Tenzij u een fanatieke gamer bent, zijn er weinig redenen om nog een desktop-pc aan te schaffen. Notebooks zijn compacter, zien er beter uit, hebben goede prestaties en zijn ideaal als mobiel entertainmentcentrum voor muziek en film. Om het kleinood te vervolmaken kunt u het apparaat uitbreiden met leuke extra's. We hebben de 20 beste 'must-haves' op een rij gezet.

1. Back-up schijf

Een externe harde schijf is handig om films en andere bestanden mee te transporteren van en naar vrienden, maar dient ook een noodzakelijk doel: back-up. Misschien is dit laatste wel een van de saaiste dingen die u kunt bedenken, maar wel onmisbaar als het een keer fout gaat. Ook de harde schijven van notebooks hebben niet het eeuwige leven! Koop een externe harde schijf zonder extra voeding. Deze kunt u aansluiten op een usb-poort en is direct klaar voor gebruik. Meegeleverde back-upsoftware hoeft u niet te installeren als u Windows 7 hebt. Ga naar Configuratiescherm / Systeem en beveiliging / Back-up maken en terugzetten om uw reservekopie te maken. De stappen hiervoor zijn gebruiksvriendelijk en snel ingesteld.

Straatprijs: € 50 voor 500 GB opslagruimte

©PXimport

Gebruik een externe harde schijf om te back-uppen.

2. Blu-ray-speler

Notebooks uit het hogere segment hebben een blu-ray-speler aan boord, goedkopere modellen beschikken over een standaard dvd-brander. De mogelijkheden van uw brander vindt u op een afbeelding op de lade van het loopwerk. Als u geen blu-ray-speler hebt en toch dit type schijfjes wilt afspelen, is een externe blu-ray-speler het overwegen waard. Hiervoor hebt u meestal twee vrije usb-poorten nodig: één voor de overdracht van gegevens en één voor de stroomvoorziening van de blu-ray-speler. Sommige modellen worden geleverd met een aparte adapter. Let hierop bij de aanschaf als u niet gediend bent van een extra aansluitkabel.

Straatprijs: vanaf € 100,-

©PXimport

Dankzij een externe blu-ray-speler kunt u op uw notebook blu-ray-schijfjes lezen en films kijken.

3. Notebookstandaard

Gebruikt u uw notebook op tafel en zit u vele uren achter het apparaat, dan is een notebookstandaard geen overbodige luxe. Het staat netter en belangrijker nog: het comfort wordt aanzienlijk groter omdat het beeldscherm de juiste werkhoogte krijgt. Een standaard is weinig waard zonder een apart toetsenbord en muis. Deze combinatie is het voordeligst te koop als complete set, bijvoorbeeld de Logitech MK605 notebook kit. De MK605 bestaat uit een standaard waarop u uw notebook plaatst, een draadloos toetsenbord en dito muis. De ontvanger steekt u in een usb-aansluiting waarna u de set direct kunt gebruiken.

Straatprijs: Logitech MK605 notebook kit: € 55,-

©PXimport

De Logitech MK605 bestaat uit een standaard en een draadloze toetsenbord/muis-combinatie.

4. Usb-hub

De meeste notebooks hebben twee of drie usb-aansluitingen. Als u hier niet genoeg aan hebt, is dit probleem met een extra (mini) usb-hub opgelost. Een usb-hub is een soort dubbelstekker voor usb-apparatuur. Bijkomend voordeel is dat u met een usb-hub, mits deze voorzien is van een langere kabel, uw bureaublad netter kunt ordenen. Verbind de externe usb-apparatuur met de usb-hub en de usb-hub met uw notebook. De kabelchaos wordt overzichtelijker omdat u de usb-hub kunt wegwerken, bijvoorbeeld onder het bureau. Daarnaast hoeft u (naast de stroomadapter van uw laptop) slechts één kabel los te trekken om uw notebook mee te nemen. Let wel op, een usb-hub zonder eigen stroomaansluiting levert aan sommige apparaten niet genoeg stroom.

Straatprijs: vanaf € 10,-

©PXimport

Een usb-hub vereenvoudigt het loskoppelen van uw notebook.

