ID.nl logo
Review Philips 55PUS8808/12 - Voor ieder wat wils
© Lukkien.bv
Huis

Review Philips 55PUS8808/12 - Voor ieder wat wils

Een stijlvolle tv met prima beeld en geluid en gebruiksgemak, voor een aantrekkelijke prijs. Dat is het concept van de Philips 55PUS8808 The One: eenvoudig, maar heel aantrekkelijk. Onder de motorkap vinden we tal van features, maar zijn de prestaties in lijn met de prijs?

Goed
Conclusie

Met een aantal kleine verbeteringen heeft Philips de 55PUS8808/12 een duwtje in de juiste richting gegeven. Het scherm komt het meest tot zijn recht in een matig verlichtte woonkamer; het beperkte contrast is dan geen spelbreker. De tv levert voldoende helderheid, een ruim kleurbereik en prima kalibratie die je verzekert van mooie beelden. Voor HDR is de HDR10+ en Dolby Vision-ondersteuning een mooie meerwaarde. Sportfans en gamers komen aan hun trekken dankzij het 120Hz-scherm. De nieuwe processor levert prima beeldverwerking, al blijven kleurstroken in zachte gradiënten een probleem. Met Google TV, DTS Play-Fi en uiteraard Ambilight heeft de tv heel wat features te bieden. Het is een uitstekende familie-tv maar we stellen ons vragen bij de prijs. Die ligt niet alleen hoger dan vorig jaar, maar zet hem ook in concurrentie met andere fabrikanten die voor deze prijs net wat meer leveren.

Plus- en minpunten
  • Stijlvol design met draaivoet
  • Ruime kijkhoek
  • Prima beeldverwerking en mooie kalibratie
  • Ondersteunt Dolby Vision en HDR10+
  • Kleurbanding blijft zichtbaar ondanks nieuw filter
  • Beperkt contrast
  • Prijzig

Een tv die voor iedereen als goede keuze moet gelden, hoeft geen opvallend of exotisch ontwerp te hebben. Hij moet immers in iedere huiskamer passen. Een beetje stijl is wél een vereiste. Deze Philips heeft een fijne antracietgrijze rand en een centrale voet in dezelfde kleur. Het profiel is niet de slankste die we hebben gezien, maar dat valt nauwelijks op. Alle aansluitingen zijn naar de zijkant en naar onder gericht en het aantal aansluitingen is prima.

PHILIPS 55PUS8808/12

  • Adviesprijs: 1.099 euro
  • Wat: Ultra HD LCD-tv
  • Schermformaat: 55 inch (139 cm)
  • Aansluitingen: 4x HDMI (2x v2.1 48 Gbps, 2x v2.0 18 Gbps, ARC/eARC, ALLM, 4K120 HFR, VRR, AMD Freesync Premium), 2x USB, 1x optisch digitaal uit, 1x hoofdtelefoon, 2x antenne, Bluetooth
  • Extra’s: HDR10, HLG, Dolby Vision, HDR10+, Dolby Atmos, DTS:X, WiFi ingebouwd, Google TV, DTS Play-Fi, USB/DLNA-mediaspeler, DVB-T2/C/S2, CI+-slot, P5 Processor, driezijdige Ambilight
  • Afmetingen: 1.231 x 783 x 259 mm (incl. voet)
  • Gewicht: 18,2 kg (incl. voet)
  • Verbruik: SDR 61 (E) / HDR 128 watt (G)

Er zijn vier HDMI-poorten, waarvan twee HDMI 2.1 met 48Gbps bandbreedte bieden en ondersteuning voor ALLM, 4K120 en VRR (HDMI VRR, AMD FreeSync Premium). Reken op een input lag van 15,4 ms in 4K60 en 7,0 ms in 2K120. Kortom, voor gamers is de tv op dit vlak zeker geschikt. Op een van die twee poorten krijg je eARC/ARC, maar in tegenstelling tot het model vorig jaar kun je nu geen ARC meer gebruiken op alle andere HDMI-poorten.

