ID.nl logo
Sonos Sub Mini - Niet zo mini, wel een aanrader
© PXimport
Huis

Sonos Sub Mini - Niet zo mini, wel een aanrader

De Sonos Sub Mini is een kleinere subwoofer, bedoeld voor Sonos-gebruikers met een minder grote huiskamer. Met 499 euro is 'ie ook aanzienlijk goedkoper dan de 749 euro kostende Sub (Gen 3), al blijft het een flinke investering voor je thuisbioscoop. In deze Sonos Sub Mini review voelen we de subwoofer uitgebreid aan de tand.

Sonos biedt met de introductie van de Sub Mini nu een goedkoper model aan, voor wie de 749 euro kostende Sub (Gen 3) te prijzig vindt. De adviesprijs van de Sub (Gen 3) is overigens 849 euro, maar veel (web)winkels verkopen hem dus voor minder. 

Waar de Sub (Gen 3) zich richt op diepe bas die een grote kamer vult, sluit de Sub Mini een belangrijk compromis. Sonos zegt dat de kleinere soundbar zich richt op een kleine tot middelgrote (huis)kamer. Mijn woonkamer valt in die categorie, dus tijd om de Sub Mini aan het werk te zetten.

©PXimport

Opvallend, strak ontwerp

Wat direct opvalt bij het uitpakken van de Sub Mini is dat hij niet echt mini is. De subwoofer weegt ruim 6 kilo, heeft een hoogte van 30 centimeter en een diameter van 23 centimeter. Ja, hij is compacter en vooral veel lichter dan de Sub (Gen 3). Maar nee, het is geen subwoofer die je over het hoofd ziet. Dat hoeft ook niet, redeneert Sonos. In marketingafbeeldingen zet de fabrikant de Sub Mini graag in het zicht, bijvoorbeeld naast de bank of het tv-meubel. 

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De subwoofer is alleen neer te zetten en niet op te hangen. Dat kan appartementbewoners met onderburen twijfels bezorgen, waar ik later op terug kom. Ik heb de subwoofer naast mijn tv-meubel gezet, praktisch tegen de muur aan en met een groot raam ernaast. 

Sonos zegt dat het niet uitmaakt waar je de Sub Mini neerzet, en dat je hem ook tegen de muur of naast de bank kunt zetten. Handig als je de subwoofer uit het zicht wil hebben. Anderen zullen hem juist ín het zicht willen vanwege het ontwerp of de gedachte dat de subwoofer beter presteert als het geluid de ruimte krijgt. 

Lees ook: Soundbar met of zonder subwoofer - welk moet je kopen?

De Sub Mini is te koop in het zwart en wit en heeft een matte afwerking. Ik ben er fan van en vind het luxer overkomen dan de glimmende afwerking van de Sub (Gen 3). Wel vangt de subwoofer snel stof op, dat je wegveegt met een microvezeldoek. Het midden van de subwoofer is een cilinderachtig gat dat bijdraagt aan de bas. Het gat geeft de subwoofer een modern ontwerp.

Zet je de subwoofer op zijn kop, dan zie je rubberen voetjes en in het midden twee aansluitingen. Die zijn voor de stroomkabel en ethernetkabel. Je kunt de Sub Mini ook via wifi verbinden. De ethernetkabel dien je zelf te regelen. De kabels leid je tussen de rubberen voetjes door. 

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Eenvoudige installatie

De Sonos Sub Mini is kinderlijk eenvoudig als je één of meerdere Sonos-producten gebruikt. Je sluit de subwoofer aan op het stopcontact, opent de Sonos-app en wacht totdat de Sub Mini zich via een melding aandient. Je volgt de stappen om de subwoofer met je thuisnetwerk te verbinden en verbindt 'm indien van toepassing met je Sonos-soundbar. Dat is handig als je de subwoofer wil gebruiken om je tv-ervaring meer bas te geven.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Gekoppeld aan de soundbar (en in mijn geval ook twee surroundspeakers) krijg je toegang tot een beperkt aantal instellingen van de Sub Mini. Je kunt 'm via een knopje aan en uitzetten en bijvoorbeeld de intensiteit van de subwoofer aanpassen. Voor deze test heb ik 'm grotendeels op de neutrale stand (0) gebruikt. 

