Tenzij u een fanatieke gamer bent, zijn er weinig redenen om nog een desktop-pc aan te schaffen. Notebooks zijn compacter, zien er beter uit, hebben goede prestaties en zijn ideaal als mobiel entertainmentcentrum voor muziek en film. Om het kleinood te vervolmaken kunt u het apparaat uitbreiden met leuke extra's. We hebben de 20 beste 'must-haves' op een rij gezet.

1. Back-up schijf

Een externe harde schijf is handig om films en andere bestanden mee te transporteren van en naar vrienden, maar dient ook een noodzakelijk doel: back-up. Misschien is dit laatste wel een van de saaiste dingen die u kunt bedenken, maar wel onmisbaar als het een keer fout gaat. Ook de harde schijven van notebooks hebben niet het eeuwige leven! Koop een externe harde schijf zonder extra voeding. Deze kunt u aansluiten op een usb-poort en is direct klaar voor gebruik. Meegeleverde back-upsoftware hoeft u niet te installeren als u Windows 7 hebt. Ga naar Configuratiescherm / Systeem en beveiliging / Back-up maken en terugzetten om uw reservekopie te maken. De stappen hiervoor zijn gebruiksvriendelijk en snel ingesteld.

Straatprijs: € 50 voor 500 GB opslagruimte

©PXimport

Gebruik een externe harde schijf om te back-uppen.

2. Blu-ray-speler

Notebooks uit het hogere segment hebben een blu-ray-speler aan boord, goedkopere modellen beschikken over een standaard dvd-brander. De mogelijkheden van uw brander vindt u op een afbeelding op de lade van het loopwerk. Als u geen blu-ray-speler hebt en toch dit type schijfjes wilt afspelen, is een externe blu-ray-speler het overwegen waard. Hiervoor hebt u meestal twee vrije usb-poorten nodig: één voor de overdracht van gegevens en één voor de stroomvoorziening van de blu-ray-speler. Sommige modellen worden geleverd met een aparte adapter. Let hierop bij de aanschaf als u niet gediend bent van een extra aansluitkabel.

Straatprijs: vanaf € 100,-

©PXimport

Dankzij een externe blu-ray-speler kunt u op uw notebook blu-ray-schijfjes lezen en films kijken.

3. Notebookstandaard

Gebruikt u uw notebook op tafel en zit u vele uren achter het apparaat, dan is een notebookstandaard geen overbodige luxe. Het staat netter en belangrijker nog: het comfort wordt aanzienlijk groter omdat het beeldscherm de juiste werkhoogte krijgt. Een standaard is weinig waard zonder een apart toetsenbord en muis. Deze combinatie is het voordeligst te koop als complete set, bijvoorbeeld de Logitech MK605 notebook kit. De MK605 bestaat uit een standaard waarop u uw notebook plaatst, een draadloos toetsenbord en dito muis. De ontvanger steekt u in een usb-aansluiting waarna u de set direct kunt gebruiken.

Straatprijs: Logitech MK605 notebook kit: € 55,-

©PXimport

De Logitech MK605 bestaat uit een standaard en een draadloze toetsenbord/muis-combinatie.

4. Usb-hub

De meeste notebooks hebben twee of drie usb-aansluitingen. Als u hier niet genoeg aan hebt, is dit probleem met een extra (mini) usb-hub opgelost. Een usb-hub is een soort dubbelstekker voor usb-apparatuur. Bijkomend voordeel is dat u met een usb-hub, mits deze voorzien is van een langere kabel, uw bureaublad netter kunt ordenen. Verbind de externe usb-apparatuur met de usb-hub en de usb-hub met uw notebook. De kabelchaos wordt overzichtelijker omdat u de usb-hub kunt wegwerken, bijvoorbeeld onder het bureau. Daarnaast hoeft u (naast de stroomadapter van uw laptop) slechts één kabel los te trekken om uw notebook mee te nemen. Let wel op, een usb-hub zonder eigen stroomaansluiting levert aan sommige apparaten niet genoeg stroom.

Straatprijs: vanaf € 10,-

©PXimport

Een usb-hub vereenvoudigt het loskoppelen van uw notebook.

