Auto's hebben altijd een prominente rol gespeeld op de CES-beurs, maar dit jaar én de komende jaren worden slimme en zelfrijdende voertuigen van ongekend belang. Met zo’n 200.000 vierkante meter (!) aan expositieruimte op de CES is de autobranche goed vertegenwoordigd, waarbij niet alleen de autofabrikanten maar ook de traditionele tech-giganten en chip-bouwers hun vizier op de autobranche te richten.

LG opende zijn persconferentie door een concept te presenteren om auto's nog slimmer te maken. Ford en Volkswagen trapten de beurs op. Panasonic, van oudsher al sterk met autoradio’s, ging ook in op de auto-industrie. Nvidia presenteerde een moederbord voor in auto's met de processorkracht van 150 Macbooks en mobiele-chipfabrikant Qualcomm komt ook met een nieuwe chip voor auto's.

Het mag wel duidelijk zijn dat auto's deze beurs een grote rol spelen.
 

Veel te winnen

Dat is best logisch. Er is op auto-gebied namelijk veel te winnen voor technologiebedrijven. Auto's zijn complexe apparaten, en om ze uiteindelijk zelf aan het rijden te krijgen is veel rekenkracht en informatieverwerking nodig. Auto's kunnen veel sneller, veiliger, goedkoper én zuiniger worden.

Ook economisch gezien zijn auto's een lucratieve markt. Andere marktsegmenten als smartphones, tablets en computers komen langzaamaan steeds meer tot stilstand, dus kunnen hardwarefabrikanten er geld halen.
 

Langzame maar gestage revolutie

Tesla schudde de markt destijds wakker, Google leidt de revolutie naar de autonome auto, en inmiddels zijn praktisch alle autofabrikanten op één of andere manier hard bezig om technologie in auto's te implementeren.

De consument zal hier uiteindelijk de winnaar van zijn, al zijn er behoorlijk wat hobbels te nemen op het gebied van privacy en veiligheid.
 

Wat is een 'slimme' auto?

'Slim' is niet hetzelfde als zelfrijdend

Een 'slimme auto' is niet per definitie een zelfrijdende auto. Het begint namelijk al bij het aanhoren van spraakcommando's en het koppelen van smartphones en andere gadgets. Dat wordt steeds makkelijker met technologieën als Apple Carplay of Android Auto, maar ook met domotica die je aan je auto kunt koppelen.

Stap voor stap zullen meer taken geautomatiseerd worden. De Consumer Electronics Association (CTA) verwacht dat zelfrijdende auto nog echt even op zich laat wachten en er in 2020 zo’n 10 miljoen zelfrijdende auto’s op de weg zijn in de VS.
 

Grote impact

De zelfrijdende auto krijgt een grote impact op ons leven en onze economie. Wellicht zullen auto’s er veel eerder klaar voor zijn, maar de infrastructuur voorziet nog niet in al deze ontwikkelingen en die bewegen doorgaans langzamer dan de techniek. Bovendien weet de politiek vaak nog niet goed hoe het om moet gaan met de ontwikkeling, die in veel gevallen sneller verloopt dan veel mensen hadden gedacht.
 

Veel haken en ogen

Er zitten veel economische, juridische en privacygevoelige haken en ogen aan slimme auto's

Er zitten dan ook nog veel haken en ogen aan slimme auto's. Wie is er bijvoorbeeld verantwoordelijk voor schade of zelfs slachtoffers? Onlangs verklaarde Volvo verantwoordelijk te zijn wanneer één van zijn auto's een ongeluk veroorzaakt - een uitspraak die heel veel kan betekenen in de toekomst.

Maar denk ook aan de privacy-gevaren van slimme auto's. Die verzamelen bakken aan heel persoonlijke informatie. Wie krijgt daar toegang toe, en hoe wordt die beschermd?
 

Economische vraagtekens

En dan zijn er nog de economische vraagtekens: Wat betekenen zelfrijdende auto's voor inkomsten uit accijnzen en verkeersboetes, en hoeveel schade lijdt de transportsector bij een gebrek aan chauffeurs?

De antwoorden daarop volgen op de techniek, en die zien we tijdens de CES-beurs genoeg. Wat dat in de toekomst gaat veranderen, dat blijft een ontdekkingstocht. Een heel spannende.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!

Zo! Dat was niet alleen de langste, maar voor velen ook meteen de beste State of Play ooit! Met meer dan 25 titels op het menu stond deze showcase vooral bij Simon dik op z’n buik geschreven. Samen met Martin en Jacco blikt hij terug op (bijna) alles wat voorbij kwam, en duiken ze dieper in onder andere: God of War: Sons of Sparta, Kena: Scars of Kosmora, Castlevania: Belmont’s Curse, Project Windless en natuurlijk de aangekondigde John Wick-game! Benieuwd wat de jongens ervan vonden? Check dan als de wiedeweerga deze speciale extra aflevering, baklap!

00:00 Intro
02:20 Ons oordeel
09:20 Project Windless
11:35 Resident Evil Requiem
13:35 Kena: Scars of Kosmora
19:00 Legacy of Kain: Defiance Remastered / Ascendance
22:45 Yakoh Shinobi Ops
27:25 Dead or Alive
31:45 Control: Resonant
36:05 Beast of Reincarnation
37:15 Neva: Prologue
39:05 Star Wars: Galactic Racer
42:35 Metal Gear Solid Collection 2
45:15 Castlevania: Belmont’s Curse
49:15 Silent Hill: Townfall
52:10 John Wick
54:35 God of War Trilogy Remake
56:35 God of War: Sons of Sparta
01:03:00 Horizon Hunters: Gathering
01:04:45 Onze Reddit-aankondiging
01:06:45 Outro

Je kan ook de podcast beluisteren hieronder of via deze link!