Tijdens het tv-kijken krijg je in de app de mogelijkheid om de nachtmodus in te schakelen, die de kracht van de subwoofer en andere Sonos-speakers verlaagt om eventuele slapende gezinsleden of huisgenoten niet te storen. Sonos belooft dat hoewel het volume van de speakers en soundbar omlaaggaat, de kwaliteit niet verandert. 

Let erop dat je met een iOS-toestel de subwoofer kunt optimaliseren via wat Sonos zijn TruePlay-techniek noemt. Met je smartphone scan je de akoestiek van de ruimte en de subwoofer gebruikt die informatie om zijn bas te optimaliseren voor de ruimte. Het is jammer dat TruePlay na al die jaren nog steeds niet werkt met Android-smartphones, volgens Sonos door technische redenen. 

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De Sub Mini in de praktijk

Eenmaal geïnstalleerd is het tijd om te ervaren wat de subwoofer toevoegt aan de Sonos-thuisbioscoop. In mijn geval bestaat die thuisbioscoop als gezegd uit een tweede generatie Sonos Beam en twee Ikea-lampspeakers voor surroundgeluid. De Sub Mini houdt verbinding met deze drie apparaten tijdens het afspelen van muziek, maar ook bij het kijken van films, bijvoorbeeld. 

De bas van de soundbar en surroundspeakers verhuist naar de Sub, die zich zo op zijn hoofdtaak kan richten. De Beam en Ikea-lampspeakers krijgen zo meer ademruimte voor de hoge en middentonen. In de praktijk levert dat vooral winst op met de bas. De bas uit de Sub Mini is immers krachtiger en geavanceerder dan die uit de Beam (Gen 2) en de lampspeakers. 

Dat verschil merk je, maar bij de ene activiteit meer dan bij de ander. Bij het luisteren naar radiozenders op een zachter volume blijft de bas ook beperkt, dus houdt de Sub Mini zich koest. Maar schakel je de subwoofer uit in de Sonos-app, dan ervaar je wel degelijk dat er minder bas in de kamer klinkt. 

Schakel je over naar Spotify om een album als So Far So Good van The Chainsmokers op te zetten, dan gaat het volume meer open en blijkt de Sub Mini heel wat in huis te hebben. Er klinkt een diepe baslaag in de kamer, zonder storende dreun of een kriebel die je in je buik voelt. Zet je de Sub Mini uit in de Sonos-app, dan blijkt de bas uit de reguliere Sonos-speakers inderdaad een maatje kleiner dan uit de subwoofer.

Bij het kijken van tv-programma's uit de Sub Mini zich vooral bij content die profiteert van een bas. Veel tv-programma's draaien om pratende mensen, waar een subwoofer een magere rol in heeft. Helder stemgeluid uit de luidsprekers is belangrijk. De Sub Mini laat van zich horen bij fraaie tv-optredens van muzikanten met drummers, maar ook bij een voetbalwedstrijd waarin duizenden supporters op de tribune klappen. 

©PXimport

Maar toegegeven: de Sub Mini komt hier pas écht tot zijn recht bij het kijken van een actiefilm op bijvoorbeeld Netflix. Het gedreun van machinegeweren, het brommen van een overvliegende bommenwerper en een crashende Porsche 911 maken heel wat meer indruk met de Sub Mini op zijn neutrale stand (0). Nog steeds zonder afleidende dreun of een trillende buik, overigens. Dat laatste kan de Sub (Gen 3) je wel bezorgen als je daar fan van bent, maar dan dien je dus dieper in de buidel te tasten.