5. Prepaid internet

Internetten op een andere locatie dan thuis of op kantoor is eenvoudig dankzij wifi, maar wat als er geen draadloos toegangspunt in de buurt is? Zakelijke notebooks hebben vaak een 3G-modem ingebouwd. Na het plaatsen van een simkaart (zoals aanwezig in uw mobieltje) en met het juiste abonnement kunt u overal internetten via een nabije telecom zendmast. Een 3G-modem achteraf inbouwen is kostbaar. Met een usb-adapter met 3G-modem bereikt u hetzelfde. Een modem is gratis bij een abonnement, maar er zijn ook prepaid oplossingen. Hiermee houdt u de verbruikskosten ook beter onder controle. Een los 3G-modem is ideaal om achter de hand te hebben voor noodgevallen, onderweg is er namelijk niet altijd een hotspot beschikbaar. Houd tijdens het gebruik de kosten goed in de gaten. Deze worden vaak afgerekend naar verbruik en niet naar de tijd dat u op internet vertoeft. Een 3G-modem gebruiken in het buitenland kan zeer kostbaar zijn, oppassen dus!

Straatprijs: vanaf € 40,-

©PXimport

Dankzij een prepaid 3G-modem bent u onderweg niet afhankelijk van hotspots om te internetten.

6. Dropbox

Het veelbesproken programma Dropbox is bijna onmisbaar voor iedereen die meer dan één computer gebruikt, bijvoorbeeld een desktop-pc en een notebook. Dropbox maakt een gelijknamige map aan op uw computer. Alles wat u hierin bewaart, wordt automatisch gesynchroniseerd naar uw andere computers waarop u Dropbox geïnstalleerd hebt. Dit houdt in dat u uw documenten nooit meer hoeft te mailen naar uzelf en ook het praktisch nut van een usb-stick wordt minder. Technische kennis of handmatig synchroniseren is niet nodig, alles gaat automatisch. Download en installeer Dropbox. Tijdens de installatie wordt eenmalig een account aangemaakt dat u op al uw computers kunt gebruiken.

Dropbox is gratis tot 2 GB opslag

©PXimport

Dankzij Dropbox beschikt u op uw notebook en desktop-pc over dezelfde documenten.

7. Garantie en verzekering

Notebooks zijn helaas gevoeliger dan desktop-pc's. Vooral als u een model dat eigenlijk voor thuisgebruik bedoeld is, toch regelmatig gaat verslepen, is de kans op slijtage en defecten extra groot. Berucht zijn de koeling, beeldschermscharnieren, voeding en harde schijf. Notebooks hebben standaard één jaar garantie. Tegen meerprijs kunt u dit (ook vlak na de aankoop) uitbreiden naar drie jaar. Dit is de moeite waard omdat veel defecten zich voordoen vlak na de standaard garantieperiode. De garantie geldt niet voor ongelukjes zoals het bekende kopje koffie over het toetsenbord. Met een 'accidental damage'-verzekering wapent u uzelf tegen dit soort schade.

8. Extra lader(s)

Een extra stroomadapter voor een notebook is handig als u uw notebook regelmatig op twee plekken gebruikt. U hoeft de adapter dan niet steeds los te maken en uit het stopcontact te trekken. De originele lader van de fabrikant is het beste, maar kost ook meer dan een universele lader. Als u een universele lader aanschaft, zorg er dan voor dat deze nadrukkelijk overeenkomt met de specificaties van uw originele lader. Meestal worden er extra stekkertjes meegeleverd voor meerdere modellen notebooks. Controleer voor de aankoop of de stekker voor uw notebookmerk erbij zit. Met een 12V-adapter voor in de auto kunt u uw notebook ook onderweg opladen, handig voor de vakantie!

Straatprijs: vanaf € 40,-

©PXimport

Een universele notebook-adapter wordt geleverd met meerdere voedingsstekkers.

9. Geluid naar de stereo

De speakertjes in een gemiddelde notebook zijn zwaar onder de maat. Met een draadloze muziekbrug als de Sitecom WL-061 Wireless Audio Transmitter, kunt u het geluid van uw notebook draadloos naar de stereo-installatie sturen. De set bestaat uit een usb-stick voor uw notebook en een aparte ontvanger voor de aux-aansluiting van uw stereo-installatie. Zo klinken Spotify en uw eigen muziekcollectie van uw notebook een stuk beter! Als een extra kabel geen bezwaar is, kunt u ook kiezen voor een mini-jack naar RCA-kabel. Deze kabel is, afhankelijk van de afstand, verkrijgbaar voor ongeveer tien euro.

