Met een emulator op je smartphone is het mogelijk games van verschillende arcadekasten, consoles en handhelds te spelen. Maar alleen wanneer je daar de juiste bestanden voor hebt, zogenaamde roms. Hoe kom je daar precies aan en hoe zet je die op je smartphone?

Er is logischerwijs veel te doen omtrent het emuleren van games. Voor veel mensen is dit een grijs gebied, want mag er nu precies wel en niet volgens de wet? Veel hangt af van interpretatie. Zo is het gebruiken en het downloaden van een emulator wettelijk toegestaan. Met zo'n programma kun je immers spellen spelen die je zelf gemaakt hebt. Maar het downloaden van spelbestanden waar copyright op rust, dat mag natuurlijk niet. Máár... er bestaat momenteel geen precedent voor het aanleggen van back-ups van games die je zelf (fysiek) in bezit hebt.

Eigen games spelen

Dat is dus het punt van interpretatie; zoals het nu lijkt, mag je dat gewoon doen. Er is in elk geval geen wet die stelt dat dit illegaal is. Mits je de bestanden op je eigen computer houdt en niet (online) verspreidt. Want zelf spelbestanden met copyright distribueren mag niet. Dat zorgt er in elk geval voor dat er wat ruimte ontstaat als je met emulators aan de slag gaat. Dat kan al jaren op Windows en Android, waar handhelds hoogtij vieren, maar sinds kort ook op iOS. Apple moest de beperkingen op het systeem opheffen en sindsdien is er veel meer mogelijk.

©Wesley Akkerman

Voor sommige mensen is er daardoor een wereld van mogelijkheden geopend, waaronder dus het spelen van retrogames op hun smartphone. Met de juiste emulator aan boord kun je de beste games beleven vanaf de eerste lading arcadekasten tot en met de PlayStation 2 en Nintendo GameCube. Hoe moderner de hardware, hoe beter de prestaties. Maar de vraag is dan: hoe kom je aan die games? Downloaden van de slinkende groep romsites mag niet, dus ben je aangewezen op apparatuur waarmee je zelf reservekopieën kunt aanmaken.

Games met cartridges

Voor veel consoles en handhelds bestaan apparaten waarmee dat kan. Eigenaars van een Game Boy (of opvolgers Color of Advance) kunnen bijvoorbeeld hun games dumpen (zoals dat genoemd wordt) door gebruik te maken van de Epilogue GB Operator. Je sluit de accessoire aan op je computer, downloadt het bijbehorende programma en kunt vervolgens een legale back-up aanmaken van de games die je hebt. Zo heeft vrijwel elke spelcomputer een handige tool waarmee je back-ups aanmaakt. Toch blijft dat voor sommige consoles en handhelds een uitdaging.

Ten eerste is niet alles in Europese winkels verkrijgbaar. Je zult dus spullen moeten importeren, en daardoor kunnen de kosten best oplopen. Ook is het zo dat sommige populaire producten niet meer worden gemaakt of verkrijgbaar zijn, waardoor je bent aangewezen op de dure tweedehandsmarkt. Daarnaast bestaan er voor spelcomputers die met cartridges werken eenvoudiger oplossingen voor het rippen van games. Bovendien nemen die spelbestanden over het algemeen minder ruimte in beslag.

©PXimport

Hoe hoger de generatie, hoe lastiger

Als het aankomt op spelcomputers die beschikken over discs (cd's, dvd's of blu-rays), wordt het al een stuk lastiger. Niet alleen omdat die spellen meer ruimte in beslag nemen, maar ook omdat je nog meer kunst-en-vliegwerk moet uithalen. Voor het aanmaken van een GameCube-back-up heb je bijvoorbeeld een (omgebouwde) Wii nodig, of een pc die beschikt over een dvd-drive. Zodra je daar naar gaat googelen, kom je algauw uit in een konijnenhol van mogelijkheden – maar dat is deels ook wat deze hobby zo leuk maakt en houdt.

Je zult dus goed moeten zoeken naar de middelen waarmee het mogelijk is legale kopieën van je games te maken, maar ze bestáán wel. Soms moet je daarvoor een console modden, maar aangezien de garantie toch al verlopen is, zal dat ook weinig risico opleveren. Lees je desondanks goed in van tevoren. Als je eenmaal de spellen geript en opgeslagen hebt, is het zaak dat je ze in de correcte mappen plaatst, zodat de emulator in kwestie 'weet' waar die de spelbestanden vandaan moet halen. Gelukkig is dit het makkelijkste taakje voor retrogamers.

Waar je de spellen kunt opslaan, dat is per emulator anders, maar over het algemeen is het mogelijk om gewoon één map aan te houden die op een microSD-kaart staat of opgeslagen is op de interne schijf. In de instellingen ga je vervolgens op zoek naar het pad voor de roms (de benaming verschilt per app, maar dat wijst zichzelf) en zodra je daarop tikt, kun je op zoek naar de map met spelbestanden. Geef aan dat je die map wilt gebruiken en de emulator doet de rest. Veel plezier!

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.