Geen trillende vloer

Interessant aan de Sonos Sub Mini is dat hij - ook op een hogere stand - de vloer met respect behandelt. Wat wil zeggen dat de laminaatvloer in mijn appartement uit de jaren '80 niet meetrilt en ik geen vragen of klachten van de onderburen gekregen heb. Zelfs als ik mijn hand op de subwoofer leg, merk ik weinig trilling. Die ervaar ik pas als ik mijn hand in de cilindervormige koker houd. In die koker voel je de lucht duidelijk reageren op de subwoofer. 

Een ervaring die intenser wordt als ik de stand van de Sub Mini verhoog van zijn neutrale 0 naar 8, bijvoorbeeld. De bas klinkt dan ook meer aanwezig. 

©PXimport

Conclusie: Sonos Sub Mini kopen?

De Sonos Sub Mini is een subwoofer voor Sonos-gebruikers en bedoeld om zowel je muziek- als tv-ervaring naar een hoger niveau te tillen. Dat lukt als je de subwoofer in een kleinere kamer plaatst. De bas is dan duidelijk merkbaar, zonder dat de vloer trilt of je buik kriebelt tijdens een filmexplosie. In een grotere kamer kun je beter een Sub (Gen 3) kopen, zegt Sonos zelf al. Daar is de Sub Mini niet krachtig genoeg voor. De doelgroep van de subwoofer is dus duidelijk. Op het strakke ontwerp en de kinderlijk eenvoudige installatie en bediening valt naar mijn mening weinig af te dingen - al is de Sub Mini minder mini dan ik verwacht had.

Een minpunt dat blijft terugkomen in Sonos-reviews is dat de fijne TruePlay-optimalisatie alleen werkt met een iOS-toestel. Dat is jammer voor Android-gebruikers die de subwoofer zo nauwkeurig mogelijk willen instellen. Houd er ook rekening mee dat de Sub Mini niet werkt met draagbare Sonos-speakers (de Sonos Roam en Move).

Blijft over: de prijs. Want met een adviesprijs van 499 euro is de Sub Mini allesbehalve mini geprijsd. Weliswaar is hij een stuk voordeliger dan de Sub (Gen 3) die je bij veel winkels voor 749 euro in huis haalt; 499 euro blijft veel geld voor een subwoofer. Zeker omdat de Sub Mini niet geschikt is om een grotere woonkamer volledig te bedienen en zich richt op speakers (Ikea Symfonisk en One) en soundbars (Ray en Beam) die minder kosten dan de subwoofer zelf. De Sub Mini is zo een prijzige upgrade van je thuisbioscoop, maar wel een waar je veel plezier van hebt.

Goed
Conclusie

**Prijs:** 499 euro **Afmetingen:** 305 mm (hoogte), 230 mm (diameter) **Gewicht:** 6,35 kilo **Verbinden:** Wifi (802.11a/b/g/n/ 2,4GHz of 5 GHz) of ethernet (10/100-poort)

Plus- en minpunten
  • Ontwerp
  • Geen trillende vloer
  • Gebruiksgemak
  • Prijzig
  • Werkt niet met alle Sonos-producten
  • TruePlay werkt alleen met iOS
▼ Volgende artikel
Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp
Huis

Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp

OPPO heeft de Reno14 Series gelanceerd. De smartphones, bestaande uit de Reno14 5G en Reno14 F(S) 5G, bieden AI-fotografie, verbeterde productiviteitsfuncties en een water- en stofbestendig ontwerp. Beide modellen zijn uitgerust met grote batterijen, snellaadtechnologie en ColorOS 15 op basis van Android 15. En ja, het is ook hier AI dat de klok slaat.

De nieuwe Reno14 5G en de Reno14 F(S) 5G combineren geavanceerde AI-functies met een ontwerp dat volgens de fabrikant is geïnspireerd op, eh, zeemeerminnen. Bijzonder ja... Beide modellen zijn uitgerust met verbeterde cameratechnologie en beschikken over een water- en stofbestendige behuizing met IP66, IP68 en IP69-certificeringen. De toestellen zijn per direct verkrijgbaar in Nederland.