Straatprijs: Sitecom WL-061 € 60,-

©PXimport

Sitecom WL-061 Wireless Audio Transmitter verbindt uw notebook draadloos met de stereo-installatie.

10. Centrale opslag

Een netwerk harde schijf (NAS) is geschikt om documenten, foto's, films en muziek centraal op te slaan. U kunt vanaf uw desktop-pc en notebook bij de bestanden. De schijf wordt meestal bedraad aangesloten op uw modem of router. Het kastje hoeft niet in het zicht te staan en kunt u bijvoorbeeld wegwerken in de meterkast. Een draadloze NAS is duurder dan een standaard bedrade NAS en meestal niet nodig als u al een draadloos netwerk hebt. Sluit de NAS bekabeld aan op uw modem of router en u kunt er ook draadloos bij vanaf uw notebook.

Straatprijs: € 120,- voor 1 TB opslag

©PXimport

Een netwerk harde schijf is geschikt om bestanden op te slaan en te delen met andere computers in uw thuisnetwerk.

11. HDMI-kabel

Een notebook is zeer geschikt als mediaspeler op de bank of in bed, maar u kunt de films ook eenvoudig naar uw tv krijgen. De meeste tv's hebben tegenwoordig een HDMI-aansluiting. Als deze (of een andere digitale aansluiting) ook op de notebook aanwezig is, hebt u alleen nog de juiste kabel nodig. Kabels zijn het voordeligst op internet, in de winkel betaalt u al snel twintig euro teveel. Bij Kabeltje.com en andere online shops zijn beeldschermkabels in allerlei uitvoeringen te vinden. Voor sommige notebooks is een speciale adapter (verloopstekker) nodig om de verbinding tot stand te brengen. Overschakelen van uw notebookscherm naar de tv is eenvoudig via een Fn-toetscombinatie, bijvoorbeeld Fn gecombineerd met F4. Deze toetscombinatie verschilt per merk of type notebook.

Straatprijs: HDMI-kabel van 1 meter: € 10,-

©PXimport

Met een HDMI-kabel zijn de meeste notebooks eenvoudig aan te sluiten op uw tv.

12. Lasermuis

Als pc-gebruikers één ding missen na de overstap op een notebook, dan is het de muis. De cursorbesturing via het touchpad werkt goed om mee te internetten, maar voor wie meer snelheid wil of graag foto's bewerkt, is een externe muis onmisbaar. Deze zijn er vanaf vijf euro met een draadje, maar een draadloze muis is handiger. Koop een exemplaar met een extreem kleine usb-ontvanger, dan hoeft u de usb-adapter niet te verwijderen als u uw notebook in een tas opbergt. Een draadloze muis die gebruikmaakt van de bluetooth-ontvanger in uw notebook werkt in de praktijk trager dan een exemplaar met eigen ontvanger. Onze voorkeur gaat uit naar een muis met een laser-oogje. Een lasermuis is nauwkeuriger en werkt goed op allerlei oppervlaktes: van een houten tafel of uw broek tot een strak bureaublad.

Straatprijs: draadloze laser-muis € 30,-

©PXimport

Een muis met laser-oogje werkt nauwkeurig en op (bijna) elk oppervlak.

13. Port-replicator

De printer, scanner, een extra beeldscherm, het bedrade toetsenbord of de muis, de synchronisatiekabel van uw camera en misschien wel de netwerkkabel hebben één ding gemeen: u moet de kabels lostrekken als u uw notebook wilt meenemen. Een universele port-replicator biedt uitkomst. De aansluitingen op het kastje verschillen per uitvoering en merk. U mag rekenen op meerdere usb-aansluitingen, een netwerkaansluiting en soms een geluid- of zelfs een beeldschermaansluiting. Verbind al uw apparatuur met de port-replicator en de port-replicator met één usb-kabel met uw notebook. Loskoppelen en opnieuw aansluiten was nog nooit zo eenvoudig! U maakt met een port-replicator ook een einde aan de dradenbende op en om uw bureau.

Straatprijs: port-replicator € 90,-

©PXimport

Een port-replicator vereenvoudigt het loskoppelen van randapparatuur.