5. Prepaid internet

Internetten op een andere locatie dan thuis of op kantoor is eenvoudig dankzij wifi, maar wat als er geen draadloos toegangspunt in de buurt is? Zakelijke notebooks hebben vaak een 3G-modem ingebouwd. Na het plaatsen van een simkaart (zoals aanwezig in uw mobieltje) en met het juiste abonnement kunt u overal internetten via een nabije telecom zendmast. Een 3G-modem achteraf inbouwen is kostbaar. Met een usb-adapter met 3G-modem bereikt u hetzelfde. Een modem is gratis bij een abonnement, maar er zijn ook prepaid oplossingen. Hiermee houdt u de verbruikskosten ook beter onder controle. Een los 3G-modem is ideaal om achter de hand te hebben voor noodgevallen, onderweg is er namelijk niet altijd een hotspot beschikbaar. Houd tijdens het gebruik de kosten goed in de gaten. Deze worden vaak afgerekend naar verbruik en niet naar de tijd dat u op internet vertoeft. Een 3G-modem gebruiken in het buitenland kan zeer kostbaar zijn, oppassen dus!

Straatprijs: vanaf € 40,-

©PXimport

Dankzij een prepaid 3G-modem bent u onderweg niet afhankelijk van hotspots om te internetten.

6. Dropbox

Het veelbesproken programma Dropbox is bijna onmisbaar voor iedereen die meer dan één computer gebruikt, bijvoorbeeld een desktop-pc en een notebook. Dropbox maakt een gelijknamige map aan op uw computer. Alles wat u hierin bewaart, wordt automatisch gesynchroniseerd naar uw andere computers waarop u Dropbox geïnstalleerd hebt. Dit houdt in dat u uw documenten nooit meer hoeft te mailen naar uzelf en ook het praktisch nut van een usb-stick wordt minder. Technische kennis of handmatig synchroniseren is niet nodig, alles gaat automatisch. Download en installeer Dropbox. Tijdens de installatie wordt eenmalig een account aangemaakt dat u op al uw computers kunt gebruiken.

Dropbox is gratis tot 2 GB opslag

©PXimport

Dankzij Dropbox beschikt u op uw notebook en desktop-pc over dezelfde documenten.

7. Garantie en verzekering

Notebooks zijn helaas gevoeliger dan desktop-pc's. Vooral als u een model dat eigenlijk voor thuisgebruik bedoeld is, toch regelmatig gaat verslepen, is de kans op slijtage en defecten extra groot. Berucht zijn de koeling, beeldschermscharnieren, voeding en harde schijf. Notebooks hebben standaard één jaar garantie. Tegen meerprijs kunt u dit (ook vlak na de aankoop) uitbreiden naar drie jaar. Dit is de moeite waard omdat veel defecten zich voordoen vlak na de standaard garantieperiode. De garantie geldt niet voor ongelukjes zoals het bekende kopje koffie over het toetsenbord. Met een 'accidental damage'-verzekering wapent u uzelf tegen dit soort schade.

8. Extra lader(s)

Een extra stroomadapter voor een notebook is handig als u uw notebook regelmatig op twee plekken gebruikt. U hoeft de adapter dan niet steeds los te maken en uit het stopcontact te trekken. De originele lader van de fabrikant is het beste, maar kost ook meer dan een universele lader. Als u een universele lader aanschaft, zorg er dan voor dat deze nadrukkelijk overeenkomt met de specificaties van uw originele lader. Meestal worden er extra stekkertjes meegeleverd voor meerdere modellen notebooks. Controleer voor de aankoop of de stekker voor uw notebookmerk erbij zit. Met een 12V-adapter voor in de auto kunt u uw notebook ook onderweg opladen, handig voor de vakantie!

Straatprijs: vanaf € 40,-

©PXimport

Een universele notebook-adapter wordt geleverd met meerdere voedingsstekkers.

9. Geluid naar de stereo

De speakertjes in een gemiddelde notebook zijn zwaar onder de maat. Met een draadloze muziekbrug als de Sitecom WL-061 Wireless Audio Transmitter, kunt u het geluid van uw notebook draadloos naar de stereo-installatie sturen. De set bestaat uit een usb-stick voor uw notebook en een aparte ontvanger voor de aux-aansluiting van uw stereo-installatie. Zo klinken Spotify en uw eigen muziekcollectie van uw notebook een stuk beter! Als een extra kabel geen bezwaar is, kunt u ook kiezen voor een mini-jack naar RCA-kabel. Deze kabel is, afhankelijk van de afstand, verkrijgbaar voor ongeveer tien euro.