Zeemeermin-look in glas

De Reno14 Series introduceert het zogenoemde Iridescent Mermaid Design, dat tot stand komt via twaalf coatinglagen en vijf fasen van microgravure, aldus Oppo. Hierdoor ontstaat een glanzende lichtreflectie op de achterkant. De Reno14 5G heeft een glazen afwerking uit één stuk gecombineerd met een aluminium frame, wat bijdraagt aan de stevigheid van het toestel. De behuizing is bestand tegen water en stof, en de usb-c-aansluiting is voorzien van een platina coating om corrosie te beperken, ook bij intensief gebruik.

©Oppo

Aan de achterzijde is dankzij vernuftige techniek inderdaad een soort zeemeermin zichtbaar. Of in elk geval iets van een staartvin...

Scherm reageert altijd

Beide modellen beschikken over een plat amoledscherm met smalle randen. De Reno14 5G heeft een 6,59-inch display, terwijl de Reno14 F 5G een 6,57-inch scherm biedt. Ze ondersteunen functies als Splash Touch en Glove Mode, waarmee het scherm dus ook bij natte handen of gebruik met handschoenen blijft reageren. Qua kleurstelling zijn er meerdere varianten beschikbaar. De Reno14 5G komt in Opal White en Luminous Green, terwijl de Reno14 F 5G verkrijgbaar is in Opal Blue en eveneens in Luminous Green.

Flitser versterkt nachtbeelden

Een belangrijk onderdeel van de serie is 'AI Flash Photography'. De Reno14 5G beschikt over een drievoudig flitssysteem, waaronder een speciale focusflitser voor de telefotocamera. Dit moet volgens Oppo tot tien keer meer lichtopbrengst geven dan bij de vorige generatie. De Reno14 F 5G heeft een tweevoudig flitssysteem dat een verdubbeling van de helderheid levert ten opzichte van eerdere modellen. De Reno14 5G is daarnaast uitgerust met een 50 megapixel 3,5x telefotocamera, waardoor gebruikers meer mogelijkheden hebben voor portret- en zoomfotografie.

©Oppo

Een geavanceerd camerasysteem moet voor nog betere foto's zorgen, ook al de lichtomstandigheden niet ideaal zijn.

Strakkere foto's dankzij AI

De toestellen bieden verschillende AI-gedreven functies. 'AI Livephoto 2.0' combineert korte en lange belichtingen in één opname, zodat bewegingen worden vastgelegd zonder onscherpte. Met de ingebouwde AI Editor kunnen foto's automatisch worden bijgesneden, vervorming worden hersteld en filters worden toegepast. Extra functies zijn onder andere 'AI Perfect Shot', dat ongewenste gezichtsuitdrukkingen kan corrigeren, en 'AI Eraser' en 'Reflection Remover', waarmee storende objecten of reflecties uit beelden worden gepoetst. Ook voor video zijn er verbeteringen, met ondersteuning voor 4K HDR-opnames met een breder dynamisch bereik en natuurgetrouwe kleuren.

Tolk en personal assistant in één

Naast fotografie richt Oppo zich met de Reno14 Series ook op productiviteit. Het nieuwe ColorOS 15 introduceert 'AI Mind Space', waarin informatie uit apps of het web eenvoudig kan worden opgeslagen en later via natuurlijke taal kan worden teruggevonden. Ook zijn er vertaalmogelijkheden toegevoegd, waaronder AI Call Translator voor live-gesprekken en een speciale app die tekst of spraak realtime vertaalt. Deze functies moeten de smartphones bruikbaarder maken in internationale situaties en bij dagelijks multitasken.