14. Draadloze printer

Een printer koopt u voor een langere tijd. Mocht u op dit moment een aanschaf overwegen, kies dan voor een exemplaar met wifi. De meerprijs is gering en het plezier groot: het scheelt een aansluitkabel en u kunt de printer overal in huis neerzetten. De printer wordt draadloos verbonden met uw thuisnetwerk waarna u het apparaat kunt gebruiken vanaf al uw computers, ook als deze bedraad zijn aangesloten. Een afrader op dit gebied is de universele draadloze printserver. Deze kastjes zijn relatief kostbaar en soms een drama om aan de praat te krijgen. Een universele draadloze printserver werkt in de praktijk niet goed met alle printers waardoor bepaalde functies van uw printer wegvallen. Denk aan de scanfunctie van een multifunctional of het bijhouden van inktniveaus. Heeft uw huidige printer al een netwerkaansluiting? Verbind de printer dan met uw modem of router met een netwerkkabel. De printer wordt onderdeel van uw netwerk en is ook via uw draadloze thuisnetwerk te gebruiken.

Straatprijs: wifi-printer vanaf € 60,-

©PXimport

Een wifi-printer kunt u overal in huis neerzetten en draadloos gebruiken vanaf uw notebook of pc.

15. Externe koeling

Het zou niet nodig moeten zijn, maar de praktijk is helaas anders: de warme lucht van sommige notebooks is in staat om (antieke) houten tafels flink te beschadigen. Sommige notebook-series worden dusdanig heet dat de kans op interne beschadiging van de processor, grafische chipset of andere componenten zeer groot is. Het risico is bij uw notebook eenvoudig op te sporen als u regelmatig bepaalde gedeeltes van de behuizing niet meer kunt aanraken zonder uw vingers te branden.

Een standaard met extra koeling kan uitkomst bieden. Geen fraai gezicht, maar voor een echt heethoofd wel een oplossing. Door de externe aanvoer (of afvoer) van de luchtstroom hoeft het koelsysteem minder hard te werken en dat levert soms ook nog een stillere notebook op.

Straatprijs: extern koelsysteem vanaf € 20,-

©PXimport

Sweex Notebook Cooling Stand Aluminium is een notebookstandaard met een extra koelsysteem.

16. Tv-adapter

Dankzij 'delay-tv' van Uitzending Gemist en de vergelijkbare diensten van commerciële omroepen, kunt u veel programma's bekijken via internet. Ook kunt u zich abonneren op vodcasts (podcast met video) van allerlei programma's, bijvoorbeeld via iTunes. Als u ook van live-tv wilt genieten, hebt u een digitale tv-ontvanger nodig. De ontvanger wordt verbonden via de usb-aansluiting. Meestal wordt een externe antenne meegeleverd om de kanalen uit de lucht op te pikken. Naast het kijken naar live-tv kunt u uw notebook dankzij de tv-adapter ook gebruiken als harddiskrecorder en live-uitzendingen pauzeren. Windows 7 Home Premium-gebruikers hoeven hiervoor geen extra software te installeren, de functionaliteit is reeds ingebakken in Windows Media Center.

Straatprijs: DVB-T tv-adapter vanaf € 30,-

©PXimport

Met een tv-adapter tovert u uw notebook om tot televisie met ingebouwde harddiskrecorder.

17. Snoeren onder controle

Notebooks en kabelchaos zijn twee handen op één buik. Met betaalbare accessoires is dit probleem eenvoudig aan te pakken. De CableDrop is een klein nopje dat u aan uw bureaublad of bureaupoot vastplakt. Aan de bovenzijde kunt u een kabel vastklikken en weer eenvoudig verwijderen. Met CableDrop vallen kabels niet meer van het bureau en blijven netjes op hun plek, ideaal voor usb-kabels en de voedingsstekker. Van dezelfde maker is er de Notebook Kit. Deze set bestaat uit een Cableyoyo en twee nopjes waarmee uw notebook iets wordt verhoogd. Dit zorgt voor een betere koeling. De Cableyoyo is een soort mini-haspel waarmee u usb-draden tijdelijk inkort zonder lelijke tierips of plakband te gebruiken.

Straatprijs: CableDrop (6x) € 10,-

©PXimport

CableDrop maakt een einde aan de kabelchaos en zorgt ervoor dat notebookkabels nooit meer van uw bureau vallen.

