverpoort>, zoals http://192.168.0.138:8096. Open daarna een bibliotheek en kies wat je wilt afspelen. Je kunt dit ook anders doen: op www.jellyfin.org vind je namelijk verschillende client-apps voor smart-tv's, mediaspelers als Google Cast en Apple TV, en desktop- en mobiele apps voor onder meer Android, iOS en iPadOS.

We nemen de Jellyfin-app uit de Android Play Store als voorbeeld. Installeer de app en start deze op. Bevindt jouw Android-toestel zich in hetzelfde netwerk als de Jellyfin-server, tik dan op Server kiezen en selecteer de juiste server. Je kunt natuurlijk ook handmatig het (interne) ip-adres of de hostnaam van de server met de netwerkpoort invoeren.

Na een succesvolle aanmelding heb je toegang tot je gedeelde media. Via het pictogram Afspelen op kun je de inhoud ook streamen naar onder meer een Google Chromecast.

Syncthing: wat en hoe?

Wil je, bijvoorbeeld om privacyredenen, je data liever niet via cloudproviders synchroniseren, dan kun je dat doen binnen je eigen 'private cloud' met Syncthing. Je koppelt bijvoorbeeld je pc, laptop en NAS rechtstreeks via een beveiligde verbinding.

De tool werkt via peer-to-peer-synchronisatie: elk apparaat draait dezelfde software en communiceert via versleutelde verbindingen. Na het koppelen van apparaten met een unieke ID en het delen van een map zorgt Syncthing dat alle wijzigingen in realtime worden overgezet, zonder tussenkomst van externe servers of cloudaccounts. Alleen als een directe verbinding uitzonderlijk niet lukt, ondanks geavanceerde NAT-traversaltechnieken, schakelt Syncthing over op publieke relayservers. Je data blijven ook dan nog steeds end-to-end versleuteld en worden niet opgeslagen op die servers.

Syncthing installeren

Ga naar www.syncthing.net en klik op Syncthing Windows Setup of bezoek rechtstreeks www.github.com/Bill-Stewart/SyncthingWindowsSetup. Klik daar op Latest en download syncthing-windows-setup.exe. Start het met een dubbelklik. Klik op Next (twee keer) en kies een geschikte, lege installatiemap. Klik opnieuw op Next (twee keer) en laat de standaardinstellingen staan, tenzij je bijvoorbeeld de standaardpoort 8384 van de service wilt wijzigen. Klik nogmaals op Next en laat de vinkjes staan zodat Syncthing automatisch met Windows opstart. Bevestig met Installeren en vervolgens met Ja om de firewallregels toe te voegen. Sluit af met Finish en open je browser op het adres http://localhost:8384.

Syncthing: basisconfiguratie

Je komt nu in het Syncthing-dashboard met enkele gebruiksstatistieken. Open eerst Acties / Instellingen en ga naar het tabblad GUI om veiligheidshalve een gebruikersnaam en wachtwoord in te stellen voor toegang tot het dashboard. Bevestig met Opslaan en meld je aan.

Ga daarna opnieuw naar Instellingen en open het tabblad Verbindingen. Hier kun je onder meer de download- en uploadsnelheid beperken. Je laat hier bij voorkeur de opties NAT traversal inschakelen, Relaying inschakelen, Globale detectie en Lokale detectie aangevinkt staan. Bevestig opnieuw met Opslaan.

In het hoofdvenster klik je vervolgens op +Map toevoegen. Geef een naam op bij Maplabel, kies een (hoofdlettergevoelig) Map-ID en vul bij Maplocatie het volledige pad in, bijvoorbeeld C:\Gegevens. Klik op Opslaan. Bij de toegevoegde map kun je vervolgens detailinformatie bekijken, de map (opnieuw) scannen, bewerken of verwijderen.

Syncthing: client-verbinding

Nu moet je Syncthing nog vertellen met welke apparaten je de map wilt delen voor synchronisatie. Daarvoor heb je minstens één extra apparaat nodig. Clients bestaan voor verschillende platformen; voor iOS kun je Möbius Sync gebruiken.

We nemen Android als voorbeeld, met de app Syncthing-Fork uit de Play Store. Tik tijdens de eerste setup op Machtiging verlenen en activeer de gevraagde rechten voor datadeling, batterij-optimalisatie, locatie en meldingen.

In het hoofdvenster van Syncthing-Fork open je het tabblad Apparaten en tik je op de plusknop. Als server en client zich in hetzelfde netwerk bevinden, wordt het apparaat-ID van je server meestal automatisch gedetecteerd. Zo niet, open dan op je serverdashboard Acties / ID weergeven en vul het getoonde ID handmatig in of scan de QR-code. Geef op de client een apparaatnaam op en bevestig met het vinkicoontje.

Herhaal dit op je server door in het hoofdvenster op de groene knop +Apparaat toevoegen te klikken en het juiste apparaat-ID van het clienttoestel in te voeren. Bevestig met Opslaan.

Open daarna op je server de gedeelde map, kies Bewerken, ga naar het tabblad Delen, vink het clienttoestel aan en bevestig met Opslaan. Accepteer de meldingen om de synchronisatie te starten en kies op je client welke map voor downloads wordt gebruikt.

Externe connectie

Omdat Syncthing gebruikmaakt van NAT-traversaltechnieken en relayservers, kun je de server ook via internet bereiken. In je client-app geef je dan eventueel nog aan dat Syncthing via een mobiele dataverbinding mag werken, via Instellingen / Uitvoervoorwaarden.

Bij Jellyfin en veel andere thuisservers komt er helaas wat meer kijken om externe verbindingen mogelijk te maken. Je moet dit niet alleen in de server toestaan, maar ook op netwerk- en routerniveau instellen. In je router kun je bijvoorbeeld een poortdoorverwijzing (Port Forward of ook wel Virtual Server) maken naar het interne ip-adres van je server, eventueel met een andere poort. Zo kun je ook poort 80 koppelen aan <internet-ip-adres-jellyfin-server>:8096, zodat externe gebruikers poort 8096 niet hoeven te onthouden.

Maak bij voorkeur ook een gratis dynamische DNS-naam aan, zodat je netwerk bereikbaar blijft, zelfs bij een wisselend ip-adres, bijvoorbeeld via een ddns-provider als Dynu. Met de bijbehorende updater-tool houd je deze koppeling actief.

Nog betrouwbaardere, maar technisch complexere alternatieven zijn een VPN (eventueel Tailscale op basis van WireGuard) of een Cloudflare Tunnel.