Bij ID.nl zijn we dol op kwaliteitsproducten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Een paar keer per week speuren we binnen een bepaald thema naar zulke deals. Op zoek naar een grote televisie met een oogstrelend beeld? Vandaag hebben we vijf interessante modellen voor je gespot. Vandaag bestellen is met een beetje geluk morgen al kijken!

LG OLED77G45LW

De recent verschenen LG OLED77G45LW is een van de beste oled-tv’s van dit moment. Het hier besproken exemplaar van 77 inch heeft een indrukwekkende schermdiagonaal van 1,95 meter. Je kunt als alternatief een nóg groter model van 83 inch aanschaffen. Kleiner kan overigens ook, namelijk 55 inch of 65 inch. Een belangrijk speerpunt van deze smart-tv is dat het nieuwe oledpaneel een nogal hoge piekhelderheid ondersteunt. Onder leiding van de krachtige Alpha 11-beeldprocessor geeft de OLED77G45LW zowel felle kleuren als inktzwarte contrasten perfect weer. Daarnaast is het fijn dat je dankzij het anti-reflecterende scherm ook overdag comfortabel kunt kijken.

Voor gamers komt de maximale vernieuwingsfrequentie van 144 hertz goed van pas. Snel bewegende beelden verschijnen hierdoor vloeiend op het scherm. Zoals we van LG-smart-tv's gewend zijn, open je vanuit webOS je favoriete video-apps. De fabrikant garandeert dat je vijf jaar lang nieuwe versies van dit smartplatform kunt installeren. Kies je in een streamingdienst een recente film of serie, dan hebben de beelden extra veel kleurdetails. Er is namelijk ondersteuning voor HDR10 en Dolby Vision ingebakken. Houd er rekening mee dat je de OLED77G45LW strak tegen de wand dient te bevestigen. LG levert hiervoor een muurbeugel mee.

LG OLED83C34LA

Voor een oled-tv van maar liefst 83 inch valt de aanschafprijs van de LG OLED83C34LA nog alleszins mee. Vermoedelijk zul je niet gauw een goedkopere smart-tv met een oledpaneel van 2,11 meter vinden (diagonaal gemeten). Op zo’n indrukkende beeldbuis komt de hoge resolutie van 3840 × 2160 pixels heel goed tot zijn recht. Je ziet details die je eerder waarschijnlijk niet opvielen. Wil je liever een kleinere oled-tv tegen een schappelijke prijs kopen? Kies dan een model van 42 inch, 48 inch, 55 inch, 65 inch of 77 inch.

Als je graag sportwedstrijden kijkt, is de vernieuwingsfrequentie van 100 hertz erg gunstig. Tijdens voetbalwedstrijden blijft de bal continu scherp in beeld. Een ander pluspunt is de ondersteuning voor zowel HDR10 als Dolby Vision. De betere streams van Netflix, Disney+ en andere video-apps hebben hierdoor een gedetailleerder kleurverloop. Daarnaast kan deze televisie ook een Dolby Atmos-audiospoor verwerken. Je luistert zo naar ruimtelijker geluid. LG levert een brede voet mee, zodat je de OLED83C34LA op een meubel kunt neerzetten. Daarnaast is het mogelijk om deze forse beeldbuis met een geschikte muurbeugel aan de wand te bevestigen. Meer weten? Lees dan deze review op ID.nl.

Samsung QE77S95DATXXN

Deze gloednieuwe 77inch-televisie van Samsung heeft een hoogwaardig QD-oledscherm van de derde generatie. Dit paneeltype biedt kortgezegd het beste van twee werelden. Door oled met een laagje quantom dots te combineren, toont de televisie pikzwarte contrasten en levendige kleuren. Een QD-oledscherm kan de werkelijkheid dan ook heel goed nabootsen. Voeg daar de ondersteuning van HDR10+ aan toe en kijk naar videostreams met een natuurlijk kleurverloop. Verder is de hoge vernieuwingsfrequentie van 100 hertz prima op orde. Gamers schroeven deze waarde zo nodig op naar 144 hertz, waarna ze profiteren van een uiterst vloeiende gameplay.

Ten opzichte van eerdere Samsung QD-oled-tv’s heeft het scherm nu een matte coating. Dat voorkomt vervelende reflecties. Voor de weergave van video-apps doet het Koreaanse merk een beroep op zijn eigen Tizen-smartplatform. Als alternatief kun je vanaf een Apple-apparaat ook (eigen) videocontent streamen. Dat werkt via AirPlay 2. Verder sluit je aan de hand van vier HDMI-aansluitingen en drie usb-poorten eenvoudig diverse audiovisuele bronnen aan. Overigens vind je deze aansluitingen op de zogeheten One Connect Box. Dit is een apart kastje dat via een enkele kabel met de televisie is verbonden. Je kunt ook een kleinere uitvoering van de Samsung S95D-serie overwegen. Kies in dat geval tussen 55 inch en 65 inch. De tv-expert van ID.nl heeft deze smart-tv uitgebreid getest. Lees hier de review.

Philips 77OLED809

TP Vision bracht onder de Philips-paraplu met de 77OLED809 onlangs een nieuwe oled-tv op de markt. Zoals we van het merk gewend zijn, bevat dit model Ambilight-verlichting. De achterzijde telt meerdere leds die tv-kleuren op de achterliggende muur projecteren. Op die manier lijkt het beeld nóg groter. Deze televisie leunt voor zijn slimme functies op Google TV. Daar is niets mis mee, want in de Play Store staan er heel wat video-apps uit binnen- en buitenland voor je klaar. Mooi meegenomen is dat de spraakassistent van Google is ingebouwd. Kortom, bedien de 77OLED809 en overige smarthome-apparaten met je stem.

Zoals je van deze kersverse oled-tv mag verwachten, zit het met de beeldprestaties wel goed. De reguliere vernieuwingsfrequentie van 120 hertz resulteert in een soepele weergave van snel bewegende (actie)beelden. Gamers kunnen eventueel ook nog opschakelen naar 144 hertz. Dankzij een snelle reactietijd ben je online tegenstanders te snel af. Een ander speerpunt is de ondersteuning voor Dolby Vision en HDR10+, want deze functie verbetert bij recente videostreams het kleurverloop. Naast de 77inch-uitvoering kun je deze oled-tv ook in een kleiner formaat van 65 inch, 55 inch, 48 inch of 42 inch kopen.

LG OLED77G26LA

Zoek je een betaalbare oled-tv met een groot scherm? Kijk dan eens naar producten die pakweg één of twee jaar geleden zijn uitgebracht. Die dalen namelijk regelmatig in prijs. Zo is de OLED77G26LA volgens de prijshistorie van Kieskeurig.nl op het moment van schrijven goedkoper dan ooit. Het 77inch-scherm ondersteunt een hoge resolutie van 3840 × 2160 pixels en een riante vernieuwingsfrequentie van 120 hertz. Daarnaast is er ondersteuning voor Dolby Vision en HDR10 geïntegreerd.

Als je de LG OLED77G26LA met wifi of een netwerkkabel verbindt, kun je video’s in 4K-kwaliteit streamen. Voeg vanuit het webOS-smartplatform je favoriete video-apps aan het menu toe. Vanaf een iPhone, iPad of Mac kun je eenvoudig eigen beeldmateriaal streamen. Bekijk met behulp van AirPlay 2 je dierbare foto's en video's op het grote scherm. Je kunt als alternatief eventueel de goedkopere 65inch-versie van deze smart-tv overwegen. LG geeft kopers vijf jaar garantie op het oledpaneel.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.