18. Mini-beamer

Een mini-beamer is leuke gadget die valt in het hogere prijssegment. Een mini-beamer is bedoeld voor serieuzere toepassingen als presentaties, maar ook zeer geschikt om de slaapkamer om te bouwen tot kleine bioscoop. Met een mini-beamer projecteert u het beeldscherm van uw notebook op een muur. Verwacht niet te veel van de kwaliteit, maar het is wel een bijzonder hebbedingetje om films mee te kijken of om foto's weer te geven op een muur. Voor iets meer dan de aanschafprijs van een mini-beamer koopt u een redelijke woonkamer-beamer die beter presteert. Deze kunt u eveneens aansluiten op uw notebook, het enige dat u hiervoor nodig hebt is de juiste aansluitkabel.

Straatprijs: mini-beamer € 150,-

©PXimport

Een mini-beamer neemt u overal mee naartoe en tovert uw slaapkamer om tot bescheiden bioscoop.

19. Bluetooth-adapter

Een geïntegreerde bluetooth-adapter heeft in de praktijk twee mogelijkheden: het werkt goed of het werkt niet. Als u problemen hebt met het koppelen van bijvoorbeeld uw mobiele telefoon aan uw notebook hebben we één advies: verspil er niet te veel tijd aan. Incompatibiliteit, verschillende bluetooth-standaarden en driverproblemen kunnen de correcte werking dwarsbomen. Soms is dit niet of nooit op te lossen. Een kabel biedt uitkomst, maar als u het echt draadloos aan de praat wilt krijgen is een losse bluetooth usb-adapter het overwegen waard. De lage aanschafprijs weegt niet op tegen het geklungel om de geïntegreerde bluetooth-adapter van uw notebook aan de praat te krijgen, het scheelt u veel ergernis. Let bij de aanschaf op de omvang van de adapter. Koop bij voorkeur een bluetooth-adapter van postzegelformaat, die kunt u laten zitten als u uw notebook in een tas stopt.

Straatprijs: losse Bluetooth-adapter € 15,-

©PXimport

Een losse bluetooth usb-adapter die voldoet aan de laatste standaarden kan veel ergernis met bluetooth-apparatuur voorkomen.

20. Draadloze speakerset

Wie beter geluid wil uit de notebook en een hekel heeft aan aansluitsnoeren, kan een draadloze speakerset overwegen. Draadloze speakersets zijn er in alle prijsklassen, van 50 tot 700 euro. Verdiep u in testresultaten of beluister het geluid van de speakers in de winkel voordat u overgaat tot de aanschaf. Het prettigste van een draadloze speakerset is dat u deze overal in de kamer kunt plaatsen. Denk goed na voordat u iets goedkoops aanschaft: een speakerset kan een goede investering zijn omdat u het geluid mee kunt nemen naar uw volgende notebooks.

Straatprijs: speakerset van € 50,- tot € 700,-

©PXimport

Een goede draadloze speakerset is geen overbodige luxe voor de echte muziekliefhebber en 'overleeft' meerdere notebooks.

Gevoelsmatig is de rek nog niet eens uit de PlayStation 5, maar de tech-architecten bij Sony zitten allesbehalve stil. De komst van een PlayStation 6 is een zekerheid, en in dit artikel nemen wij je mee in alle geruchten en feiten rondom de nieuwe console.

Dit artikel is bijgewerkt op 23 januari.

Releasedatum van de PlayStation 6

Het is voor Sony gebruikelijk om na iedere zes tot zeven jaar een nieuwe PlayStation-console uit te brengen. Tijdens een gesprek tussen Mark Cerny - de hardware-architect van Sony die de ontwikkeling van consoles overziet - en Jack Huynh van AMD - die de chips voor de consoles produceert - zei eerstgenoemde dat de nieuwe PlayStation-hardware 'over een paar jaar' uit moet komen. De schatting is dus dat de console rond het einde van 2027 of in 2028 moet verschijnen.

©Insomniac Games

Ook claimt het relatief betrouwbare Moore's Law is Dead dat de productie van de PlayStation 6 momenteel gepland staat om ergens in 2027 te beginnen. Dat zou dus passen bij een releasedatum in 2027 of 2028. Tijdens een grote rechtszaak tegen Microsoft, rondom de aankoop van Activision-Blizzard, werd daarnaast de herfst van 2028 genoemd als het moment voor de release van nieuwe console-hardware.

Volgens de doorgaans betrouwbare Tom Henderson van Insider Gaming overwegen bedrijven daarentegen om de volgende console-generatie uit te stellen. Dit heeft te maken met de RAM-prijzen, die momenteel flink in de lift zitten. Door de stijging in het gebruik van AI hebben meer computers en apparaten RAM nodig, waardoor prijzen ook stijgen.