©Eric Beeckmans

Wie meer dan een 4K120-gamingbron heeft en een soundbar wil aansluiten, heeft dus maar één HDMI 2.1-poort ter beschikking. Daarnaast moet je via de instellingen de HDMI-poort schakelen naar ‘Optimal (Auto Game)’ voor ALLM, HDMI VRR, maar geen HDR10+ of ‘Optimal (Auto Game 120Hz Pro)’ voor ALLM, HDMI VRR, AMD FreeSync en HDR10+. Het Game Dashboard toont frame rate, resolutie en geeft je toegang tot wat gaming-instellingen.

Tal van features

Philips heeft deze tv net als de OLED808 voorzien van een nieuwe chipset, en heeft daarmee ook de stap van Android TV naar Google TV gezet. De tv reageert erg vlot op de afstandsbediening en ook navigeren in menu’s, instellingen aanpassen of apps starten verloopt allemaal erg snel. Google TV blinkt uit in een rijk aanbod toepassingen, zowel internationaal als lokaal, maar vooral met zijn uitgebreide lijst gepersonaliseerde aanbevelingen. Die zijn gerangschikt op zeer specifieke categorieën en bevatten items uit verschillende streamingdiensten. Zo krijg je veel nieuwigheden aangeboden die aansluiten bij jouw smaak.

Er is ondersteuning voor Chromecast, maar helaas geen Apple Airplay. De bijgeleverde afstandsbediening werkt goed, maar modern is ‘ie niet. Het is een klassieke uitvoering met relatief veel toetsen. Die zijn echter goed gescheiden en de lay-out is prima zodat je niet snel verkeerd drukt, iets dat bij de vorige versies wel eens voorkwam.

Ambilight

Exclusief op iedere Philips-tv is natuurlijk Ambilight. De 55PUS8808 kreeg een driezijdige versie; weliswaar niet de nauwkeurigere Next Generation versie, maar de klassieke versie. Dat hoeft niet per se een gemis te betekenen. Ambilight smeert de kleuren van wat je kijkt breed uit over de achterliggende wand, en heeft tal van instellingen om de ambiance aan te passen naar jouw smaak. Ambilight kan zowel reageren op beeld als geluid. Met Ambilight Aurora gebruik je het samen met een mooie screensaver. Dankzij AmbiWakeup en AmbiSleep kan de tv in de slaapkamer zelfs dienen als wekker.

P5-processor voor beeldverwerking

Het nieuwe onderliggende hardwareplatform voor de P5 Perfect Picture Engine maakt twee nieuwe functies beschikbaar. Op de eerste plaats is er een nieuw superresolutie-algoritme dat fijne texturen beter detailleert, en lijnen mooi scherp houdt. Het is een uitstekende aanvulling voor de prima upscaling, maar let op met oude dvd-content: die functie kan juist beeldfouten versterken. De nieuwe processor zou ook in staat moeten zijn om hinderlijke kleurstroken uit zachte gradiënten weg te halen, maar dat onze testen wijzen uit dat dat nauwelijks het geval is. We vonden overigens de ruisonderdrukking in het algemeen iets minder efficiënt.

Wie het contrast licht wil accenturen kan dat met de instelling ‘dynamisch verbeteringsniveau’ onder de hoofdmenu van contrastverbetering. Blijf dan wel in de laagste stand. Het lcd-paneel heeft een degelijke bewegingsscherpte, en de motion interpolation werkt zeer goed. De processor grijpt snel in, ook als de actiebeelden erg snel zijn, en veroorzaakt bijzonder weinig beeldfouten. Sportbeelden worden op de ze manier heel vloeiend weergegeven. Voor filmbeelden kan dat ook, maar of je dat wilt, is een kwestie van smaak. Over het algemeen zijn we tevreden over de beeldverwerking, maar er is duidelijk nog ruimte voor wat verbetering.

Matig contrast maar degelijke kijkhoek

De PUS8808 is uitgerust met een S-IPS-scherm. Die leveren een wat beperkt contrast maar wel een vrij goede kijkhoek. Gezien dat deze Philips The One echt mikt op een rol als familie-tv dan eentje voor de echte filmliefhebber is dat een begrijpelijke keuze. Het scherm bewaart kleur vrij goed, maar heeft vanuit een hoek wel wat last van zogeheten glare, waardoor er een lichte waas over het beeld komt. Met een gemeten ANSI-contrast van ongeveer 1.350:1 scoort hij goed voor dit type paneel. Net als vorig jaar kan de tv het contrast verbeteren met global dimming, maar dat is echt niet te vergelijken met local dimming. Op de ANSI-test heeft dat geen invloed, maar op andere testen klom het resultaat naar ongeveer 3.000:1.