Straatprijs: Sitecom WL-061 € 60,-

©PXimport

Sitecom WL-061 Wireless Audio Transmitter verbindt uw notebook draadloos met de stereo-installatie.

10. Centrale opslag

Een netwerk harde schijf (NAS) is geschikt om documenten, foto's, films en muziek centraal op te slaan. U kunt vanaf uw desktop-pc en notebook bij de bestanden. De schijf wordt meestal bedraad aangesloten op uw modem of router. Het kastje hoeft niet in het zicht te staan en kunt u bijvoorbeeld wegwerken in de meterkast. Een draadloze NAS is duurder dan een standaard bedrade NAS en meestal niet nodig als u al een draadloos netwerk hebt. Sluit de NAS bekabeld aan op uw modem of router en u kunt er ook draadloos bij vanaf uw notebook.

Straatprijs: € 120,- voor 1 TB opslag

©PXimport

Een netwerk harde schijf is geschikt om bestanden op te slaan en te delen met andere computers in uw thuisnetwerk.

11. HDMI-kabel

Een notebook is zeer geschikt als mediaspeler op de bank of in bed, maar u kunt de films ook eenvoudig naar uw tv krijgen. De meeste tv's hebben tegenwoordig een HDMI-aansluiting. Als deze (of een andere digitale aansluiting) ook op de notebook aanwezig is, hebt u alleen nog de juiste kabel nodig. Kabels zijn het voordeligst op internet, in de winkel betaalt u al snel twintig euro teveel. Bij Kabeltje.com en andere online shops zijn beeldschermkabels in allerlei uitvoeringen te vinden. Voor sommige notebooks is een speciale adapter (verloopstekker) nodig om de verbinding tot stand te brengen. Overschakelen van uw notebookscherm naar de tv is eenvoudig via een Fn-toetscombinatie, bijvoorbeeld Fn gecombineerd met F4. Deze toetscombinatie verschilt per merk of type notebook.

Straatprijs: HDMI-kabel van 1 meter: € 10,-

©PXimport

Met een HDMI-kabel zijn de meeste notebooks eenvoudig aan te sluiten op uw tv.

12. Lasermuis

Als pc-gebruikers één ding missen na de overstap op een notebook, dan is het de muis. De cursorbesturing via het touchpad werkt goed om mee te internetten, maar voor wie meer snelheid wil of graag foto's bewerkt, is een externe muis onmisbaar. Deze zijn er vanaf vijf euro met een draadje, maar een draadloze muis is handiger. Koop een exemplaar met een extreem kleine usb-ontvanger, dan hoeft u de usb-adapter niet te verwijderen als u uw notebook in een tas opbergt. Een draadloze muis die gebruikmaakt van de bluetooth-ontvanger in uw notebook werkt in de praktijk trager dan een exemplaar met eigen ontvanger. Onze voorkeur gaat uit naar een muis met een laser-oogje. Een lasermuis is nauwkeuriger en werkt goed op allerlei oppervlaktes: van een houten tafel of uw broek tot een strak bureaublad.

Straatprijs: draadloze laser-muis € 30,-

©PXimport

Een muis met laser-oogje werkt nauwkeurig en op (bijna) elk oppervlak.

13. Port-replicator

De printer, scanner, een extra beeldscherm, het bedrade toetsenbord of de muis, de synchronisatiekabel van uw camera en misschien wel de netwerkkabel hebben één ding gemeen: u moet de kabels lostrekken als u uw notebook wilt meenemen. Een universele port-replicator biedt uitkomst. De aansluitingen op het kastje verschillen per uitvoering en merk. U mag rekenen op meerdere usb-aansluitingen, een netwerkaansluiting en soms een geluid- of zelfs een beeldschermaansluiting. Verbind al uw apparatuur met de port-replicator en de port-replicator met één usb-kabel met uw notebook. Loskoppelen en opnieuw aansluiten was nog nooit zo eenvoudig! U maakt met een port-replicator ook een einde aan de dradenbende op en om uw bureau.