Ook in gameconsoles is RAM erg belangrijk. Daardoor zou dit ook effect hebben op de productie- en verkoopprijzen van de PlayStation 6 - en meer aankomende consoles. Hoewel Sony nog weinig woorden heeft vuilgemaakt aan de komst van toekomstige hardware, heeft deze ontwikkeling waarschijnlijk wel een effect op de plannen. Uitstel zou dus overwogen worden zodat RAM-fabrikanten hun productie-infrastructuur zodanig kunnen verbeteren dat de prijzen weer schappelijk worden.

©Team Asobi

Hardware van de PS6

Er is nog weinig officieel bekendgemaakt over de PlayStation 6, laat staan de binnenkant ervan. De eerste details werden echter al besproken tijdens het eerder genoemde gesprek tussen Mark Cerny en Jack Huynh. In de onderstaande video hebben de twee het over drie aspecten die met de nieuwe hardware worden verbeterd, namelijk:

• Betere verlichting dankzij een aparte ray tracing-chip
• Verbeterde AI-upscaling
• Verbeterde datacompressie

De video gaat vooral over het zogenaamde Project Amethyst, dat Sony en AMD in 2023 zijn gestart om "slimmere en efficiëntere oplossingen" te vinden voor het maken van games. Cerny benadrukt dan ook dat de technologieën waar de video over gaat momenteel alleen nog in 'simulatievorm' - ofwel, niet als fysieke hardware - bestaan. "Maar de eerste resultaten zijn veelbelovend en ik kan niet wachten om ze binnen een paar jaar tijd in een toekomstige console te stoppen."

Zo spreekt het duo over Radiance Cores, een aparte chip die in realtime ray tracing  (realistisch gesimuleerde lichtinval) en path tracing (een meer geavanceerde vorm van ray tracing) genereert en dus de zwaarste taken qua lichtsimulatie op zich kan nemen. Dat wordt dan dus via een aparte chip gedaan, terwijl de cpu en overige hardware zich kunnen richten op simuleren van de gameplayscenario's en dergelijke.

Daarbij moet de AI-upscaling beter worden in de aankomende console. Zowel FidelityFX Super Resolution (FSR) en PlayStation Spectral Super Resolution (PSSR) zijn features die graphics en framerate kunnen verbeteren door het gebruik van AI machine learning, zoals je op pc vaak ziet met Nvidia's DLSS. Sony en AMD hebben samen een machine learning-technologie ontwikkeld die Neural Arrays heet. Daarmee kan de gpu van een apparaat grote delen van het scherm in één keer tot zich nemen en verwerken, waardoor het upscalen sneller werkt. Daarbij zijn de Arrays schijnbaar efficiënter dan bestaande upscalemethodes. Betere resultaten met minder moeite? Daar tekenen we graag voor.

©Guerilla Games

Het laatste punt dat het duo behandelt heet Universal Compressing. Daarmee wordt álle gpu-data gecomprimeerd - verpakt, als het ware - in plaats van steeds een gedeelte. Op deze manier wordt er veel minder bandbreedte gebruikt en kunnen er meer details worden weergegeven op het scherm. Ook moet dit een hogere framerate bewerkstelligen, en dit allemaal terwijl het apparaat minder stroom verbruikt.

YouTuber Moore's Law is Dead heeft gesteld een aantal specificaties en details rondom de PlayStation 6 in handen te hebben gekregen. Hij heeft een goede reputatie, maar neem de details uiteraard nog altijd met een korrel zout.

• Gebruik van chiplets (kleine, modulaire geïntegreerde schakelingen die samen een grotere, complexere chip vormen), mogelijk Navi 5-desktopchiplets

• De console is backwards compatibel met PS5 en PS4

• 160W TBP (staat voor Total Board Power, wat de totale hoeveelheid energie die naar de grafische kaart gaat aangeeft); dit is lager dan de 200W TBP van de PS5

• Acht Zen 6 (or nieuwere) cores

• 40-48 RDNA 5 Compute Units van 3GHz+

• 160-bit of 192-bit bus met GDDR7@32GT/s+-

• 'Rasterisation Performance' (hoe snel het systeem 3D-beelden naar een 2D-scherm kan overzetten) in de PS6 zou de console drie sneller maken dan de PS5, met sterk verbeterde ray tracing

©Naughty Dog

Komt Sony met een PlayStation-handheld?