©Will Pakaila

De uniformiteit is goed, met enkele kleine foutjes. Zo was op ons testmodel de linkeronderhoek en rechterbovenhoek wat lichter bij donkere testbeelden. En op heldere testbeelden is wat minimaal ‘dirty screen-effect’ zichtbaar. Dat laatst viel op als de camera bewoog bij heel heldere beelden. De fouten zijn niet zeer groot en dit zal waarschijnlijk ook per toestel verschillen.

Behoorlijke HDR-beelden

In SDR was de Films-beeldmode goed gekalibreerd. Er is voldoende schaduwdetail, al moet je natuurlijk niet op diep contrast rekenen. De kleurweergave is prima, natuurlijk en krachtig en huidskleuren ogen uitstekend. Het enige minpunt is dat je een heel klein beetje witdetail verliest. In HDR mag je naast HDR10 en HLG ook de formaten met dynamische metadata, HDR10+ en Dolby Vision gebruiken. Dolby Vision is een uitstekende troef, daarmee levert de tv zijn beste beelden. Maar ook de HDR10-weergave is goed. De piekhelderheid haalt ongeveer 520 nits, zowel op kleine als grote schermoppervlakken, en het kleurbereik tikt 89% P3 aan.

De tone mapping is goed, en slaagt erin om binnen de beperkingen van het scherm mooie HDR-beelden te tonen. Af en toe verdwijnt er wat witdetail, maar dat is uitzonderlijk. Het beperkte contrast maakt dat beelden soms wat vlakker ogen, maar over het algemeen kun je echt wel het HDR-effect zien. Gamers die HDR-tone mapping willen uitschakelen kunnen dat via het menu, maar doen dat best met de nodige voorzichtigheid en aandacht. In de geteste software (R.001.001.091.215) bleek tone mapping uitschakelen het beeld veel te flets te maken. Die fout hebben we gerapporteerd aan Philips.

Prima audio

Philips heeft The One een audio-upgrade gegeven. Het toestel beschikt nu over viermaal 10W vermogen en dat is een verdubbeling tegenover vorig jaar. Hij ondersteunt nu ook DTS:X naast Dolby Atmos, en de surroundvirtualizer is gebaseerd op 5.1.4-processing. Het resultaat is prima en zeker een duidelijke verbetering. Ruime basprestaties mag je nog steeds niet verwachten en de surroundklank is goed, maar het mist toch dat hoogte-effect. Dankzij DTS Play-Fi kun je draadloos compatibele surroundspeakers aansluiten, en de tv als centerspeaker gebruiken. Een goede soundbar zal het nog steeds een stuk beter doen, maar voor typisch familiegebruik volstaat deze de configuratie prima.

©Will Pakaila

Conclusie

Met een aantal kleine verbeteringen heeft Philips de 55PUS8808/12 een duwtje in de juiste richting gegeven. Het scherm komt het meest tot zijn recht in een matig verlichtte woonkamer; het beperkte contrast is dan geen spelbreker. De tv levert voldoende helderheid, een ruim kleurbereik en prima kalibratie die je verzekert van mooie beelden. Voor HDR is de HDR10+ en Dolby Vision-ondersteuning een mooie meerwaarde. Sportfans en gamers komen aan hun trekken dankzij het 120Hz-scherm. De nieuwe processor levert prima beeldverwerking, al blijven kleurstroken in zachte gradiënten een probleem. Met Google TV, DTS Play-Fi en uiteraard Ambilight heeft de tv heel wat features te bieden. Het is een uitstekende familie-tv maar we stellen ons vragen bij de prijs. Die ligt niet alleen hoger dan vorig jaar, maar zet hem ook in concurrentie met andere fabrikanten die voor deze prijs net wat meer leveren.

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.