Straatprijs: port-replicator € 90,-

©PXimport

Een port-replicator vereenvoudigt het loskoppelen van randapparatuur.

14. Draadloze printer

Een printer koopt u voor een langere tijd. Mocht u op dit moment een aanschaf overwegen, kies dan voor een exemplaar met wifi. De meerprijs is gering en het plezier groot: het scheelt een aansluitkabel en u kunt de printer overal in huis neerzetten. De printer wordt draadloos verbonden met uw thuisnetwerk waarna u het apparaat kunt gebruiken vanaf al uw computers, ook als deze bedraad zijn aangesloten. Een afrader op dit gebied is de universele draadloze printserver. Deze kastjes zijn relatief kostbaar en soms een drama om aan de praat te krijgen. Een universele draadloze printserver werkt in de praktijk niet goed met alle printers waardoor bepaalde functies van uw printer wegvallen. Denk aan de scanfunctie van een multifunctional of het bijhouden van inktniveaus. Heeft uw huidige printer al een netwerkaansluiting? Verbind de printer dan met uw modem of router met een netwerkkabel. De printer wordt onderdeel van uw netwerk en is ook via uw draadloze thuisnetwerk te gebruiken.

Straatprijs: wifi-printer vanaf € 60,-

©PXimport

Een wifi-printer kunt u overal in huis neerzetten en draadloos gebruiken vanaf uw notebook of pc.

15. Externe koeling

Het zou niet nodig moeten zijn, maar de praktijk is helaas anders: de warme lucht van sommige notebooks is in staat om (antieke) houten tafels flink te beschadigen. Sommige notebook-series worden dusdanig heet dat de kans op interne beschadiging van de processor, grafische chipset of andere componenten zeer groot is. Het risico is bij uw notebook eenvoudig op te sporen als u regelmatig bepaalde gedeeltes van de behuizing niet meer kunt aanraken zonder uw vingers te branden.

Een standaard met extra koeling kan uitkomst bieden. Geen fraai gezicht, maar voor een echt heethoofd wel een oplossing. Door de externe aanvoer (of afvoer) van de luchtstroom hoeft het koelsysteem minder hard te werken en dat levert soms ook nog een stillere notebook op.

Straatprijs: extern koelsysteem vanaf € 20,-

©PXimport

Sweex Notebook Cooling Stand Aluminium is een notebookstandaard met een extra koelsysteem.

16. Tv-adapter

Dankzij 'delay-tv' van Uitzending Gemist en de vergelijkbare diensten van commerciële omroepen, kunt u veel programma's bekijken via internet. Ook kunt u zich abonneren op vodcasts (podcast met video) van allerlei programma's, bijvoorbeeld via iTunes. Als u ook van live-tv wilt genieten, hebt u een digitale tv-ontvanger nodig. De ontvanger wordt verbonden via de usb-aansluiting. Meestal wordt een externe antenne meegeleverd om de kanalen uit de lucht op te pikken. Naast het kijken naar live-tv kunt u uw notebook dankzij de tv-adapter ook gebruiken als harddiskrecorder en live-uitzendingen pauzeren. Windows 7 Home Premium-gebruikers hoeven hiervoor geen extra software te installeren, de functionaliteit is reeds ingebakken in Windows Media Center.

Straatprijs: DVB-T tv-adapter vanaf € 30,-

©PXimport

Met een tv-adapter tovert u uw notebook om tot televisie met ingebouwde harddiskrecorder.

17. Snoeren onder controle

Notebooks en kabelchaos zijn twee handen op één buik. Met betaalbare accessoires is dit probleem eenvoudig aan te pakken. De CableDrop is een klein nopje dat u aan uw bureaublad of bureaupoot vastplakt. Aan de bovenzijde kunt u een kabel vastklikken en weer eenvoudig verwijderen. Met CableDrop vallen kabels niet meer van het bureau en blijven netjes op hun plek, ideaal voor usb-kabels en de voedingsstekker. Van dezelfde maker is er de Notebook Kit. Deze set bestaat uit een Cableyoyo en twee nopjes waarmee uw notebook iets wordt verhoogd. Dit zorgt voor een betere koeling. De Cableyoyo is een soort mini-haspel waarmee u usb-draden tijdelijk inkort zonder lelijke tierips of plakband te gebruiken.