©Oppo

Extra koeling voor gamers

Voor betere prestaties tijdens gamen en multitasken zijn de toestellen voorzien van een verbeterd koelsysteem. De Reno14 5G beschikt over een 'AI Nano Dual-Drive'-koelsysteem, ondersteund door 'AI HyperBoost 2.0', dat de temperatuur ook tijdens intensief gebruik onder controle houdt. Daarnaast introduceert Oppo 'AI LinkBoost 3.0' voor stabielere netwerkprestaties, met automatische schakeling tussen netwerken en prioritering van belangrijke datastromen. Beide modellen hebben een 6000 mAh-batterij en ondersteunen de eigen SuperVooc-snellaadtechnologie.

Updates tot zes jaar

De Reno14 Series draait op Android 15 met ColorOS 15. Oppo belooft vijf grote ColorOS-updates en zes jaar beveiligingspatches, wat de gebruiksduur van de toestellen flink moet verlengen. Met functies als de 'Trinity Engine' en 'Luminous Rendering Engine' zijn vloeiende animaties en stabiele prestaties een belangrijk aandachtspunt.

De Reno14 Series is zoals gezegd per direct verkrijgbaar. De Reno14 5G kost 649 euro voor de versie met 512 GB opslag en 599 euro voor 256 GB. De Reno14 FS 5G met 512 GB opslag kost 449 euro, terwijl de Reno14 F 5G met 256 GB voor 399 euro al beschikbaar is. Oppo biedt tot 28 september verschillende introductiebundels aan, waaronder draadloze oordopjes en snelladers bij aankoop van een toestel.

▼ Volgende artikel
3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat
© Kittipong Jirasukhanont
Huis

3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat

Heb je een ingenieus ontwerp in gedachten, maar geen 3D-printer in huis? Geen probleem, want er zijn steeds meer manieren om objecten te laten printen zonder zelf apparatuur te bezitten. Online printdiensten nemen je werk uit handen, terwijl je alleen een digitaal bestand hoeft aan te leveren. Of je nu een sleutelhanger ontwerpt of een uniek cadeautje voor een verjaardag, 3D-printen biedt talloze mogelijkheden. Bovendien kun je putten uit uitgebreide digitale bibliotheken met kant-en-klare modellen.

In dit artikel laten we zien hoe je zonder eigen 3D-printer toch fysieke objecten maakt:

  • Zoek of ontwerp zelf een 3D-model
  • Upload je bestand naar een online printservice
  • Kies materiaal, kleur en afwerking
  • Houd rekening met de levertijd en combineer bestellingen om transportkosten te beperken
  • Meet onderdelen nauwkeurig op als je vervangstukken wilt laten printen
  • Let bij speciale projecten op resolutie en laaghoogte-instellingen

Lees ook: High-tech hobby’s: de leukste tools om zelf iets moois te maken

Het printen van ruimtelijke objecten is makkelijker dan ooit, zelfs zonder eigen 3D-printer. Er is namelijk een groeiend aanbod van onlineplatforms en webshops dat het fysieke printproces voor hun rekening neemt, terwijl jij enkel een digitaal ontwerp aanlevert. Daardoor is 3D-printen niet langer alleen weggelegd voor techfanaten of bedrijven. Het volstaat om een geschikt 3D-model te hebben in een gangbaar bestandstype, zoals STL, OBJ of STEP, en je kunt direct aan de slag. De rest van het printproces kun je uitbesteden aan professionele printservices, zodat je altijd verzekerd bent van hoge kwaliteit. Zo kunnen hobbyisten, studenten en ondernemers gemakkelijk experimenteren met 3D-technologie. Het maakt niet uit of je een miniatuur voor bordspellen, een vervangend onderdeel voor een huishoudelijk apparaat of een gepersonaliseerd sierobject wilt maken. Je regelt alles met een paar simpele online handelingen.