Aan de andere kant van het hardwareverhaal gaan daarbij sterke geruchten dat Sony met een PlayStation-handheld komt tegelijk met - of rondom - de PlayStation 6-release. De bedoeling zou zijn dat de handheld en console nauw met elkaar samenwerken om een nieuwe PlayStation-ervaring te bieden. Volgens Bloomberg, een platform dat rapporteert over verschillende economische sectoren, is het dan ook de bedoeling dat Sony's handheld de concurrentie aangaat met de Nintendo Switch 2. Het bedrijf wil onder andere zijn bereik vergroten met dit nieuwe apparaat.

Volgens de tech-YouTuber Moore's Law is Dead, die bewezen contacten heeft in de techcomponentenwereld, kijkt Sony in wel meer aspecten af bij Nintendo. Zo zou de handheld door middel van een 'dock' verbonden kunnen worden aan een televisie om games op een groter scherm te kunnen spelen. Daarbij beweert hij dat het apparaat op deze manier krachtiger is dan een PlayStation 5-console, al stellen andere bronnen iets anders.

©Sony

Mogelijke specificaties van de handheld

Als de handheld samen met de PlayStation 6 moet verschijnen, is de verwachting dus ook dat het apparaat games van de console af moet kunnen spelen. Maar ingewijde KeplerL2, die gezien wordt als zeer betrouwbaar op het gebied van AMD-technologie, heeft op het forum ResetEra gezegd dat het apparaat niet zo sterk wordt als een PlayStation 5. Desalniettemin kan de handheld schijnbaar wel PS5-games afspelen, maar met een lagere resolutie en framerate. Dit wekt vragen op over hoe de PS6-handheld samen moet werken met de PlayStation 6 zelf, maar antwoorden blijven momenteel nog uit.

Ook over de PS6-handheld heeft Moore's Law is Dead een aantal mogelijke details gedeeld, die we hieronder op een rijtje zetten.

• Complete chip zou als één object van 3 nanometer worden geproduceerd

• De handheld is backward compatibel met PS5 en PS4

• Inclusief MicroSD- en M.2 SSD-opening, haptische feedback, twee microfoons en touchscreen

• De USB-C-opening heeft video-out mogelijkheid

• 15W TBP

• Vier Zen 6c cores

• 12-20 RDNA 5 Compute Units van 1.6-2GHz

• 128-bit bus met LPDDR5X-7500+

• 'Rasterisation Performance' is schijnbaar ongeveer de helft van de PS5, al zou de ray tracing wel beter zijn

Met deze specs zou de handheld krachtiger zijn dan de ROG (Xbox) Ally X, al stelt de YouTuber dat dit model niet gezien wordt als een krachtpatser.

©ASUS

Twee PlayStation-consoles

Voordat de geruchten rondom een nieuwe PlayStation-handheld opdoken, bracht KeplerL2 al naar buiten dat Sony mogelijk aan twéé verschillende apparaten werkte. Toen werd gedacht dat het ging om een krachtige console en een eventuele budget-versie, zoals Microsoft deed met de Xbox Series X en S.

Hij kwam er namelijk achter dat het bedrijf twee SoC's (system-on-a-chip) ontwikkelde, terwijl je er voor een nieuwe console maar eentje nodig hebt. Een SoC is een soort schakeling die alle componenten van een apparaat (in dit geval een console) samenvoegt in de behuizing van een enkele chip. Het is goed mogelijk dat de tweede SoC dus bedoeld is voor de PS6-handheld.

Een andere mogelijke hint is de recent toegevoegde 'power saver'-modus voor PlayStation 5. Die modus laat de console tijdens het spelen van sommige games de helft minder stroom verbruiken, wat volgens tech-experts van Digital Foundry past bij het stroomverbruik van de vermeende SoC van de PlayStation-handheld.

©Team Asobi

Wat gaat de console kosten?

Omdat we niet met zekerheid kunnen zeggen wat er onder de motorkap van de PlayStation 6 zit, is een prijs nog redelijk lastig te voorspellen. Wel is te verwachten dat de volgende generatie een flinke duit gaat kosten. Nieuwere en krachtige technologie kost nou eenmaal meer, en met de huidge RAM-tekorten wordt het voorspellen van een prijs nog moeilijker. Daarbij weten we ook niet hoe de importheffingen vanuit Amerika de industrie de komende jaren gaan beïnvloeden. Onze verwachting is in ieder geval dat de PlayStation 6 op release zeker tussen de 600 en 700 euro gaat kosten.