Straatprijs: CableDrop (6x) € 10,-

©PXimport

CableDrop maakt een einde aan de kabelchaos en zorgt ervoor dat notebookkabels nooit meer van uw bureau vallen.

18. Mini-beamer

Een mini-beamer is leuke gadget die valt in het hogere prijssegment. Een mini-beamer is bedoeld voor serieuzere toepassingen als presentaties, maar ook zeer geschikt om de slaapkamer om te bouwen tot kleine bioscoop. Met een mini-beamer projecteert u het beeldscherm van uw notebook op een muur. Verwacht niet te veel van de kwaliteit, maar het is wel een bijzonder hebbedingetje om films mee te kijken of om foto's weer te geven op een muur. Voor iets meer dan de aanschafprijs van een mini-beamer koopt u een redelijke woonkamer-beamer die beter presteert. Deze kunt u eveneens aansluiten op uw notebook, het enige dat u hiervoor nodig hebt is de juiste aansluitkabel.

Straatprijs: mini-beamer € 150,-

©PXimport

Een mini-beamer neemt u overal mee naartoe en tovert uw slaapkamer om tot bescheiden bioscoop.

19. Bluetooth-adapter

Een geïntegreerde bluetooth-adapter heeft in de praktijk twee mogelijkheden: het werkt goed of het werkt niet. Als u problemen hebt met het koppelen van bijvoorbeeld uw mobiele telefoon aan uw notebook hebben we één advies: verspil er niet te veel tijd aan. Incompatibiliteit, verschillende bluetooth-standaarden en driverproblemen kunnen de correcte werking dwarsbomen. Soms is dit niet of nooit op te lossen. Een kabel biedt uitkomst, maar als u het echt draadloos aan de praat wilt krijgen is een losse bluetooth usb-adapter het overwegen waard. De lage aanschafprijs weegt niet op tegen het geklungel om de geïntegreerde bluetooth-adapter van uw notebook aan de praat te krijgen, het scheelt u veel ergernis. Let bij de aanschaf op de omvang van de adapter. Koop bij voorkeur een bluetooth-adapter van postzegelformaat, die kunt u laten zitten als u uw notebook in een tas stopt.

Straatprijs: losse Bluetooth-adapter € 15,-

©PXimport

Een losse bluetooth usb-adapter die voldoet aan de laatste standaarden kan veel ergernis met bluetooth-apparatuur voorkomen.

20. Draadloze speakerset

Wie beter geluid wil uit de notebook en een hekel heeft aan aansluitsnoeren, kan een draadloze speakerset overwegen. Draadloze speakersets zijn er in alle prijsklassen, van 50 tot 700 euro. Verdiep u in testresultaten of beluister het geluid van de speakers in de winkel voordat u overgaat tot de aanschaf. Het prettigste van een draadloze speakerset is dat u deze overal in de kamer kunt plaatsen. Denk goed na voordat u iets goedkoops aanschaft: een speakerset kan een goede investering zijn omdat u het geluid mee kunt nemen naar uw volgende notebooks.

Straatprijs: speakerset van € 50,- tot € 700,-

©PXimport

Een goede draadloze speakerset is geen overbodige luxe voor de echte muziekliefhebber en 'overleeft' meerdere notebooks.

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.

In de rubriek Waar voor je geld gaan we een paar keer per week voor je op zoek naar producten die voor een mooie prijs op Kieskeurig.nl te koop zijn, of die bijzondere eigenschappen hebben. Dit keer: vijf smartphones met royale opslag voor al je foto's, video's, e-mails en documenten.

Hoe meer we met onze smartphones doen, des te meer ruimte we nodig hebben om alles op te slaan. Wat te denken van al je (vakantie)foto's, gemaakte video's in 4K-kwaliteit of belangrijke e-mails? We gebruiken onze telefoon voor van alles, maar de opslagruimte is vaak beperkt. Met deze vijf smartphones hoef je je daar de komende tijd in ieder geval niet meer druk over te maken.