Een ontwerp vinden of zelf maken

De eerste stap bij 3D-printen zonder eigen printer is het vinden of ontwerpen van een geschikt model. Online zijn er miljoenen gratis en betaalde ontwerpen beschikbaar, die je vrij kunt downloaden en gebruiken. Platformen als Thingiverse en MyMiniFactory staan bol van de creaties van hobbyisten en professionals. Via de zoekfunctie typ je bijvoorbeeld ‘phone holder’ (telefoonhouder), waarna je talloze varianten vindt die direct te printen zijn. Heb je liever iets unieks? Dan kun je zelf aan de slag met ontwerpprogramma’s met een intuïtieve interface, waarmee je een 3D-bestand genereert (zie het kader ‘Zelf 3D-modellen maken’). Zo heb je de basis voor je zelfgemaakte 3D-project klaar. Het kost uiteraard wat meer moeite dan kiezen voor een ontwerp van iemand anders, maar zelf ontwerpen is wel een stuk leuker en niet in de laatste plaats leerzamer.

Op sites zoals Thingiverse staan talloze leuke en praktische ontwerpen die je kunt downloaden.

Zelf 3D-modellen maken

Wil je liever zelf unieke modellen ontwerpen? Dan zijn er diverse gratis en betaalde ontwerppakketten. Een interessante optie is Tinkercad, dat volledig in de browser werkt. In Tinkercad kies je voor Create new design, waarna je primitieve vormen sleept en schaalt. Ook Blender is een optie, met krachtige sculpting- en animatiefuncties. Let wel op de leercurve: Blender is uitgebreider dan Tinkercad, wat voor beginners interessant maar ook uitdagend kan zijn. Voor elk programma geldt dat talloze tutorials online beschikbaar zijn. Neem de tijd om wat basisprincipes te leren, zodat je eenvoudig jouw eigen creaties vormgeeft. Zo hoef je nooit te vertrouwen op bestaande downloadbare ontwerpen.

De Sculpt-modus in Blender (beeld: Blender.org).

Online printservices: zo werkt het

Als je eenmaal een bestand hebt, kun je het uploaden naar een online printservice. Er is keuze uit vele aanbieders, bijvoorbeeld 3DLabs en 3D Print Portaal. Je gaat naar de website en uploadt simpelweg het bestand vanaf je computer. De dienst controleert of je model printbaar is en toont vervolgens de geschatte kosten. Die kosten hangen af van materiaal, afmetingen en complexiteit. Wil je bijvoorbeeld een prototype in kunststof? Dan kies je in het materiaalmenu voor PLA of ABS en vink je de gewenste kleur aan. Ook metalen zoals staal of messing zijn soms mogelijk, maar die opties liggen prijstechnisch hoger. Heb je de instellingen gevonden? Dan rond je de bestelling af zoals je bij een reguliere webshop winkelt. De levertijd varieert van een paar dagen tot weken. Zo heb je in een handomdraai een professioneel geprint object in huis, zonder zelf technische apparatuur te hoeven bezitten. Het hele proces is daardoor uiterst laagdrempelig en snel geregeld.

Bij het aanleveren van je 3D-model is het belangrijk om te weten welke bestandstypen de printservice accepteert. STL is veruit de meest gangbare standaard. Het bevat de geometrie van je ontwerp in de vorm van kleine driehoekige vlakken. Daarnaast is OBJ populair omdat het extra informatie kan bevatten, zoals kleur- of textuurdetails. Er bestaan ook formaten als STEP, 3MF en AMF, maar niet elke aanbieder ondersteunt deze. Kijk op de website van de aanbieder ook of er aanvullende eisen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de wanddikte van je ontwerp.

Het gebruik van een 3D-printservice is vaak heel eenvoudig.