Geen ingebouwde disk drive

Daarbij is een ander gerucht interessant, wederom afkomstig van Tom Henderson, via Insider Gaming. Hij claimt namelijk dat de PlayStation 6 niet verscheept wordt met een ingebouwde disk drive, maar dat die los verkrijgbaar wordt. Dit om de productiekosten van de console zo laag mogelijk te houden, aldus Henderson. Dat is in lijn met de recentere PlayStation 5 Pro, die ook werd uitgebracht zonder disk drive.

©Sony

Features van de PlayStation 6

Ook over de nieuwe features van de console is nog weinig bekend. De eerder genoemde insiders lijken allemaal vast te stellen dat de PlayStation 6 in ieder geval backwards compatible is met games uit de PS5- en PS4-generaties. Uit het technische praatje van Cerny en Huynh zijn ook al een paar verbeteringen op bestaande features bekend geworden, maar over een concept op het niveau van de Haptic Feedback van de DualSense-controller is nog niet besproken.

Fans hopen in ieder geval dat thema's terugkeren na de afwezigheid daarvan op de PlayStation 5, en wordt er gespeculeerd dat draadloos opladen van de controllers eventueel een mogelijkheid wordt.

©Square Enix

Welke games verschijnen er voor de PlayStation 6?

AI en teraflops zijn allemaal leuk en aardig, maar uiteindelijk draait het om de videogames.Momenteel is er praktisch niets bekend over software op de volgende generatie, al kunnen we er wel vanuit gaan dat een aantal PlayStation 5-exclusives later - of met de launch van het systeem - een next-gen upgrade krijgen. Net zoals Marvel's Spider-Man Remastered en God of War: Ragnarök met de overgang van de PS4 naar PS5, bijvoorbeeld.

Een van de grootste titels die mogelijk rond de release van de PlayStation 6 uitkomt is Intergalactic: The Heretic Prophet - de nieuwe game van Uncharted- en The Last of Us-ontwikkelaar Naughty Dog. De game is al aangekondigd voor een release op de PS5, maar er is nog geen releasedatum gegeven. We achten het dus zeer mogelijk dat Intergalactic een van de games is die een geüpgraded versie ontvangt op Sony's nieuwe console.

Daarbij bezit Sony nog een flink aantal ontwikkelstudio's waarvan de huidige projecten onbekend zijn, of die nog niet geheel uit de doeken zijn gedaan. Zo kwamen een paar jaar geleden de toekomstplannen van Marvel's Spider-Man- en Ratchet and Clank-ontwikkelaar Insomniac Games op straat te liggen na een hack, waar we om die reden niet dieper op ingaan.

Wel is bijvoorbeeld bekend dat het in Nederland gevestigde Guerilla Games werkt aan een nieuwe Horizon-game, nadat Horizon: Forbidden West aan het begin van de PlayStation 5's levenscyclus uitkwam. Ook is God of War-maker Santa Monica Studio nog altijd bezig met mysterieuze projecten, wellicht een derde God of War-titel en een sciencefiction-titel, die nog niet uit de doeken zijn gedaan.

De mensen bij Bluepoint Games - dat de PS5-exclusieve remake van Demon's Souls leverde - werkt na de annulering van hun live-service-game daarbij waarschijnlijk aan een nieuw project. De mogelijkheden zijn in ieder geval eindeloos, dus houd dit artikel en ID.nl in de gaten om op de hoogte te blijven over alles rondom de PlayStation 6 en zijn launchtitels.

Microsoft heeft bekendgemaakt welke spellen er de komende dagen en weken op Xbox Game Pass verschijnen. Een van die spellen is Kingdom Come: Deliverance.

Dat meldde het bedrijf op Xbox Wire. Het middeleeuwse avontuur van Warhorse staat bekend om zijn uitzonderlijke realisme, waarbij alle acties van de speler gevolgen hebben. De game is sinds enkele jaren weer populair geworden door de komst van het geprezen vervolg.

Hieronder zijn de toevoegingen van de komende weken te vinden, waaronder twee spellen die al sinds gisteren op Xbox Game Pass zijn verschenen:

Tot slot werd bekendgemaakt dat Madden NFL 24 op 15 februari van Xbox Game Pass verdwijnt.