Motorola Edge 50 Ultra

De Motorola Edge 50 Ultra heeft een opslagcapaciteit van 1 TB en draait op Android. Met een 6,67‑inch OLED‑scherm en 5G‑ondersteuning biedt deze smartphone een ruime weergave en snelle verbindingen. Deze telefoon werd in 2024 geïntroduceerd en is nog volop verkrijgbaar . De 50 MP hoofdcamera is onderdeel van een drievoudige camerasetup, waardoor je foto’s met verschillende brandpunten kunt maken. Aan de voorkant bevindt zich een 50 MP selfiecamera, ondersteund door een flitser voor extra licht.

De accu heeft een capaciteit van 4 500 mAh en is niet verwisselbaar. Deze smartphone is geschikt voor 5G‑netwerken en heeft natuurlijk ook gps, wifi en Bluetooth voor connectiviteit. Aan de binnenkant combineert Motorola een krachtige chipset met voldoende RAM om apps soepel te laten draaien.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 16 GB
Energielabel: B
Gewicht: 197 gram
Opslag uitbreidbaar: Nee

Xiaomi 14T Pro 5G 

De Xiaomi 14T Pro 5G is een Android‑telefoon met 12 GB werkgeheugen en natuurlijk 1 TB opslagruimte. Het 6,67‑inch AMOLED‑scherm biedt een heldere weergave en ondersteunt een hoge resolutie, terwijl 5G connectiviteit zorgt voor de vlotte dataoverdracht. De accu van 5 000 mAh zorgt daarnaast voor een flinke gebruiksduur.

Aan de achterkant zit een 50 MP hoofdcamera, en aan de voorkant een enkele selfiecamera. Dankzij de moderne processor en het ruime werkgeheugen kun je meerdere apps zonder haperingen gebruiken.

Schermgrootte: 6,67 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: F
Gewicht: 209 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Samsung Galaxy S25 Ultra

Deze Samsung Galaxy S25 Ultra richt zich op gebruikers die op zoek zijn naar een krachtig topmodel met 1 TB opslagcapaciteit. Het toestel heeft een 6,8‑inch AMOLED‑scherm en ondersteunt 5G. Binnenin zorgt een moderne chipset in combinatie met 16 GB RAM voor snelle prestaties, terwijl 1 TB opslag ruimte biedt voor veel foto’s, video’s en apps. De smartphone beschikt over een quad‑camera met een 200 MP hoofdsensor, waarmee je veel details vastlegt.

De accu van 5 000 mAh is niet verwisselbaar maar ondersteunt snelle laadtechnieken. Samsung levert Android 15 met langdurige softwareondersteuning. Dankzij IP68‑certificering is het toestel water‑ en stofbestendig. Voor connectiviteit ontbreken Bluetooth 5.4, wifi en gps uiteraard niet.

Schermgrootte: 6,9 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: B
Gewicht: 218 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 15 Pro Max

De iPhone 15 Pro Max is Apple’s high‑end toestel uit 2023 maar kan nog steeds prima meekomen. Het toestel beschikt over een 6,7‑inch OLED‑scherm. Onder de motorkap zorgt Apple’s eigen chip voor snelle prestaties en energie‑efficiëntie. De smartphone ondersteunt 5G en is uitgerust met een driedubbele camera met 48 MP hoofdsensor, waarmee je foto’s en video’s in hoge resolutie maakt.

De titanium behuizing zorgt voor stevigheid zonder dat het toestel te zwaar wordt. Met 1 TB opslagruimte heb je voldoende plek voor video’s, foto’s en grote apps.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht: 221 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 16 Pro

De iPhone 16 Pro is een 2024‑model van Apple dat 1 TB opslagruimte biedt. Het is een handzaam 6‑inch model en dankzij Apple’s eigen processor en 16 GB RAM draait het iOS-besturingssysteem soepel, en geeft de interne opslag van 1 TB veel ruimte voor video’s, foto’s en apps. De drievoudige camerasetup omvat een 48 MP hoofdcamera; voor selfies is er een 12 MP camera.

De iPhone 16 Pro biedt functies zoals Face ID, draadloos laden en uitgebreide AR‑mogelijkheden dankzij de krachtige chip. De behuizing is water‑ en stofbestendig (IP68) en gemaakt van aluminium en glas.

Schermgrootte: 6,3 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht : 199 g
Opslag uitbreidbaar: NEE