 Keuze uit materialen en afwerking

Niet alleen de technologie achter 3D-printen is divers, ook de materiaalkeuzes zijn talrijk. Voor de meeste beginnende gebruikers volstaan de eerder genoemde kunststoffen zoals PLA en ABS (zie kader ‘De meest gebruikte materialen’). PLA is biologisch afbreekbaar en relatief eenvoudig te printen, terwijl ABS sterker en iets hittebestendiger is. Zoek je een chique uitstraling? Dan kun je kiezen voor harsgebaseerde prints, gemaakt met lasers (SLA) of lcd-technologie. Het resulterende oppervlak is zeer glad, ideaal voor gedetailleerde miniaturen of sieraden. Daarnaast zijn er steeds meer mogelijkheden om met metalen te werken, hoewel dit vaak duurder uitvalt. Als je een model in metaal bestelt, wordt het in meerdere stappen gefreesd, gegoten of gesinterd, afhankelijk van de aanbieder. Na het printen kan een object extra nabewerkt worden, bijvoorbeeld door schuren, polijsten of zelfs verven. Sommige onlinediensten bieden deze nabewerking als extra optie aan. In de menu’s kies je dan voor afwerkingen als Polished of Painted en geef je eventueel een gewenste kleur op. Zo bepaal je zelf hoe je uiteindelijke ontwerp eruit komt te zien, zonder eigen apparatuur in huis.

©stockphoto-graf - stock.adobe.com

PLA-filament is in eindeloos veel kleuren op rollen verkrijgbaar.

De meest gebruikte materialen

PLA is een biologisch afbreekbaar bioplastic gemaakt van maïszetmeel. Het is goedkoop en relatief stevig, waardoor het ideaal is voor beginnende 3D-projecten. ABS is wat sterker en beter bestand tegen hitte. Voor afdrukken met extreme details, zoals miniaturen of sieraden, wordt vaak een op hars gebaseerd proces gebruikt waarvan het eindresultaat bijzonder glad is. Metalen prints, waaronder roestvrij staal en messing, komen tot stand via geavanceerde technieken als lasersinteren of gietprocessen. Deze zijn duurder, maar leveren zeer duurzame stukken op. Nylon (polyamide) is een ander materiaal dat veel wordt toegepast, zeker voor functionele onderdelen. Het is licht, flexibel en slijtvast. Voor elk materiaal gelden specifieke ontwerpregels. Probeer bijvoorbeeld niet te dunne wanden te maken als je met harsprint werkt, omdat die kunnen breken. Ook is de nabehandeling verschillend: PLA kun je schuren en verven, terwijl metalen vaak worden gepolijst of gecoat. Er is keuze genoeg, zodat er altijd wel een geschikt materiaal is voor jouw project.

Kosten en planning in de hand houden

Wanneer je een 3D-object laat printen via een onlinedienst, is het verstandig om vooraf je budget en tijdsplanning te bepalen. De prijs wordt meestal berekend op basis van volume en materiaalkeuze. Een simpel plastic figuurtje kost bijvoorbeeld maar een paar euro, terwijl een groot metalen voorwerp in de honderden euro’s kan lopen. Doe een paar proefuploads met verschillende materialen en controleer de gepresenteerde prijs om een idee te krijgen van de mogelijkheden. Let ook op eventuele opstartkosten per bestelling. Sommige platformen rekenen een vast tarief voor elke nieuwe opdracht, ongeacht het formaat. Om transportkosten te beperken, kun je bestellingen combineren of meerdere exemplaren in één keer laten printen. Daarnaast is het slim om te checken hoelang de productie en verzending duren. Voor belangrijke deadlines is het verstandig om wat extra speling in te bouwen, zeker als je nog nabewerking wilt uitvoeren of het object elders moet laten afwerken. Zo voorkom je teleurstellingen, zowel financieel als qua timing, en houd je de kosten en planning beter onder controle.

©ANDREY RADCHENKO

3D-printen in metaal is aanzienlijk kostbaarder dan printen in kunststof.

Van idee tot realiteit met handige voorbeelden

Stel, je wilt een vervangende knop voor je keukenmachine ontwerpen. Om te beginnen meet je de diameter van de as, de hoogte van de originele knop en andere relevante maten met een schuifmaat. Daarna start je je ontwerpsoftware en maak je een cilinder met dezelfde afmetingen. Vervolgens ‘boor’ je een gat in het midden, iets groter dan de as. Je voorziet de buitenzijde van ribbels voor extra grip door simpelweg in je 3D-programma meerdere verticale vlakken toe te voegen. Vervolgens exporteer je het model. Upload je ontwerp naar een printservice en pas de materiaalinstellingen aan. Hierdoor krijg je direct zicht op de prijs. Ben je tevreden? Dan plaats je de bestelling en wacht je tot het pakketje arriveert. Een ander voorbeeld is het printen van gepersonaliseerde sieraden. Upload een eigen 3D-ontwerp, kies een metaal of metaalfinish en laat de aanbieder de rest regelen. Zo wordt 3D-printen iets tastbaars. Creatieve mogelijkheden zijn eindeloos, voor hobby, werk en studie.

©Studio Peace - stock.adobe.com

Meten is weten, dat geldt zeker voor het nauwkeurig namaken van vervangende onderdelen.

Verwacht geen wonderen

Als laatste is het belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden. 3D-prints zien er over het algemeen net wat minder strak en glad uit dan in een fabriek of door een professional vervaardigde producten. Bekijk ook altijd de reviews van een printservice en controleer of ze ervaring hebben met het materiaal dat je wilt gebruiken. Blaas je ontwerp niet onnodig op, want hoe groter het is, hoe hoger de kosten en de kans op printfouten. Zorg dat je ontwerp fysiek stabiel staat, zonder overbodige uitsteeksels die kunnen breken. Een handige tip is om bij twijfel eerst een kleinere testversie te laten printen en die vervolgens aan te passen in de configuratietool, waarin je bijvoorbeeld de afmetingen eenvoudig aanpast. Zo zie je of het model overeenkomt met wat je in gedachten had, zonder direct de hoofdprijs te betalen. Voor speciale projecten met verfijnde details, zoals sieraden of miniaturen, is het raadzaam te informeren naar de resolutie en laaghoogte. Vaak kun je deze waarden instellen in de bestelmodule. Door daar goed op te letten, verbeter je de kwaliteit enorm. Zo haal je het beste uit je online 3D-printervaring.

Eigen prints zijn vrijwel altijd net wat minder strak dan in serie gemaakte producten, wat hier goed te zien is.

Meer controle

Met de juiste voorbereidingen, zoals een goed bestandstype en kennis van verschillende materialen, en door gebruik te maken van online printservices, kun je snel en voordelig aan de slag. Wil je nóg meer controle? Dan loont het om software te verkennen en op termijn eventueel zelf een 3D-printer aan te schaffen. Uiteindelijk is 3D-printen voor iedereen toegankelijk, zolang je maar de juiste stappen volgt.

Voordelige 3D-printers voor thuis

Als je na een paar online bestellingen de smaak te pakken hebt, kun je overwegen zelf een printer aan te schaffen. Er zijn tegenwoordig al betaalbare instapmodellen onder de driehonderd euro. Bekende merken bieden FDM-printers aan, waarmee je met gesmolten filament in lagen print. Let bij je aankoop op de bouwgrootte, de maximale temperatuur en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Een populair instapmodel is de Creality Ender-reeks, bekend om zijn uitbreidbaarheid. Wil je hogere resolutie of fijne details? Dan is een zogenoemde resinprinter wellicht interessant. Merken als Anycubic leveren compacte harsprinters (lcd of SLA), die vloeibare hars laag voor laag uitharden. Houd er rekening mee dat je te maken krijgt met geuren en chemische resten. Een goede ventilatie en beschermingsmiddelen zijn dus belangrijk. Verder moet je je geprinte objecten reinigen en nabelichten. Dit klinkt als veel werk, maar als je serieus in 3D-printen wilt duiken, bieden deze apparaten ultieme controle en eindeloze experimenteermogelijkheden in eigen huis.

3D-printers uit de Ender-reeks van Creality vind je online al voor minder dan 300 euro.